Tibetan
། ཉི་མ་མ་ཤར་བའི་བར་ལ་བཤད་པའི་ཐོ་རངས་སོ། །ཉི་མ་ཤར་བ་ན་སྣང་བ་མཆེད་པ་དང༌། ཉི་མ་ནུབ་པའི་མཚམས་སུ་མ་རིག་པ་དང༌། ཟླ་བ་ཤར་བའི་ཚེ་སྣང་བའོ། ཞེས་བཤད་ནས། ནང་གི་མངོན་བྱང་སྟོན་པ་ན། དང་པོར་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ལ་འོད་ཟེར་ལྔའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ངོ༌། །གཉིས་པ་ནི་སྣང་བ་སྟེ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པ་སྟེ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུའོ། །བཞི་པ་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་ པ་སྟེ་མུན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་མུན་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་ལ་འོད་གསལ་བ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་རྟག་ཏུ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་བ། ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་སློབ་མ་ལ། བླ་མས་ཕྱི་ནང་གི་བྱང་ཆུབ་པ་གཉིས་སྟོན་པའི་དང་པོ་ནི། ཕྱིའི་ཞག་གཅིག་ལ་ཆ་བཞིར་བྱས་ནས་སྟོང་པ་བཞི་བཤད་པ་སོར་བཞག་ཏུ་བྱེད་ན། སྟོང་པ་བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཡིན་པ་དང༌། རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་སོགས་མི་འཐད་ལ། དེའི་དུས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་བཞི་དཔེར་བྱས་ནས་སྟོང་པ་བཞི་སྟོན་པ་ལ་བྱེད་ན་ནི། ནང་གི་སྟོང་པ་བཞི་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་དབྱེ་མི་ནུས་ཏེ། ནང་གི་སྐབས་སུ་ཡང་ཟླ་ཉི་དང་མུན་པ་དཔེར་བཀོད་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་བཞིར་སྟོང་པ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་བྱེད་ན། དུས་དེ་བཞི་རེ་རེའི་དུས་ལ་སྟོང་པ་བཞི་དུས་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བས། ཕྱི་ནང་གི་བྱང་ཆུབ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ནས་འབྱེད་པ་ཡིན་སྙམ་ན། འདི་ལ། རྗེ་འགོས་ཀྱིས། ནཱ་རོ་པའི་བཞེད་པ་དང༌། བཙུན་མོ་ཅན་དང༌། ནག་པོ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་བཞེད་པ་སྟེ་ལུགས་གཉིས་བཀོད་པའི་དང་པོ་ནི། ཞག་གཅིག་གི་ཆ་བཞི་སྟོང་པ་བཞིར་བཤད་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་དང་དུས་དང་རྟགས་དང་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པས་དྲང་དོན་ཏེ་ཕྱིའི་མངོན་བྱང་ངོ༌། །ངེས་དོན་ནི་ནང་གི་མངོན་བྱང་ཡིན་ཏེ། ལས་རྒྱ་དང་སྙོམས་ པར་ཞུགས་པས་བྱང་སེམས་རྡོ་རྗེའི་རྩ་བ་དང༌། རྐེད་པ་དང༌། རྡོ་རྗེའི་བུམ་པར་སླེབ་པ་ན། བདེ་བ་དེ་གསུམ་ལ་སྟོང་པས་རྒྱས་བཏབ་སྟེ་བསྒོམས་པ་ན། ལམ་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་དང༌། ཐིག་ལེ་གཉིས་ཤོར་གཉིས་གནས་ཀྱི་དུས་སུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ལོག་པའི་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འད་གསལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱིའི་དཔེ་བཞིས་དགག་བྱ་གློ་བུར་བའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་བཞིའི་ཆ་ནས་མཚོན་པ་ནི་ཕྱིའི་བྱང་ཆུབ་དང༌། བསམ་གཏན་གཉིས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་དུ་བཅུག་པའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཆ་ནས་བསྟན་པ་ནི་ནང་གི་མངོན་བྱང་དུ་བཤད་དོ། །ལག་སྨིས་ནི། ཞག་གཅིག་གི་ཆ་སྟོང་པ་བཞིར་བཤད་པ་ནི། དེ་དག་གི་མིང་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྟོང་པ་བཞི་ལ་འདོད་ཅིང༌། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པའི་སྟོང་པ་བཞི་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པའམ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ལྔའི་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་སྟོང་པ་བཞི་པ་ནི་ནང་གི་མངོན་བྱང་དུ་བཤད་དོ། །འགྲེལ་པ་ཟླ་འོད་དང༌། དོན་གསལ་དང༌། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་འགྲེལ་པ་དང༌། ཐུབ་པ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང༌། ཕྱིའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྟོང་པ་བཞི་ནང་གི་སྟོང་པ་བཞི་ལ་བཤད་ཅིང༌། ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མ་ཕྱེའོ། །སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དཔྱད་ན་ནི། ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལན་མི་ཐེབས་ཤིང༌། ཁྱད་པར་མ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པས་ཀྱང་ལན་ཐེབས་པར་མི་སྣང་ལ། གནས་འདི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་ཞིང་། གལ་ཡང་ཆེ་བར་སྣང་བས་དཔྱད་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ བཅོ་ལྔ་པའི་སྒྲོན་གསལ་ལས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་དགོས་པས། རྩ་རྒྱུད་ལས། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་རིགས་རྗེའུ་རིགས་དང༌། །དམངས་རིགས་ལས་བྱུང་བུ་མོ་ནི། །རྡོ་རྗེ་ཆོས་བདག་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །འདི་ནི་གསང་བ་ཐོབ་བྱེད་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ནུབ་ནས་ནི། །སྒྲུབ་པ་ཀུན་ཏུ་བརྩམ་པར་བྱ། །སྐྱ་རེངས་འཆར་བའི་དུས་སུ་ནི། །བསྒོམ་པ་མཆོག་གིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་ལ། དེའི་དོན་འགྲེལ་པས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། རྫོགས་རིམ་པས་ཕྱག་རྒྱ་མོ་རིགས་བཞི་ལས་གང་རུང་ཞིག་བླངས་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཕྱེད་པའི་ཆོས་ནི་རྫོགས་རིམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ནི་དེ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་རྡོ་རྗེ་གསང་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་རྫོགས་པར་བྱ་དགོས་ལ། དེའི་ཐབས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་བཞིས་སྟོན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱི་ནང་གི་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ལྟར་བཤད་ན། རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ནི་ཉི་མ་དངོས་སོ། །ནུབ་ནས་ཏེ་ཉི་མ་དམར་ཐག་ཆད་པའི་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་དུས་འདས་པ་ན། ཡོ་བྱད་ཅི་རྙེད་པས་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་མཚན་ཕྱེད་ན་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་ནས། སྐྱ་རེངས་འཆར་བའི་དུས་སུ་སྟེ་སྣང་བ་མཚོན་པའི་མཚན་མོའི་ཆ་འདས་ནས། ཉི་མ་མ་ཤར་བའི་དུས་སུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ལུང་ཕོག་པས་ཀྱང་འགྲུབ་པ
Chinese
在太阳未升起之前所说的黎明。太阳升起时显现光明，太阳落山之际是无明，月亮升起之时是光明。这样讲述之后，在展示内在的现观时，首先像海市蜃楼一样，看到具有五种光芒的集合。第二是显现，就像月亮的光芒一样。第三是光明增盛，就像太阳的光芒一样。第四是获得光明，就像黑暗一样。然后，在脱离黑暗的瞬间，光明显现，那是极其明亮、恒常显现的特征。以智慧之眼见到胜义谛的自性。这样说了。在这里，对于弟子，上师展示外内两种菩提的第一个是：如果将外在的一天分为四个部分，并保持原样讲述四空，那么第四空是菩提的瞬间，并且是瑜伽士自己的境界等等是不合理的。如果以那个时候的四种天空为例来展示四空，那么内在的四空也是如此，因此无法区分内外，因为在内在的情况下，也以月亮、太阳和黑暗为例进行了展示。如果在四个时间产生四空的智慧，那么在那四个时间中的每一个时间，四空不会在同一时间产生，因此，内外两种菩提的差别从何处区分呢？对此，杰·俄说：纳若巴的观点，以及妃子和黑誓金刚两者的观点，即两种方式的第一个是：将一天分为四部分来讲述四空，这是法性的例子、时间和征兆和象征，因此是不了义，即外在的现观。了义是内在的现观，即通过业印和入定，当菩提心金刚到达根部、腰部和金刚宝瓶时，用空性印封那三种乐，并进行禅修，那么在道路的三种显现和二漏二住的时候，自性的分别念颠倒的乐的智慧，就是一切皆空而光明。第二是：以外在的四个例子来象征与应遣除的突发分别念分离的四个部分，这是外在的菩提和禅
English
Dawn is spoken of as the time before the sun rises. When the sun rises, light spreads, and when the sun sets, it is ignorance, and when the moon rises, it is light. After explaining this, when showing the inner Abhisamaya, first, like a mirage, one sees a collection of five rays of light. Second is appearance, like the rays of the moon. Third is the increase of appearance, like the rays of the sun. Fourth is the attainment of appearance, like darkness. Then, in the moment of separation from darkness, light appears, which is extremely clear and has the characteristic of always appearing. Seeing the self-nature of ultimate truth with the eye of wisdom. Thus it was said. Here, for the disciple, the first of the two outer and inner enlightenments shown by the lama is: if one divides the outer day into four parts and explains the four emptinesses as they are, then the fourth emptiness is the moment of enlightenment, and it is not reasonable that it is the realm of the yogi himself. If one uses the four skies of that time as examples to show the four emptinesses, then the inner four emptinesses are also like that, so one cannot distinguish between outer and inner, because in the inner case, the moon, sun, and darkness are also used as examples to show. If one does it to generate the wisdom of the four emptinesses in four times, then in each of those four times, the four emptinesses will not arise at the same time, so from where can one distinguish the difference between the two outer and inner enlightenments? On this, Je Gös said: Nāropa's view, and the views of the consort and the two Black Samaya Vajras, that is, the first of the two systems is: explaining the four parts of a day as the four emptinesses is a direct meaning because it is an example of the nature of reality, time, signs, and symbols, that is, the outer Abhisamaya. The definitive meaning is the inner Abhisamaya, that is, through action seal and absorption, when the Bodhicitta Vajra reaches the root, waist, and Vajra vase, then when one seals those three pleasures with emptiness and meditates, then at the time of the three appearances of the path and the two losses and two abidings, the wisdom of bliss inverting the self-nature conceptualization is all empty and clear. The second is: using the four outer examples to symbolize the four parts separated from the sudden conceptualizations to be refuted is the outer enlightenment and meditation.
