Tibetan
སྟོང་པ་བཞི་ག་ཡང་དཀར་པོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བ་མ་གཏོགས་པ། སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ལ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འཆི་བའི་འོད་གསལ་གྱི་དུས་འདི་ནི། སྣང་བ་གསུམ་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས་རླུང་རྣམས་སྙིང་ཁའི་མི་ ཤིགས་པ་ལ་ཐིམ་པ་དང༌། སྤྱི་བོའི་ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་མར་ལ་བབ། ལྟེ་བའི་དམར་པོ་ཡར་འོངས་ཏེ་སྙིང་ཁར་འདུ་འཕྲོད་བྱས་པའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ཁམས་དྲུག་ལྡན་མིན་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་འཆི་བ་ལ་ཡང༌། སྔར་བཤད་པའི་འོད་གསལ་ཁྱེམས་པ་ཞིག་འཆར་མོད་ཀྱང་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །འབྱུང་བ་ཐིམ་པའི་རྟགས་དེ་རྣམས་ནི་སྔ་ཚད་ནས་ཀྱང་འོང་བས། ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ལ། རྟགས་དང་པོ་བྱུང་བ་ནས་སྲོག་དྷཱུ་ཏཱིར་སྡུད་པའི་ཐབས་གང་གོམས་ཆ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་སྦྱང་ཞིང༌། རྟགས་བཞི་ཤར་བ་ན་རྟགས་དེ་དང་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱས་ལ་ལྟ་བ་དྲན་པར་བྱ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་འཆར་རིམ་རྣམས་དགེ་སྦྱོར་དང་བསྲེ་བའི་འཕེན་པ་བཏང༌། དེ་ནས་སྟོང་པ་དང་པོ་ཤར་བ་ན་ངོས་ཟིན་པར་བྱ་ཞིང་ལྟ་ཐོག་ཏུ་བཞག་སྟེ། སྟོང་པ་གཉིས་པ་དང་ཉེར་ཐོབ་དྲན་ཐུབ་པ་རྣམས་ལའང་དེ་ལྟར་བྱ། འོད་གསལ་ཤར་བ་ན་ལྟ་ཐོག་ཏུ་བཞག་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་ཅི་ཐུབ་བྱ། འཆི་བའི་འོད་གསལ་གྱི་དུས་སུ་རླུང་སེམས་དབུ་མར་སྡུད་པས། རླུང་སྙིང་གར་ཐིམ་པ་ན། གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་རགས་པ་རྣམས་ཞི་བ་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་ལྟ་བུར་འཆར་ཞིང༌། དེ་ངོས་ཟིན་ནས་དེ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་ཐུབ་ཀྱང༌། སྔོན་དབུ་མའི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྒོམ་སྒོམ་པ་ཞིག་གིས། ལྟ་ཐོག་ཏུ་བཞག་ནས་སྐྱོང་རྒྱུ་མེད་ན། གནས་ལུགས་རྟོགས་པར་མི་འགྲོ་བས། སྔར་ཚེ་འདིར་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕེབ་པ་ཅིག་དང༌། བདེ་སྟོང་སྦྱོར་གྱིན་བསྒོམས་པའི་བུའི་ འོད་གསལ་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པ་དགོས་སོ། །རྗེ་བཙུན་མིད་ལས་ཀྱང༌། འཆི་བའི་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་དགོས། དེ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་དེ་ལྟར་བླ་མ་དམ་པས་ངོ་སྤྲད་པ། གནས་ལུགས་ལྟ་བའི་དོན་གོ་བ་དང༌། མཚོན་བྱེད་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་སྦྱང་འཚལ་ལོ། ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞིའི་འཆི་བའི་འོད་གསལ་ནི་མའི་འོད་གསལ་ཡིན་པས་འོད་གསལ་མ་བུ་གཉིས་བསྲེ་ཐུབ་པ་ལ། ད་ལྟ་སད་དུས་སུ་སྲོག་དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་བྱས་པ་ལས། སྟོང་པ་བཞི་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ་གོམས་པ་དང༌། གཉིད་དུས་སུ་གཉིད་ཇི་ལྟར་འཐུག་ཀྱང་འོད་གསལ་དང་བསྲེ་ཐུབ་ན། རླུང་སྟོབས་ཀྱིས་ད་གཟོད་འཆི་བའི་འོད་
Chinese
四种空性也都是显现为白色等形象，除此之外，类似于无云晴空般显现。死亡的光明时期是，三种显现次第融入，风融入心间的不可摧坏处，顶轮的白明点向下落，脐轮的红明点向上升，在心间相遇融合的时刻。其他非具六界的有情众生死亡时，也会显现之前所说的隐约的光明，但却无法认识。五大融入的征象从较早的时候也会出现，因此要好好了解。从第一个征象出现时，就要修习将命气收摄于空行脉的方法，修习哪一种最熟练。当四种征象显现时，要确信那就是那个征象，忆念见解。其余显现的次第，要以善行来调和引导。之后，当第一个空性显现时，要认识它，并安住在见解上。对于第二个空性和近得能够忆念的空性，也要这样做。当光明显现时，要安住在见解上，尽力安住。在死亡的光明时期，由于风心收摄于中脉，当风融入心间时，二取显现的粗大戏论寂灭，显现如无云晴空般，即使能够认识它并安住于其中，如果之前没有确定中观的见解并修习，没有安住在见解上修持，就无法证悟实相。因此，之前在今生确定见解，并且修习乐空双运之道的子光明，对此要熟悉。至尊米拉也说：“死亡光明是法身，必须认识到那就是法身。为了认识它，需要上师如是开示，理解实相见解的意义，以及修习作为象征的道光明。”基的光明是母光明，为了能够融合母子光明，现在在清醒时，就要做命气入中脉的入、住、融三种，尤其要习惯于一切皆空的四空性，并且在睡眠时，无论睡眠多么深沉，如果能够与光明融合，那么凭借风的力量，才能真正地死亡光明
