Tibetan
་སྔ་ མ་ལས་ཕྱི་མ་གསལ་དུ་སོང་བ་ཡིན་གྱི། དེ་རྣམས་དང་འདྲ་བ་མིན་ཞེས་པ་རྣམས་མི་ལེགས་སོ། །རྟགས་འདི་རྣམས་ཕྱིན་ལོག་གི་སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་དང༌། དབང་པོའི་རླུང་ནང་དུ་ལྡོག་ཏུ་རུང་བ་དང༌། ལྡོག་བཞིན་པ་དང༌། ལོག་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་ལ། དེ་ལའང་གཞི་དུས་དང་ལམ་གྱི་དུས་དང༌། ཕྱི་མ་ལའང་ལུས་དབེན་སོགས་གོང་འོག་མང་པོར་འོང་བར་གསུངས་པ་རྣམས་སོ་སོར་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྟོག་གཡོ་བའི་རླུང་ཐིམ་པ་ན་མར་མེ་ལྟར་སྣང་བ་འཆར་ལ། སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་སུ་ཟླ་འོད་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་རིམ་ཅན་དང༌། ལུགས་མཐུན་གྱི་ཚེ་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ནས་འོད་གསལ་གྱི་བར་དང༌། ལུགས་ལྡོག་གི་ཚེ་འད་གསལ་ནས་སྣང་བའི་བར་དུ་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་བཞི་ནི་འཆར་བས་སྔ་མའི་ཚེ་སྣང་བའི་གོང་དུ་དང༌། ཕྱི་མའི་ཚེ་སྣང་བའི་འོག་ཏུ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྡུས་ནས་སེམས་བཟུང་བའི་ཚེ་འབྱུང་ཡང༌། རིལ་འཛིན་གསུམ་སོ་སོར་བསྡུས་པ་ལ་རྟགས་སོ་སོར་སྦྱོར་བ་དང༌། རིལ་འཛིན་རེ་རེའི་སེམས་དཔའ་གསུམ་སོ་སོར་བསྡུས་པ་ལ་རྟགས་སོ་སོར་སྦྱར་བ་ནི་མི་ལེགས་སོ། །དཔེའི་འོད་གསལ་གྱི་སྐབས་སུ་དེའི་ངོར་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ལྟ་བུའི་གཟུང་རྣམ་འཆར་གྱི། དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་སྐབས་སུ་ནི་གཉིས་སྣང་ཕྲ་མོ་ཡང་ནུབ་ནས་སྤྲོས་པའི་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ནམ་མཁའ་དཔེར་བླངས་ཀྱི། རྣམ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་འཆར་བ་མིན་ནོ། །ལམ་གྱི་སྟོང་པ་གསུམ་ གྱི་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་པ་སྐྱེ་བ་ན། ཡུལ་དུ་གང་སྣང་གི་དམིགས་པ་ལ་ཕྱོགས་རེར་མ་ཆད་པར་ཟླ་འོད་སོགས་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། ཀོར་ལེ་རེར་ཟླ་འོད་སོགས་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ནི་སྟོང་པ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་སུ་འཆར་བའི་ཟླ་འོད་སོགས་བཞིན་དུ་སྣང་བ་མིན་ནོ། །ཟླ་འོད་ལྟར་སྣང་བ་བསྡུས་མ་ཐག་ཉི་འོད་ལྟར་སྣང་བའི་མཆེད་པ་སྐྱེ་བའི་ངེས་པ་མེད་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པ་འོང་ལ། དེ་ལ་ཡང་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་བཞིན་དུ་འཆར་བ་འོང་བས་དེ་དང་སྟོང་པ་བཞི་པའི་འཆར་ཚུལ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཆེའོ། །རྡོ་རྗེའི་ལམ་གྱིས་ཏེ་འདའ་བར་མི་བྱ་བའི་མཚན་མ་ལྔའི་རིམ་གྱིས་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པས། བརྟན་པ་སྟེ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་སྤྲོ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཆག་འགྱུར་ལྟར་བཤད་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྤྲོ་བའི་དོན་ནི་སྣོད་བཅུད་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་བློས་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ནོ། །མཚན་མ་ལྔའི་གོ་རིམ་ནི་འདའ་བར་མི་བྱ་བར་གསུངས་པས། དང་པོའི་དུས་གཅིག་གཉིས་སུ་མ་ངེས་པ་ཅུང་ཟད་སྲིད་ཀྱང༌། ལུགས་མཐུན་ལུགས་མི་མཐུན་གྱི་སྟོང་པ་རྣམས་སྒོམ་ལེགས་པར་ཤེས་ན་ངེས་པར་ཁྲིགས་ཆགས་སུ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཙོ་བོར་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་སྦྱར་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང༌། དེར་མ་སླེབ་ཚུན་ཆད་ལ་དཔེའི་འོད་གསལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་དགོས་ལ། བཤད་པ་འདི་རྣམས་ལམ་འོག་མའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་ལ་གཉིས། རིམ་ལྔ་དང་སྤྱོད་བསྡུས་ལས་འབྱུང་བའི་དོན་ བཤད་པ་དང༌། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་གཉིས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང༌། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་ནས་ལྡང་བར་བགྱིད། འདིར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་གང་ཞིག་ལགས། མི་ལྡོག་པར་གྱུར་པ་ནི་གང་ཞིག་ལགས། ཐར་པའི་དོན་ནི་གང་ཞིག་ལགས། ཅིའི་ཕྱིར་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར། གྲོལ་བ་ནི་སུ་ཞིག་ལགས། ཞེས་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་དུ་དྲི་བ་དྲུག་མཛད་དོ། །དེའི་དང་པོ་ནི། རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྒྱུ་ལུས་དོན་དམ་བདེན་པར་ཞུགས་ཏེ་དག་པར་གྱུར་ནས་སླར་ཡང་འོད་གསལ་ལས་ལྡང་བར་བགྱིད་པའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་འདིར་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ནས་བགྲོད་པའི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་པའོ། །ཆག་འགྱུར་ལས། འདིར་བདེ་བ་དམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་གང་ཞིག་ལགས། ཞེས་འབྱུང་ཡང་སྔ་མ་ལྟར་བདེའོ། །གསུམ་པ་ནི། འཁོར་བར་མི་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ས་མཚམས་ནི་གང་ཞིག་ལགས་ཞེས་པའོ། །བཞི་པ་ནི། གང་ལས་ཐར་བའི་ཐར་པའི་དོན་ནི་གང་ཞིག་ལགས་ཞེས་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཐར་པའམ་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་འདྲི་བའོ། །དྲུག་པ་ནི། གྲོལ་བ་པོ་ནི་སུ་ཞིག་ལགས་ཞེས་གང་ཟག་གི་ངོ་བོ་ འདྲི་བའོ། །ཆག་འགྱུར་ལས། ཕྱི་མ་གཉིས་མེད་པར། གང་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་ཡང་འགྱུར་རྙིང་ལྟར་ལེགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་ལེག་སོ་ལེགས་སོ། །འོད་གསལ་ལས་ལྡང་བའི་རིམ་པ། དེ་བཞིན་གཤེག
Chinese
前一个不如后一个明显。说这些和那些不一样是不好的。这些征兆出现在逆行的地界等，以及官觉之气可以内返、正在内返、内返之时。其中也有基础时、道时，后者也有身体寂静等上下很多种。这些都要分别区分。还有，当一切分别念动摇之气消融时，会出现如油灯般的景象。在显现智慧之时，会像月光一样显现。因此，这两者是有次第的。顺行时，从显现智慧到光明之间，逆行时，从光明到显现之间，会出现四种如阳焰般的景象。因此，前者在显现之前，后者在显现之后出现。这里是指用两种禅定反复收摄，执持心念时出现。但是，将三种圆满次第分别收摄，再将征兆分别对应，以及将每个圆满次第的三种心分别收摄，再将征兆分别对应是不好的。在譬喻光明之时，在其面前会出现如晴朗天空般的所取之相。在实义光明之时，连细微的二取之相也消失，没有戏论的垢染，所以用天空来比喻，但不会出现那样的景象。当道的空性三 之智慧具足相时，对于所显现的对境，不会只朝向一个方向，而是像月光等一样显现。像圆圈一样显现月光等，不是在空性三之智慧之时显现的月光等。月光般的显现刚一收摄，就没有必然生起如阳光般显现的增盛，所以两者之间会有间隙。而且，那时也会出现如晴朗天空般的景象，因此，这和第四空性的显现方式有很大差别。以金刚道不应超越的五种次第进入光明，稳固即是完全清净，就是天空，也就是在世间界中舒展，以法身的方式遍布，应如水流般讲述。在世间界中舒展的意义是器情一切的
English
The latter is clearer than the former. It is not good to say that these are different from those. These signs appear in the reversed realms and so on, and when the sensory winds can return inward, are returning inward, and at the time of returning. Among these, there are also the base time and the path time, and in the latter, there are many kinds of higher and lower, such as physical isolation. These must be distinguished separately. Also, when the winds of all conceptual movements dissolve, a vision like a butter lamp will appear. At the time of the wisdom of appearance, it will appear like moonlight. Therefore, these two are sequential. In the forward direction, from the wisdom of appearance to the clear light, and in the reverse direction, from the clear light to the appearance, four mirage-like visions will appear. Therefore, the former appears before the appearance, and the latter appears after the appearance. Here, it refers to when the mind is held by repeatedly gathering the mind with two meditations. However, it is not good to separately gather the three complete stages and then separately apply the signs, and to separately gather the three minds of each complete stage and then separately apply the signs. At the time of the illustrative clear light, an object-appearance like a clear sky will appear before it. At the time of the actual clear light, even the subtle appearance of duality disappears, and there is no stain of elaboration, so the sky is used as an example, but such an appearance will not occur. When the wisdom of the three emptinesses of the path with characteristics arises, the object that appears will not be directed in only one direction, but will appear like moonlight and so on. Appearing like moonlight and so on in circles is not the moonlight and so on that appears at the time of the wisdom of the three emptinesses. As soon as the moonlight-like appearance is gathered, there is no certainty that the