Tibetan
རྟེན་པའི་ས་བོན་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། མོས་པ་ཆུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བས། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་པར་བྱེད་ཅིང༌། རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པའམ། རིན་པོ་ཆེའམ། ཉིན་མོའམ། སྐྱེས་པའི་གཟུགས་སམ། གཡས་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། རྩུབ་པའི་རྣམ་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་སོ། ཞེས་དང༌། ངག་གི་ས་བོན་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པ། ཞེས་གསུངས་ལ། ཆག་འགྱུར་ལས། ངག་གི་ས་བོན་ཨ་ལ་བརྟེན་པའི། ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལ་སྣང་བ་གསུམ་ཐིམ་པ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་གསུམ་ཡིན་ཞེས་པ་དང༌། སྟོང་པ་གསུམ་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་བྱས་ནས་སྣང་བ་གསུམ་ལ་མི་བྱེད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས་སྣང་བ་གསུམ་ཉིད་སྟོང་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་ཀྱང་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྣང་བ་གསུམ་ནི་ཀུན་རྟོག་གཡོ་བའི་རླུང་ཐིམ་ནས་ཟླ་འོད་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་ཀུན་རྟོག་བརྒྱད་ཅུ་དང་བཅས་པས་སྟོང་པས་སྟོང་པ་དང༌། ཉི་འོད་བཞིན་དུ་ཆེས་གསལ་བའི་སྒོ་ནས་སྣང་བ་མཆེད་པ་དང༌། སྣང་བ་རླུང་དང་བཅས་པས་སྟོང་པས་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་དང༌། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་སྨག་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བར་སྣང་ཞིང་འོད་གསལ་དང་ཉེ་བས་སྣང་བ་ཉེར་ཐོབ་དང༌། མཆེད་པ་རླུང་དང་བཅས་པས་སྟོང་པས་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་དང༌། མི་གསལ་བས་མ་རིག་པ་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་ཏེ། ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་མིང་ངོ༌། །ངག་གི་སྒོ་ནི་ངག་འབྱུང་བའི་ལམ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་མོ། །བརྟན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ངེས་པར་བྱེད་པའོ། །རིམ་ལྔ་ལས་ཀྱང༌། གཡོན་པའི་མིང་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་པདྨ་ཅན། །བརྟན་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །དང་པོའི་ཡི་གེ་ཐིག་ལེར་བཅས། ཞེས་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ནི་རྡོ་རྗེའི་མིང༌། །ཐིག་ལེ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཡི། །ཆ་རུ་དེ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པས་སྣང་བ་རྣམས་ཡི་གེ་དེ་དག་གི་མིང་གི་བརྡས་མཚོན་པའི་དོན་ནོ། །མོས་པ་ཆུང་བས་ཟླ་ཉི་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི། སེམས་དབེན་ཐོབ་པའི་རྫོགས་རིམ་པས་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལས་སྒྱུ་མའི་སྐུ་སྐྱེད་པ་ལྟར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་པས། སྣང་བའི་དོད་ཟླ་བ་དང༌། མཆེད་པའི་དོད་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཕྱག་མཚན་དང༌། སྣང་མཆེད་ཀྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཉིས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་དོད། ཟླ་བ་དང་རྡོ་རྗེ་སོགས་མཉམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལྷའི་སྐུ་སྐྱེད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། རིམ་ལྔ་ལས། ཤེས་རབ་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ནི། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་ འཁོར་དག་ཏུ་བརྟགས། །སེམས་ཉིད་རང་གིས་མཐོང་གྱུར་ཏེ། །རང་ཉིད་ཟླ་བའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་ཟླ་བ་ལ་དམིགས་པ། །རྡོ་རྗེ་མཚན་མ་རབ་ཏུ་བརྟག །འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་ཐབས་མཚོན་བྱེད། །ཟླ་བ་རྡོ་རྗེ་སོགས་མཉམ་སྦྱོར། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་འདུས་པ་སྟེ། །ཤེས་རབ་ཐབས་སུ་འདུས་པ་ལས། །ལྷ་ཡི་གཟུགས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྐང་པ་ལྔ་པ་ལ་ཆག་འགྱུར་ལས། ཟླ་བ་རྫོགས་པ་དམིགས་དེ་ནས། ཞེས་འབྱུང་བ་ལེགས་སོ། །སྣང་བ་དང་པོ་གཉིས་ལ་ཟླ་ཉི་དང་ཉིན་མཚན་གྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་ཉི་འོད་དང་ཟླ་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བའོ། །པདྨ་དང་རྡོ་རྗེ་དང༌། བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་དང༌། གཡོན་དང་གཡས་པས་བསྟན་པ་ནི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ནས་སོ། །འཇམ་པ་དང་རྩུབ་པ་ཞེས་པ་ནི་བདེ་བ་དམན་མི་དམན་ནམ། ཡུལ་སྣང་རྒྱས་མི་རྒྱས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཟླ་བ་སོགས་ནི་བཅོས་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའོ། །སྣང་བ་ཉེར་ཐོབ་ནི། མ་ནིང་དང༌། ཉིན་མཚན་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་དང༌། གཡས་གཡོན་གྱི་དབུས་དང༌། འཇམ་རྩུབ་གཉིས་ཀྱི་བར་མ་དང༌། ཐབས་ཤེས་གཉིས་འདྲེས་པ་དང༌། ཟླ་བ་དང་ཉིན་མཚན་སོགས་འདུས་པའི་མིང་གིས་མཚོན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་པ་དེ། བླ་མའི་མན་ངག་ གིས་བསྟན་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལ། སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལུས་དང་ངག་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྟོན་གྱི་དུས་སུ་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་ཟེར་སྣང་བར་བྱེད་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་བའི་རྣམ་པར་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པས་ན། འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོང་པ་དང་པོ་སྟེ། ཞེས་དང༌། སྣང་བ་མཆེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་གཟུགས་ཅན། ལུས་དང་ངག་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྟོན་གྱི་དུས་སུ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ། ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་དམིགས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གཉིས་པ་སྟེ། རིམ་པ་གཉིས་པ་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། ཞེས་དང༌། སྣང་བ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཟུགས་ཅན། ལུས་དང་ངག་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མཚམས་ཀྱི་སྨག་ལ་བབ་པའི་ངོ་བོར་ཁྱབ་པ། ཕྲ་ཞིང་བདག་མེད་པ། སྲོག་དང་རྩོལ་བ་མི་རྒྱུ་བས་རྒྱུ་བ་མེད་པ་སྟེ། སེམས་མེད་པ་དང༌། མི་གཡོ་བ་དང༌། ཞེས་གསུངས་སོ། །ལུགས་འདི་ལ་སྟོང་པ་བཞི་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ལ། དེ་ཡང་རྩ་རྒྱུད་དང༌། བཤད་རྒྱུད་གཞན་བཞི་ལས་ནི། དེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཙམ་ལན་མང་དུ་བྱུང་ཡང༌། ངོས་འཛིན་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་ལ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་མ་རིག་པ་མུན་པ་དང༌། སེམས་བྱུང་ཉི་འོད་དང༌། སེམས་ཟླ་འོད་བཞིན་དུ་སྣང་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་ངོས་འཛིན་མ་བྱུང་ངོ༌། །ཡབ་སྲས་གཞན་བཞིའི་གཞུང་དུ་ཡང་ངོས་འཛིན་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བས། སྤྱོད་བསྡུས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་དགོས་སོ། །ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་ནི་འཆི་བའི་འོད་གསལ་ལས་ལུགས་ལྡོག་གི་རིམ་པའི་སྟོང་པ་གསུམ་བཤད་ལ། སྤྱོད་བསྡུས་ཀྱིས་ནི་ལམ་དུས་ཀྱི་སྟོང་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་བཞི་ནི་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་གི་དཔེས་མཚོན་ནས་སྟོན་པ་ལ། དབྱར་གྱི་ཆར་གྱིས་སའི་རྡུལ་བར་སྣང་ལ་ལྡང་བ་ལེགས་པར་མནན་པ་དང༌། སྤྲིན་གྱི་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བ་གཉིས་ཚོགས་པ་མང་དུ་འབྱུང་བ་སྟོན་གྱི་དུས་ཡིན་པས། སྟོན་གྱི་ནམ་མཁའ་དཔེར་བཟུང་ངོ༌། །དེའི་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་པ་ལ་ནི་ཉིན་པར་ཉི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང༌། ནམ་སྲོད་ནས་སྲོད་ཀྱི་སྨག་འཐུག་པོ་མ་སངས་ཀྱི་བར་གྱི་ཐུན་མཚམས་ལ་སྨག་ནག་པོ་འཐུག་པོས་ཁྱབ་པ་དང༌། དེ་སངས་བའི་འོག་ཏུ་ཟླ་འོད་ཤར་ནས་ཐོ་རངས་ལ་མ་སླེབ་པའི་བར་དུ་ཟླ་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང༌། ཟླ་འོད་ཀྱང་ཡལ་ཉི་འོད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་སླེབ་པའི་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་ནམ་མཁའི་རང་མདོག་ཇི་བཞིན་དུ་མི་ཐོན་པའི་རྒྱུ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་སྐབས་ཤིག་སྟེ་བཞི་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཕྱི་མ་ནི་སྟོང་པ་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ དཔེ་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་བཞག་ལ། དཔེ་སྔ་མ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནི་མཆེད་པ་དང༌། གཉིས་པ་ནི་ཐོབ་པ་དང༌། གསུམ་པ་ནི་སྣང་བ་དང་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེ་ཤར་བའི་དུས་སུ་ནམ་མཁའ་གསུམ་པོ་དེ་དང་འདྲ
