Tibetan
མི་ཤེས་པ། །དབུས་ཀྱི་མདུད་པ་དེ་ཡང་ནི། །དེ་ཕྱེ་ན་ནི་དངོས་གྲུབ་འགྱུར། ཞེས་འཁོར་བར་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་སྦྱང་པའི་ཕྱིར་དུ། སྙིང་ཁའི་དྷཱུ་ཏཱི་བཅིངས་པའི་མ་རིག་པའི་མདུད་པ་འབྱེད་བྱེད་ཐིག་ལེའི་དབྱེ་བ་ཞེས་པ་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས། སྔར་བཤད་ པ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་རྟོག་པ་གཡོ་མི་གཡོའི་མཚམས་སུ་སྟོང་པ་བཞི་འཆར་བ་ཤེས་ནས། རིམ་པ་དེ་ལྟར་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ་རྡོར་བཟླས་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་རྩོལ་སྒོམ་དགོས་པར་ཤེས་པ་ནི། རླུང་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་ཤེས་པ་བླ་ན་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་ལེགས་པར་སུན་ཕྱུང་ནས། བདག་མེད་པའི་དོན་ཕུ་ཐག་ཆོད་པར་ངེས་པའི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བཙལ་ནས། དེ་བསྒོམས་པས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་རྩད་ནས་འཇོམས་པ་ལ་མཁས་པའི་མཆོག་རྣམས་མཐུན་མོད་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་ཐོས་བསམ་གྱིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ནས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་ལ། ཐེག་པ་འདི་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཁྱད་པར་ཅན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དགོས་པ་ནི་ཐེག་པ་གཞན་དང༌། རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་ནས་མི་སྟོན་པས། ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །ཐབས་མཁས་པར་ཅན་གྱིས་དགའ་བ་བཞི་དང་སྟོང་པ་བཞི་གང་འདྲེན་ཀྱང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་འདྲེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཀུན་རྟོག་གཡོ་བའི་རླུང་མ་བཀག་བར་དུ་རྫོགས་པར་མི་སྐྱེ་བས། རླུང་འགོག་པའི་ཐབས་ལ་འབད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རླུང་བསྒོམས་པས་རླུང་གི་གཡོ་བ་ཁད་ཀྱིས་ཞི་ནས་སེམས་བརྟན་པོར་གནས་པར་གསུངས་པ་ལ། རླུང་མ་བསྒོམས་ཀྱང་སེམས་མི་རྟོག་པར་འཇོག་པ་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བ་སྐྱོང་ཤེས་ན། དེ་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པོ་རྙེད་པས། རླུང་བསྒོམས་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་པ་དང༌། ཡང་སེམས་མི་རྟོག་ པར་གནས་པ་བརྟན་ན་དེ་ཉིད་རླུང་དྷཱུ་ཏཱིར་ཚུད་པ་ཡིན་པས་ལོགས་སུ་བསྒོམ་མི་དགོས་སྙམ་ན། འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱིར་སེམས་མི་རྟོག་པར་བརྟན་པར་གནས་པ་ཙམ་ནི་ཕྱི་ནང་དང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་མི་རྟོག་པར་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་དང་ཡང་ཐུན་མོང་ཡིན་པས། དེ་རྣམས་སྐྱེད་པ་ལ་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པ་རྣམས་སྒོམ་ག་ན་དགོས་ལ། དེ་འདྲའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྙེད་པས་ཀྱང་རླུང་དྷཱུ་ཏཱིར་ཐིམ་པའི་དབང་གིས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྙེད་པའི་དོན་མེད
Chinese
不了解啊！中間的結，如果解開它，就會變成成就。為了淨化輪迴的習氣，據說要修持金剛念誦，這被稱為解開繫縛在心間的明點的無明之結。如前所述，要知道自性分別念動與不動之際，會顯現四空。為了在相續中生起這樣的次第，要知道必須修持金剛念誦等命勤。依靠對氣的解釋，了解修行的要點是無上的。此外，徹底駁斥執著二我的對象後，尋找確實了知無我之義的無我智慧。雖然精通於修持它能徹底摧毀二障的智者們一致認可，但像這樣透過聞思徹底確立之後，修持甚深空性時，需要如這個乘所說的具有特殊對境的大樂，這是其他乘和下部續部所不宣說的，因此是無上乘的特殊之處。善巧方便者無論引導四喜或四空，都是透過大樂來引導的。而且，在未阻斷遍計分別念動之氣之前，不會圓滿生起，因此要努力阻斷氣。因此，據說修持氣能逐漸平息氣的動搖，使心堅固安住。如果即使不修持氣，也能夠調伏不分別的心，遠離沉掉，那麼僅僅習慣它就能獲得穩固的禪定。因此，有人想著修持氣有什麼用呢？或者，如果心安住於不分別，那麼它本身就已進入氣脈，因此不需要另外修持。對此應當解釋說，一般而言，僅僅是心安住於不分別是內外以及大小乘共同的。特別是，安住於空性之義的不分別禪定，也是與波羅蜜多乘共同的。為了生起這些，需要修持氣的瑜伽，將要點按壓在身上。即使獲得了這樣的禪定，也沒有因為氣融入氣脈而獲得大樂的道理。
English
Ignorant! Also, that knot in the middle, if it is untied, it will become accomplishment. In order to purify the habitual tendencies of wandering in samsara, it is said that one should meditate on the vajra recitation, which is called the differentiation of bindus that unties the knot of ignorance that binds the hūṃ at the heart. As previously explained, knowing that the four emptinesses arise at the juncture of the movement and non-movement of the nature of conceptual thought, in order to generate that sequence in the continuum, it is known that one must meditate on life-force exertion such as vajra recitation. Relying on the explanation of prana, knowing the key points of practice is unsurpassed. Furthermore, after thoroughly refuting the object of grasping at the two selves, seeking the wisdom of