Tibetan
ས་ཤེས་ལ་བལྟོས་ན་ཀུན་རྫོབ་པ་དང༌། དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །ལྷ་ཕོ་མོའི་ སྒོ་ནས་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་འདོད་ཚུལ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་གང་དུ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཡང་དག་པར་རྒྱུ་ཞིང་གཙོ་བོ་མི་གཡོ་བ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དོ། །གང་དུ་ཐབས་ཡང་དག་པར་རྒྱུ་ཞིང༌། ཤེས་རབ་མི་གཡོ་བ་དེ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་དོ། །ཞེས་ལྷ་དམ་ཚིག་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་པ་དགུག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་ལྷ་མོ་རྣམས་རྒྱུ་ཞིང་ལྷ་ཕོ་རྣམས་མི་རྒྱུ་བ་ཤེས་རབ་དང༌། དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་བྱེད་པ་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་དུས་འཁོར་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་འདོད་དགོས་ལ། དེ་འདོད་ན་དྲི་མེད་འོད་ལས། ལོ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངེས་པའོ། །ཞེས་ལོ་གསུམ་གྱི་དབུ་མའི་ཞག་གིས་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷ་གྲངས་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དུ་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། རྒྱུད་གཉིས་སུ་འཇོག་ཚུལ་ལྷ་ཕོ་མོའི་སྒོ་ནས་བཞག་པ་དེ་ཡང་ཤས་ཆེ་ཆུང་ལ་དགོངས་ཀྱི་ངེས་པ་ནི་མིན་ཏེ། གསང་འདུས་འཕགས་ལུགས་ལྟ་བུ་ཐབས་རྒྱུད་ལ་ཡེ་ཤེས་པ་དགུག་གཞུག་སོགས་ལྷ་ཕོས་མི་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་མོས་དགུག་གཞུག་སོགས་མི་བྱེད་པའི་མ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་ཚད་ལྡན་ཡང་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱུད་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པའི་རྒྱུད་འགའ་ཞིག་ལ་དེ་གཉིས་ཀ་སྟོན་པ་ཡང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་རྒྱུད་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་གི་བཤད་རྒྱུད་ཡིན་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཐབས་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། དུས་འཁོར་ལས་ཀྱང་ཚུལ་གཉིས་ཀ་བཤད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དུ་སེམས་སོ། །འདི་འདྲའི་རིགས་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་འཇོག་གོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་འཇོག་འདོད་ཀྱང་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྟར་འཇོག་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དྲི་མེད་འོད་ལས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱུད་དུ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་དོན་དམ་པའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་ལ། ཐབས་ཤེས་གཡོ་མི་གཡོའི་ཐབས་ཤེས་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་དབང་རྟུལ་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་བཞག་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་བསྒོམས་པའི་ལྷ་ཕོ་མོའི་སྒོ་ནས་ཕ་མའི་རྒྱུད་དུ་བཞག་པའི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་བཞག་པར་སྟོན་གྱི། ཕ་རྒྱུད་དང་མ་རྒྱུད་དུ་འཇོག་པའི་ཐབས་ཤེས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །དྲི་མེད་འོད་ལས་ཐབས་རྒྱུད་ལ་ཉིན་མཚན་མཉམ་པ་དག་པས་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་ཞལ་ཕྱག་མཉམ་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྔ་ཕྱིའི་ཐུན་མཚམས་དག་པས་ཡབ་ཡུམ་ཞལ་ཕྱག་མི་མཉམ་པར་གསུངས་པ་རྒྱུད་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་བྱེད་དུ་བྱས་ནས། དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་ཞལ་ཕྱག་མི་མཉམ་ལ་འཁོར་མཉམ་པ་གཉིས་མེད་ ཀྱི་རྒྱུད་དུ་འཐོབ་ཅེས་གསུང་པ་ཡང་ལེགས་པར་མ་མཐོང་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱུད་གཉིས་ལས་ཞལ་ཕྱག་མཉམ་མི་མཉམ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དུ་འཇོག་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཕོ་མོའམ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་དོན་གྱི་ལྡོག་པ་ཅི་ཡང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི་རྒྱུད་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་སྒྲུབ་འདོད་པར་སྣང་ལ། རྒྱུ་མཚན་དེས་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཆོས་མིན་ཏེ། གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་ཞལ་ཕྱག་གྲངས་མི་མཉམ་པ་དང༌། འཁོར་གྱི་ལྷ་མཉམ་པ་གཉིས་ཀ་བྱུང་ཡང་དེའི་ཆ་ནས་ཟབ་གནས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་འདི་དེ་འདྲ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་གཞན་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གཞན་གྱིས་བརྟགས་པའི་མཐའ་དགག་པ་དང༌། ལེགས་པར་གནས་པའི་ཕྱོགས་བཞག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞན་གྱི་ལུགས་དང༌། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བོད་ཁ་ཅིག་གུར་གྱི་ལེའུ་བཞི་པ་ལས། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་དམ་པའི་ཚོགས། །མཁའ་འགྲོ་ལྔ་པོ་རབ་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་རྒྱུད་བཤད་དོ། །ཞེས་དང༌། སྲོག་ཆགས་གསོད་པ་འབད་ལྡན་དང༌། །ལྟ་བ་ལས་ནི་ལོག་རྣམས་དང༌། །བཙུན་མོ་རྣམས་ནི་ བསྡུ་བའི་ཕྱིར། །བདེ་བའི་ཐབས་ནི་རྒྱས་མིན་ཞིང༌། །གཞུང་ཉུང་བ་ལ་དོན་རྒྱས་པ། །བློ་དམན་རབ་ཏུ་རྟོགས་བྱེད་པའི། །སྔགས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཁྱད་པར་ཕྱིར། །རྒྱུད་ཀུན་གྱི་ནི་སྙིང་པོ་ཡི། །མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་རྒྱུད་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དང་པོ་བཞིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཁའ་འགྲོ་མའི་སྐུར་སྟོན་ཞིང་མོས་གཙོ་བྱས་པའམ། འཁོར་མོ་ཚོགས་ཤས་ཆེ་བས་བསྐོར་བ་ནི་མ་རྒྱུད་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་ལྔའི་སྐུར་སྟོན་ཞིང་། འཁོར་ཕོ་ཚོགས་ཤས་ཆེ་བས་བསྐོར་བ་ནི་ཕ་རྒྱུད་དུ་བསྟན་པར་འདོད་དེ། ལུང་དེས་དོན་སྔ་མ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱི་མ་བསྟན་པར་བསམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུང་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་པའི་གང་ཟག་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་དགའ་ཞིང༌། ལྟ་བ་དང་ལམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་མ་རྒྱུད་བསྟན་པའི་གནད་ཀྱིས། རང་སྡེ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རྒྱུད་གསུངས་པར་འདོད་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱང་རྒྱུད་གཉིས་སུ་འཇོག་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་དོ། །ཡང་གུར་གྱི་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བར་མཛད་དོན་དུ། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་རྣམས་རབ་བཤད་ལ། །བཙུན་མོ་རྣམས་ནི་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། །རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་རྒྱུད་རབ་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པས་དགོས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུད་གཉིས་བསྟན་པ་གཉིས་རྒྱུད་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་བྱེད་དུ་འདོད་དོ། །གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བ་ལས། བསྐྱེད་དང་རྫོགས་འབྱུང་རིམ་པ་ཡིས། །རྣལ་འབྱོར་བསྐྱེད་པར་བསྟན་པ་དང༌། །རྫོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་རུ་འདོད། །ཅེས་པས་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ཕ་རྒྱུད་དང༌། རྫོགས་རིམ་གྱི་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་མ་རྒྱུད་དུ་བསྟན་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ལུང་དང་པོའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་རིགས་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་མཁའ་འགྲོ་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཁའ་འགྲོ་མ་རྡོ་རྗེ་གུར་གྱི་རྒྱུད་བཤད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་དེའི་སྔོན་དུ་གསུངས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས། མ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུད་དོན་ངོས་འཛིན་པའང་མིན་ལ། མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔ་ཡང་དེའི་གོང་དུ། དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་ལྔ་གསུངས་ཏེ། །རྡོ་རྗེ་ཅན་དང་རྟག་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་རྡོ་རྗེ་གཟི་བརྗིད་དང༌། །པདྨ་གར་དབང་ཕྱུག་གི་དང༌། །རྟ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལྔ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་ལྔ་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ལྷ་མོར་སྟོན་པ་ཡང་མིན་པས་ལུང་དང་པོའི་བཤད་པ་མི་འཐད་དོ། །ལུང་གཉིས་པའི་དོན་བཤད་པ་ཡང་དེའི་དོན་མིན་ཏེ། དེའི་གོང་ཉིད་དུ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་གུར་འདིར་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྡུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་དྲིས་པའི་ལན་དུ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ ཀྱིས། ཐོག་མར་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཡིས། །སྒོང་སྐྱེས་ལ་སོགས་མ་ལུས་པ། །བདག་གིས་བསྒྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་སྔོན་བརྗོད་ན། །ཅི་ཕྱིར་བཙུན་མོ་རྣམས་བོར་བྱ། །སྲོག་ཆ
Chinese
如果从世俗谛来看，（这些）是由于迟钝者的想法所安立的。关于男女本尊从方便智慧续部的角度的观点，也是出自那里：“在世俗谛中，瑜伽母们真实游动的地方，主尊不动的，那是瑜伽母的续部。在世俗谛中，方便真实游动的地方，智慧不动的，那是方便的续部。”意思是说，迎请誓言本尊为智慧本尊等事业时，女本尊游动，男本尊不游动是智慧续部，反之则是方便续部。金刚藏释中也是这么说的。如果是这样，时轮就必须被认为是方便续部了。如果这样认为，那么在《无垢光》中，“以三年之分判，是瑜伽母续部的决定。”在用三年中脉之日来表示瑜伽母续部的本尊数量时，与所说的瑜伽母续部相矛盾。如果有人这样认为，那么，将续部安立为二种的方式，是从男女本尊的角度安立的，这只是从多和少的角度考虑，并非是确定的。比如，胜乐金刚的圣者派系，在方便续部中，也有男本尊不进行迎请智慧尊等的情况。同样，也有女本尊不进行迎请等事业的母续的合格论典。而且，对于显示二续共同特点的一些续部来说，同时显示二者也是不矛盾的。 因此，正如《金刚鬘》是二续共同的解释续部，但其自性被认为是方便续部一样，时轮中也讲述了两种方式，但其自性我认为是瑜伽母续部。对于这类情况，有些人说：“正是因为这个原因，才被安立为无二续部。”这是因为，即使想安立为无二续部，也没有像《无垢光》的观点那样理解。像这样，《无垢光》中，是从如前所说的胜义谛方便智慧的角度来安立无二续部的。方便智慧的动与不动，方便智慧是由于世俗谛迟钝者的想法所安立的。这指的是，从所修本尊男女的角度，将父续和母续安立为方便智慧二者，是随
English
It is said that, in relation to the conventional, (these) are established due to the thoughts of the dull-witted. Regarding the view of considering the male and female deities as tantras of means and wisdom, it is also from there: "In the conventional, where the yoginis truly move and the main one does not move, that is the tantra of yoginis. Where the means truly move and the wisdom does not move, that is the tantra of means." It means that when performing activities such as inviting the wisdom deity for the commitment deity, the female deities move and the male deities do not move, which is the wisdom tantra, and vice versa is the means tantra. The commentary on the Vajra Essence also says the same. If so, the Kalachakra must be considered as the means tantra. If one thinks so, then in the Vimalaprabha, "By the distinction of three years, it is the determination of the yogini tantra." When using the days of the three-year central channel to indicate the number of deities in the yogini tantra, it contradicts what is said in the yogini tantra. If someone thinks like this, then the way of establishing the tantras as two is established from the perspective of male and female deities, which is only considered from the perspective of more or less, and is not definitive. For example, in the Arya lineage of Guhyasamaja, there are also cases where male deities do not perform activities such as inviting wisdom deities in the means tantra. Similarly, there are also qualified treatises of mother tantras where female deities do not perform activities such as inviting. Moreover, for some tantras that show the common characteristics of both tantras, it is not contradictory to show both at the same time. Therefore, just as the Vajramala is a common explanatory tantra of both tantras, but its nature is considered as the means tantra, the Kalachakra also explains both ways, but I think its nature is the yogini tantra. For this kind of situation, some people say: "Precisely for this reason, it is established as the non-dual tantra." This is because, even if one wants to establish it as the non-dual tantra, one does not understand how to establish it according to the view of the Vimalaprabha. Like this, in the Vimalaprabha, the non-dual tantra is established from the perspective of the ultimate means and wisdom as mentioned before. The moving and non-moving of means and wisdom, means and wisdom are established due to the thoughts of the conventional dull-witted. This refers to the fact that from the perspective of the male and female deities of the meditated deity, the father tantra and mother tantra are established as the two means and wisdom, which is according to