Chinese
作为稳固所依之种子的因，对于信心薄弱的众生，如来所思所说难以理解，因此要依靠日轮来观想。五股金刚杵，或珍宝，或白昼，或男性的形体，或名为右方，或粗糙的形态，是心所生的世俗之色。如是说。语之种子所依之门完全成就，此为得现分。如是说。在《断行》中说：依靠语之种子阿（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿）。如是出现。其中，三种现分次第融入，即是三种空性。将三种空性作为三种现分的自性，而不作为三种现分，也是不合理的。因为《集学论》中说，三种现分即是三种空性。并且，在《一切瑜伽金刚智集》中也阐明了这一点。因此，三种现分是：一切分别念摇动之风融入后，以如月光般显现的方式称为现分。此现分与八十种分别念一同空性，故为空性。如日光般极为明亮的方式，称为现分增长。现分与风一同空性，故为极空性。如黄昏时的黑暗般，极为不明显地显现，并且接近光明，故为现分近得。增长与风一同空性，故为空性大。不明显也被称为无明，是近得的一个方面之名称。语之门是语产生的道路，依靠它而产生的种子是三个字。稳固的因，是以这三个字的名称来确定三种智慧。在《五次第论》中也说：左方的名称也是它。月轮莲花具，成为稳固之因，最初之字带明点。如是说。同样，也是金刚之名，以两个明点来装饰，应当知晓其部分。如是说，因此，现分是那些以文字的名称来象征的意义。信心薄弱者依靠日月来观想，是因为无法像获得心寂静的圆满次第者那样，从三种智慧中生起幻身，所以通过生起次第者。
English
The cause that stabilizes the seed of reliance is that sentient beings with little faith cannot understand what the Tathagata has contemplated and spoken. Therefore, one should rely on the solar disc for visualization. The five-pronged vajra, or jewel, or daytime, or the form of a male, or that which is called the right side, or the coarse form, is the conventional form arising from the mind. So it is said. The gate that relies on the seed of speech is completely accomplished, this is called obtaining appearance. So it is said. In the Chakgyur, it says: Relying on the seed of speech A (藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿). Thus it appears. Among them, the three appearances dissolving in sequence are the three emptinesses. It is also unreasonable to consider the three emptinesses as the nature of the three appearances, and not as the three appearances themselves. Because the Compendium of Practices says that the three appearances are the three emptinesses. Moreover, this is also clarified in the All-Yoga Vajra Wisdom Compendium. Therefore, the three appearances are: when the wind of all conceptual thoughts dissolves, it is called appearance in the way it appears like moonlight. This appearance is empty together with eighty conceptual thoughts, hence it is emptiness. The way it spreads appearance, being extremely clear like sunlight. Appearance is empty together with wind, hence it is extreme emptiness. It appears extremely unclear like the darkness of twilight, and is close to luminosity, hence it is appearance near attainment. Spreading is empty together with wind, hence it is great emptiness. Unclear is also called ignorance, it is one of the names of the near attainment aspect. The gate of speech is the path where speech arises, and the seed that arises relying on it is the three letters. The cause that stabilizes is to ascertain the three wisdoms by the names of these three letters. In the Five Stages, it is also said: The name of the left side is also that. Lunar disc lotus-possessing, becoming the cause for stabilizing, the first letter with bindu. So it is said. Similarly, it is also the name of vajra, adorned with two bindus, one should know its part. So it is said, therefore, appearance is the meaning symbolized by the names of those letters. Those with little faith rely on the sun and moon to visualize because they cannot generate the illusory body from the three wisdoms like those in the completion stage who have attained mental solitude, so they do it through the generation stage.
