Tibetan
དང༌། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་ས་བཅུ་གསུམ་པ་ཡང་འོད་གསལ་ཡིན་པ་རྒྱུད་དེའི་དགོངས་པར་འཆད་དེ། ལམ་དེ་དག་གིས་ས་དེ་དག་དངོས་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །འདིའི་ལྟར་ན་ཟུང་འཇུག་ས་བཅུ་བཞི་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ལ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཐེག་ཆེན་ནས་འཕགས་པ་ལ་སློབ་པའི་ས་ལ་རབ་དགའ་སོགས་བཅུ་དང༌། མི་སློབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་འོད་དེ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་མང་དུ་གསུངས་ཤིང༌། སོ་སྐྱེ་ལ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་དང་ལས་དང་པོ་པའི་ས་ཡང་གསུངས་སོ། །སྔགས་ནས་སའི་གྲངས་བཅུ་གཉིས་དང༌། བཅུ་གསུམ་དང༌། བཅུ་བཞིར་གསུངས་ལ། མིང་འདོགས་ནི། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རྒྱན་གྱི་རྒྱུད་ལས། ཀུན་ཏུ་འོད་དང༌། བདུད་རྩི་འོད་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པ་དང༌། ཀྱཻ་རྡོར་དང་སམ་བྷུ་ཊ་ལ་སོགས་པར་ གནས་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་མི་མཐུན་པ་དང༌། རབ་དགའ་སོགས་བཅུར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་མིང་འདོགས་མཐུན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ནི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་དང་ཀུན་ཏུ་འོད་གཉིས་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་གནས་པར་མན་སྙེ་སོགས་ལས་བཤད་དེ། སྔ་མའི་ས་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་ཕྱི་མ་དང་འདྲའམ་སྙམ་མོ། །བཅུ་གསུམ་གྱི་མིང་འདོགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ནི་ཨ་བྷྱ་གསུང་པ་ལྟར་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་འཕགས་པའི་སར་སྣང་བས་དེ་ལ་མོས་སྤྱོད་བསྣན་ན། རྡོ་རྗེའི་ས་ནི་བཅུ་བཞི་པའོ། །དེས་ན་སའི་གྲངས་ཕར་ཕྱིན་ལས་མང་ཡང༌། བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་ལས་གོང་མའི་ས་འདོད་པ་མིན་ནོ། །རྩ་རྒྱུད་ལས། ས་བཅུ་དག་ལ་གནས་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འགྱུར་རོ། ཞེས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་དོན་སྒྲོན་གསལ་ལས། ས་བཅུ་ནི་འོད་ཟེར་བཅུ་སྟེ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང༌། སྔར་བཤད་པའི་ས་བཅུ་ནི་རབ་དགའ་སོགས་བཅུ་ལ་བྱའོ། །བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་ས་བརྒྱད་པ་དང༌། རྡོར་བཟླས་ཀྱིས་ཀྱང་ས་བརྒྱད་པ་འཐོབ་པར་གསུངས་པའི་དང་པོ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་མ་ཐག་པ་དང་སྦྱར་ལ། གཉིས་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ས་བརྒྱད་པ་དང༌། དེས་མཚོན་ནས་ས་དགུ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྫོགས་རིམ་གྱི་ལུས་དབེན་རྡོར་བཟླས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པ་ལ་དགོངས་སོ། །རིམ་ལྔ་ལས། སྣང་བ་གསུམ་པོ་མཐོང་བས་ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པར་བཤད་ཅིང༌། སྤྱོད་བསྡུས་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མངོན་པར་རྟོགས་ནས་ས་བཅུ་ཐོབ་པར་གསུངས་ པ་གཉིས། ལེའུ་དྲུག་པའི་སྒྲོན་གསལ་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས། སེམས་དབེན་དང་ས་བཅུ་པ་སྦྱར་རོ། །སྣང་བ་གསུམ་མཐོང་བ་ས་བཅུ་པ་དང་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པར་ནག་པོ་པས། བདག་བྱིན་བརླབས་ཐོབ་པ་ལ་བཤད་པ་ནི། སེམས་དབེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་པ་ལ་བྱས་ན། དེ་ས་བཅུ་པ་དང་སྦྱོར་བ་སྤྱོད་བསྡུས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ས་བཅུ་པའི་སྟོད་དང་སྦྱར་བའོ། །ས་བཅུ་པའི་སྨད་ལ་འོད་གསལ་དང་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་འཇོག་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ས་བཅུ་པ་བ་ལ་བླ་མེད་ཀྱི་ལམ་བསྣན་ལུགས་སྔར་བཤད་པས་ཤེས་པས། མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་ལ་འཇོག་པར་ཡང་ཤེས་སོ། །རྒྱུད་གཉིས་ལས་འོད་གསལ་ས་བཅུ་གསུམ་པར་བཤད་པ་ཡང༌། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ་བལྟོས་ནས་ཡིན་ལ། དེས་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ཀྱང་མཚོན་ནོ། །གལ་ཏེ་སའི་སྦྱོར་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། བསྐྱེད་རིམ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ལམ་དེ་མཐར་ཕྱིན་པ་ན། རབ་དགའ་སོགས་ས་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་དབང་བསྐུར་བཅུ་བཞི་ས་རེ་རེ་དང་སྦྱར་བ་དང༌། སྒྲུབ་ཐབས་ཚར་གཅིག་ལམ་ལྔ་དང་སྦྱར་བ་དང༌། ལྷག་མོས་འོད་གསལ་དུ་སྡུད་པ་སོགས་སྐུ་གསུམ་དང་སྦྱར་བ་ལྟར། འདྲ་བའི་ཆོས་མཐུན་རེའི་སྒོ་ནས་སྦྱར་བ་ཡིན་སྙམ་ན། རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་ཀྱང་འོད་གསལ་མངོན་དུ་མི་ བྱེད་ན། ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་ལྡོག་པར་གསུངས་པས། ལམ་དེའི་རང་གི་སྐབས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཙམ་གྱིས་ས་བཅུ་པར་མ་ཟད། འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་པ་ཡང་མིན་པས་སྦྱར་ཚུལ་དེ་རྣམས་ནི་རབ་དགའ་སོགས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོབ་པ་མིན་ཏེ། བསྐྱེད་རིམ་མཐར་ཕྱིན་པས་ས་མི་གཡོ་བ་དངོས་ཐོབ་པར་འཇོག་པ་སོགས་ལ་གནོད་པ་གཞན་ཡང་དུ་མ་ཞིག་སྣང་ངོ༌། །དེས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་བགྲོད་པ་དེས། ལམ་འདིའི་བསྐྱེད་རིམ་ནས་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་བར་བགྲོད་པའི་དོད་ཐུབ་པར་བཤད་པ་ལྟར། ཐེག་པ་འདིའི་ལམ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་ས་དེའི་བར་དུ་བགྲོད་པའི་དོད་ཐུབ་པས། དེ་རྣམས་ཐོབ་པས་ས་བཅུའི་བར་དུ་ཐོབ་པར་གསུངས་ཀྱི། ལམ་ཕན་ཚུན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་མཚུངས་པར་ཐོབ་པ་མི་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་རྫོགས་རིམ་གྱི་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྐྱེ་བའི་སྨིན་བྱེད་བསྐྱེད་རིམ་ཡིན་པས། དེའི་ཐ་མ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་མ་ཐག་པ་དང༌། སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྔ་མ་རྣམས་ས་བདུན་དང་སྦྱར་གྱི། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་ས་བདུན་གྱི་འདིའོ་ཞེས་མ
Chinese
并且，《金刚鬘》的第十三地也是光明，该续部的观点是这样阐述的。认为通过那些道可以真实获得那些地。按照这种说法，双运应该作为第十四地。对此，在波罗蜜多的大乘中，对于圣者，在有学的地中说了极喜等十地，在无学地中，普光是第十一地，说了许多。对于凡夫，也说了胜解行地和最初业者的地。密咒中说了地的数量有十二、十三和十四。名称的安立是，在《金刚心庄严续》中，说了普光和甘露光等十二地。如在《喜金刚》和桑布扎等中，说了住处等十二地，像这样有不一致的，也有像说极喜等十地那样名称安立一致的。对此，胜解行地和普光二者，从意义的力量上安住，曼涅等中有阐述。似乎先前的十二地也和后面的相似。十三地的名称安立有三种不同，如阿毗亚所说的那样，因为那些显现为圣者的地，所以如果加上胜解行，金刚地就是第十四地。因此，地的数量虽然比波罗蜜多多，但并非认为比第十一普光更高的地。根本续中说：“安住于十地，菩提萨埵会变化。”在双运的场合所说的意义，光明释中说：“十地是十种光芒，是极度安住于此。”虽然也有这样说的，但先前所说的十地是指极喜等十地。生起次第以获得第八地，金刚念诵也说获得第八地，第一个是与刚获得第八地结合，第二个是与波罗蜜多的第八地结合，并且应该知道由此类推与第九地结合，这是指将圆满次第的身远离归纳于金刚念诵的范畴内。在《五次第》中，通过见到三种显现而安住于第十地，并且在《集学论》中，说了现证身语意后获得十地这两种说法。如第六品的光明释中将身语意三者说为显现、增进、获得三种，像这样将意义做成一个，将心远离和第十地结合。
