Tibetan
བདེ་སྟོང་སྦྱོར་བར་གསུངས་པའི་བདེ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་ནི་རོ་རྐྱང་གི་རླུང་ཨཱ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་བཙུད་པའི་དབང་གིས་གཏུམ་མོ་སྦར་བས་བྱང་སེམས་བཞུས་པ་ལས་སྐྱེ་ལ། དེའི་བདེ་བ་དང་སྔར་བཤད་པའི་བདེ་བ་རྣམས་བདེ་བ་ཙམ་དུ་མཚུངས་ཀྱང༌། དོན་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཆེ་བས་མ་འཁྲུལ་བར་སོ་སོར་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ནི་ཐེག་པ་འདིར་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། མན་ངག་སྙེ་མ་ལས། ཐབས་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མང་ངོ༌། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང༌། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེའི་བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་དབྱེར་མེད་དུ་སྦྱོར་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ནི་དཔལ་ སཾ་བྷུ་ཊ་ལས། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད། །ཤེས་རབ་ཅེས་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས། །ཡིད་བཞིན་ནོར་ལྟར་མ་ལུས་པའི། །སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་སྙིང་རྗེ་ཉིད། །དམིགས་མེད་གནས་སུ་ཤེས་རབ་དང༌། །དམིགས་མེད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད། །བློ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་གྱུར་པ། །ནམ་མཁར་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟའ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། དེའི་དོན་ཐབས་ཤེས་གཏན་ལ་དབབ་པ་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང༌། ཤེས་པ་ཤེས་བྱར་རབ་ཕྱེ་སྟེ། །སྦྱོར་བས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་ནི། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད། །ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་དུ་ནི་བརྗོད། །མ་ལུས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་དང༌། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ལས་དོན་གང་ཡིན། །སྙིང་རྗེ་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པས། །འདོད་ཆགས་ཞེས་ནི་བྱ་བར་གྲགས། །ཞེས་གཟུགས་དང་སེམས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་བརྟགས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པ་ཤེས་རབ་དང༌། ཐབས་གང་ལས་འགྲོ་བའི་དོན་འབྱུང་བའི་ཆགས་པ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ལ་སྙིང་རྗེར་བཤད་ནས། ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་བཞིན། །གཉིས་མེད་རྣམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །གཉིས་པོ་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ། །ཤེས་རབ་ཐབས་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས། །ཞེས་ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བར་གསུངས་པ་ལྟར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་བདེ་བ་དང་དེའི་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ནི་ཆོས་ཅན་གྲུབ་ཙམ་ནས་རང་གི་སྟོང་ཉིད་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པས། དེ་རྣལ་འབྱོར་དབྱེར་མེད་དུ་བྱ་མི་དགོས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་གཞན་ཞིག་ལ་བདེ་བས་ རྒྱས་འདེབས་པ་དང༌། བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་
Chinese
关于乐空双运中所说的乐，是俱生喜。最初生起，是由于拙火燃烧，使白菩提融化，将命勤气导入中脉的缘故而生起。那个乐和以前所说的乐，仅仅在乐的层面上相同，但意义极其不同，所以不要混淆，要分别开来。对此，在此乘中也说是无缘大悲。如《口诀穗》中说：方便是无缘大悲，做众生之事，是俱生大乐的自性。这样说了很多。第三，分二：正文意义和对此的辩论的驳斥。第一：那么，无缘悲的乐和空性，如何无别地结合呢？对此，吉祥 桑布扎中说：无戏论的自性，称为智慧，普遍知名。如意宝般，成办所有，有情之义，乃是悲心。无缘处所中，智慧和，无缘大悲心，智慧与，与觉悟同时成一体，如虚空融入于虚空。这样说了。其意义在《方便智慧之确定成立》中也说：将知者与所知完全区分开来，通过结合来完全观察，诸法自性即是无，即说彼是智慧。所有痛苦之海和，痛苦之因有何用？悲心执着于有情，称为贪欲而知名。这样将色和心分别开来，通过观察而确定无自性是智慧，从何种方便生起利益有情的巨大贪执，将俱生乐说为悲心之后，如水和牛奶混合般，以无二形式的结合，二者聚合是何者？称为智慧方便。如水和牛奶混合般，如是说结合。而且，乐和其法性本体无别，仅仅是法性成立之时，就已经成立了其自性空性与本体无别。因此，不需要做瑜伽无别。同样，对于其他一个证悟空性的智慧，以乐来 滋养和，生起乐的
English
