Tibetan
བཤད་པ་འགའ་རེ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང༌། ཕལ་ཆེར་མི་གསལ་བར་བཤད་པ་མང་ལ། སྒོམ་པའི་ཚེ་རྩ་གསུམ་གསལ་འདེབས་པ་སོགས་ཀྱང་ཉུང་བའི་གནད་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་དང་ཡི་གེ་སོགས་རྩ་འཁོར་གང་དུ་འོང་བའི་དབུས་སུ་བཀོད་ནས་སྒོམ་པ་སོགས་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས། རོ་རྐྱང་གི་རླུང་དྷཱུ་ཏཱིར་འཛུད་པར་བྱེད་པ་གོ་དཀའ་བར་ཡོད་པས་གསལ་བར་བཤད་པ་རྣམས་དང༌། རྒྱུད་དང་ཁུངས་ཐུབ་ཀྱི་གཞུང་མང་པོའི་གུང་སྒྲིག་པ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་པ་ལས་ཤེས་དགོས་པར་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་རླུང་གཉིས་དྷཱུ་ཏཱིར་འཛུད་པའི་སྒོ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ཐབས་དེ་དག་གིས་གཏུམ་མོ་སྦར་ནས་བྱང་སེམས་བཞུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་དགའ་བ་བཞིའམ་སྟོང་པ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའམ་འད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ངོས་བཟུང་ནས་དེའི་རྒྱུན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུད་གཉིས་ཀ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འབྲས་བུ་ལྷན་སྐྱེས་དང་འོད་ གསལ་ལ་ཡང་ནང་གི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ནི་ཡོད་དོ། །ལུས་ཀྱི་རྩ་འཁོར་གྱི་དབུས་སམ་དྷཱུ་ཏཱིའི་མར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་གནད་ཆེ་ས་རྣམས་སུ། ཡི་གེ་དང་ཐིག་ལེ་སོགས་ལ་དམིགས་པ་གཏད་ནས་སྒོམ་པའི་སྒོམ་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཤེས་ནས་བསྒོམས་པས། དེ་དག་ཏུ་སེམས་ཟིན་ན་རླུང་སེམས་འཇུག་པ་གཅིག་པའི་གནད་ཀྱིས་དངོས་སུ་རླུང་སྒོམ་པ་མེད་ཀྱང༌། རླུང་གཉིས་དྷཱུ་ཏཱིར་ཚུད་པའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལེགས་པར་ཤེས་ན། ཁུངས་ཐུབ་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་གྱི་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་གི་གནད་ཤེས་ནས་དེ་རྣམས་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རླུང་གཉིས་དྷཱུ་ཏཱིར་འཛུད་པའི་སྒོ་སོ་སོ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ནུས་པ་རྩལ་དུ་འདོན་ཕྱོགས་རྣམས་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་ན། གཞུང་དེ་རྣམས་དོན་ཅིག་ཏུ་མ་བྱུང་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལག་རྗེས་རླུང་གཉིས་དྷཱུ་ཏཱིར་བཙུད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་དགའ་བ་བཞི་དང༌། སྟོང་པ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་ཚུལ་ངེས་པར་བྱེད་ནས་ལྷན་སྐྱེས་དང་འོད་གསལ་གྱི་བདེ་སྟོང་སྦྱོར་བའི་རྒྱུན་སྐྱོང་བ་ལམ་གྱི་སྙིང་པོར་འཛིན་པ་ཞིག་འབྱུང་བས། གདམས་ངག་གི་འགག་སྡོམ་མི་འཕྱུག་པའི་གཟེར་ཐེབས་པས་རྒྱུད་ཀྱི་ངེས་དོན་ལ་མི་འཇིགས་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་ས་ར་ཧས་ཀྱང༌། ཟ་ཞིང་འཐུང་ལ་གཉིས་སྤྲོད་ཀྱིས་དགའ་ཞིང༌། །རྟག་ཏུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁོར་ལོ་འགེངས། །ཆོས་འདི་ལྟ་བུས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགྲུབ་འགྱུར་ཏེ། །རྨོངས་ པའི་འཇིག་རྟེན་མགོ་བོར་རྡོག་པས་མནན་ནས་སོང༌། །གང་དུ་རླུང་དང་སེམས་ནི་མི་རྒྱུ་ཞིང༌། །ཉི་མ་ཟླ་བ་འཇུག་པ་མེད་གྱུར་པ། །མི་ཤེས་པ་དག་གནས་དེར་སེམས་ནི་དབུགས་ཕྱུངས་ཤིག །མདའ་བསྣུན་གྱིས་ནི་མན་ངག་ཐམས་ཅད་བསྟན་ནས་སོང༌། །ཞེས་ཕྱི་ནང་གི་ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཉི་ཟླའི་རླུང་དྷཱུ་ཏཱིར་བཙུད་ནས་ཐིམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏུམ་མོ་འབར་བས་བཞུས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ལུས་བཀང་བའི་བདེ་སྟོང་སྦྱོར་བས། རྨོངས་པ་རྩད་ནས་གཅོད་པ་གདམས་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་བསྡུས་པར་གསུངས་སོ། །སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མི་ཤེས་ན་ལྷན་སྐྱེས་སྐྱེད་པའི་སྒོ་སོ་སོ་བ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཏུ་མ་བྱུང་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཞུགས་སོ་སྙམ་པ་དང༌། ཡང་ཁ་ཅིག་རང་གི་གདམས་ངག་གི་བསྔགས་པར་བསྒོམས་ནས་གདམས་ངག་གཅིག་གི་སྟེང་དུ། ཐམས་ཅད་དོན་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་མི་འགྲིག་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དང༌། གཞན་དག་རང་གང་ལ་ཞེན་ཆེ་བ་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྫོགས་རིམ་གྱི་ལམ་རྣམས་སྐྱེ་ཤི་བར་དོའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེད་དགོས་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་ལུགས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀུན་གྱི་དགོངས་པས། རིམ་པ་དང་པོར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འཁོར་ལོ་སྐྱེད་པ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྲིད་པ་སྐྱེ་འཇིག་གི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པ་ཅིག་མཛད་དེ། རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་ ལ་འདི་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་མཛད་པ་ནི་ལམ་རྣམས་རིམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེད་པའི་ཆེད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསྐྱེད་རིམ་ནི་རྫོགས་རིམ་གྱི་རྣམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྒོམས་ནས་རྫོགས་རིམ་སྐྱེ་བའི་དགེ་རྩ་སྨིན་བྱེད་ཙམ་ཡིན་པས། གཙོ་བོ་ནི་རྫོགས་རིམ་གྱི་ལམ་རྣམས་སེམས་ཅན་སྐྱེ་འཆིའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་སྐྱེད་པའི་ཆེད་དོ། །ཚུལ་འདི་གསལ་བར་ནི་འདུས་པའི་སྐོར་རྣམས་ནས་བཤད་དེ། རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། ཇི་ལྟར་མེས་བསྲེགས་དངོས་པོ་མེད། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཐིམ་ནས་འགྲོ། །སླར་ཡང་སྲོག་གི་རླུང་ཤར་ནས། །ལས་ཀྱི་རླུང་ནི་སྣ་ཚོགས་པ། །དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་རྣམ་ཤེས་དང༌། །སླར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གནས། །དེ་ལས་ལས་དང་དེ་ལས་སྐྱེ། །དེ་ལས་ཆགས་སོགས་བག་ཆགས་དང༌། །དེ་ལས་སླར་ཡང་འཆི་དང་སྐྱེ། །དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་འདྲ། །སྔོན་བཞིན་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་སོགས། །རིམ་གྱིས་དེ་ཡི་དབྱེ
Chinese
雖然也有一些解說，但大多數的解說都不清楚。由於禪修時，清晰地觀想三根本等情況也很少，因此將明點和字等安置在脈輪的中央進行禪修等的解說，使得將單獨的氣融入中脈變得難以理解，因此需要詳細研究那些清晰的解說，以及眾多可靠的續部和論典的共同點等，才能理解。這樣，雖然將兩種氣融入中脈的方法有很多種，但通過這些方法燃燒拙火，融化菩提心所產生的四喜或四空的智慧，並認識到俱生喜或明光的智慧，並保持其連續性，這兩種續部是相同的。然而，由於這些在因上有很多不同的特點，因此在果上，俱生和光明也存在很多內在的差異。在身體的脈輪中央或中脈的下端等身體的重要部位，專注於字和明點等進行禪修的獨特禪修方法，如果能夠了解並進行禪修，如果心能夠專注於這些部位，由於氣和心進入同一處的關鍵，即使沒有實際地禪修氣，也能很好地理解成為將兩種氣融入中脈的方法的原因，從而了解許多可靠的圓滿次第論典的要點，並對它們產生定解。這樣，如果不混淆地了解將兩種氣融入中脈的各種不同方法的獨特能力和發揮方式，即使這些論典沒有成為一個意思，也能夠確定它們的足跡，即將兩種氣融入中脈的結果，四喜和四空的智慧產生的方式，從而將保持俱生和光明的樂空結合的連續性視為道的精髓，這樣就能夠獲得不偏離口訣的關鍵，從而獲得對續部真實含義的無畏。薩ra哈也考慮到這種方式說：「吃喝並行行雙運，恆常不斷轉法輪。」
English
Although there are some explanations, most of them are unclear. Because there are few instances of clearly visualizing the three roots during meditation, the explanations of meditating by placing bindus and letters in the center of where the chakras appear make it difficult to understand how to insert the solitary prana into the central channel. Therefore, it is necessary to understand through detailed study of those clear explanations and the common points of many reliable tantras and treatises. Thus, although there are many different ways to insert the two pranas into the central channel, both tantras are the same in that these methods ignite tummo, generate the wisdom of the four joys or four emptinesses that arise from the melting of bodhicitta, recognize the coemergent joy or the wisdom of clear light, and maintain its continuity. However, due to the many different characteristics of these causes, there are also many internal differences in the coemergent and clear light results. If one understands and meditates on the unique meditation methods of focusing on letters and bindus in the center of the body's chakras or the lower end of the central channel, and other important places in the body, if the mind can focus on these places, due to the key of prana and mind entering the same place, even without actually meditating on prana, one can understand well the reason why it becomes a method for inserting the two pranas into the central channel. Thus, one will understand the key points of many reliable completion stage treatises and gain certainty about them. In this way, if one understands without confusing the unique abilities and ways of exerting the various different methods of inserting the two pranas into the central channel, even if these treatises do not become one meaning, one can determine their footprints, that is, the result of inserting the two pranas into the central channel, the way the wisdom of the four joys and four emptinesses arises, and thus regard maintaining the continuity of the union of bliss and emptiness of coemergence and clear light as the essence of the path. In this way, one will obtain the key that does not deviate from the pith instructions, and thus obtain fearlessness about the true meaning of the tantra. Considering this way, Saraha also said: "Eating and drinking, enjoying duality, constantly turning the wheel again and again."
