Tibetan
ན་དང་པོ་སེམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྟོན་པ་ནི། བརྟག་གཉིས་ལས། ངོ་བོས་གཟུགས་མེད་མཐོང་བ་པོ། །སྒྲ་མེད་ཐོས་པ་པོ་ཡང་མེད། །དྲི་མེད་སྣོམ་པ་པོ་ཡང་མེད། །རོ་མེད་མྱོང་བ་པོ་ཡང་མེད། །རེག་མེད་རེག་པ་པོ་ཡང་མེད། །སེམས་མེད་སེམས་ལས་བྱུང་བའང་མེད། ཅེས་དང༌། དབང་པོ་དང་ནི་ཡུལ་ཉིད་དང༌། །དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་འབྱོར་མ་རྣམས་གོ་བྱའི་ཕྱིར། །ཁམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་རྣམས་སུ་བཤད། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ། །རྫུན་མིན་བདེན་མིན་དེ་བཞིན་དུ། །ཐམས་ཅད་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་ལྟར། །འདོད་པས་རྣལ་འབྱོར་མས་ཤེས་གྱིས། ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ལྔ་དང༌། མཐོང་བ་པོ་ནས་རེག་པ་པོའི་བར་ལྔས། མིག་ནས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དབང་པོ་སྟོན་ཏེ། ཕུང་པོའི་ནང་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་ལ། སེམས་ཞེས་པས་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་ མཆེད་དང༌། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པས་ནི། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་དང༌། དེས་མཚོན་ནས་ཡིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན། ཡང་མཐོང་བ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས། གཟུགས་མཐོང་བ་པོ་དང༌། སྒྲ་ཐོས་པ་པོའི་གང་ཟག་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྟོན་པས། མདོར་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་བདག་མེད་གཉིས་སྟོན་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་ནི། ངོ་བོས་མེད་ཅེས་པས་སྟོན་ཏེ། གང་ཟག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་ཅེས་པའོ། །བཤད་པ་དེ་དག་ནི་གྲུབ་ཆེན་མཚོ་སྐྱེས་ཀྱི་འགྲེལ་བའི་དགོངས་པའོ། །འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ཅེས་གསུང་རབ་ལས་མང་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནོ། །དེ་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་སྔར་མི་སྟོང་བ་ཅིག་གསར་བུ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་མིན་གྱི། ཡེ་གདོད་མ་ནས་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི། གདོད་ནས་ཞེས་པས་སྟོན་ནོ། །བླ་མ་མར་པའི་ཞལ་ནས། ཤར་ཆུ་བོ་གངྒཱའི་འགྲམ་དུ་ཕྱིན། །རྗེ་མཻ་ཏྲི་ཆེན་པོའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས། །གཞི་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས། །སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤར་ཟིན་བྱས། །དོན་སྤྲོས་བྲལ་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་མཐོང༌། །སྐུ་གསུམ་མ་དང་མངོན་དུ་འཇལ། །མི་ཁོ་བོའི་སྤྲོས་པ་དེ་ནས་ཆོད། ཅེས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་གཙོ་བོར་མངའ་བདག་མཻ་ཏྲི་པ་ལས་རྙེད་ཅེས་འབྱུང་ལ། སློབ་དཔོན་དེས་མཛད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཅུ་པ་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཤེས་འདོད་པས། །རྣམ་བཅས་མ་ཡིན་རྣམ་མེད་མིན། ཞེས་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་དེ་ བཞིན་ཉིད་ཤེས་པར་འདོད་པས། རྣམ་བཅས་དང་རྣམ་མེད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་འགྲེལ་པ། མཻ་ཏྲི་པའི་དངོས་སློབ་པཎྜི་ཏ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པ་ལས། ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་རྣམ་བཅས་མདོ་སྡེ་པ་དང༌། རྣམ་མེད་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང༌། སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་རྫུན་གཉིས་དང༌། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་བདེན་དང༌། རྣམ་རྫུན་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཅིང༌། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་དེས་ནི་དབུ་མ་པ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་འཕགས་པ་ལྷ་དང་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བཞེད་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པར་འདོད་པས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་དེ་གསུམ་གྱི་ལུགས་བླང་བྱ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བཤད་ལ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་འཕགས་པ་ལྷ་གཉིས་ནི་གཞུང་ཕྱི་མོའི་དབུ་མ་པ་ཡིན་པས། འདི་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འབྲང་མོད་ཀྱང༌། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་འཛིན་པ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་པ་ལ་མངའ་བདག་མཻ་ཏྲི་པ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བཤད་ལ། ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཅུ་པ་ལས། བླ་མའི་ངག་གིས་མ་བརྒྱན་པའི། །དབུ་མའང་འབྲིང་པོ་ཙམ་ཡིན་ནོ། ཞེས་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱི་ལུགས་འདིའི་མན་ངག་གིས་མ་བརྒྱན་པའི་སློབ་དཔོན་གཞན་གྱི་དབུ་མ་རྣམས་འབྲིང་པོ་ཙམ་དུ་བཤད་པས། ལུགས་འདི་ལ་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བདེན་མིན་ རྫུན་མིན། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། གང་དག་བརྟེན་ནས་ངོ་བོ་རྣམས། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ནི། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ལོག་མིན་པར། །འདོད་པ་དེ་དག་ལྟས་མི་འཕྲོགས། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཅན་གང་དག་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམས། རང་རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང༌། བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། བདེན་པ་དང་ཡང་དག་པར་མེད་དོ། ཞེས་འདི་དག་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། རང་ལ་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་སོགས་གཞན་ལ་བལྟོས་ནས་བཞག་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏད་བྱ་ས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་སྙམ་པའི་ངེས་པ་དྲང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་མཚན་མར་འཛིན་པ་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏད་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་ཀྱང༌། ལས་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འཁོར་འདས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཉམས་པ་མེད་པ་སྒྱུ་མ་དང༌། རྨི་ལམ་དང་། གཟུགས་བརྙན་གྱི་བྱ་བྱེད་བཞིན་དུ་འཆར་བ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་རྣམས་རི་བོང་གི་རྭ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་བརྫུན་པ་ཡང་མིན་ལ། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་བ་ལྟ་བུའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འབའ་ཞིག་གིས་བཞག་པ་ཡང་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏད་བྱ་ས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་མཐོང་བའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་གོ་བ་གཅིག་དང༌། ལྟ་ཐོག་དེར་བཞག་ནས་སྒོམ་པ་གཅིག་མེད་ན། ལམ་ཅི་ཙམ་བསྒོམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལྟ་ཞོག་འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་བརྒལ་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རྡོ་ རྗེ་གུར་ལས། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། ཞེས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབབས་པ་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པར་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང༌། མིང་ཙམ་དང་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྫུན་པ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་ས་མེད་པར་སོང་ནས། རང་ལུགས་ལ་དེ་དག་བྱེད་པ་མ་བདེ་ནས། གཞན་གྱི་འཁྲུལ་ངོ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེལ་དགོས་པར་སོང་ན། ཆད་པ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་བཟང་བའི་གཡང་སར་ལྟུང་བས། རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཅིག་དགོས་སོ། །བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ་འདྲ་ཅིག་དགོས་པར་ལམ་འདིའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་མིད་ལས་ཀྱང༌། ཁྱེད་བློ་དམན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་ངོ་དང༌། །བསྟུན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས། །ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན། །དོན་དམ་བདེན་པའི་དབང་དུ་ནི། །བགེགས་ལས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་མེད། །སྒོམ་པ་པོ་མེད་བསྒོམ་བྱ་མེད། །བགྲོད་བྱ་ས་དང་ལམ་རྟགས་མེད། །འབྲས་བུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མེད། །དེ་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་པ་མེད། །མིང་དང་ཚིག་གིས་བཏགས་པ་ཙམ། །ཁམས་གསུམ་བརྟན་དང་གཡོ་བར་བཅས། །གདོད་ནས་མ་གྲུབ་སྐྱེ་བ་མེད། །གཞི་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་མེད། །ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་མེད། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་བའི་མིང་ཡང་མེད། །མཐར་ཐུག་དོན་ལ་དེ་ལྟར་གདའ། ཞེས་དོན་ད
Chinese
现在首先讲述心的状态。《二观察续》中说：“本体无色是见者，无声亦无听者，无味亦无嗅者，无味亦无尝者，无触亦无触者，无心亦无心所生。”又说：“根与境及根之识，为令瑜伽母等知，故说十八界。自性本来即无生，非假非真即如是，一切如水中之月，欲瑜伽母应知之。”如是说。其中，色声香味触五者，以及见者至触者五者，眼至身的根，显示了根。从蕴的角度来说，是色蕴；从处（སྐྱེ་མཆེད།）的角度来说，显示了十个有色处无自性。心，指的是识蕴和意处；心所生，指的是受、想、行三个蕴。由此可以推知，意所缘的法处也是无自性的。再说，见者等词语，也表示了见色者、听声者的人和我等。总之，显示了人无我和法无我这两种无我。而无自性的方式，是通过“本体无”来表示的，即人和色等法，没有以本体成立的自性。这些解释是大成就者海生（མཚོ་སྐྱེས།）论释的观点。这也就是经文中经常出现的“自性无”和“自相无”的含义。像这样，没有以自性或本体成立，以及自性不生的道理，并不是用理证新成立一个原本不存在的空性，而是本来就是如此，认识到本来如此，这才是“本来”所要表达的。玛尔巴尊者说：“我前往东方恒河岸边，蒙受弥勒大士的恩德，证悟了基法性无生，将心安住在空性上，见到了离戏的本初面目，现量见到了三身佛，我这个人啊！”
English
Now, first, to explain the state of mind. In the Two Examinations Tantra, it says: "The essence is formless, it is the seer. There is no sound, nor is there a hearer. There is no smell, nor is there a smeller. There is no taste, nor is there a taster. There is no touch, nor is there a toucher. There is no mind, nor is there anything arising from mind." It also says: "The senses and the objects themselves, and the consciousness of the senses, are explained as the eighteen elements for the sake of understanding by the yoginis. The nature is unborn from the beginning, neither false nor true, just as it is. All are like the moon in water, the yoginis should know this as desired." Thus it is said. Among these, the five objects of form, sound, smell, taste, and touch, and the five from the seer to the toucher, the senses from the eye to the body, show the senses. From the perspective of the aggregates, it