Tibetan
ན་ཡང་དངོས་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པ་མི་སྟོང་བར་འཛིན་པ་དང༌། དངོས་པོ་མི་བདེན་ཀྱང་བདེན་དངོས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པ་སྟོང་པར་འཛིན་པའི་དོན་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གྲུབ་པ་ལས། །འཁྲུལ་པ་བསལ་བར་འདོད་པ་ཡི། །བཤེས་གཉེན་ཅན་གྱིས་དངོས་འཛིན་སྤོངས། །གལ་ཏེ་མིང་ཙམ་ཐ་དད་ཀྱང༌། །རྟོག་པ་ཉིད་དུ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །མཁས་པས་དངོས་འཛིན་ཡོངས་བཏང་སྟེ། །དངོས་མེད་པར་ཡང་མི་བརྟག་གོ །མར་མེ་འབར་བ་བསད་རུང་གི །ཤི་ནས་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ལྟར། །དངོས་པོར་འཛིན་པ་ཉིད་རུང་གི །དངོས་མེད་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་མིན། །ཞེས་དངོས་པོ་བདེན་འཛིན་ལ་དངོས་འཛིན་ཞེས་མིང་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པ་དེ་སྤང་དགོས་པ་ལྟར་དེ་དང་བདེན་དངོས་ཀྱི་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པ་གཉིས་མིང་མི་འདྲ་ཡང་དོན་བདེན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་དེ་ཡང་སྤང་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །མར་མེ་ཞེས་ སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། དངོས་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ལ་དེ་བདེན་མེད་དུ་བསྟན་ན་བདེན་འཛིན་ལྡོག་སླ་ཡང་དངོས་པོ་བདེན་འཛིན་ལྡོག་བྱེད་དངོས་པོ་བདེན་པས་སྟོང་པ་ལ་བདེན་པར་བཟུང་ན། ཟས་མ་ཞུ་བ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་སྨན་ཁོང་དུ་སོང་ནས་མ་ཞུ་བ་དང་འདྲ་བར་གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་དབུ་མའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་དང་དོན་གཅིག་གོ །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། སྐྱེ་མེད་དང་ནི་སྟོང་ཉིད་དང༌། །བདག་མེད་ཅེས་བྱར་སྟོང་པ་ཉིད། །བདག་ཉིད་དམན་པར་གང་སྒོམ་པ། །དེ་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་སྐྱེ་མེད་དང་བདག་མེད་ལ་བདེན་པར་བཟུང་ནས་སྒོམ་པ་འགོག་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ་ལས། ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་བདུད་རྩི་སྟོན་མཛད་ན། །གང་ཞིག་དེ་ལ་ཞེན་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་སྨད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་དེ་འདྲའི་རིགས་ཀྱང་བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་ལས་མང་དུ་གསུངས་ལ། ཡང་སྟོང་ཉིད་དང་བདག་མེད་དང་སྐྱེ་མེད་སོགས་སུ་བལྟས་ནས་སྒོམ་པར་ཡང་མང་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་མི་འགལ་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་དུ་ཤེས་པར་བྱའི། འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཅོད་བྱེད་བདག་མེད་ཀྱི་ངེས་པ་འདྲེན་པ་ལ་བར་ཆད་མི་བྱའོ། །དེ་འདྲ་བའི་ངེས་པ་དེ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དུས་སུ་རྟོག་པ་ཕྲ་མོ་དང་ཡང་བྲལ་བའི་རྟོག་བྲལ་མིན་ཀྱང་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པས་དེ་བསྒོམས་པ་ལས་མི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་གསང་ འདུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག་དང༌། མན་ངག་སྙེ་མ་དང༌། བདག་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ལས་གསལ་བར་གསུངས་ཏེ། གཞན་དུ་མང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་དང་ཚིག་མང་དུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །མདོར་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བདེན་པར་འཛིན་པའི་མཚན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏད་བྱ་ས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ངེས་ཤིང༌། དོན་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འཐད་པར་མཐོང་བའི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དོན་ལ། ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ནི། ཐ་ན་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པས་ཀྱང་སྲིད་པ་ཧྲུལ་པོར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་མཐའ་མེད་པ་ཅིག་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ནས་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་སྟེང་དུ་བླ་མེད་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ཡུལ་ཅན་ཁྱད་པར་ཅན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བས་ལེགས་པར་ངེས་པ་ལ། ཡུལ་ཅན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཆོག་སྟེར་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་བཤད་པས། རྣམ་དཔྱོད་ཅན་གྱིས་ནི་བདག་མེད་པའི་དོན་ཕུ་ཐག་ཆོད་པར་ངེས་པའི་ལྟ་བ་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འདྲེན་པའི་ཐབས་མཐའ་ཆོད་པའི་མན་ངག་ལ་ཞུགས་ནས། བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་སྦྱོར་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཚོལ་བ་ལ་འགྲུས་པར་ བྱའོ། །འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། རྩ་རྒྱུད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དྲིས་པ་ན། སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་གསུངས་ཤིང༌། རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་གཉིས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་སྒྲོན་གསལ་དུ་འོད་གསལ་དང་ཟུང་འཇུག་གི་མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་གསུངས་པའི་སྔ་མ་ནི་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་པས། བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདུས་པའི་ལུགས་ལ་མ་བཤད་པ་མིན་ནོ། །རིམ་ལྔ་ལས་ཀྱང༌། ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་གསུངས་པ་ལས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་མཚན་ཉིད་ནི། །སྙིང་པོ་ལས་ནི་སྙིང་པོར་གསུངས། །ཞེས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྙིང་པོའི་ཡང་སྙིང་པོར་གསུངས་པ་ཡང་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ནོ། །བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་དང༌། དེའི་དགོངས་འགྲེལ་ཚད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཁ་ཅིག་ཏུ་བདེ་བའི་ཕྱོགས་གསལ་ཞིང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཚུལ་དེ་ཙམ་དུ་མི་གསལ་བ
Chinese
此外，将事物执为真实，就是执为非空；事物虽非真实，却将以真实存在为空性的空性执为真实，这也是执空的含义。如《方便与智慧成就》中所说：为了消除迷惑，具有善知识者，应舍弃实执。即使仅仅是名称不同，由于在概念上没有差别，智者应完全放弃实执，也不应执著于无实。燃烧的灯火可以熄灭，死后却一无所能为，执著于事物尚可，执著于无实则不然。如是，将执著事物为真实简称为实执，如前所说应舍弃。同样，将以真实存在为空性的空性执为真实，二者名称虽不同，但就执著真实的分别念而言没有差别，因此也应舍弃。所谓“灯火”等之义是：对于执著事物为真实，如果显示其非真实，则容易使实执转变；然而，如果将作为实执对治的事物以真实性为空执为真实，则如同将能摧毁未消化食物的药物吞入腹中反而无法消化一样，会成为不可救药的见解，这与中观宗的观点一致。这正如《菩提心释》中所说：无生与空性，以及无我之空性，若有人观修其自性低劣，则非真正在观修。如是，应知此意在于遮止执著无生与无我为真实而修习。如《赞超世间》中所说：为了消除一切分别念，您宣说了空性甘露，若有人执著于此，您则对此严厉呵责。如是。因此，类似的教言在经文和释论中多有宣说。然而，又有许多经文宣说应观修空性、无我、无生等，应知这些并不相违，应如是理解。不应障碍引生断除轮回根本的无我之定解。这样的定解，即使在凡夫位时，虽非与微细分别念也分离的无分别，但与无分别智慧极为相似，因此修习此定解能生起无分别，如《密集金刚》的释疏《掌中宝》中所说。
English
Furthermore, to grasp things as true is to grasp them as non-empty; although things are not true, to grasp emptiness, which is empty of true existence, as true, is also the meaning of grasping emptiness. As it is said in "Accomplishment of Means and Wisdom": To eliminate delusion, those with virtuous friends should abandon the grasping of things. Even if the names are only different, since there is no difference in conception, the wise should completely abandon the grasping of things, and should not even contemplate non-existence. A burning lamp can be extinguished, but after death nothing can be done. Grasping things is still possible, but grasping non-existence is not like that. Thus, grasping things as true is abbreviated as grasping things, as mentioned before, it should be abandoned. Similarly, grasping emptiness, which is empty of true existence, as true, although the names are different, there is no difference in the conceptual thought of grasping truth, so it should also be abandoned. The meaning of "lamp" and so on is: For grasping things as true, if it is shown that it is not true, it is easy to change the grasping of truth; however, if the thing that counteracts the grasping of things is grasped as true because it is empty of truth, it is like swallowing the medicine that destroys undigested food into the stomach and not being able to digest it, it will become an incurable view, which is consistent with the view of the Madhyamaka school. This is just as it is said in the "Explanation of Bodhicitta": Unborn and emptiness, and the emptiness called selflessness, if someone meditates on their own nature as inferior, then they are not really meditating. Thus, it should be known that this meaning is to prevent meditating by grasping unborn and selfless as true. As it is said in "Praise Beyond the World": In order to eliminate all conceptual thoughts, you proclaimed the nectar of emptiness, if someone clings to it, you severely rebuke it. Like this. Therefore, similar teachings are often proclaimed in scriptures and commentaries. However, there are also many scriptures that say that one should contemplate emptiness, selflessness, unborn, etc., and it should be known that these are not contradictory, and should be understood in this way. Do not hinder the generation of the definitive understanding of selflessness that cuts off the root of samsara. Such a definitive understanding, even in the state of ordinary beings, although it is not non-conceptual that is also separated from subtle conceptual thoughts, it is extremely similar to non-conceptual wisdom, so cultivating this definitive understanding can generate non-conceptual, as it is said in the commentary on the Guhyasamaja, "A Handful of Jewels".