Chinese
ངས། །如是之法能成就彼世，愚昧 世界被脚踩在头上而逝。何处风与心不行，日月不入之处，无知者当于彼处出纳心息。以箭射击，一切口诀皆已示现。如是以外内之身，以要害射击之方便，将日月之风纳入中脉而令其融入，依仗拙火燃烧所融化之菩提心充满身体之乐空双运，从根斩断愚昧，此乃一切口诀之要义之总摄。如前所说，若不了解，则生起俱生之门各自不同，若不能成为一个意义，则会认为互相矛盾。又有些人为了赞叹自己的口诀，而在一个口诀之上，将一切都说成一个意义，这是不合适的。另一些人则会对自己执着的事物之外的其他事物加以贬低。第二，分为二：圆满次第之道需如生、死、中阴之次第般生起，以及依此讲述于身体要害射击之方式。第一，一切无上瑜伽续部的意旨，首先生起所依与能依之轮，如同器情世界生灭之次第一般。下部续部 中没有这个。如此行事是为了让道次第如是生起，也就是生起次第与圆满次第之相貌相符，仅是成熟生起圆满次第之善根而已。因此，主要目的是为了让圆满次第之道与有情生死之次第相符而生起。为了阐明此理，在密集金刚的法类中有所阐述。续部《金刚鬘》中说：如火焚烧之物不存在，无因则融入而逝。复又命之风升起，业之风则形形色色。其与俱生之识一同，复又安住于三界。由此而有业，由此而生，由此而有贪着等习气，由此复有死与生。如是如同轮子般旋转。如前一般，金刚念诵等，次第是其差别。
English
Ngas. Such a Dharma will accomplish the other world, and the ignorant world is trampled underfoot and gone. Where wind and mind do not move, where sun and moon do not enter, the ignorant should exhale and inhale their minds there. By shooting an arrow, all the instructions have been shown. Thus, with the method of shooting at the vital points of the inner and outer body, the winds of the sun and moon are put into the central channel and made to dissolve. Relying on the bliss-emptiness union of the bodhicitta melted by the burning of fierce fire filling the body, cutting off ignorance from the root, this is the summary of the essentials of all instructions. As mentioned before, if one does not understand, the doors of co-emergence arise differently, and if they cannot become one meaning, it will be thought that they contradict each other. Also, some people, in order to praise their own instructions, say that everything is one meaning on top of one instruction, which is not appropriate. Others will belittle things other than what they are attached to. Second, it is divided into two: the paths of the completion stage must be generated in the order of birth, death, and intermediate state, and based on this, the method of shooting at the vital points of the body is explained. First, according to the intention of all Anuttarayoga Tantras, the wheel of the dependent and the depended is generated first, just like the order of the arising and destruction of the vessel and sentient world. The lower Tantras do not have this. Doing so is for the sake of generating the paths in that order, that is, the generation stage is in accordance with the appearance of the completion stage, and is only to mature the roots of virtue for generating the completion stage. Therefore, the main purpose is to generate the paths of the completion stage in accordance with the order of birth and death of sentient beings. To clarify this point, it is explained in the collections of Guhyasamaja. The Tantra Vajramala says: Just as things burned by fire do not exist, they dissolve and disappear without cause. Again, the wind of life rises, and the winds of karma are various. It dwells together with the co-emergent consciousness, and again dwells in the three realms. From this there is karma, from this there is birth, from this there are habits such as attachment, and from this there is death and birth again. Thus it is like a wheel turning. As before, Vajra recitation, etc., the order is its difference.