English
Furthermore, the thirteenth bhumi of the Vajra Garland is also luminosity, which is explained as the view of that tantra. It is believed that those bhumis can be actually attained through those paths. According to this, union should be made the fourteenth bhumi. In this regard, in the Mahayana of the Paramitas, for the noble ones, the ten bhumis such as Joyful are spoken of in the bhumi of learning, and in the bhumi of no-more-learning, All-Illuminating is the eleventh bhumi, and many are spoken of. For ordinary beings, the bhumi of aspirational conduct and the bhumi of the first practitioner are also spoken of. In mantra, the number of bhumis is spoken of as twelve, thirteen, and fourteen. The establishment of names is as follows: In the Vajra Heart Ornament Tantra, twelve bhumis such as All-Illuminating and Nectar Light are spoken of. As in the Hevajra and Sambhuta, twelve abodes and so forth are spoken of, like this there are inconsistencies, and there are also consistent name establishments like the ten bhumis such as Joyful. In this regard, the bhumi of aspirational conduct and All-Illuminating, the two, abide by the power of meaning, as explained in Manjushri and so forth. It seems that the previous twelve bhumis are also similar to the later ones. The name establishment of the thirteen bhumis has three differences, as said by Abhaya, because those appear as the bhumis of the noble ones, so if aspirational conduct is added, the Vajra bhumi is the fourteenth. Therefore, although the number of bhumis is more than in the Paramitas, it is not that a bhumi higher than the eleventh All-Illuminating is desired. The root tantra says: "The Bodhisattva who abides in the ten bhumis will transform." The meaning spoken of in the context of union, the Lamp Illuminating Meaning says: "The ten bhumis are the ten rays of light, which are extremely abiding therein." Although there is also such a saying, the ten bhumis previously spoken of refer to the ten bhumis such as Joyful. The generation stage attains the eighth bhumi, and Vajra recitation also says that the eighth bhumi is attained, the first is combined with just attaining the eighth bhumi, the second is combined with the eighth bhumi of the Paramitas, and it should also be known that by extension it is combined with the ninth bhumi, this refers to including the body isolation of the completion stage within the category of Vajra recitation. In the Five Stages, it is said that by seeing the three appearances, one abides in the tenth bhumi, and in the Compendium of Practices, it is said that the ten bhumis are attained after directly realizing body, speech, and mind. These two statements, as in the Lamp Illuminating Meaning of chapter six, the three of body, speech, and mind are explained as three: appearance, increase, and attainment, like this, making the meaning one, combine mind isolation and the tenth bhumi.
