Tibetan
བང་ཞེས་པས་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པས་འཁོར་བར་འཁོར་བའི་སེམས་དབེན་མ་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་དང༌། སེམས་གཟུང་འཛིན་གྱིས་དབེན་པར་ཤེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་བསྐྱེད་པས་རིན་ཆེན་ཞེས་པས་ཐ་མལ་པ་ལས་དབེན་པ་དང༌། དགག་པ་ཡི། གཟུང་བ་འཛིན་པ་ཡིན་པར་བཤད། ཅེས་པས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་རྡོ་རྗེའི་རྩ་བ་དང་རྐེད་པ་དང་རྩེ་མོར་བྱང་སེམས་སླེབ་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྣང་བ་གསུམ་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་དབེན་ པའི་སེམས་དབེན་བསྟན་ཞེས་པ་ནི་དོན་དུ་མ་མཐོང་ངོ་། །འགོག་པའི་རྡོ་རྗེ་ནི་འོད་གསལ་དང་། སེམས་དེར་གྱུར་པ་ནི་དེར་སོང་བའོ། །དེར་འཇུག་པ་ལ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཛིན་པ་སྟེ་མཚན་མར་སྣང་བ་འབྱུང་བ་སྟེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མཚན་མར་སྣང་བ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་གསུངས་ཏེ། སྨིག་རྒྱུ་ནས་མཁའ་སྣང་ལྟར་སྣང་བ་གསུམ་ནི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ལ་ཐིམ་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །མཁའ་སྣང་ནིི་པ་ཚབ་ཀྱིས་མེ་ཁྱེར་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བསྒྱུར་བ་ལྟར་ཡིན་གྱི། ནམ་མཁའ་ཆང་ཆུང་མཐོང་བ་ལ་འདོད་པ་ནི་མི་འཐད་དོ། །ཁམས་ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་གསུམ་དུ་སོང་བ་ལས་མར་མེ་ལྟར་སྣང་བ་འབྱུང་བར་སྒྲོན་གསལ་ལས་གསུངས་པའི་ཁམས་ཕྲ་བ་ནི། རང་བཞིན་གྱི་རྟོག་པ་ཆེར་གཡོས་པའི་རླུང་ཡིན་ལ། དེ་ཐིམ་པ་ན་མར་མེ་རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འབྱུང་ངོ༌། །སྤྱོད་བསྡུས་ལས། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁམས་ཕྲ་བ་ལ་གཞུག་གོ །ཁམས་ཕྲ་བ་ནི་སེམས་ལ་གཞུག་གོ །ཞེས་གསུངས་པའི་དང་པོ་ནི། ས་ནས་རླུང་གི་བར་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ལ་ཐིམ་པའོ། །ཕྱི་མས་ཁམས་ཕྲ་བ་སེམས་ལ་འཇུག་པར་བཤད་པ་དང༌། སྒྲོན་གསལ་ལས་ཁམས་ཕྲ་བ་སྣང་བ་གསུམ་ལ་འཇུག་པར་བཤད་པ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། སྔ་མ་ནི་རགས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་གཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྣམ་ཤེས་གསུམ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པར་ལས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་དང༌། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ ལས་གསུངས་པ་དང༌། སྤྱོད་བསྡུས་སུ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་ཉེར་ཐོབ་འོད་གསལ་དུ་བསྡུད་པར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །འགྱུར་རྙིང་ཕལ་ཆེ་བ་ལས་རང་བཞིན་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་ཐིམ་པ་ལས་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་ཞིང༌། རྟག་ཏུ་སྣང་བ་འོད་གསལ་བ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་ལྔ་པའོ། ཞེས་གསུངས་ལ། དཔེ་ཁ་ཅིག་དང༌། འགྱུར་ཁ་ཅིག་ལས། ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་ལ་ཐིམ། ཞེས་འབྱུང་ཡང༌། སྔ་མ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། འོད་གསལ་འཆར་བ་ལ་སྣང་
Chinese
“妄”是指执着于能取所取，因此在轮回中流转，这是因为没有领悟心之空性所致的过失。如果认识到心远离能取所取，就能生起佛陀的珍贵智慧，因此“珍贵”一词表示远离凡庸。遮破的是，宣说能取即是所取。因此，金刚和莲花平等进入，从金刚的根、腰和顶端菩提心到达所产生的三个显现，表示远离瑜伽士的心之空性，这在意义上没有见到。断灭的金刚是光明，心变成那样就是到达那里。进入那里时，执着于如阳焰等相，即相的显现产生，也就是生起。相的显现被说成是五种，从阳焰到如虚空显现的三种，是地、水、火、风四者前后融入所产生的。虚空显现如Pa Tsab所翻译的“火花”的形象，认为见到狭小的天空是不合理的。从细微界变为普遍显现的三种，从那里产生如灯火般的显现，在《灯明》中说细微界是自性的分别念剧烈摇动之风，当它融入时，就产生如灯火不被风吹动般的显现。《行集》中说：蕴等融入细微界，细微界融入心。这里所说的第一种是，从地到风，前后融入。后面说细微界融入心，以及《灯明》中说细微界融入三种显现，这二者并不矛盾，因为前者是粗大的，后者是详细区分的安立。例如，三种识没有分别而融入光明，这是《业边分别》和《金刚鬘》中所说的，以及《行集》中分别后归纳到近得光明中所说的那样。大多数旧译本中说，自性普遍显现融入后，变得像无云的虚空一样，恒常显现的光明就是第五种。有些版本和一些译本中说，融入普遍显现。但前者是正确的，因为光明显现时，显
English
“Wang” refers to clinging to the grasper and the grasped, thus wandering in samsara. This is due to the fault of not realizing the emptiness of mind. If one recognizes that the mind is free from the grasper and the grasped, one can generate the precious wisdom of the Buddha. Therefore, the term “precious” indicates being separate from the ordinary. What is refuted is the statement that the grasper is the grasped. Thus, when the vajra and lotus enter equally, the three appearances arising from the bodhicitta reaching the root, waist, and tip of the vajra indicate the emptiness of mind that is separate from the yogi, which is not seen in meaning. The vajra of cessation is luminosity, and the mind becoming that is