Tibetan
པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་མཛད། ཅེས་གསུངས་པས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཐེག་དམན་ལ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་མ་རྟོགས་གཉིས་ཡོད་པས་དམིགས་པར་ལྟ་བའི་ཉན་ཐོས་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ནས་གསུངས་ལ། འཕགས་པས། མཚན་མ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པར། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཐར་པ་མེད་པར་གསུངས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཐེག་ཆེན་ལས། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཚང་བར་བསྟན་པ་ལགས། ཞེས་གསུངས་པ་འཇུག་འགྲེལ་དུ་དྲངས་ནས་བཤད་པ་ལྟར་སྡེ་སྣོད་གཉིས་ཀར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བཤད་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དགོངས་ནས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་མཛད་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས་ཀྱང༌། ཕན་པར་བཞེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །གཟུགས་དང་ ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་ལྔ། །དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་གསུངས། །རྐང་གཉིས་མཆོག་གིས་རྟག་ཏུ་ཡང༌། །གཟུགས་ནི་དབུ་བ་བརྡོས་འདྲར་གསུངས། །ཚོར་བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་ལྦུར་འདྲ། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་དང་མཚུངས་ཤིང༌། །འདུ་བྱེད་ཆུ་ཤིང་དང་འདྲ་བ། །རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས། །ཕུང་པོ་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡང་དཔེ་དེ་དག་གིས་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་བྱང་སེམས་ལ་བཤད་པ་མང་བ་བཞིན་དུ། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་ལན་དུ་མར་མ་གསུངས་པ་ལ་དགོངས་ཀྱི། དཔེ་དེ་ལྔ་དང་འདྲ་བར་ཐེག་དམན་ལ་ཡེ་མ་བསྟན་པ་མིན་ཏེ། འཇུག་འགྲེལ་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་བསྟན་པའི་མདོ་དྲངས་པ་ལས། ཕུང་པོ་ལྔ་དཔེ་དེ་ལྔ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཐེག་དམན་ལ་མེད་པ་དེའི་ལུགས་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་ལས། གང་དག་སྟོང་ཉིད་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་ཐར་པ་སྟེན་མ་ཡིན། །འགྲོ་དྲུག་སྲིད་པའི་བཙོན་རར་ནི། །རྨོངས་པ་དེ་དག་འཁོར་བར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པ་མི་རིགས་ཏེ། སྲིད་པའི་བཙོན་ར་ལས་གྲོལ་བ་ཐེག་དམན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ལ་སྟོན་པས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་མཛད་པར་གསུངས་པ་ཡང༌། མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རང་ལུགས་ལ་ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞི་མི་བཞེད་དེ། གསང་འདུས་འཕགས་ལུགས་ལྟར་ན་འཆི་བའི་འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་སེམས་འཆི་སེམས་དང༌། དེ་ལས་ལུགས་ལྡོག་ཏུ་ལངས་པའི་ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་སེམས་ཡིན་ལ
Chinese
因此，当说“证悟了法的无我”时，如果说证悟法的无我小乘也有，那不是就成了相违吗？如果这样问。因为声闻有证悟与未证悟真如两种情况，所以特别标明“执著所缘的声闻”而说。圣者说：“如果未证无相，您说就没有解脱。因此，那是在大乘中，您圆满地开示的。”如《入行论》的注释中所引述的那样，虽然在两个藏经中都说了法的无我，但考虑到在大乘中广说，所以说证悟法的无我是在大乘中说的。同样，在《菩提心释》中也说：“为了利益他人，开示色、受、想、行、识五蕴，是为声闻说的。二足尊（佛陀）总是说，色如水泡，受如水上的气泡，想如阳焰，行如芭蕉树，识如幻术。这样开示五蕴，是为菩萨说的。”也如这些比喻一样，为菩萨开示五蕴无自性较多。考虑到小乘的藏经中没有多次宣说，并不是说像这五个比喻一样，小乘中根本没有开示，因为在《入行论》的注释中引用了为声闻开示的经文，其中说了五蕴像这五个比喻一样。如果认为小乘没有证悟无自性的空性，那么《入行论》中说：“谁不了解空性，他们就不能获得解脱。无知的他们将在六道轮回的监狱中流转。”就不合理了，因为小乘有从轮回的监狱中解脱的缘故。同样，在《集学论》中，说导师为了使对广大有信解的人证悟八识等，仅仅是说在经部中开示了，但在自己的宗派中，不承认有与六识本体各异的阿赖耶识。按照《密集金刚》圣者派的观点，死亡的光明是完全空性的心，是死心，并且从那之中逆转而起的近得的心是生心。
English
Therefore, when it is said that "[He] realized the selflessness of phenomena," if it is said that the realization of the selflessness of phenomena is also present in the Lesser Vehicle, wouldn't that become contradictory? If asked in this way, since there are two types of Hearers, those who realize Suchness and those who do not, it is specifically stated as "Hearers who cling to objects of focus." The Noble One said, "If you do not realize the absence of characteristics, you say there is no liberation. Therefore, it is in the Great Vehicle that you fully explain it." As explained by quoting this in the commentary on the *Entering the Middle Way*, although the selflessness of phenomena is taught in both collections of scriptures, it is with the intention that it is extensively taught in the Great Vehicle that