Chinese
以及《花鬘》、《口诀穗》、《入于我之修持法》中清楚地阐述了。因为其他地方已经讲了很多，而且担心文字过多，所以没有写。总之，对于轮回涅槃的任何法，都要确信没有丝毫可以执着为真实的实执的对境。并且，对于那个道理，也要看到因果缘起的诸行都非常合理，对于远离二边的道理，以量士夫的力量获得确定的证悟空性，哪怕是吃了意义转变的怀疑，也有使有坏灭等等无边利益，经由经论及其注释多次宣说。此外，在无上金刚乘中，像这样以具有特殊对境的俱生喜妥善确定之后，从对境大乐的角度，也有今生赐予殊胜等等暂时和究竟的无量利益。因此，有智慧的人应该对决断无我之义的见解，以及进入引导殊胜大乐的决断口诀，努力寻求结合乐空无二的俱生智慧。集经后续部中，询问根本续中说“菩提心”的意义时，说空性和悲心无二是菩提心。根本续第二品中所说的菩提心，在《灯明论》中说光明和双运的究竟菩提心两种，前者是意义上的俱生，因此，乐空无二的空性和悲心的菩提心，并不是在集经的宗义中没有宣说。五次第中也说：八万四千法蕴，大雄所说，现证菩提之体性，是从精华中说精华。说意义的光明现证菩提是精华中的精华，也是意义上的俱生乐空无二的菩提心。无上续部及其可靠的注释中，有些侧重于阐明安乐，而对于证悟空性的方式则不太清楚。
English
and it is clearly explained in the Garland of Flowers, the Ear of Instructions, and Entering the Method of Self-Realization. Because it has been said a lot elsewhere, and fearing too many words, it is not written. In short, for any dharma of samsara and nirvana, one must be certain that there is not even a particle of an object to be grasped as truly existent by the clinging to characteristics. And, for that reason, one must see that all the actions of cause and effect, dependent origination, are very reasonable. For the meaning of being free from the two extremes, the realization of emptiness that is ascertained by the power of valid cognition, even eating the doubt of the transformation of meaning has immeasurable benefits such as causing existence to crumble. On top of that, it is said many times in the scriptures and their commentaries that in the unsurpassed Vajrayana, after properly ascertaining such a thing with the joy of co-emergence with a special object, from the perspective of the object of great bliss, there are also immeasurable temporary and ultimate benefits such as bestowing excellence in this very life. Therefore, the wise should strive to seek the co-emergent wisdom that unites bliss and emptiness, by entering into the view of decisively determining the meaning of selflessness, and the decisive instructions for guiding the extraordinary great bliss. In the later tantra of the Guhyasamaja, when asked about the meaning of the "bodhicitta" spoken of in the root tantra, it is said that emptiness and compassion are inseparable as bodhicitta. In the second chapter of the root tantra, the bodhicitta spoken of is explained in the Lamp Illuminating as the two ultimate bodhicittas of luminosity and union, the former being co-emergent in meaning. Therefore, it is not that the bodhicitta of emptiness and compassion, which is the inseparability of bliss and emptiness, is not spoken of in the system of the Guhyasamaja. In the Five Stages, it is also said: The eighty-four thousand collections of dharma, spoken by the Great Sage, the nature of manifest enlightenment, is spoken of as the essence from the essence. Saying that the luminosity of meaning, manifest enlightenment, is the essence of the essence, is also the co-emergent bodhicitta of bliss and emptiness in meaning. In some of the unsurpassed tantras and their reliable commentaries, the aspect of bliss is clear, but the way of realizing emptiness is not so clear.