is the aggregate of form; from the perspective of the sources (སྐྱེ་མཆེད།), it shows that the ten material sources are without inherent existence. Mind refers to the aggregate of consciousness and the source of mind; that which arises from mind refers to the three aggregates of feeling, perception, and formation. From this, it can be inferred that the source of phenomena, which is the object of mind, is also without inherent existence. Furthermore, the words such as seer also indicate the person who sees form, the person who hears sound, and the self, etc. In short, it shows the two kinds of selflessness: the selflessness of the person and the selflessness of phenomena. The way of being without inherent existence is shown by "essence is without," that is, persons and phenomena such as form do not have a nature that is established by inherent existence. These explanations are the view of the commentary by the great accomplished one, Ocean Born (མཚོ་སྐྱེས།). This is the meaning of "without inherent existence" and "without self-nature" that often appear in the scriptures. Like this, the reason why there is no establishment by nature or essence, and that nature is unborn, is not to newly establish an emptiness that did not exist before with logic and reasoning, but rather it has always been like this from the beginning, and recognizing that it has always been like this is what "from the beginning" expresses. Lama Marpa said: "I went to the banks of the Ganges River in the east, and through the kindness of the great Lord Maitri, I realized that the ground, the nature of reality, is unborn. I settled my mind in emptiness, and saw the primordial face free from elaboration. I directly perceived the three bodies of the Buddha. I, this person!"
Chinese
从那以后就停止了繁琐的思辨。据说大手印的见解主要从弥勒巴那里获得。那位导师所著的《十如实性》中说：“若欲知如实性，非有相亦非无相。”意思是说，如果想要了解实相的本来面目，就不能采取有相或无相的方式来理解实相。弥勒巴的亲传弟子，班智达俱生金刚所著的解释中说：声闻部的有相经部，和无相的说一切有部，以及唯识宗的二谛，还有瑜伽行中观宗名言上认为有相和无相的观点，这些都不应采纳。其中还说：因此，中观派的圣者龙树、圣天和月称等人的观点，是想要了解缘起之自性如实性的人所应遵循的。这说明这三位的观点是可以采纳的。龙树菩萨和圣天是正统的中观派，因此其他的中观宗也追随这两位。但是，弥勒巴说，他们两人对宗见的理解有很多不同，他自己是追随圣月称的。另外，《十如实性》中还说：“未经上师口诀庄严的中观，也只是中等而已。”意思是说，没有用月称论师的口诀来庄严的其他论师的中观，只是中等而已。因此，要彻底了解实相的意义，必须追随月称论师。所谓“非真非假”等意义，正如《六十正理论》中所说：“诸法依缘起，如水中之月，非真亦非假，智者不夺彼。”应如是理解。也就是说，有智慧的人，对于人我和法我的自性，都是依赖各自的因缘而生起，并且是依赖而假立的，因此不是真实的。因为这些事物没有任何由自性成立的自性，如果自身具有独立的自性，那么
English
From that point on, stop the elaborate speculations. It is said that the view of Mahamudra was mainly obtained from Maitripa. In the Ten Realities composed by that teacher, it says: "If you want to know the reality, it is neither with characteristics nor without characteristics." It means that if you want to understand the true nature of reality, you should not adopt the ways of having characteristics or not having characteristics to understand reality. In the commentary written by Pandit Sahajavajra, a direct disciple of Maitripa, it says: The Sautrantika school of the Hearers with characteristics, and the Vaibhashika school without characteristics, and the two truths of the Mind-Only school, and the Madhyamikas who practice Yoga, who nominally think of having characteristics and not having characteristics, should not be adopted. It also says: Therefore, the views of the Madhyamikas, such as the noble Nagarjuna, the noble Aryadeva, and Chandrakirti, are what those who want to understand the nature of dependent origination, the reality, should follow. This shows that the views of these three are acceptable. Nagarjuna and Aryadeva are orthodox Madhyamikas, so other Madhyamikas also follow these two. However, Maitripa said that there are many differences in their understanding of the doctrine, and he himself follows the venerable Chandrakirti. In addition, the Ten Realities also says: "The Madhyamika that is not adorned by the words of the guru is only mediocre." It means that the Madhyamika of other teachers who are not adorned with the oral instructions of Chandrakirti is only mediocre. Therefore, to thoroughly understand the meaning of reality, one must follow Chandrakirti. The meaning of "neither true nor false" and so on, is as stated in the Sixty Stanzas of Reasoning: "All things depend on origination, like the moon in water, neither true nor false, the wise do not steal it." It should be understood as such. That is to say, wise people, for the nature of the self of person and the self of phenomena, arise depending on their respective causes and conditions, and are dependently imputed, so they are not real. Because these things do not have any self-nature established by their own nature, if they have an independent self-nature,