Tibetan
ར་མ་བཤད་པའི་སེལ་ཐབས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །སྲབ་འཐུག་རན་པའི་གཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཤར་བའི་མཐར་འོད་གསལ་གྱི་ཚེ་ལྟ་བ་དྲན་པར་བྱས་ནས་རིང་དུ་སྐྱོང་དགོས་པ་ལས། མྱུར་དུ་སད་པ་དང་། མྱུར་དུ་རྨི་ལམ་ཤར་བ་དེའི་བར་ཆད་དུ་སོང་ན། དེའི་སེལ་ཚུལ་གྱི་གཞི་འདིངས་པ་ཅིག་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པས་རླུང་དྷཱུ་ཏཱིར་ཚུད་ནས་ཐིམ་པ་ལས་དགའ་བ་བཞི་དང་། སྟོང་པ་བཞི་སྐྱེད་ནུས་ཀྱང༌། འདི་ལྟ་བུའི་བསྲེ་བའི་གདམས་ངག་མི་ཤེས་ན་ཉམས་མྱོང་བསྐྱེད་པ་དེ་ རྣམས་གཉིད་དང་བསྲེས་ནས་བསྒོམས་པས། ཚེ་འདིར་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་ཁྱད་ཞུགས་ནས་འགྲོ་བ་དང༌། འདིར་མཆོག་མི་འཐོབ་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་ན། འཆི་བའི་སྟོང་པ་བཞི་ལམ་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་འཇིགས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་ཁྱད་ཞུགས་པར་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པས་བསྲེ་བའི་གདམས་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལེགས་པར་ཤེས་ན་དེ་ཙམ་མི་ནུས་པས་ཀྱང་ཡང་ཡང་ཡིད་ལ་བྱས་ན་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་བག་ཆགས་བརྟན་པོ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེད་མི་ནུས་པ་ལ་གཞི་དུས་ཀྱི་གཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཆ་མཐུན་པ་ངེས་ནུས་མི་ནུས་གཉིས་དང༌། སྐྱེད་ནུས་པ་ལ་ཡང་གཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་གཉིས་དང༌། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ལ་ཡང་དག་པ་དང་། ལྟར་སྣང་བ་གཉིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་འདི་ནི། གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་འཛིན་པའི་གདམས་ངག་གི་གནད་མི་འཕྱུག་པའི་གོ་བ་རགས་པ་འཆགས་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཞིབ་པར་ནི་གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རླུང་སྟོབས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་ཟིན་ནས་གཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་དང་བསྲེ་ནུས་པ་དེས། གཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་ཤར་བ་ན། གཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དང་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་ནུས་པས། གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་གྱི་འོག་ཏུ་རྨི་ལམ་འཆར་བའི་ཚུལ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས། གཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་དང་རྨི་ལམ་འཆར་བའི་མཚམས་ལེགས་པར་ཕྱེད་ པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་རྨི་ལམ་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ངོ་ཤེས་པའི་ཐབས་གཞན་མི་དགོས་པས། གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་འཛིན་པའི་ཐབས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྨི་ལམ་འཛིན་ཐབས་གཞན་འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང་མ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་རྨི་ལམ་རླུང་སྟོབས་ཀྱིས་འཛིན་པར་མི་ནུས་པས་རྨི་ལམ་འཛིན་པ་ནི། སྔོན་དུ་གཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་བཞི་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་རྨི་ལམ་འཛིན་མི་ནུས་པས། དེ་འཛིན་པའི་ཐབས་གཞན་མན་ངག་རྣམས་ལས་བཤད་དོ། །
Chinese