Chinese
只是显示由愚昧的想法所设立，并非所有安立父续和母续的方便智慧都如此显示。从《无垢光》中，由于方便续昼夜平等清净，因此本尊父母面手相同；由于智慧续前后界限清净，因此宣说父母面手不同，将此作为二续的安立方式。进而说，主要本尊父母面手不同，眷属相同，可以获得二无续，这种说法也不太好。这只是说明了二续中宣说面手相同与不同的原因，并非安立为方便智慧续的意义，因为在这些续中，男女或方便智慧的意义的差别并不明显。此外，在二无续中修行，似乎是想比其他续更高超地修行。即使因为这个原因而成就了二无续，也不是特别殊胜的法，因为即使主要本尊父母面手数量不同，眷属本尊相同，从这方面来看，也看不出有甚么深奥之处。这种理路对于其他自认为相似的论证也应该了解。第二，分为两部分：驳斥他人考察的边见和确立善妙安住的宗派。第一部分分为两部分：他人的观点和驳斥。第一种观点是：有些藏人认为，《帐篷续》第四品中说：“这是所有佛的，空行母的殊胜众，为了善修五空行，宣说了空行母续。”以及“努力杀害众生者，以及见解颠倒者，为了摄集妃女们，安乐之方便不广大，经文少而意义广大，使智慧低下者也能通达，为了咒语的差别，宣说了所有续部的精华，空行母续。”所说的前四句表明，如来示现空行母身，以女众为主或以女眷属居多围绕的是母续；如来示现五部如来身，以男众为主或以男眷属居多围绕的是父续。他们认为，经文直接显示了前一种意义，并通过暗示来表明后一种意义。
English
It only shows what is established by the power of foolish thoughts, and not all the means and wisdom of establishing father tantras and mother tantras are shown in this way. From the "Immaculate Light," because the expedient tantra is pure with equal day and night, therefore the faces and hands of the deities, father and mother, are the same; because the boundaries of the wisdom tantra are pure before and after, therefore it is said that the faces and hands of the father and mother are different, and this is taken as the way to establish the two tantras. Furthermore, it is said that the main deity, the father and mother, have different faces and hands, and the retinue is the same, and one can attain the non-dual tantra, but this is not seen as good. This only explains the reason why the faces and hands are said to be the same or different in the two tantras, and it is not to establish the meaning of the expedient wisdom tantra, because in these tantras, the difference between male and female or the meaning of expedient wisdom is not obvious. Furthermore, practicing in the non-dual tantra seems to be wanting to practice more excellently than other tantras. Even if the non-dual tantra is accomplished for this reason, it is not a particularly excellent dharma, because even if the main deity, the father and mother, have different numbers of faces and hands, and the retinue deities are the same, there is nothing profound to be seen from this aspect. This kind of reasoning should also be understood for other similar arguments. The second part is divided into two parts: refuting the extreme views examined by others and establishing the excellent abiding sect. The first part is divided into two parts: the views of others and the refutation. The first view is: Some Tibetans believe that in the fourth chapter of the Tent Tantra, it says: "This is of all the Buddhas, the excellent assembly of dakinis, in order to perfectly practice the five dakinis, the dakini tantra is taught." And "Those who strive to kill living beings, and those who have reversed views, in order to gather consorts, the means of happiness is not extensive, the scripture is small but the meaning is extensive, making it easy for those of low intelligence to understand, for the sake of the difference of mantras, the essence of all tantras, the dakini tantra is taught." The first four verses indicate that the Tathagata manifests as the body of the dakini, and the mother tantra is surrounded by mainly female or mostly female retinues; the Tathagata manifests as the body of the five families of Tathagatas, and the father tantra is surrounded by mainly male or mostly male retinues. They believe that the scripture directly shows the former meaning and implies the latter meaning.