Tibetan
གོས་མི་འཚིག་ཅིང་དྲི་མ་དག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་དག་པའི་སེམས་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་ཤེས་རབ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཆགས་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་དག་གིས་ དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལ་བཤད་སྦྱར་དུ། འོ་ན་སད་པ་དང་རྨི་ལམ་དང་གཉིད་འཐུག་པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་དེ་མ་ནིང་གི་བདེ་བ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན་ཞེས་པའི་མཚམས་སྦྱོར་མཛད་དོ། །གལ་ཏེ་ཕྱག་རྒྱའི་པདྨ་དང་རྡོ་རྗེ་སྦྱར་བས་ཁམས་གཡོ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་ཆེན་སྐྱེ་ཞེ་ན། ཐབས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་དངུལ་ཆུ་མེ་དང་འཕྲད་ན་འབྲོས་ཀྱང་སྨན་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་ན་མེ་དངུལ་ཆུ་འཆིང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ལྟར་ཐབས་ཀྱིས་མ་ཟིན་ན་རྡོ་རྗེ་པདྨ་སྦྱར་བ་ཁམས་གཡོ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཡང་སྲོག་དབུ་མར་སྡུད་པའི་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་ན་ཤེས་རབ་མ་དང་སྦྱར་བ་ཉིད་ཁམས་མི་གཡོ་བར་འཆིང་བའི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་རོ། ཞེས་སྟོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། །འོ་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་དེ་ཐབས་གང་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མེའི་ཁམས་ནི་ཤིང་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་ཀྱང་ཤིང་སྟ་རེས་བཅད་པ་དང་། ཤིང་གྲི་ཆུང་ངུས་སོ་སོར་དབྱེ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་དེ་མི་མཐོང་སྟེ། འོན་ཀྱང་གཙུབ་ཤིང་དང་། གཙུབ་སྟན་གཉིས་ལག་པས་བསྲུབས་པ་ལས་ཤིང་དེ་ལ་གནས་པའི་མེའི་ཁམས་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་འོད་གསལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་དེའང་དཀྱིལ་འཁོར་སོགས་རྟོག་པ་ཡིས་སྒོམ་པའི་ཐབས་རྣམ་དག་གིས་དངོས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། འོན་ཀྱང་རང་གི་སེམས་དེ་ཉིད་དུ་སྟེ་ལ་འོད་གསལ་སྟོང་པའི་གཟུགས་འདི་རྐྱང་མ་དག་ དང་ནི་རོ་མ་ལ་རྒྱུ་བའི་རླུང་གཉིས་དབུ་མར་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ལས་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་ཡིན་གྱི་སྟོང་གཟུགས་ཙམ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པའི་སྒོམ་པའི་ཐབས་ཇི་ལྟ་བུས་མི་འཐོབ་པ་འཆད་པ་ནི། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་ལ་སོགས་བསྒོམ་པ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ལམ་གྱིས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོའི་དངོས་གྲུབ་དེ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །འོ་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསྐྱེད་རིམ་མཆོག་གི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་བཅུ་དྲུག །དགའ་བ་བཞི་ཡི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཅན་གྱི་རྫོགས་རིམ་གྱི་ལམ་དང་བྲལ་པ་བསྐྱེད་རིམ་རྐྱང་པས། མི་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་རྫོགས་རིམ་ལ་བལྟོས་ནས་བསྐྱེད་རིམ་ཡང་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་གང་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པ་ཕྱག་ཆེན་གྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་དེའང་གང་ཞེ་ན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་དེ་མཐོང་བའི་དངོས་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི་བསྐྱེད་རིམ་ལས་འདས་པའི་རྫོགས་རིམ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ཞེས་སྟོན་པ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པར་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་བཞིའོ། །རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྲོག་དབུ་མར་བཅུག་པས་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སོར་བསམ་དང་ནི། སྲོག་རྩོལ་དག་གིས་རླུང་དབུ་མར་འབབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཏུ་འཛིན་པས་རླུང་དབུ་མར་འཆིང་ཞིང་ཐིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་དྲན་གྱི་སྐབས་ཀྱི་རིག་མའི་བརྟུལ་ཞུགས་དག་གིས་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་བྱང་སེམས་ནི་ཕྱིར་ལྟུང་བ་མིན་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་གཙུག་ཏོར་གྱི་བར་གྱི་སྟེང་དུ་རིམ་བཞིན་ཁུ་བ་བརྩེགས་ཏེ་མི་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལམ་འདི་དག་གིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི། བདེ་ བ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་རྒྱུད་འདི་ལས་མངོན་པར་བརྗོད་པའམ། རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་འགགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕོ་ཉ་མོ་སྟེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཀུན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་བདེ་མཆོག་སོགས་ལས་མཁའ་འགྲོ་མའི་དྲ་བ་སྡོམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལམ་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྫོགས་རིམ་དང་བྲལ་བའི་བསྐྱེད་རིམ་རྐྱང་པས་མཆོག་མི་འགྲུབ་པར་བཤད་པ་ལ། འོ་ན་བསྐྱེད་རིམ་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུ་ཅི་འགྲུབ་ཅེ་ན། ལྷའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་བརྟག་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམས་པ་འགའ་ཞིག་གོམས་པར་གྱུར་པས་ནི་རིལ་བུ་མིག་སྨན་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་དང་། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་ག་ལ་ཞིག་འཐོབ་སྟེ་མི་འཐོབ་བོ། །འོ་ན་ལམ་ཟབ་མོ་དེ་སངས་རྒྱས་འདོད་པ་ཀུན་ལ་འབྱུང་ངམ། འོན་ཏེ་དག་པ་འགའ་ཞིག་ལ་འབྱུང་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ཡིས། །གཞན་དོན་དགེ་བ་སྟེ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་ཡིས་སློབ་མ་དབང་བསྐུར་སོགས་ཀྱིས་རྒྱུད་དག་པར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ལམ་འདི་དག་ནི་བླ་མ་དམ་པའི་ཞལ་གྱི་དྲིན་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ལམ་བཟང་འཕྲོག་པའི་རྒྱུ་སྤངས་ནས་ཡང་
Chinese
就像衣服不会被烧焦且变得干净一样，修行者们清净的心，通过与手印智慧平等结合的大乐智慧之火，也能变得无垢。对此，有解释说：如果醒觉、梦境和深度睡眠状态的快乐不是真如，那么不变的快乐是否会像太监的快乐一样不会改变呢？这样作了衔接。如果结合手印的莲花和金刚，不是会使脉动摇动吗？那么，如何从中产生不变的大乐呢？就像没有用方法控制的水银，遇到火就会逃逸，但如果用药物等方法控制住，火和水银就会成为束缚的因缘一样，如果没有用方法控制，结合金刚莲花就会成为脉动摇动的因缘，但如果用将生命力收摄于中脉的甚深瑜伽方法控制住，那么与智慧母结合本身就会成为不摇动脉动，束缚脉动的助伴。所说的就是“如何”等等两句偈颂。那么，大手印用什么方法才能见到呢？就像火的元素虽然恒常存在于木头中，但用斧头砍木头，用小刀分开木头的方法是无法看到它的。然而，通过钻木和钻木板，用手摩擦，就能看到存在于木头中的火的元素。同样，心的光明大手印，用坛城等分别念来修习的清净方法是无法真实见到的。然而，在自己的心中，也就是光明空性的形象，将游走于罗摩和若摩的两种气息在中脉中合一的方法，才能见到的大手印，而不是仅仅空性的形象。解释用什么样的分别念修习的方法无法获得：通过观修依赖和所依赖的各种分别念等生起次第的道路，是无法获得大手印的成就的。这样作了衔接。那么，是否在任何情况下，生起次第都不会成为殊胜的因缘呢？如来所说的那十六，以及具有四喜之分的圆满次第的道路，与此相离的生起次第
English
Just as clothes are not burned and become clean, so too, the pure minds of practitioners, through the fire of great bliss wisdom that is equally united with the wisdom of the mudra, become stainless. To this, there is an explanation: If the happiness of the waking, dreaming, and deep sleep states is not Suchness, then will the unchanging happiness not change like the happiness of a eunuch? This is how it is connected. If the lotus and vajra of the mudra are combined, will the pulse not be shaken? Then, how can unchanging great bliss arise from that? Just as mercury that is not controlled by method will escape when it encounters fire, but if it is controlled by medicine and other methods, fire and mercury will become the cause of bondage, so too, if it is not controlled by method, combining the vajra and lotus will become the cause of shaking the pulse, but if it is controlled by the method of profound yoga that gathers the life force into the central channel, then the union with the wisdom mother itself will become a companion that does not shake the pulse, binding the pulse. What is shown is the two verses beginning with "How." Then, by what method can the great mudra be seen? Just as the element of fire, although it constantly exists in wood, cannot be seen by the method of cutting wood with an axe or separating wood with a small knife. However, by rubbing the drill wood and the drill board with the hands, the element of fire that exists in the wood can be seen. Similarly, the clear light great mudra of the mind cannot be truly seen by the pure method of meditating with mandalas and