English
All four emptinesses also appear as having the aspect of white, etc., other than that, it is similar to appearing like a cloudless sky. This time of the luminosity of death is when the three appearances gradually dissolve, and the winds dissolve into the indestructible at the heart, the white bindu from the crown descends downwards, the red from the navel ascends upwards, and it is the time when they meet and unite at the heart. Even when other sentient beings who do not possess the six elements die, a faint luminosity as previously described will appear, but they will not recognize it. Since the signs of the dissolution of the elements will also come from earlier on, they should be well understood. From the time the first sign appears, one should practice the method of gathering the life-force into the dakini channel, whichever one is most familiar with. When the four signs appear, one should be certain that it is that sign, and remember the view. The remaining order of appearances should be guided by mixing them with virtuous deeds. Then, when the first emptiness appears, one should recognize it and rest in the view. One should do the same for the second emptiness and the near-attainment that can be remembered. When the luminosity appears, one should rest in the view and try to abide in equipoise as much as possible. At the time of the luminosity of death, because the wind-mind is gathered into the central channel, when the wind dissolves into the heart, the gross elaborations of dualistic appearance subside, and it appears like a cloudless sky. Even if one can recognize it and abide in it, if one has not previously established the view of the Middle Way and meditated, without cultivating it by resting in the view, one will not realize the nature of reality. Therefore, one must have established the view in this life, and be familiar with the luminosity of the path, the luminosity of the son, which is meditated upon by combining bliss and emptiness. Jetsun Milarepa also said, "The luminosity of death is the Dharmakaya; one must recognize that it is that. To recognize it, one needs the lama to introduce it in that way, to understand the meaning of the view of reality, and to practice the luminosity of the path, which is the symbol." The ground luminosity of death is the mother luminosity, so that the two luminosities of mother and son can be merged. Now, while awake, one should do the three of entering, abiding, and dissolving the life-force into the central channel. In particular, one should be accustomed to the four emptinesses, where everything is empty, and during sleep, no matter how deep the sleep, if one can merge with the luminosity, then by the power of the wind, one can truly achieve the luminosity of death.
