Tibetan
ར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་མ་འབྲེལ་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་གཞིའི་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །འདི་རྣམས་ལ་ཡང་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་མན་ངག་ནི། ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་སོགས་ཀྱི་ཐིམ་རིམ་ལས། སྨིག་རྒྱུ་ནས་མར་མེ་ལྟར་འབར་བའི་བར་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། དེ་ནས་སྟོང་པ་གསུམ་གྱི་མན་ངག་རྣམས་དྲན་པར་བྱ་བ་དང༌། སྟོང་པ་རྣམས་ལམ་གྱིས་འདྲེན་ཐབས་སྲོག་རྩོལ་གཉིས་དང་བསམ་གཏན་གཉིས་ཀྱི་མན་ངག་སྒོམ་པའོ། །ལཱུ་ཨཱི་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལས། སེམས་ནི་ངལ་གསོ་རྣལ་འབྱོར་པ། །མྱང་འདས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །འཕོ་དུས་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ནི་དཔལ། །ཁྲག་འཐུང་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མ། །མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ལག་ཐོགས་ཤིང༌། །སྣ་ཚོགས་རྒྱལ་མཚན་བ་དན་ཅན། །སིལ་སྙན་སྒྲ་ནི་སྣ་ཚོགས་དང༌། །གླུ་ཡི་ཉེར་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །འཆི་བ་ཞེས་ནི་རྣམ་རྟོག་སྟེ། །མཁའ་སྤྱོད་གནས་སུ་འཁྲིད་པར་བྱེད། ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་འཕོ་བ་སྟེ་འཆི་དུས་སུ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ཕྱག་ན་མཆོད་རྫས་སྣ་ཚོགས་པ་ཐོགས་པ་རྣམས་བྱོན་ནས། མཁའ་ སྤྱོད་གནས་སུ་འཁྲིད་པ་སྟེ་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེས་ལྭ་བ་པའི་འགྲེལ་པ་སོགས་འགྲེལ་པ་གསུམ་ལས་བཤད་པས། ཕྱི་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་གྱིས་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་ཐབས་མཛད་པར་གསུངས་སོ། །རྐང་པ་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་དོན་ནི། མྱང་འདས་ཏེ་འཆི་བ་དོན་དམ་པ་མིན་གྱི། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བ་ལྟར་སེམས་ངལ་བསོ་བ་ཙམ་མོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །འདི་བདེ་མཆོག་ལས་གསུངས་པ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་པས། དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་དག་པར་བྱེད་ཅིང༌། བླ་མ་ལ་གུས་པ། ལྷག་པའི་ལྷའི་བསྐྱེད་རིམ། ཡི་དམ་དུ་སྒོམ་པའི་གུས་པ་ཤུགས་དྲག་པ་རྣམས་ལ། རང་རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷས་འཆི་བའི་ཚེ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་མཐོང་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤི་བའི་འོད་གསལ་གྱི་མཐར་སྒྱུ་མའི་སྐུ་མ་གྲུབ་པར་བར་དོ་མཚན་ཉིད་པར་ཤོར་བ་དེ་བར་དོར་འཚང་མི་རྒྱ་ན། རིམ་ལྔ་བསྡུས་པ་ལས། འད་གསལ་གནས་ཐོབ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད། །ལེ་ལོ་ཅན་ནི་འཆི་ཁ་སྟེ། །ཐ་མ་སྲིད་པ་བར་མ་དོར། །མཆོག་ཐོབ་སྐུས་ནི་གཞན་དོན་བྱེད། ཅེས་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི། འོད་གསལ་རྟོགས་ནས་འཚང་རྒྱ་བའི་འོད་གསལ་དེ་རབ་ཀྱིས་ཚེ་འདིར་རྟོགས། འབྲིང་གིས་འཆི་བའི་འོད་གསལ་གྱི་དུས་སུ་རྟོགས། ཐ་མས་བར་དོར་རྟོགས་ནས་མཆོག་འཐོབ་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། འཆི་བའི་འོད་གསལ་གྱི་དུས་ཉིད་དུ་འཚང་རྒྱ་བ་དང༌། བར་དོ་དངོས་ཉིད་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མ་ནི་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་དོ་དང་བསྲེ་བ་ནི། འཆི་བ་དང་བསྲེ་ནུས་པ་བྱུང་ན། བར་དོ་ལ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་འཕེན་པའི་དབང་གིས་བསྲེ་ནུས་པ་འབྱུང་སྟེ། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་ནི་བར་དོ་མཚན་ཉིད་པ་གྲུབ་པ་ལ་རང་ལྷའི་སྐུར་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་སྐྱེད་པའོ། །བར་དོ་ཟིན་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ནི། སད་དུས་དང༌། གཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་བཞི་བསྒོམས་སྟོབས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྐྱེད་ནུས་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་མཚོན་བྱེད་དཔེའི་སྒྱུ་ལུས་སྐྱེད་པའི་གདམས་ངག་ཡིན་ལ། དེ་ཙམ་གྱི་ནུས་པ་མེད་པར་རྨི་ལམ་འདུན་པས་ཟིན་ན་ཡང་ཐབས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོད་དོ། །དེ་རྣམས་མེད་ན་འཆི་བའི་མན་ངག་ཡིད་ལ་བྱེད་དུས་སུ་ཤི་བའི་མཐར་བར་དོ་འགྲུབ་ཚུལ་རྣམས་དང༌། སྒྱུ་མའི་སྐུའི་རྣམ་པ་སྒོམ་པ་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་གོམས་དགོས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རིམ་ལྔ་བསྡུས་པ་ལས། བར་དོ་རྣམ་གསུམ་བསྲེ་བར་བྱ། ཞེས་བཤད་པས་ནི་དེས་མཚོན་ནས་འཆི་བ་གསུམ་དང༌། སྐྱེ་བ་གསུམ་བསྲེ་བ་ཡང་གོ་དགོས་ལ། བསྲེ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་གསལ་པོར་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་ནས་མ་བྱུང་ཡང་དོན་ནི་ཡོད་དེེ། །བར་དོ་གསུམ་ནི། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་བར་དོ་མཐུན་ལ། མར་ལུགས་པ་མང་པོས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་དོན་སྔར་སྐྱེས་ནས་ད་གཟོད་མ་ཤི་བར་གྱི་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་ལ་བྱེད་མོད་ཀྱང༌། གཞིའི་ བར་དོ་གཉིས་དང༌། ལམ་གྱི་བར་དོ་གཅིག་སྟེ་གསུམ་དུ་བྱས་ན་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་དང་མཐུན་ནོ། །དེ་ཡང་། རིམ་ལྔར་སྒྱུ་ལུས་ལ་བར་དོར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་དངོས་དང་རྗེས་མཐུན་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །འཆི་བ་གསུམ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་འཆི་བ་དང༌། རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་བར་དོར་བཤད་པའི་གནད་ཀྱིས་དེའི་སྔ་རོལ་གྱི་གཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་རྣམས་ལ་གཉིད་ཀྱི་འཆི་བར་བྱས་པ་དང༌། རྫོགས་རིམ་དུ་སྟོང་པ་བཞི་འཆི་རིམ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པའི་ལམ་གྱི་འཆི་བ་སྟེ། གཞིའི་འཆི་བ་གཉིས་དང་ལམ་གྱི་འཆི་བ་གཅིག་གོ །སྐྱེ་བ་གསུམ་ནི། སྲིད་བ་བར་དོས་མངལ་དུ་སྐྱེ་བ་བཟུང་བའི་སྐྱེ་བ་དང༌། རྨི་ལམ་གྱི་བར་དོས་ཕུང་པོ་རགས་པ་ལ་སླར་ཞུགས་པའི་སད་དུས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང༌། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་བར་དོས་ཕུང་པོ་
Chinese
而且，这也出自《瑜伽行地》。于此，又因与见解相关和不相关两种情况，故而基之光明被认识，也因此分为证悟与未证悟两种。对于这些，临终时的口诀是：从地融入水等融入次第中，忆念从如烟雾到如灯火燃烧之间，然后忆念空性三法的口诀，以及以道引导空性的方法，修持命勤二者与禅定二者的口诀。从鲁伊巴的修法中说：心是休息瑜伽士，涅槃非为教法性，迁逝之时瑜伽胜，饮血等众瑜伽母，手持种种妙花朵，各样胜幢幡旗扬，悦耳乐音声种种，歌舞供养亦多样，死亡之想乃妄念，引至空行之境地。所说之义是，瑜伽士等在迁识即死亡之时，勇士和勇母手持各种供品前来，引领至空行之地，即融入光明，这是拉瓦巴的注释等三种注释中所说的。因此，据说从外部也以那样的因缘来融入光明。第一句和第二句的意思是：涅槃，即死亡并非究竟，也说是如从一处住所搬到另一处住所一样，仅仅是心的休息。此处从胜乐金刚中所说是象征性的，因此，对于清净戒律和誓言，恭敬上师，殊胜本尊的生起次第，以及对本尊观修的强烈恭敬者，各自的殊胜本尊在死亡时会给予摄受，这是现世可见的利益。如果死后未能在光明中成就幻身，而堕入中阴的自性中，未能于中阴获得解脱，那么，在《次第五合》中说：得证光明现证佛，精进之人此生即，懒惰之人临终时，最下有中阴界中，胜得身者利有情。如果有人问这是为什么，那是因为，证悟光明后成佛的光明，上等者于此生证悟，中等者于临终的光明
English
Moreover, this also comes from the Yogacarabhumi. Here, due to the two cases of being related and unrelated to views, the luminosity of the base is recognized, and thus it is divided into two types: realization and non-realization. For these, the oral instructions at the time of death are: from the dissolving order of earth dissolving into water, etc., remember from like smoke to like a burning lamp, and then remember the oral instructions of the three emptinesses, and the method of guiding emptiness with the path, practice the oral instructions of the two life forces and the two meditations. From the Sadhana of Lui-pa it says: The mind is the resting yogi, Nirvana is not the nature of the teachings, At the time of transference, the yogis are victorious, The blood drinkers and others are yoginis, Holding various beautiful flowers in their hands, With various victory banners and flags, Various pleasant musical sounds, Various offerings of songs and dances, The thought of death is a delusion, Leading to the realm of the Dakinis. The meaning of what is said is that, at the time of transference, that is, at the time of death, the heroes and heroines come holding various offerings in their hands, leading to the realm of the Dakinis, that is, merging into the clear light, as stated in the three commentaries such as the commentary of Lawapa. Therefore, it is said that even from the outside, one can merge into the clear light through such circumstances. The meaning of the first and second lines is: Nirvana, that is, death, is not ultimate, but it is also said that it is merely the rest of the mind, like moving from one dwelling to another. Here, what is said in Chakrasamvara is symbolic, therefore, for those who purify vows and commitments, respect the guru, the generation stage of the special deity, and the strong respect for meditating on the yidam, their respective special deities will take care of them at the time of death, which is the visible benefit in this life. If one fails to achieve the illusory body in the clear light after death and falls into the nature of the bardo, failing to attain liberation in the bardo, then it is said in the Condensed Five Stages: Having attained the state of clear light, manifest enlightenment, The diligent one in this very life, The lazy one at the time of death, The lowest in the intermediate state of existence, The supreme one, having attained the body, benefits sentient beings. If someone asks why this is so, it is because the clear light of enlightenment after realizing the clear light, the superior one realizes in this life, the intermediate one in the clear light of death.