The bliss spoken of in the union of bliss and emptiness is the joy of co-emergence. Its initial arising comes from the burning of inner heat, which melts the white bodhicitta, due to the power of inserting the life-force energy into the central channel. That bliss and the previously mentioned bliss are similar only in terms of bliss, but their meanings are vastly different, so do not confuse them; they should be distinguished separately. In this vehicle, it is also called compassion without object. As it says in the "Ear of Whispered Instructions": "The means is great compassion without object, doing the work of beings, which is the nature of great co-emergent bliss." It is said in many such ways. The third has two parts: the actual meaning, and refuting the arguments against it. First: How, then, does the bliss of objectless compassion and emptiness combine inseparably? To this, glorious Saṃbhūṭa says: "The nature without elaboration, is widely known as wisdom. Like a wish-fulfilling jewel, accomplishing all, the meaning of sentient beings, is indeed compassion. In the place without object, wisdom, and, great compassion without object, wisdom, together with awareness becoming one, like space into space." This is said. Its meaning is also stated in the "Establishment of the Definitive of Means and Wisdom": "Having completely distinguished the knower from the known, if one thoroughly examines through union, all phenomena are without inherent existence, that is said to be wisdom. What is the use of the entire ocean of suffering, and the cause of suffering? Compassion clinging to sentient beings, is known as desire." Thus, having separated form and mind and ascertained their lack of inherent existence through examination, is wisdom, and from which means arises the great attachment that benefits beings, having explained co-emergent bliss as compassion, like mixing water and milk, through the union of non-dual forms, what is the union of the two? It is known as wisdom and means. Like mixing water and milk, it is said to combine in this way. Moreover, bliss and its dharmata, being inseparable in essence, are already established as inseparable in essence from their own emptiness as soon as the dharmata is established. Therefore, there is no need to make the yoga inseparable. Similarly, for another wisdom that realizes emptiness, with bliss to nourish and, to generate bliss,
Tibetan
འོག་ཏུ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་གཞན་ཞིག་གིས་རྒྱས་འདེབས་པ་ཡང་མིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་དཔེར་ན་སྦྱིན་སོགས་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བས་ཟིན་ཡང་སྦྱིན་སོགས་དེ་ཉིད་ལྟ་བ་དེའི་ངོ་བོར་མི་སྐྱེ་བ་ལྟར། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བདེ་བ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གཅིག་གི་ངོ་བོར་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱེད་སྙམ་ན། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་དེས། ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ཡང་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་འོ་མ་ཆུ་ལ་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་གཉིས་སྣང་ཕྲ་མོ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་པའི་གོང་དུ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་འཇུག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་གཅིག་པར་མོས་པ་ཙམ་མོ། །ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་མེད་དུ་སྦྱོར་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་དང་བདེ་བ་གཉིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་སྦྱོར་ཚུལ་ནི་བློ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་ཀྱི་གྲུབ་སྡེ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པའོ། །སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་བའི་ཕུ་ཐག་གཅོད་ལུགས་དབུ་མ་ནས་འབྱུང་བ་ལས་ལྷག་པོ་མེད་པས། ཐེག་པ་འདི་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཐེག་པ་གཉིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་དམན་མེད་དོ། །ངེས་རྒྱུའི་དོན་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་ངེས་བྱེད་ཀྱི་བློ་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བས་སྟོང་ཉིད་ངེས་པའི་སྟོབས་འདྲ་བ་ཡུལ་ཅན་གཞན་གང་གིས་ངེས་པ་ལ་ མེད་པས། སྟོང་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་ཐབས་བདེ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གསུངས་སོ། །བདག་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཕུ་ཐག་ཆོད་པ་མ་ངེས་ན་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་ལ། ངེས་བྱེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་མ་སྐྱེས་ན་སྔགས་ཀྱི་ལམ་མཆོག་གི་གནད་མེད་པས་རེ་རེས་མི་ཆོག་གི་གཉིས་ཀ་དགོས་པར་གསུངས་ཏེ། ས་ར་ཧས། སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཞུགས་པས། །དེས་ནི་ལམ་མཆོག་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་ན་ཡང༌། །འཁོར་བ་འདིར་གནས་ཐར་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །གང་ཡང་གཉིས་པོ་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་དེ། །འཁོར་བར་མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་མི་གནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་དྷོ་ཧ་ལས་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལམ་གྱི་སྙིང་པོར་འཆད་པས། འདིའི་སྙིང་རྗེ་ཡང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་ན་རྣ
Chinese
下面也不是用其他的空性见解来扩展，因为，例如布施等被无我的见解所摄持，但布施等本身并不生起为该见解的体性，同样，证悟空性和安乐二者没有互相成为对方的体性。那么应该怎么做呢？有境的智慧生起为俱生安乐的体性，由此，将如实证悟境空性的意义的境与有境结合，这才是结合安乐与空性无别。而且，在实义的俱生之时，境与有境二者如同牛奶融入水中一般成为一味，连微细的二取显现也是清净的。在实义的俱生尚未生起之前，因为没有现量证悟实相，所以必须以对实相的信解作意而趣入，仅仅是对一味生起信解而已。与境空性结合的方式是那样的，所以证悟空性的智慧和安乐二者结合为体性无别的方式是二者的智慧生起为体性无二的组成部分。对于空性理解的究竟之处没有超过中观的，所以，这个乘和波罗蜜多乘二者在空性的见解上没有高下之分。虽然所决定的意义相同，但是对于能决定的智慧来说，没有其他有境能像以俱生安乐来决定空性那样具有同等的力量。虽然空性没有差别，但说是以方便安乐而超胜。如果没有确定无我的空性究竟之处，就不能从轮回中解脱。如果没有生起能决定的俱生安乐，就没有密咒道殊胜的关键，所以说不能只取其一，二者都需要。萨ra哈说：远离悲心的空性，不能获得殊胜道。如果仅仅修习悲心，就会停留在轮回中，不能获得解脱。如果能够结合二者，就不会停留在轮回中，也不会停留在涅槃中。这样说，在doha中，俱生智慧本身被阐释为道的精华，所以这里的悲心也是俱生安乐。如前所说，生起俱生安乐时，
English
Furthermore, it is not that one expands upon it with another view of emptiness, because, for example, although generosity and so forth are grasped by the view of selflessness, generosity and so forth themselves do not arise as the nature of that view. Similarly, the realization of emptiness and bliss do not become the nature of each other. So how should one do it? The knowing subject arising as the nature of coemergent bliss, by that, the object of realizing the meaning of emptiness without error, the object is joined to the subject, and that is joining bliss and emptiness as inseparable. Moreover, at the time of actual coemergence, the object and subject become of one taste, like milk mixed with water, and even the subtle appearance of duality is purified. Before actual coemergence has arisen, since reality is not directly realized, one must enter into it through faith and attention to reality, and it is merely faith in oneness. The way to unite with the emptiness of objects is like that, so the way to unite the wisdom that realizes emptiness and bliss as inseparable in nature is that the wisdom of the two arises as a single component of inseparable nature. There is nothing superior to the way of determining the ultimate point of understanding emptiness that comes from the Middle Way, so this vehicle and the Paramita vehicle do not have superior or inferior views on emptiness. Although the meaning of what is to be determined is the same, no other object has the same power to determine emptiness as the coemergent bliss for the mind that determines it. Although there is no difference in emptiness, it is said to be superior because of the ease of the method. If the ultimate point of the emptiness of selflessness is not determined, one will not be liberated from samsara. If the bliss of coemergence that determines it does not arise, there is no key to the supreme path of mantra, so it is said that one is not enough, both are necessary. Saraha said: "Emptiness separated from compassion, one does not find the supreme path with that. But if one meditates only on compassion, one will remain in samsara and will not attain liberation. Whoever is able to unite the two, will not remain in samsara, nor will he remain in nirvana." Thus, in the Dohas, coemergent wisdom itself is explained as the essence of the path, so the compassion here is also coemergent bliss. As explained earlier, when coemergent bliss arises,