reaching there. When entering there, clinging to the signs such as mirages, that is, the appearance of signs arises, which is to say, it arises. The appearance of signs is said to be fivefold. The three appearances from mirages to the appearance like space arise from the prior elements of earth, water, fire, and wind dissolving into the subsequent ones. The appearance of space is like the image of a "spark" as translated by Pa Tsab, and it is unreasonable to think of seeing a small sky. From the subtle realms becoming the three universally appearing ones, an appearance like a lamp arises from there. In the "Lamp Illuminating," it is said that the subtle realm is the wind of self-nature's conceptualization shaking violently, and when it dissolves, an appearance like a lamp not moved by the wind arises. The "Compendium of Conduct" says: The aggregates and so forth enter the subtle realms, and the subtle realms enter the mind. The first one mentioned here is the prior elements from earth to wind dissolving into the subsequent ones. The latter states that the subtle realms enter the mind, and the "Lamp Illuminating" states that the subtle realms enter the three appearances. These two are not contradictory, because the former is coarse and the latter is a detailed distinction. For example, the three consciousnesses enter luminosity without being separated, as stated in the "Discrimination of the End of Actions" and the "Vajra Garland," and as stated in the "Compendium of Conduct," they are separated and then collected into the near-attainment luminosity. Most old translations say that after the self-nature universally appearing dissolves, it becomes like a cloudless sky, and the constantly appearing luminosity is the fifth. Some versions and some translations say that it dissolves into the universally appearing. But the former is correct, because when luminosity appears, the
Tibetan
བ་གསུམ་ག་ཐིམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོན་གསལ་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱེ་ན་བདག་བྱིན་བརླབས་དང༌། སྤྱོད་བསྡུས་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། སེམས་སེམས་བྱུང་ལ་དང༌། སེམས་བྱུང་སེམས་པ་ཉེར་ཐོབ་ལ་དང༌། ཉེར་ཐོབ་འོད་གསལ་དུ་ཐིམ་པར་བཤད་དགོས་ཤིང༌། སྣང་བ་གསུམ་གྱི་དུས་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་ཡང་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། གཉིས་པ་ནི་སྣང་བ་སྟེ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུའོ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་སྔར་དྲངས་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །སྤྱོད་བསྡུས་ལས། དང་པོར་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ལ་འོད་ཟེར་ལྔའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ངོ༌། ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། དུ་བ་སོགས་གསུམ་མ་བཤད་པ་ནི་བསྡུས་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་ནི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་དང་སྒྲོན་གསལ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་མཚན་མ་བཞི་ཀ་དགོས་སོ། །མཚན་མ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་སོགས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་དུ་སྒྲོན་གསལ་ དུ་ལས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་དྲངས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། སྔོན་ནི་ཇི་ལྟར་འོངས་པ་བཞིན། །རིམ་པ་འདི་ཡིས་ཐིམ་འགྱུར་ཏེ། །དང་པོར་ས་ནི་ཆུ་ལ་འཇུག །ཆུ་ནི་མེ་ལ་ཐིམ་འགྱུར་ཞིང༌། །མེ་ནི་རླུང་ལ་ཐིམ་པར་འགྱུར། །རླུང་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་ལ་འཇུག །རྣམ་ཤེས་འཛིན་པར་གཤེགས་ནས་སུ། །འད་གསལ་བར་ནི་དེ་ནས་ཞུགས། །དེ་ལས་དྲི་ཟ་ཉིད་གྱུར་ནས། །ལས་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་སྟོང་རྣམས་སུ། །སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་ནས་ཡང་དང་ཡང༌། །རང་བཞིན་བསྐོར་ཞིང་ཀུན་ཏུ་འཁྲུལ། །རྟོག་གེ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མིན་པ། །སྣང་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི། །འགྲོ་བས་མ་རྙེད་བར་དུ་འ། ཞེས་དྲངས་པ་ནི་ཀླུ་བྱང་གི་གཞུང་ཡིན་གྱི། ལས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་མདོ་ལ་སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་འཆད་པ་མིན་ནོ། །རྣམ་ཤེས་འད་གསལ་དུ་འཇུག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