Chinese
哦！关于将三种显现与十地相联系的注释中，黑行者说：关于获得自我加持的解释是，如果将依靠心之寂静而获得幻身与十地相联系，那就是行集之义。那是与波罗蜜多十地的上半部分相联系。将十地的下半部分安立为光明和有学双运，是因为先前已经解释了将无上道加于到达波罗蜜多十地者的方法。因此，也应知晓将十一无学双运全部安立于光明中。两种续部中将光明解释为十三地，也是相对于胜解行地而言的，那也代表了有学双运。如果地的联系方式是那样，那么生起次第等各自的阶段的道达到究竟时，是否会圆满获得极喜等那些地的功德呢？或者像将十四灌顶与每一地相联系，以及将一次修法与五道相联系，以及将余修收摄于光明等与三身相联系一样，认为是通过相似的共同法门相联系呢？如果获得第三阶段的幻身，却不现证光明，如经中所说，会被烦恼所控制而轮回。因此，仅仅是那个道的自身阶段达到究竟，不仅不能到达十地，甚至也不能获得圣者地。因此，那些联系方式并不是以圆满获得极喜等地的功德的方式获得的。因为如果生起次第达到究竟，就安立为真实获得不动地等，还会出现许多其他的过失。因此，就像波罗蜜多乘通过到达十地，可以作为此道从生起次第到幻身之间修行的替代一样，此乘的那些道也能作为其他乘到达那个地的替代，从而证得菩提。因此，据说获得那些就能到达十地，但并不需要完全获得道之间完全相同的功德。此外，生起次第是使圆满次第的证悟完全生起的成熟因，因此，它的最终完全成熟就是刚刚获得第八地，而使之成熟的先前的那些则与七地相联系。但不能说生起次第的这个差别是七地的这个。
English
O! In the commentary on linking the three appearances with the ten bhumis, the Black Practitioner said: Regarding the explanation of obtaining self-blessing, if obtaining the illusory body by relying on the solitude of the mind is linked with the ten bhumis, that is the meaning of the collection of practices. That is linked with the upper part of the ten bhumis of the Paramitas. The reason for establishing the clear light and the union of learning in the lower part of the ten bhumis is that the method of adding the unsurpassed path to those who have reached the ten bhumis of the Paramitas has already been explained. Therefore, it should also be known that all eleven non-learning unions are established in the clear light. The explanation of the clear light as the thirteenth bhumi in the two tantras is also in relation to the ground of aspiring conduct, which also represents the union of learning. If the way of connecting the bhumis is like that, then when the path of each stage, such as the generation stage, reaches its culmination, will the qualities of those bhumis, such as the Joyful One, be fully attained? Or is it like linking the fourteen empowerments with each bhumi, and linking one practice method with the five paths, and linking the remaining practice with the clear light, etc., with the three bodies, thinking that they are linked through similar common Dharma gates? If one obtains the illusory body of the third stage but does not manifest the clear light, as stated in the scriptures, one will be controlled by afflictions and return to samsara. Therefore, merely reaching the culmination of one's own stage of that path does not only mean reaching the ten bhumis, but also not even attaining the ground of the noble ones. Therefore, those ways of connecting are not obtained in the way of fully obtaining the qualities of the bhumis such as the Joyful One. Because if the generation stage reaches its culmination, it is established as actually obtaining the Immovable Ground, etc., and many other faults will also appear. Therefore, just as the Paramita Vehicle, by progressing to the ten bhumis, can serve as a substitute for the practice of this path from the generation stage to the illusory body, the paths of this vehicle can also serve as a substitute for other vehicles reaching that ground in order to attain enlightenment. Therefore, it is said that obtaining those means reaching the ten bhumis, but it is not necessary to fully obtain the exact same qualities between the paths. Furthermore, the generation stage is the ripening cause for the complete arising of the realization of the completion stage. Therefore, its final complete ripening is just obtaining the eighth bhumi, and the previous ones that cause it to ripen are linked with the seven bhumis. But one cannot say that this difference of the generation stage is this of the seven bhumis.