还有未述说的遣除之法。在薄厚适中的睡眠空性显现的最后，忆念光明之命而长久修持，如果快速醒来和快速显现梦境成为障碍，那么将讲述奠定遣除之法的基础。瑜伽士通过风融入中脉而消融，能够生起四喜和四空，但是如果不了解这种混合的窍诀，将那些生起的体验与睡眠混合而修持，此生道路的证悟就会夹杂而行，如果在此无法获得殊胜而在临终时，仅仅以临终的四空为道，不仅不会因临终的痛苦而恐惧，而且因为不了解道路的证悟夹杂而行，所以应当精通混合的窍诀，如果很好地了解它，即使不能完全做到，也要反复忆念，为了安立奇妙的稳固习气。这样，对于不能将睡眠转化为禅定自性的人来说，首先要确定能否确定基础时期的睡眠空性是否相似，对于能够转化的人来说，也要区分睡眠的空性是否能转化为其自性，对于如此转化的方法，也要区分正确和相似两种，如此详细地讲述，是为了形成不偏离抓住睡眠光明的窍诀要点的粗略理解的方法。其余的细节将在其他地方讲述。第二，如此通过风的力量抓住梦境，能够与睡眠的空性相混合，当睡眠的空性依次显现时，能够确定睡眠的显现等等是这个和那个，通过了解在睡眠光明之下梦境显现的方式，将能够很好地区分睡眠的空性和梦境显现的界限，对此，不需要其他将梦境认知为梦境的方法，除了抓住睡眠光明的方法之外，圣天（阿arya Deva）也没有讲述其他抓住梦境的方法。如此，因为不能通过风的力量抓住梦境，所以抓住梦境，首先是通过确定睡眠的四空而不能抓住梦境，因此，抓住它的其他方法在诀窍中讲述。
English
There are also methods of removal that have not been mentioned. At the end of the appearance of the emptiness of sleep, which is neither too thin nor too thick, one should remember the view of the luminosity of life and cultivate it for a long time. If waking up quickly and the quick appearance of dreams become obstacles, then the foundation for the method of removing them will be explained. Yogis can generate the four joys and four emptinesses from the winds entering and dissolving in the central channel, but if they do not know the secret of such mixing, and cultivate those experiences by mixing them with sleep, the realization of the path in this life will be mixed up. If one cannot attain the supreme here and dies at the time of death, merely taking the four emptinesses of death as the path will not only prevent fear of the suffering of death, but also because one does not understand that the realization of the path is mixed up, one should become skilled in the secret of mixing. If one understands it well, even if one cannot do it completely, one should repeatedly remember it, in order to establish wonderful and stable imprints. Thus, for those who cannot transform sleep into the nature of samadhi, one must first determine whether one can determine whether the emptiness of sleep at the base stage is similar or not. For those who can transform it, one must also distinguish whether the emptiness of sleep can be transformed into its nature or not. For the method of transforming in this way, one must also distinguish between correct and apparent. This detailed explanation is to form a rough understanding of how to grasp the key points of the secret of grasping the luminosity of sleep without deviating. The remaining details will be explained elsewhere. Secondly, in this way, by grasping dreams through the power of the winds, one can mix them with the emptiness of sleep. When the emptinesses of sleep appear in sequence, one can determine that the appearances of sleep, etc., are this and that. By understanding how dreams appear under the luminosity of sleep, one will be able to clearly distinguish the boundary between the emptiness of sleep and the appearance of dreams. For this, there is no need for other methods of recognizing dreams as dreams. Arya Deva did not teach other methods of grasping dreams other than the method of grasping the luminosity of sleep. Thus, because one cannot grasp dreams through the power of the winds, grasping dreams is, first of all, not possible by determining the four emptinesses of sleep. Therefore, other methods of grasping it are taught in the instructions.