་འད་གསལ་དུ་ཐིམ་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་རང་བཞིན་ཐིམ་པ་མིན་ནོ། །འདིས་གཞིའི་འཆི་རིམ་བསྟན་ཀྱང་དེ་དང་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པ་གཉིས་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན་དུ་འཆར་བ་སོགས་འདྲ་བས། བར་དོར་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་སྨིག་རྒྱུའི་རྣམ་པ་སོགས་སུ་འཆར་ཞིང༌། ཚེ་འདིར་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་རིམ་ལ་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བརྟན་མི་བརྟན་གྱི་ཚད་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ལྔ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། སྤྱོད་བསྡུས་སུ་གསུངས་པ་བརྟན་མི་བརྟན་གྱི་ཚད་དང༌། སྒྲོན་གསལ་ལས་གསུངས་པ་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བའི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་དང༌། ཞལ་ལུང་གི་འགྲེལ་པར་མཚན་མ་བཞི
Chinese
这是因为必须全部融入三个“哇”之中。在《灯明》中所说的就是简略的说法。如果展开来说，就像《行聚》中所说的那样，必须解释为心融入心所，心所融入近得心，近得心融入光明。关于三种显现之时的显现方式，也在《行聚》中说：“第二种是显现，就像月亮的光芒一样。”等等，就像之前引用的那样去做。在《行聚》中说：“首先，像海市蜃楼一样，看到具有五种光芒的集合。”这样说了。没有说烟等三种，这是简略的说法。详细来说，就像在《后后续》和《灯明》中所说的那样，需要所有四种征相。通过这五种征相，将会获得超越痛苦的意义光明。为了了解地融入水等，在《灯明》 中引用了《业边分别》，其中说：“先前是如何到来的，就以这个次第融入。首先，地融入水，水融入火，火融入风，风融入识，识融入执着，然后进入光明。从那之后变成寻香，被业所驱使而产生。这样在无数的生之中，生了又生，一次又一次地，自性流转，到处迷惑。不是思辨者的境界，完全了解显现，直到众生没有找到为止。”所引用的这段是龙树菩萨的论典，而不是释迦友的《业边分别》的经文。识融入光明，是普遍的显现融入光明，而不是自性融入。虽然这显示了基础的死亡次第，但是它和进入道的光明，两者都像海市蜃楼一样显现等等相似。因此，在中阴身成佛时，会显现海市蜃楼的形状等等。而在此生进入光明次第时，有相的识稳定与否的程度，与海市蜃楼等五种相似，这是不同之处。以及《行聚》中所说的稳定与否的程度，和《灯明》中所说的显现为海市蜃楼等形状的差别，这是所希望的。在《面授》的注释中，四种征相
English
This is because all three "vas" must be dissolved. What is said in the Lamp Illuminating is a condensed statement. If expanded, as stated in the Compendium of Conduct, it must be explained that mind dissolves into mental factors, mental factors dissolve into near-attainment mind, and near-attainment mind dissolves into clear light. Regarding the manner of appearance during the three appearances, it is also stated in the Compendium of Conduct: "The second is appearance, like the rays of the moon." Etc., do as previously quoted. In the Compendium of Conduct, it says, "First, like a mirage, one sees a collection of five rays of light." It is said that the three, such as smoke, are not mentioned, which is a condensed statement. In detail, as stated in the Later Tantra and the Lamp Illuminating, all four signs are necessary. Through these five signs, one will attain the clear light of meaning, which is beyond suffering. As a means of knowing that earth dissolves into water, etc., in the Lamp Illuminating, from the Differentiation of the End of Actions is quoted: "Just as it came before, in this order it will dissolve. First, earth enters water, water dissolves into fire, fire dissolves into wind, wind enters consciousness, consciousness departs into grasping, and then enters clear light. From that, having become a scent-eater, it is driven by karma and arises. Thus, in all the thousands of births, having been born and born again and again, nature revolves and is confused everywhere. Not the realm of speculation, but completely knowing appearance, until beings have not found it." What is quoted here is the treatise of Nagarjuna, not the sutra of Kaladana's explanation of the Differentiation of the End of Actions. Consciousness entering clear light is the universal appearance dissolving into clear light, not the dissolution of nature. Although this shows the order of death at the base, it and the two, entering the clear light of the path, are similar in that they appear like mirages, etc. Therefore, when one attains enlightenment in the bardo, the appearance of mirages, etc., will appear. And in the process of entering clear light in this life, the measure of whether the consciousness with signs is stable or unstable is similar to the five, such as mirages, which is the difference. And the measure of stability and instability stated in the Compendium of Conduct, and the difference stated in the Lamp Illuminating that it appears in the form of mirages, etc., is what is desired. In the commentary on the Oral Transmission, the four signs