Tibetan
གསལ་མ་བུ་བསྲེ་ནུས། འཆི་བའི་འོད་གསལ་ལ་དེར་ངོ་ཤེས་ནས་བསྲེ་ནུས་ན། དེའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་བར་དོ་འཆར་བ་ངོ་ཤེས་པས། བར་དོ་ཟིན་པའི་ཐབས་དམ་པ་ནི། འཆི་བའི་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་ནས་བསྲེ་ནུས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་ད་ལྟ་ང་ཤི་བར་འདུག །སྣང་བ་འདི་བར་དོ་ཡིན་པར་འདུག་སྙམ་པ་སོགས་ལ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་སྦྱངས་ན། བར་དོ་ཟིན་པ་ཙམ་སྲིད་དུ་ཆུག་ཀྱང་སྟོབས་ཆུང༌། དེ་བཞིན་དུ་འཆི་རིམ་རྣམས་འབྱུང་འགྱུར་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱངས་ན། འཆི་རིམ་གྱི་སྟོང་པའི་སྐབས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུན་རིང་བ་ཙམ་བྱུང་ཡང། ཚེ་འདིར་རླུང་སྟོབས་ཀྱིས་འཆི་ བའི་འོད་གསལ་ཟིན་པ་མིན་པས། རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་ལམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བཞག་པར་དཀའོ། །དེས་ན་དེ་དག་ལ་དོན་གཉེར་ཆེ་ན། རྩ་བ་བོར་ནས་ཡལ་ག་མ་བཙལ་བར། སླར་ཡང་གཏུམ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་སྔར་བཤད་པ་སོགས་སྲོག་དྷཱུ་ཏཱིར་འཇུག་པའི་ཐབས་རྣམ་དག་རྣམས་ལ། སྙིང་རུས་བསྐྱེད་ནས་སད་དུས་སུ། སྲོག་དྷཱུ་ཏཱིར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་བྱས་པ་ལས་སྟོང་པ་བཞི་སྐྱེད་པ་དང༌། དེ་རྙེད་ན་གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་རླུང་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པར་བྱ། དེ་ནས་སད་དུས་ཀྱི་འོད་གསལ་གྱི་མཐའ་དང༌། གཉིད་དུས་ཀྱི་འོད་གསལ་གྱི་མཐར་སྒྱུ་ལུས་སུ་ལྡང་ལུགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ལྡང་བ་བྱུང་ན། ད་གཟོད་འཆི་བའི་འོད་གསལ་དང་བར་དོ་ཟིན་ལུགས་ལ། སྔོན་མེད་པའི་ངོ་མཚར་བའི་ངེས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་བས། གཏུམ་མོ་ལམ་གྱི་རྨང་རྡོ་ཡིན་ཟེར་བ་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག །འཆི་བའི་འོད་གསལ་ཟིན་ནས་བཟུང་བ་དེ་འོད་གསལ་ལས་ལྡང་བར་རྩོམ་པ་ན། སྔར་གྱི་གོམས་པ་དང་”འཕན4་པའི་གནད་ཀྱིས། མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བར་དོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷ་སྐུར་ལྡང་བའི་ཐབས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བར་དོ་ཟིན་བྱུང་ན་བར་དོའི་ལུས་མཚན་ཉིད་པ་ལེན་དགོས་པར་བྱུང་བ་འདིས། རྟེན་དེ་ལ་མཆོག་མི་འགྲུབ་ཀྱང༌། རང་ཉིད་ཡི་དམ་གྱི་ལྷར་སྒོམ་པ་དང༌། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྐྱོང་བ་དང༌། གང་སྣང་གི་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ལ་སྔར་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་དང༌། རྨི་ལམ་སྒྱུ་མར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ན་ཁྱད་པར་ཆེ་ བས་དེ་རྣམས་ཀྱི་གདམས་ངག་ནས་བར་དོའི་སྐབས་ཡིན་པར་བསམས་ཀྱིན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཚེ་འདིར་ལམ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་མངལ་དུ་སྐྱེ་བར་མ་ངེས་པས། སྐྱེ་གནས་གཞན་གསུམ་དུ་ཡང་སྐྱེ་བ་འོང་བས། སྔར་བཞིན་གང་སྣང་ལྷ་དང༌། ལྷ་སྐུ་སྒྱུ་མ་དང༌། སྒྱུ་མ་རང་བཞིན་གྱིས་
Chinese
明光母子相融。若能于临终光明中识认而相融，则能识认其外所现之中阴。故证悟中阴之殊胜方便，即是识认临终光明而相融，此外别无他法。此外，若平时串习“现在我正在死亡，此显现是中阴”等念头，虽有可能证悟中阴，然力量微弱。同样，若对未来将发生的死亡次第也如是串习，虽在死亡次第之空性时，仅能生起较长时间之禅定，然因今生未以风力证悟临终光明，故难以安立无上瑜伽之不共道。因此，若对此等追求甚殷，则莫舍本逐末，应再次精勤修持先前所说之拙火瑜伽等，令命气入于命脉之各种清净方便。于醒时，修习命气入、住、融三者，由此生起四空。若能获得此，则以风力证悟睡眠光明。其后，应知醒时光明之边际，与睡时光明之边际，生起幻身之特殊方式，若能生起，则于证悟临终光明与中阴之方式，定能获得前所未有之稀有定解。故应忆念拙火是道之基石之说。自证悟临终光明而开始从光明中生起时，应依往昔之串习及“འཕན4་པའི་”之要诀，由信解作意之门，修习生起中阴如幻之本尊身。如是，若能证悟中阴，则必须取中阴之具相身。然此所依虽不能成办胜义，然应观想自身为本尊，修持彼即真如之见，并如前所说，观想一切所显之器情世间皆如幻、如梦，则有极大差别。故应由彼等口诀，思惟为中阴之时而修持。今生已修习道之瑜伽士，未必会投生于胎生，故亦可能投生于其他三种生处。故应如前观想一切所显为本尊，本尊身如幻，幻如自性