Tibetan
འདི་ལ་ལམ་བསྒོམས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་གཞི་དུས་ཉིད་ནས། རྨི་ལམ་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ངོ་ཤེས་པ་ཡང་མང་པོ་ལ་འོང་ལ། ཉིན་པར་བྱ་བ་གང་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཐུར་ཐུར་འོང་བ་དེ་ཕལ་ཆེར་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་འོང་ངོ༌། །དེའི་གནད་ཀྱིས་རྨི་ལམ་ལ་རྨི་ལམ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྐྱེད་བཀའ་བ་ཡང་མིན་ལ། ཉིན་པར་གྱི་འདུན་པ་དྲག་པོ་སྐྱོང་བ་ཉིད་རྨི་ལམ་འཛིན་པ་ལ་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་གཉིད་མེད་ནས་རྨི་ལམ་མི་འོང་བ་ཡང་ཞག་སྦྲེལ་བ་སྲིད་མོད་ཀྱང༌། དེས་རྨི་ལམ་དང་བསྲེ་བའི་དགེ་སྦྱོར་གྱི་གེགས་བྱེད་པ་ཤས་ཆུང་ངོ༌། །གཉིད་བྱུང་བ་ལ་གཉིད་འཐུག་དྲགས་ནས་རྨི་ལམ་མ་བྱུང་བ་དང༌། ཉིན་པར་སེམས་གནས་འབའ་ཞིག་ལ་གོམས་དྲགས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་རྨི་ལམ་མི་འབྱུང་བ་དང༌། བྱུང་ཡང་སད་པའི་ཚེ་བཤད་མི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་སྲིད་མོད་ཀྱང༌། དེ་ཤས་ཆུང་ལ། གལ་ཏེ་དེ་འདྲ་བྱུང་ན་སེལ་ཐབས་ཀྱང་མན་ངག་རྣམས་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་དང༌། དེའི་རིགས་པ་སྦྱོར་ཤེས་ན་སླའོ། །དེ་ལྟར་གཉིད་མི་འོང་བ་ཡང་མིན་ལ། དེ་བྱུང་ཡང་རྨི་ལམ་མི་ འོང་བ་ཡང་མིན་པས་རྨི་ལམ་འཛིན་པ་ལ། ཉིན་པར་ད་ལྟར་གྱི་སྣང་བ་རྣམས་རྨི་ལམ་ཡིན་པར་འདུག་སྙམ་པ་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་རྨི་ལམ་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ངོ་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འཕེན་པ་མང་དུ་བཏང་བའི་བག་ཆགས་བཞག་པ་རྨི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་སད་པ་ཅིག་གལ་ཆེའོ། །དེ་ལ་ནི་རྨི་ལམ་མང་པོ་དང་རྒྱུན་རིང་བྱུང་ཡང་གསལ་པོ་མ་བྱུང་ན་བག་ཆགས་དེ་སད་མི་ནུས་པས། རྨི་ལམ་གསལ་པོ་འོང་བ་གལ་ཆེའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་ནས་རྨི་ལམ་གསལ་བ་ཡིན་ན་འཛིན་པ་སླ་ལ། མི་གསལ་ན་གསལ་བའི་ཐབས་དགོས་སོ། །དེ་ནི་ཉལ་ཁར་མགྲིན་པ་དང་སྨིན་མཚམས་སོགས་སུ་ཐིག་ལེ་ལ་སེམས་གཏོད་པ་སོགས་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་ཟིན་མ་ཐག་གམ། ཟིན་ནས་རིང་དུ་མ་ལོན་པར་སད་ནས་རྨི་ལམ་དང་བསྲེ་བའི་དགེ་སྦྱོར་གྱི་གེགས་བྱེད་པ་ལ་ནི། རྨི་ལམ་རྒྱུན་རིང་བའི་ཐབས་ཤེས་དགོས་ལ། དེ་ལ་མང་དུ་བཤད་མོད་ཀྱང༌། གཙོ་བོ་ནི་རྒྱུད་གཞན་ལས། སྙིང་ཁ་དང་ནོར་བུར་གནས་པའི་ཐིག་ལེས་གཉིད་འཐུག་གི་སྐབས་དང༌། མགྲིན་པ་དང་ལྟེ་འོག་གི་གསང་གནས་ཀྱི་ཐིག་ལེས་རྨི་ལམ་དང༌། དཔྲལ་བ་དང་ལྟེ་བའི་ཐིག་ལེས་སད་པའི་གནས་སྐབས་སྐྱེད་པར་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། གཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་སྙིང་ཁ་དང་ནོར་བུར་རླུང་འདུ་ཚབས་ཆེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྨི་ལམ་མེད་པའི་གཉིད་འབྱུང་ཞིང༌། དེ་དེར་གནས་པའི་རིང་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པ་དང༌། དེ་གཉིས་སུ་རླུང་འདུས་པ་ཅུང་ཞིག་གྱེ
Chinese