realizing selflessness that ascertains the meaning of selflessness definitively. Although the best of the wise, who are skilled in meditating on it to completely destroy the two obscurations, agree, when meditating on profound emptiness after having thoroughly established it through hearing and thinking in this way, it is necessary to have great bliss with a special object as explained in this vehicle, which is not taught in other vehicles and lower tantras, therefore it is a special characteristic of the unsurpassed vehicle. Whether skillfully guiding the four joys or the four emptinesses, it is guided through the gate of great bliss. Moreover, it will not be completely generated until the moving prana of conceptual thought is blocked, therefore one should strive to block the prana. Therefore, it is said that by meditating on prana, the movement of prana gradually subsides and the mind abides firmly. If one knows how to cultivate a non-conceptual mind even without meditating on prana, free from dullness and agitation, then merely becoming accustomed to it will lead to the attainment of stable samadhi. Therefore, one might think, what is the use of meditating on prana? Or, if the mind abides stably in non-conceptuality, then it itself has entered the prana nadi, therefore there is no need to meditate separately. To this it should be explained that, in general, merely the mind abiding stably in non-conceptuality is common to outer and inner, and to great and small vehicles. In particular, the uncontaminated samadhi that abides non-conceptually in the meaning of emptiness is also common to the Paramita vehicle. In order to generate these, it is necessary to meditate on the yoga of prana, pressing the key points on the body. Even by attaining such samadhi, there is no reason to attain great bliss by virtue of the prana dissolving into the prana nadi.
Tibetan
་དོ། །དེས་ན་ལས་རླུང་གི་གཡོ་བ་བཀག་ནས་སེམས་བརྟན་པོར་གནས་པ་སྒྲུབ་ཅེས་པའི་སེམས་བརྟན་པོ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བའི་སེམས་ཡིན་ཏེ། ས་ར་ཧས། འདི་ན་ཡིད་འདུས་པ་ལ་རླུང་གིས་བརླབས། །གཡོ་ཞིང་འཕྱར་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་སྲུན་འགྱུར། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་གྱུར་ན། །དེ་ཡིས་བདག་ཉིད་བརྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་སྐྱེད་པ་ནི་ལས་རླུང་དྷཱུ་ཏཱིར་ཐིམ་ནས་གཏུམ་མོ་འབར་བ་ལ་བལྟོས་པས། དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མི་རྟོག་པ་རྣམས་དང་བདེ་བ་རྣམས་ཀྱི་མིང་མཚུངས་ཀྱང་དོན་གཏན་མི་འདྲ་སྟེ། སྔར་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཕུ་ཐག་ཆོད་པ་ཡོད་ཀྱང་སྒོམ་པ་ན། དེ་ཞུ་བདེས་སྒོམ་དགོས་པའི་གནད་ཀྱིས་རྫོགས་རིམ་ལ་འཇུག་པ་ན། སྔོན་ལ་བདེ་ཆེན་སྐྱེད་པའི་ཐབས་སུ་ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་སྒོ་མང་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། སྟོང་ཉིད་ སྒོམ་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་དང་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་སོགས་མི་ཟབ་པའི་རྫོགས་རིམ་བསྟན་ནོ་སྙམ་དུ་མ་འཛིན་ཅིག །དེ་ལྟར་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་ནས་ལས་རླུང་འགོག་པ་ན། སྤྱིར་རྩ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་པོའི་སྒོར་འབྱུང་འཇུག་བྱེད་པའི་རླུང་བཅུ་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་གཙོ་བོ་སྲོག་ཐུར་གཉིས་གཡས་གཡོན་གྱི་རྩ་ལ་རྒྱུ་བ་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་དྷཱུ་ཏཱིར་མ་ཚུད་པར་རྩ་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་འཇུག་བྱེད་པའི་དབང་གིས་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྟོག་པ་རྣམས་འདྲེན་པས། སྟོང་པ་བཞི་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པར་སྐྱེ་བ་ལ་བྱང་སེམས་ཞུ་བ་སྟོབས་ཆེ་དགོས་ལ། དེ་ལ་ཡང་གཏུམ་མོ་འབར་སྟོབས་ཆེ་དགོས་ཤིང༌། དེ་འབར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཐུར་སེལ་དྷཱུ་ཏཱིར་ལོག་ནས་ཐིམ་པ་དགོས་སོ། །དེ་ལ་ཐུར་སེལ་འོག་གི་སྣ་སྒོར་འབྱུང་འཇུག་བྱེད་པ་འགོག་དགོས་པས། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་སྟེང་འོག་གི་སྣ་སྒོར་འབྱུང་འཇུག་བྱེད་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཕྱེད་དགོས་སོ། །སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཐེག་པ་གཉིས་ཐུན་མོང་གི་འཁོར་བའི་འཇུག་རིམ་ཤེས་ན། དེའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་ལྡོག་དགོས་པར་ཤེས་ནས། བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཕུ་ཐག་ཆོད་པར་ཚོལ་བ་ཅིག་འོང་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རླུང་གི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཇུག་རིམ་ཤེས་ན། ཀུན་རྟོག་གཡོ་བའི་ལས་རླུང་དགག་དགོས་པར་མཐོང་ནས། དེ་འགོག་པའི་ཐབས་ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་གདམས་པ་ཕུ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་འོང་ཞིང༌། ཐབས་ཤེས་དྲངས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་ པོས་བདག་མེ