Chinese
以其将幻化融入光明之经验而显示的，被说为内在的现证。手量方面：说一昼夜分为四空分，是指具有这些名称的内在四空。依赖业手印的第四空，以及依赖智慧手印，或通过如阳焰等五相次第获得的第四空，被说为内在的现证。《月光疏》、《义明疏》、《誓言金刚疏》以及坚固吉祥也说，外境所说的四空是指内在的四空，内外的差别没有明确区分。如果按照之前所说的进行分析，那些区分内外差别的方法无法解答问题，而那些没有区分差别的方法的解释似乎也无法解答问题。这个地方非常难以理解，而且似乎非常重要，因此需要进行研究。这需要依靠第十五品《明灯》中所说的内容来理解。根本续中说：婆罗门、刹帝利、吠舍，以及首陀罗种姓所生的女子，应当修持金刚法主。这是获得秘密的方法。金刚日落之后，应当勤奋地进行修持。黎明出现之时，通过殊胜的禅定将会成就。经中这样说到。其意义，注释中这样解释道：圆满次第者从四种姓的明妃中选取任何一种，依靠她，不坏如金刚之法，即是圆满次第的瑜伽。其自性是证悟此理并具有的修行者，即金刚秘密，也就是要修持能获得金刚持的修行者。这需要通过现证的次第来圆满，其方法由四个“金刚”来指示。其中，内外两种菩提次第，如果按照第一种来解释，金刚日就是真正的太阳。日落之后，也就是太阳完全落下的黄昏时刻过去之后，用任何能找到的物品来取悦上师。然后，凭借上师的恩德，在半夜获得灌顶。在黎明出现之时，也就是象征光明的夜晚部分过去之后，在太阳未升起之时，通过现证次第的预言也能成就。
English
That which is shown from the experience of integrating illusion into luminosity is said to be the inner Abhisamaya. In terms of hand measurements: The four emptinesses said to be divisions of a day and night are understood to be the inner four emptinesses that have those names. The fourth emptiness that relies on karma mudra, and the fourth emptiness that relies on wisdom mudra, or that is obtained through the sequence of the five signs such as mirages, is said to be the inner Abhisamaya. The commentaries "Moonlight," "Meaning Clear," "Damtsik Dorje Commentary," and Thubpa Pal also say that the four emptinesses spoken of in the outer context refer to the inner four emptinesses, and the difference between outer and inner is not clearly distinguished. If we analyze according to what was said earlier, those who distinguish the difference between outer and inner cannot answer the questions, and the explanations of those who do not distinguish the difference do not seem to be able to answer the questions either. This place is very difficult to understand, and it seems very important, so it needs to be investigated. This needs to be understood based on what is said in the fifteenth chapter of "Lamp Illuminating." In the root tantra it says: A woman born from a Brahmin, Kshatriya, Vaishya, or Shudra caste should practice the Vajra Dharma Lord. This is the method for obtaining secrets. After the Vajra Sun sets, one should diligently engage in practice. At the time when dawn appears, one will achieve through excellent meditation. It is said. The meaning of this is explained in the commentary as follows: The Completion Stage practitioner takes any one of the four castes of consorts, and relying on her, the Dharma that is indestructible like a vajra is the yoga of the Completion Stage. Its nature is the practitioner who realizes this and possesses it, which is the Vajra Secret, that is, one should practice the practitioner who can obtain Vajradhara. This needs to be perfected through the sequence of Abhisamaya, and the method for this is indicated by the four "Vajras." Among these, the two outer and inner Bodhi stages, if explained according to the first, the Vajra Sun is the actual sun. After sunset, that is, after the time of twilight when the sun has completely set, one should please the guru with whatever one can find. Then, through the kindness of the guru, one obtains empowerment at midnight. At the time when dawn appears, that is, after the part of the night that symbolizes light has passed, at the time when the sun has not yet risen, one can also achieve through the prophecy of the Abhisamaya sequence.