flourishing that appears like sunlight will arise, so there will be a gap between the two. Moreover, at that time, an appearance like a clear sky will also occur, so there is a big difference between this and the way the fourth emptiness appears. Entering the clear light through the five stages that should not be transgressed by the Vajra path, stability, which is complete purity, is the sky, that is, expanding into all the realms of the world, pervading in the manner of the Dharmakaya, should be explained like a flowing stream. The meaning of expanding into the realms of the world is that all of the container and its contents
Chinese
这是用智慧来区分的意义。五种相的顺序不能颠倒，因为这样说过。虽然最初的时候，一个或两个不确定，可能稍微存在，但是如果很好地了解符合和不符合规律的空性，就一定会清晰地显现出来。这里主要与意义的光明结合，但是在未到达那里之前，也要反复熟悉比喻的光明。这些讲解在下部道的阶段也要了解。无二真谛的圆满次第有两种：从五次第和《行集》中产生的意义的讲解，以及从《后续经》中产生的两种支分的讲解。第一种有两种：提问和回答。第一种是：《行集》中说：世尊，如何进入胜义谛，变成无事物后而起立？这里显现趋向、体验的是什么？不退转的是什么？解脱的意义是什么？为什么会解脱？解脱者是谁？为了确定双运的次第，提出了六个问题。其中第一个是：第三次第的幻身进入胜义谛而清净，然后又从光明中起立的次第是怎样的？第二个是：在这个无上乘中，以第一地等次第显现趋向、体验，也就是趋向果位而行进的道的体验生起的次第是怎样的？《断变》中说：这里体验殊胜安乐的是什么？虽然这样出现，但以前面的为好。第三个是：不退转于轮回和退转于轮回的界限是什么？第四个是：从何处解脱的解脱的意义是什么？第五个是：这样解脱或解脱的原因是什么，这是在询问这个。第六个是：解脱者是谁，这是在询问补特伽罗的自性。《断变》中说：后面两个没有，从何处解脱，虽然这样出现，但按照旧译本为好。第二种是：金刚上师说：大菩萨，好啊好啊！从光明中起立的次第，如来……
English
This is the meaning of distinguishing with wisdom. The order of the five signs must not be reversed, because it has been said. Although at the beginning, one or two may be uncertain, it may slightly exist, but if you understand well the emptiness that conforms and does not conform to the rules, it will definitely appear clearly. Here, it is mainly to be combined with the luminosity of meaning, but before reaching there, you must also repeatedly familiarize yourself with the luminosity of example. These explanations should also be understood in the stage of the lower path. The completion stage of non-dual truth has two types: the explanation of the meaning arising from the five stages and the Compendium of Conduct, and the explanation of the two branches arising from the Later Tantra. The first has two types: questions and answers. The first is: In the Compendium of Conduct, it says: Blessed One, how does one enter the ultimate truth, become without things, and then arise? What is it that manifests and experiences here? What is it that does not regress? What is the meaning of liberation? Why is one liberated? Who is the liberated one? In order to determine the order of union, six questions are asked. The first of these is: How is the order of the illusory body of the third stage entering the ultimate truth and becoming pure, and then arising again from the clear light? The second is: In this unsurpassed vehicle, how is the order of manifesting and experiencing with the stages of the first ground, etc., that is, the experience of the path of proceeding towards the fruit, arising? In the Interrupted Change it says: What is it that experiences supreme bliss here? Although it appears like this, the former is better. The third is: What is the boundary between not regressing in samsara and regressing in samsara? The fourth is: What is the meaning of liberation from what is liberated? The fifth is: What is the reason for liberation or liberation in this way, this is asking this. The sixth is: Who is the liberated one, this is asking about the nature of the person. In the Interrupted Change it says: The latter two are not there, from where is one liberated, although it appears like this, it is better according to the old translation. The second is: The Vajra Master said: Great Bodhisattva, good, good! The order of arising from the clear light, the Tathagata...