Chinese
དོ། །因此，阻止业风的运动，从而使心安住，所谓的心安住，是俱生喜乐之心。萨ra哈说：于此处，心与风相合，摇动飘扬，极难驯服。若能证悟俱生之自性，则由此自身得以安住。如是说。生起此（俱生喜乐）依赖于业风融入中脉，拙火燃烧。因此，彼等（业风融入中脉，拙火燃烧）之不分别心与安乐，名称虽同，然意义全然不同，此前已多次阐述。虽有彻底的空性见解，然在修习时，以融乐修习之要诀而进入圆满次第时，首先为了生起大乐，而多说身体要点之窍诀。切莫认为，对于无需修习空性者，则示以不甚深之圆满次第，如脉、气、明点及气之瑜伽等。如是修习气之瑜伽，而阻断业风时，通常是阻止依赖于二脉而于根门生起、进入之十气，特别是阻止主要命根二气于左右脉中运行。因为彼等（十气及命根二气）未融入中脉，而依赖于其他脉生起、进入之故，引来八十种自性分别念，故而成为显现四空之障碍。为了圆满生起大乐，菩提心融化必须强有力，而为此，拙火燃烧亦必须强有力，且为了彼（拙火）之特殊燃烧，必须使下泄气返回并融入中脉。为此，必须阻止下泄气于下方鼻孔生起、进入，故如前所说，必须认识上方与下方鼻孔生起、进入之两种方式。如前所说，若知二乘共同之轮回流转次第，则知其根本为我执，从而生起寻求彻底之无我见。若知不共之以气力而流转轮回之次第，则见必须阻止分别念摇动之业气，从而生起阻止彼（业气）之方法，即身体要点之窍诀。以方便智慧所引生之大乐，
English
Do. Therefore, stopping the movement of karma winds and thereby establishing the mind in stability, the so-called stable mind is the mind of coemergent bliss. Saraha said: Here, the mind is combined with the wind, it shakes and flutters, and is extremely difficult to tame. If one realizes the nature of coemergence, then by that, oneself becomes stable. Thus it is said. Generating this (coemergent bliss) depends on the karma winds dissolving into the central channel and the blazing of inner heat. Therefore, although the names of their (karma winds dissolving into the central channel and the blazing of inner heat) non-conceptual mind and bliss are the same, their meanings are completely different, as has been explained many times before. Although one has a thorough understanding of emptiness, when practicing, when entering the completion stage with the key point of practicing with melting bliss, first, in order to generate great bliss, many instructions are given on the key points of the body. Do not think that for those who do not need to practice emptiness, an unprofound completion stage is taught, such as channels, winds, bindus, and yoga of winds. Thus, when practicing the yoga of winds and stopping the karma winds, generally, it is to stop the ten winds that arise and enter through the sense doors relying on the two channels, and especially to stop the two main life-sustaining winds from flowing in the left and right channels. Because they (the ten winds and the two life-sustaining winds) do not enter the central channel, but arise and enter relying on other channels, they bring about the eighty types of self-nature conceptual thoughts, and therefore become obstacles to the manifestation of the four emptinesses. In order to fully generate great bliss, the melting of bodhicitta must be powerful, and for this, the blazing of inner heat must also be powerful, and for the special blazing of it (inner heat), it is necessary to have the downward-clearing wind return and dissolve into the central channel. For this, it is necessary to stop the downward-clearing wind from arising and entering through the lower nostril, so as mentioned before, one must recognize the two ways of arising and entering through the upper and lower nostrils. As mentioned before, if one knows the common progression of samsara of the two vehicles, then one knows that its root is self-grasping, and thus arises the search for a thorough view of selflessness. If one knows the uncommon progression of flowing in samsara by the power of wind, then one sees that one must stop the karma wind that moves conceptual thoughts, and thus arises the method to stop it (karma wind), which is the key point instruction of the body. The great bliss brought about by skillful means and wisdom,