Chinese
于何时证悟。 最终于中阴证悟而得殊胜之义。 并非指于临终光明之时成佛，亦非指于中阴本身成佛， 最终是指需经由转生后成佛。 与中阴相混合，若能与死亡相混合，则于中阴亦能如前所说般，以牵引之力量而能相混合。 然于彼，乃于中阴之自性成就时，以对自生本尊之身生起信乐而生起。 获得中阴之特殊方便是，于醒时，以修习睡眠之四空之力而能善妙生起，其后乃生起表诠譬喻幻身之口诀。 若无如是能力，仅以梦中之意乐而获得，亦有甚佳之方便。 若无彼等，则于忆念临终诀窍之时，须习惯于忆念死亡之后中阴成就之方式，及修习幻身之形相。 第三，于《五次第合集》中云：“当混合三种中阴。” 故以此表示亦须了知混合三种死亡与三种转生。 此等混合之名相虽未于父子之论著中明确出现，然其义是存在的。 三种中阴是，有中阴与梦中阴相同。 玛尔巴派多数人将“生与死中阴”立为名相，其义是指从前出生至今未死之当下的此蕴身。 然若分为基础中阴二者与道中阴一者，共三者，则与父子之论著相符。 亦即，如于《五次第》中，将幻身说为中阴一般，此有真实与随同二者。 三种死亡是，广为人知的死亡，及以梦身说为中阴之要诀，故于彼之前的睡眠之空性等，作为睡眠之死亡，及于圆满次第中，生起四空如死亡次第之道之死亡，即基础之死亡二者与道之死亡一者。 三种转生是，有中阴于受生时，执取入胎之转生，及梦中阴再次进入粗大蕴身之醒时之转生，及幻身中阴之蕴身
English
It is realized at what time. Ultimately, it means attaining excellence by realizing in the bardo. It does not mean attaining Buddhahood at the very moment of the clear light of death, nor does it mean attaining Buddhahood in the bardo itself. Ultimately, it must be done by attaining Buddhahood through rebirth. Mixing with the bardo: If one can mix with death, then in the bardo, one can also mix with the power of attraction as mentioned before. However, in that case, when the characteristic of the bardo is accomplished, it is generated by the faith and devotion to the form of one's own deity. A special method for seizing the bardo is: In the waking state, by meditating on the four emptinesses of sleep, one can generate it well with strength. After that, it is the instruction for generating the illusory body of the symbolic example. If there is not that much power, but one seizes it with the desire of dreams, there is also a good method. If those are not there, then when contemplating the instructions of death, one must get used to contemplating the ways in which the bardo is accomplished at the end of death, and meditating on the form of the illusory body. Third, in the Condensed Five Stages, it says, "The three bardos should be mixed." Therefore, this indicates that one must also understand the mixing of the three deaths and the three births. Although the terminology for these mixtures does not appear explicitly in the texts of the Father and Son, the meaning does exist. The three bardos are: the bardo of existence and the bardo of dreams are the same. Many followers of the Mar tradition have coined the term "bardo of birth and death," which refers to the present aggregate body from the time of birth until death. However, if divided into two base bardos and one path bardo, making three in total, it is in accordance with the texts of the Father and Son. That is, as the illusory body is spoken of as the bardo in the Five Stages, there are two aspects to this: the actual and the subsequent. The three deaths are: the well-known death, and the key point of explaining the dream body as the bardo, so the emptinesses of sleep before that are taken as the death of sleep, and the death of the path in the completion stage, where the four emptinesses are generated in the order of death, that is, the two base deaths and the one path death. The three births are: the birth of the bardo of existence taking rebirth in the womb, and the birth of the dream bardo re-entering the gross aggregate body in the waking state, and the aggregate body of the illusory body bardo.