it is said that the realization of the selflessness of phenomena is taught in the Great Vehicle. Similarly, in the *Commentary on the Awakening Mind*, it is said, "For the benefit of those who wish to help, the aggregates of form, feeling, perception, formation, and consciousness are taught to the Hearers. The Supreme Two-Legged One (Buddha) always said that form is like a mass of foam, feeling is like a bubble on water, perception is like a mirage, formation is like a plantain tree, and consciousness is like an illusion. Such a teaching of the aggregates is taught to the Bodhisattvas." Just as with these examples, the teaching of the aggregates as being without inherent existence is more extensive for Bodhisattvas. It is with the intention that it is not repeatedly taught in the scriptures of the Lesser Vehicle, but it is not that it is not taught at all in the Lesser Vehicle like these five examples, because in the commentary on the *Entering the Middle Way*, a sutra taught to the Hearers is quoted, in which it is said that the five aggregates are like these five examples. If it is the case that the Lesser Vehicle does not realize emptiness, which is the absence of inherent existence, then it would be unreasonable to say in that very text, "Those who do not understand emptiness will not attain liberation. Those ignorant ones will wander in the prison of existence in the six realms," because the Lesser Vehicle has liberation from the prison of existence. Similarly, in the *Compendium of Trainings*, it is said that the Teacher caused those who have faith in the vast to realize the eight collections of consciousness, etc., but this is merely stating that it is taught in the Sutra Pitaka. In their own system, they do not accept a basis of all (ālaya) that is different in essence from the six consciousnesses. According to the system of the Noble Ones in the *Guhyasamāja Tantra*, the clear light of death is the mind of death, which is completely empty, and the mind of near attainment that arises in reverse order from that is the mind of birth.
Tibetan
། དེ་གཉིས་ཀུན་གཞི་ལ་མི་རུང་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་པའི་མིང་ཙམ་ཞིག་གསུངས་པ་ཡང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས་ཀུན་གྱི་གཞི་དང་རྩ་བར་གསུངས་པའི་དོན་དུ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པ་རྒྱུར་བྱས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པའི་བདེ་བས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྒོམས་པ་དེས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་དམ་མི་བྱེད། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་འགའ་ཞིག་མི་ཟད་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པས། རྒྱུ་མ་རིག་པའི་བདེན་འཛིན་ཟད་ན་འབྲས་བུ་ཆགས་སོགས་མི་ལྡོག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་མ་ཟད་ན་ཐར་པ་ཐོབ་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྒྱུར་འདོད་ཆགས་དགོས་ན། སྣང་བ་ཡང་མུན་པའི་རྒྱུར་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ལམ་དེས་བདེན་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པ་རྩད་ནས་སྤོང་བ་དང༌། དེའི་རྒྱུ་ཆགས་པས་བྱེད་པ་ཡང་འགལ་ཏེ། རྒྱུ་རྩ་བ་ནས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེའི་འབྲས་བུས་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཉོན་མོངས་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ། །འདི་གཞན་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཆགས་པ་ལམ་དུ་བྱས་པར་འདོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཆགས་པ་དེ། དགེ་བའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་ལ་ཆགས་པའི་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ན་ནི། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། ཉོན་མོངས་གཞིར་བྱས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་མི་འགྱུར་གཉིས་ཤེས་བྱེད་དང་བཅས་པས་བསྒྲུབས་པ་དང་འགལ་ཞིང༌། གང་ཟག་གཞན་ལ་ཆགས་པ་དེས་ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་བྱེད་པར་གསུངས་པ་ཡང་མི་རིགས་ལ། དགེ་བའི་ཆོས་ངན་འགྲོའི་རྒྱུར་མི་འགྲོ་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་སྒྱུར་བ་ལ། ཐེག་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཐབས་མཁས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཆགས་པ་དངོས་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལམ་དུ་བྱས་བའི་ཚུལ་བརྗོད་དགོས་ཏེ། འདིས་ཉོན་མོངས་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་གཉེན་པོ་བྱས་སོ་ཞེས་འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་གནོད་བྱ་དང་གནོད་བྱེད་དུ་སོང་བ་བརྗོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བླ་མེད་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཐབས་མཁས་ནི་དད་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་སྙམ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་གཉིས་པ་ནི་མི་འདོད་ལ། དང་པོ་ལྟར་འདོད་དོ། །འོན་ཀྱང་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་ནི། ཕྱག
Chinese
那二者对阿赖耶识是不合理的，并且《菩提心释》中，仅仅说了“阿赖耶识”这个名称，也是为了说明意的名识是所有清净之法的地基和根本。在耶谢多杰（梵文：Jñāna Vajra，智慧金刚）的《总集论》的释文中已经详细阐述过了。如果以对欲妙的贪执为因，依靠手印所产生的乐，以此修习真如之义，那么这能使所有烦恼都灭尽吗？还是不能？如果像第二种情况那样，证悟空性达到极高的程度，而有些烦恼却不能灭尽，这是相违的。因为它能使所有执着于实有的念头都灭尽。如果作为因的无明的实执灭尽，那么作为果的贪执等就不会再产生，这是不合理的。如果所有烦恼没有灭尽，那么获得解脱也是相违的。如果像第一种情况那样，需要贪欲作为灭尽贪欲之道的因，那么现象也太过于成为黑暗的因了。并且，这条道路从根本上断除了执着实有的无明，而以贪执作为它的因也是相违的。因为作为从根本上灭尽因的因，却由它的果来产生，这是相违的。并且，所有其他的烦恼都是由执着实有的无明所产生的缘故。 这些在其他地方已经详细阐述过了。此外，如果认为贪执被用作道，那么在这种情况下，贪执仅仅是对其他善法的贪执的命名，那么这与《入行论》中，以烦恼为基础是否能成为菩提之因的两种情况，通过理证来证实是相违的。并且，对其他人产生贪执会成为恶趣之因的说法也是不合理的。将善法转变为菩提之因，而不是恶趣之因，这与其他乘相比，又有什么特别殊胜的方便呢？如果贪执是真实的，那么就必须说明它是如何被用作道的。必须说明它是如何通过不同的执着方式，成为所害和能害的，因为无法说明它对某种烦恼起到了对治的作用。因此，如果认为无上乘的方便仅仅是值得信仰而已，那么就应该说出来。第二种观点是不希望的，而希望像第一种观点那样。然而，没有言说上的过失的方式是，
English
Those two are not suitable for the ālaya, and in the Bodhicitta Commentary, it is said that the name "ālaya-vijñāna" is only mentioned to explain that the mind's consciousness is the basis and root of all pure dharmas. This has already been explained in detail in the commentary on the Compendium of Wisdom Vajra (Jñāna Vajra). If the happiness that relies on the mudrā, which is caused by attachment to desirable qualities, is used to meditate on the meaning of suchness, will it exhaust all afflictions or not? If it is like the second case, it is contradictory that the realization of emptiness goes to the ultimate extreme, and that some afflictions are not exhausted. Because it exhausts all clinging to truth. If the ignorance of clinging to truth as the cause is exhausted, then it is unreasonable that the result, such as attachment, will not be reversed. And if all afflictions are not exhausted, then it is contradictory to attain liberation. If it is like the first case, if attachment is needed as the cause of the path that exhausts attachment, then appearance would also be too much of a cause of darkness. Moreover, it is also contradictory that that path completely abandons the ignorance of clinging to truth, and that its cause is attachment. Because it is contradictory that the cause that exhausts the cause from the root is caused by its result. And all other afflictions are caused by the ignorance of clinging to truth. These have been explained in detail elsewhere. Furthermore, if it is thought that attachment is used as the path, then in this case, if attachment is merely a name given to attachment to other virtuous dharmas, then it contradicts the two cases in the Compendium of Practice (Śikṣāsamuccaya) regarding whether or not afflictions are the basis for becoming the cause of bodhi, which are proven with reasoning. And it is also unreasonable that attachment to other people is said to be the cause of bad migrations. What special skillful means is there compared to other vehicles in transforming virtuous dharmas into the cause of bodhi instead of the cause of bad migrations? If attachment is real, then it must be explained how it is used as the path. It must be explained how it has become the object to be harmed and the agent of harm through different ways of clinging, because it is impossible to explain that it has acted as an antidote to a certain affliction. Therefore, if it is thought that the skillful means of the unsurpassed vehicle is only something to be believed, then it should be said. The second view is not desired, but the first view is desired. However, the way to be without the fault of speaking is,