English
The clear light of mother and child can be blended. If you can recognize and blend with the clear light of death there, you can recognize the bardo that appears outside of it. Therefore, the supreme method for seizing the bardo is to recognize and blend with the clear light of death. There is no other way than that. Other than that, if you practice regularly thinking, "Now I am dying, this appearance is the bardo," etc., it may be possible to seize the bardo, but it will be weak. Similarly, if you practice the death sequences in the future in the same way, even if you only have a long period of samadhi during the emptiness of the death sequence, you will not be able to seize the clear light of death with the power of the winds in this life. Therefore, it is difficult to establish the unique path of Highest Yoga. Therefore, if you are very interested in these things, do not abandon the root and seek the branches. Again, diligently practice the pure methods of entering the life force, such as the tummo yoga mentioned earlier. When you are awake, practice the three stages of entering, abiding, and dissolving the life force, and from this generate the four emptinesses. If you can find this, then seize the clear light of sleep with the power of the winds. Then, know the special way of rising into the illusory body at the end of the clear light of waking and at the end of the clear light of sleeping. If you can rise, then you will gain unprecedented and wonderful certainty in the way of seizing the clear light of death and the bardo. Therefore, remember the saying that tummo is the foundation stone of the path. Once you have seized the clear light of death and start to rise from the clear light, you should use the power of your past habits and the key point of "འཕན4་པའི་" to rise into the deity body of the bardo, which is like an illusion, through the door of faith and attention. In this way, if you seize the bardo, you must take the characteristic body of the bardo. Although you cannot accomplish the supreme on that basis, you should meditate on yourself as the yidam deity, cultivate the view that it is the only reality, and meditate on all the appearances of the container and its contents as illusions and dreams, as explained earlier. Therefore, you should meditate on them, thinking that it is the time of the bardo, from the instructions of those teachings. Since the yogi who has practiced the path in this life is not certain to be born in a womb, he may also be born in the other three places of birth. Therefore, as before, visualize all appearances as deities, the deity body as an illusion, and the illusion as its own nature.