Tibetan
་རྣམ་གནས་པ། །འཁོར་བ་ཉིད་ནི་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚིགས་བཅད་དང་པོས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བའི་འོད་གསལ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་དབང་དུ་མི་འབྱུང་བས། འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལས་སྐྱེ་བར་བསྟན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་གཉིས་པས་ནི་འཆི་བའི་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་སེམས་གང་གི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་བླངས་ཏེ། འཁོར་བར་འཁོར་བའི་རླུང་སེམས་དེ་ཉིད་ཐབས་མཁས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐུར་ཤར་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་བསྟན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་དེའི་དོན་རིམ་ལྔའི་འགྲེལ་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་བཤད་མོད་ཀྱང༌། བཤད་པ་སྔ་མ་དེའི་དོན་ཡིན་པ་ནི་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་སྲིད་པ་བར་དོ་དེ་མན་ངག་དང་ལྡན་པ་ལ་སྒྱུ་ལུས་སུ་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ཤེས་སོ། །ཚིགས་བཅད་གསུམ་པས་ནི་རླུང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཙམ་ཞིག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་འཆི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པས་དེ་ཙམ་ཞིག་འཁོར་བར་འཁོར་བར་བསྟན་ནོ། །བདག་བྱིན་བརླབས་ལས་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྒྲུབ་གཞི་སྟོན་པ་ན། ས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་དང༌། །དེ་བཞིན་སྟོང་པ་བཞི་པོ་དག །སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དག་ཏུ། །དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་ཤེས་པར་བྱ། །འོད་གསལ་བ་ལས་སྟོང་པ་ཆེ། །དེ་ལས་ ཐབས་ནི་ཡང་དག་འབྱུང༌། །དེ་ལས་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་ལས་རླུང་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རླུང་ལས་མེ་ནི་ཡང་དག་འབྱུང༌། །མེ་ལས་ཆུ་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང༌། །ཆུ་ལས་ས་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་འདི་ལྟ་བུ། ཞེས་དང༌། དེ་ནས། ས་ཡི་ཁམས་ནི་ཆུ་ལ་ཐིམ། ཞེས་པ་ནས། སྲིད་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟར་འགག །ཅེས་སྔར་དྲངས་པ་བཞིན་གསུངས་ནས། འདི་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་དུས་ནས། །སྲིད་པའི་འཁོར་ལོར་འཇུག་པར་འགྱུར། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །ཇི་སྲིད་བདག་ཉིད་མ་མཐོང་བ། །གང་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་རང་རིག་པས། །རྟོག་གེ་པ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །རང་གི་ལུས་ལ་གནས་ན་ཡང༌། །བསོད་ནམས་ཆུང་བས་མི་རྙེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པས་ཀྱང་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྒྲུབ་གཞི་གསལ་བར་བསྟན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རང་གི་བདག་ཉིད་མ་མཐོང་བ་དེ་སྲིད་དུ། སྲིད་པའི་འཁོར་ལོར་འཇུག་ཅེས་གསུངས་པའི་འཁོར་བར་འཇུག་པ་འདི་ལ། འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་དང༌། འཁོར་བའི་བག་ཆགས་རྒྱུན་མི་འཆད་དུ་འཇུག་པ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལྡོག་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དགོས་པ་ནི། སྔགས་དང་ཕར་ཕྱིན་ཐུན་མོང་བའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །ཕྱི་མ་ལྡོག་པ་ལ་དགོས་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་ཡིན་མིན་གཉིས་དང༌། ཐུན་མོང་མིན་པ་ལ་ཡང་བདེ་སྟོང་སྦྱར་བ་དང༌། སྒྱུ་ལུས་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ནི་ཕྱི་མའོ། །སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྒྲུབ་གཞི་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་རླུང་སེམས་ཙམ་ ལས་དོན་གཞན་པའི་འཁོར་མཁན་གྱི་གང་ཟག་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི། གང་ཟག་ཏུ་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་རླུང་སེམས་མ་ཡིན་ཀྱང༌། དེ་འདོགས་པའི་གཞི་སེམས་ཅན་གྱི་གཉུག་མའི་ལུས་ངོས་གཟུང་བར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང༌། སྙིང་པོར་གྱུར་པ་རང་སྲོག་ལས། །ཁམས་གསུམ་ན་ནི་གཞན་མེད་དེ། །སྒྱུ་མ་རླུང་གིས་ཁམས་གསུམ་པ། །རྨི་ལམ་རྨི་བ་བཞིན་དུ་མཐོང༌། ཞེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་རང་རང་གི་སྲོག་སྟེ་རླུང་ལས་གཞན་པའི་ཁམས་གསུམ་པའི་ལུས་གཞན་མེད་པས། རླུང་གིས་བསྒྲུབས་པའི་ཁམས་གསུམ་པའི་སྒྱུ་མའི་ལུས་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། །འདིར་ཚིག་ཟིན་ལ་ཤས་ཆེར་སྒྱུ་མའི་ལྷ་སྐུ་གང་ལས་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་གཞི་བསྟན་མོད་ཀྱང༌། སྐུ་དེ་ལའང་སྦྱར་དུ་རུང་བས། སྒྲོན་གསལ་ལས་རླུང་སེམས་ཙམ་ལས་སྒྱུ་མའི་ལྷ་སྐུ་སྐྱེད་པའི་ཁུངས་སུ་དྲངས་སོ། །དེས་ན་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། སྐྱེ་དང་གནས་དང་འཇིག་པ་དང༌། །སྲིད་པ་བར་མར་གནས་པ་སྟེ། །ཇི་སྲིད་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བརྟགས་པ། །སེམས་ཀྱི་རླུང་གི་རྣམ་འཕྲུལ་ལོ། ཞེས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་འཆི་གནས་གསུམ་དང་བར་དོ་རྣམས་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་རྣམ་འཕྲུལ་དུ་གསུངས་པ་དང༌། དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ལས་ཀྱང༌། འདུ་ཤེས་ཅན་དང་འདུ་ཤེས་མེད། །སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་འདི་གནས་པ། །དེ་ རྣམས་རླུང་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །རླུང་ལས་སླར་ཡང་འགག་པ་ཡིན། །མ་རྟོགས་པ་ཡི་སེམས་དེ་ནི། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་གནས་གྱུར་ཀྱང༌། །དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སོང་བས། །ཁྱི་དང་ཅེ་སྤྱང་གླང་པོ་དང༌། །སེམས་དེ་རྟར་ཡང་འགྲོ་བར་འགྱུར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རླུང་དང་སེམས་གཉིས་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པར་འགྲོ་བར་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རླུང་སེམས་ཀྱི་ལུས་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་གཉུག་མའི་ལུས་ནི། རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་ལུས་སུ་ཟད་པས་དེ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་གཉུག་མའི་ལུས་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་མེད་པ་དང་། རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་རགས་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་མིན་ཞེས་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སེམས་
Chinese
安住于各种状态。应当了知轮回本身。”这样说了。第一颂表明，众生不依赖于先于死亡光明，不会自主产生。因此，一切光明都从空性中产生。第二颂表明，凭借死亡光明的风心，众生受何种力量的影响而受生，以及在轮回中流转的风心，对于善巧方便的瑜伽士来说，显现为幻化身并获得圆满菩提。虽然五次第的注释者们对该颂的意义作了其他解释，但之前的解释才是其意义，因为在《行集》中说：“凡夫轮回的因，即有和中有，对于具有口诀的人来说，会转变为幻身。”第三颂表明，除了风心的自性之外，没有造作生死的作者，因此仅仅是它在轮回中流转。在自加持中，当显示幻身的修法基础时：地等诸元素，以及空性四者，是生和灭的因，应当了知这八种事物。光明中空性大，从中，方便真实生。从中智慧生，从中风产生。风中火真实生，火中水普遍生，水中土产生，众生如是生。然后，从“土的界融入水中”开始，到“三有如是灭”为止，如前所引述的那样说。然后说：“如此从无始以来，将进入有之轮。以如幻三摩地，乃至未见自性。因为幻化是自知的，不是思辨者的境界。即使住在自己的身体里，因为福德小也无法找到。”这也清楚地表明了幻身的修法基础。如是，以如幻的三摩地，乃至未见自性之前，将进入有之轮。所说的进入轮回，有在轮回中漂泊和轮回的习气持续不断两种。第一种的止息需要如幻的三摩地，这是密咒和波罗蜜多共同的如幻
English
abiding in various states. Samsara itself should be known.” Thus it was said. The first verse shows that sentient beings do not arise independently without relying on the clear light of death that precedes them. Therefore, all clear light arises from emptiness. The second verse shows that by the power of the wind-mind of the clear light of death, sentient beings take birth, and that the wind-mind that wanders in samsara appears to the skillful yogi as an illusory body and attains perfect enlightenment. Although the commentators on the five stages of meaning have explained the meaning of that verse differently, the previous explanation is its meaning, because in the Compendium of Practices it says: “The cause of samsara for ordinary beings, namely existence and the intermediate state, will be transformed into an illusory body for those who possess the oral instructions.” The third verse shows that there is no creator of birth and death other than the nature of wind-mind, so it is only that which wanders in samsara. In the self-blessing, when showing the basis for the practice of the illusory body: The elements of earth and so on, as well as the four emptinesses, are the causes of birth and destruction, these eight things should be known. From the clear light, emptiness is great, from that, skillful means truly arise. From that, wisdom arises, from that, wind arises. From wind, fire truly arises, from fire, water universally arises, from water, earth arises, sentient beings are born like this. And then, from “the element of earth dissolves into water” to “the three existences cease in this way,” as quoted before. Then it says: “Thus, from beginningless time, one will enter the wheel of existence. With illusion-like samadhi, until one has not seen one's own nature. Because illusion is self-knowing, it is not the realm of speculators. Even if one dwells in one's own body, one will not find it because of small merit.” This also clearly shows the basis for the practice of the illusory body. Thus, with illusion-like samadhi, until one has not seen one's own nature, one will enter the wheel of existence. Entering samsara, as it is said, has two aspects: wandering in samsara and the continuous flow of the habits of samsara. The cessation of the first requires illusion-like samadhi, which is the common illusion of mantra and paramita.