在此，即使不依赖于修习道，从基础阶段开始，很多人也能在梦中认出是梦。白天对什么事情有强烈的愿望，通常也会在梦中出现。因此，仅仅生起在梦中知道是梦的念头是不够的，白天保持强烈的愿望本身也是对梦修的赞扬。在此，即使因为没有睡眠而不做梦，也可能会连续几天，但这很少会妨碍与梦结合的善行。如果睡着了，因为睡得太沉而没有做梦，或者有些人因为白天太习惯于专注，所以不做梦，或者即使做了梦，醒来时也说不出来，这都是有可能的，但这种情况很少。如果真的发生了这种情况，也有像诀窍中说的那样消除的方法，如果懂得运用其中的道理，就容易了。因此，既不是不睡觉，也不是即使睡着了也不做梦，所以在修持梦瑜伽时，白天要想着现在的显现都是梦，尤其重要的是，要多培养“要在梦中认出是梦”的意念，并在梦境中保持觉醒。对此，即使做了很多梦，而且时间很长，如果不清晰，就无法唤醒那个习气，所以梦境清晰非常重要。如果一开始梦境就很清晰，就容易抓住，如果不清晰，就需要让它清晰的方法。那就是在睡觉前，将心专注于喉咙和眉间等处的明点。对于刚做完梦，或者做完梦没多久就醒来，从而妨碍了与梦结合的善行的情况，需要知道延长梦境的方法。对此有很多说法，但主要的是根据其他续部所说，位于心间和宝珠处的明点产生深沉睡眠的状态，位于喉咙和脐下秘密处的明点产生梦境，位于前额和肚脐的明点产生清醒的状态。因此，在入睡时，由于气息大量聚集在心间和宝珠处，会产生没有梦的睡眠，并且在那两个地方停留期间会保持那种状态，稍微分开在那两个地方聚集的气息
English
Here, even without relying on the practice of the path, from the very beginning, many people can recognize dreams as dreams. Whatever one has a strong desire for during the day will often appear in dreams as well. Therefore, merely generating the thought of knowing it's a dream in the dream is not enough; maintaining strong desires during the day is itself a praise for dream practice. Here, even if one doesn't dream due to lack of sleep, it may continue for several days, but this rarely hinders the virtuous practice combined with dreams. If one falls asleep but doesn't dream because of sleeping too deeply, or if some people don't dream because they are too accustomed to focusing during the day, or even if they dream, they can't describe it upon waking, these are all possible, but they are rare. If such a thing happens, there are ways to eliminate it as described in the instructions, and it is easier if one knows how to apply the reasoning behind them. Therefore, it's neither about not sleeping, nor about not dreaming even when asleep, so when practicing dream yoga, one should think during the day that the current appearances are all dreams, and especially, it's important to cultivate the intention of "recognizing dreams as dreams in the dream" and to maintain awareness in the dream state. Regarding this, even if many dreams occur and last for a long time, if they are not clear, one cannot awaken that habit, so it's very important for the dreams to be clear. If the dreams are clear from the beginning, it's easy to grasp them, but if they are not clear, one needs methods to make them clear. This involves focusing the mind on bindus (drops) at the throat and between the eyebrows before sleeping. For those who wake up immediately after dreaming, or not long after dreaming, thus hindering the virtuous practice combined with dreams, one needs to know methods to prolong the dreams. There are many explanations for this, but the main one is based on what is said in other tantras: the bindu located in the heart and jewel place generates the state of deep sleep, the bindu located in the throat and secret place below the navel generates dreams, and the bindu located in the forehead and navel generates the state of wakefulness. Therefore, when falling asleep, due to the large accumulation of air at the heart and jewel place, dreamless sleep occurs, and it remains in that state as long as it stays there, slightly separating the air accumulated in those two places.