Chinese
的对治是月亮，增盛的对治是金刚等手印，显现增盛的心与心所二者共同结合的近得的对治。月亮和金刚等共同结合，由此生起天尊之身的意思是，出自《次第五释》中：智慧自性此，于月轮中观，心性自现故，自身如月影。之后缘于月亮，金刚相好善观察，此乃金刚等，瑜伽士之方便象征。月亮金刚等共同结合，心与心所聚集故，智慧方便聚集故，将成天尊之身。如是说，第五句有脱落，应为：月圆观彼后。这样说是很好的。对于最初的两种显现，以月日和昼夜的词语来表示，如同天空被阳光和月光所遍布一样显现。莲花和金刚，女性和男性，左和右表示的是方便智慧的方面。柔和与粗糙是指安乐减少与不减少吗？或者境相兴盛与不兴盛吗？世俗的形象是指，作为代表两种智慧的月亮等是虚假的特征。显现近得是，阴阳人，昼夜的交界，左右的中间，柔和粗糙的中间，方便智慧二者混合，以及月亮和昼夜等聚集的名词来表示。第二是，《行集论》中，从《智慧金刚总集》中简略地讲述了三种显现的特征，应由上师的口诀来指示。显现的特征是什么呢？无相的自性，无身无语，如秋季时，天空无垢，月轮的光芒显现而遍布一样。以自性光明的方式，缘于所有事物，这是胜义菩提心，智慧的显现，第一个空性。显现增盛的特征是什么呢？也是远离能取和所取的有色，无身无语，如秋季时，阳光的
English
The antidote for 显现 is the moon, and the antidote for 增盛 is the vajra and other hand gestures. The antidote for 近得 is the combined union of the mind and mental factors of 显现 and 增盛. The meaning is that the deity's body arises from the combined union of the moon and vajra, etc. From the Five Stages: "This wisdom essence is contemplated in the lunar sphere. Because the mind itself is seen, the self is like the moon's reflection. Then, focusing on the moon, the vajra signs are well observed. This is the vajra and so on, symbolizing the yogi's means. The moon, vajra, etc., are combined together, because the mind and mental factors are gathered, and because wisdom and means are gathered, it will become the deity's body." It is said that the fifth line is missing, and it should be: "After observing the full moon." It is good to say it this way. The first two 显现 are indicated by the terms sun and moon, and day and night, just as the sky is pervaded by sunlight and moonlight. The lotus and vajra, female and male, left and right, indicate the aspect of skillful means and wisdom. Does "gentle and rough" refer to the decrease or non-decrease of bliss? Or the flourishing or non-flourishing of the appearance of objects? The conventional form refers to the fact that the moon, etc., which represent the two wisdoms, are artificial characteristics. The 显现 近得 is represented by the names of hermaphrodite, the boundary between day and night, the middle of left and right, the middle of gentle and rough, the mixture of skillful means and wisdom, and the gathering of the moon and day and night, etc. Secondly, in the Compendium of Practices, the characteristics of the three 显现 are briefly explained in the Compendium of Wisdom Vajras, which should be instructed by the guru's oral instructions. What is the characteristic of 显现? The nature of no appearance, without body or speech, just as in autumn, the sky is without stain, and the light of the lunar sphere appears and pervades. In the form of self-luminous nature, because it focuses on all phenomena, this is the ultimate bodhicitta, the wisdom of 显现, the first emptiness. What is the characteristic of 显现 增盛? It is also a form that is separate from the apprehended and the apprehender, without body or speech, just as in autumn, the sunlight