Chinese
之等持。对于为了遣除后有而需要的幻化般的等持，也有共同和不共同两种，不共同的也有乐空双运和幻身两种，这里是指后者。在讲解幻身的修持所依时，说除了风心之外，没有其他作者，这是因为，虽然假名为有情者的假立义不是风心，但所依的众生本有之身是要被认定的。金刚鬘中也说：‘成为心要的自命之外，三界之中没有其他的，风所成的三界幻化身，如梦中所见一般。’因此，众生的心要就是各自的命，除了风之外，没有其他的三界之身，所以，风所成就的三界幻化身就像梦中的身体一样。这里词句的重点虽然主要在说明幻化本尊由何而修的所依，但也可以应用到本尊身上，因此，《灯明》中引用风心作为生起幻化本尊的来源。因此，金刚鬘中说：生、住、灭，以及中有存在，只要世间存在，都是心的风的幻化。’意思是说，众生的生老病死和中阴，都是风心的幻化。在《意旨授记》中也说：‘有想和无想，安立为有情者，这些都是从风中产生的，又从风中灭去。未证悟的心，即使安住于轮回大海中，但由于颠倒，心也会变成狗、豺狼、大象，甚至变成马。’等等，说明风和心两者会变成各种各样的众生，意思是说，一切众生都只是风心的身体，这是为了说明作为安立有情者之基础的本有之身，只是风心的身体，除此之外，没有其他本质不同的本有之身，而不是说没有外境，也不是说异熟的粗大身体不是有情的身体。如此之心
English
The samadhi of. For the illusion-like samadhi needed to reverse the afterlife, there are also two types: common and uncommon. Among the uncommon ones, there are also bliss-emptiness union and illusory body, but here it refers to the latter. When explaining the basis for accomplishing the illusory body, it is said that there is no other agent besides wind and mind. This is because, although the imputed meaning of a person imputed as a sentient being is not wind and mind, the basis for imputation, the innate body of sentient beings, is to be recognized. The Vajra Garland also says: 'Other than one's own life, which has become the essence, there is nothing else in the three realms. The illusory body of the three realms is made of wind, seen like a dream.' Therefore, the essence of sentient beings is their own life, which is wind. Other than wind, there is no other body of the three realms. Therefore, the illusory body of the three realms accomplished by wind is said to be like a dream body. Here, the emphasis of the words is mainly on explaining the basis for accomplishing the illusory deity, but it can also be applied to the deity. Therefore, the Lamp Illuminating quotes wind and mind as the source for generating the illusory deity. Therefore, the Vajra Garland says: 'Birth, abiding, and destruction, as well as existence in the intermediate state, as long as the world exists, are all transformations of the wind of the mind.' This means that the birth, aging, sickness, death, and intermediate state of sentient beings are all transformations of wind and mind. The Prophecy of Intentions also says: 'Those with and without perception, established as sentient beings, all arise from wind and cease from wind again. The unawakened mind, even if it dwells in the ocean of samsara, due to inversion, the mind will become a dog, jackal, elephant, and even a horse.' And so on, explaining that wind and mind both transform into various kinds of beings. This means that all beings are just bodies of wind and mind, which is to explain that the innate body, which is the basis for establishing sentient beings, is just a body of wind and mind, and that there is no other innate body of a different essence. It is not saying that there is no external environment, nor is it saying that the coarse body of fruition is not the body of a sentient being. Such a mind