other conceptualizations. However, in one's own mind, that is, the image of clear light emptiness, the great mudra that can be seen by the method of uniting the two breaths that wander in the Roma and Rama in the central channel, is not merely an empty image. Explaining what kind of conceptual meditation method cannot be obtained: By meditating on the various conceptualizations of the dependent and the depended upon, etc., the path of the generation stage cannot obtain the accomplishment of the great mudra. This is how it is connected. Then, is it not the case that in all circumstances, the generation stage will not become a supreme cause? The sixteen that the Tathagata spoke of, and the path of the completion stage that has the division of the four joys, the generation stage that is separate from this
Chinese
仅凭生起次第，是无法获得的，要依靠圆满次第，生起次第也会成为因。那么，与什么分离就无法获得呢？大手印之因的主要因素又是什么呢？见到大手印的实际主要因素是超越生起次第的圆满次第金刚瑜伽。如“示现生起次第”等四句。金刚瑜伽是怎样的呢？将气融入中脉，修持烟等征相，以及通过意念和气功使气流入中脉，同样，通过执持使气束缚并融入中脉，以及忆念时的明妃行，金刚宝菩提心不会外泄，同样，在顶髻之间逐渐累积精液，使其不变化的这些大手印道，是诸佛的无上安乐，如本续中所说。或者，七万二千脉停止的自性使者，即所有空行母的俱生喜乐等，以空行母网律仪之名所说，瑜伽士将获得。不离道是无法获得的。等等，说明了与圆满次第分离的仅凭生起次第无法成就殊胜。那么，仅仅修习生起次第会成就什么果呢？观想天尊形象等，修习坛城轮，有些人习惯后，会成就药丸、眼药等世间成就。然而，仅凭这些无法获得所欲的大成就，又怎么能获得无上不变的安乐和双运大手印呢？是无法获得的。那么，这个甚深道是所有想要成佛的人都能获得的吗？还是只有一些清净者才能获得呢？有些人以慈爱之心对待众生，恒常致力于利他善行，即利益他人的行为，通过上师灌顶等使弟子相续清净的人，这些道是从殊胜上师的口诀中产生的。现在，舍弃夺取善道的因，再
English
By merely relying on the generation stage, it is not attainable; one must rely on the completion stage, and then the generation stage will also become a cause. So, what must be separated from in order to be unable to attain? What is the main cause of Mahamudra? The actual main cause for seeing Mahamudra is the Vajra Yoga of the completion stage, which transcends the generation stage. As in "showing the stage of generation," and so on, four lines. What is Vajra Yoga like? By inserting the life-force into the central channel, one accomplishes signs such as smoke, and through mental effort and vital energy, the wind flows into the central channel. Similarly, by holding, one binds and dissolves the wind into the central channel. And through the conduct of the wisdom consort during recollection, the vajra jewel bodhicitta does not fall outward. Similarly, by gradually accumulating semen between the crown protuberances, making it unchangeable, these paths of Mahamudra are the unsurpassed bliss of the Buddhas, as expressed in this tantra. Or, the messenger of the nature where seventy-two thousand channels cease, that is, the co-emergent bliss of all the dakinis, which is spoken of under the name of the net of dakini vows from Hevajra and others, that very thing will be attained by the yogi. It is not attained by being separated from the path. And so on, it is explained that by merely relying on the generation stage, separated from the completion stage, one cannot accomplish the supreme. So, what fruit is accomplished by meditating solely on the generation stage? By contemplating the forms of deities and so on, and by practicing the mandala wheel, some, having become accustomed, will accomplish worldly attainments such as pills and eye medicine. However, by just that much, one will not attain the great supreme accomplishment of desire, and how could one obtain the unchanging bliss and the Mahamudra of union? It is not attainable. So, is that profound path attained by all who desire Buddhahood? Or is it attained only by some pure ones? Some, with love for sentient beings, constantly strive for virtuous deeds for the sake of others, that is, actions that benefit others; for those disciples whose minds have been purified through empowerments and so on by the guru, these paths arise from the kindness of the words of the noble guru. Now, having abandoned the cause of stealing the good path, again