Tibetan
་ནུས་ཏུ་ཁྱིམ་མ་དང་། བྱང་དུ་གཏུམ་མོ་དང་། དབུ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བདུད་བྲལ་མ་སྟེ་གསུམ་ཆགས་སོ། སྙིང་གར་དང་པོར་ཆགས་པའི་རྩ་བརྒྱད་ནི་དེ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་བཞི་ནི་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་ལ་ནང་དུ་བུག་པ་ལ་རྡོལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྩབ་ཟུག་ཡོད་ལ། དེ་མཚམ་ཀྱི་རྩ་བཞིའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་བཞི་ལས་གྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དཔེར་བརྗོད་ན། ཤར་གྱི་སུམ་སྒོར་མ་ལས་ཤར་ལྷོ་མཚམས་ཀྱི་རྩ་དེ་དགྱེས་པ་ཡིན། མཚམས་ཀྱི་རྩ་གཞན་གསུམ་ནི། རིམ་པ་ལྟར་འདོད་མ། ནུབ་ཀྱི་ཁྱིམ་མ། བྱང་གི་གཏུམ་པོ་ལས་གྱེས་པ་ཡིན་ནོ། དེས་ན་སྙིང་གའི་རྩ་འདབ་བརྒྱད་ནི། སུམ་སྐོར་མ་སོགས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་བཞི་དང་། དེ་ལས་གྱེས་པའི་མཚམས་ཀྱི་རྩ་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཡིན་པས། སྙིང་གར་དང་པོར་ཆགས་པའི་རྩ་བརྒྱད་དང་མི་གཅིག་གོ། རྩ་འདབ་བརྒྱད་པོ་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྩ་བརྒྱད་གསུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡིན་ནོ། ཉེར་ཞི་བོ་དེའི་སྟེང་དུ་སྙིང་གར་དང་པོར་ཆགས་པའི་རྩ་བརྒྱད་བསྣན་པ་དེ་ལ་བྱང་སེམས་འབབ་པའི་རྩ་སོ་གཉིས་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ཉེར་བཞི་པོ་ལ་གསུམ་དུ་གྱེས་པས་རྩ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ཐིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་བདག་པོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། བདུད་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་རེ་རེ་སྟོང་སྟོང་དུ་གྱེས་པས་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་རོ་རྐྱང་དབུ་ མ་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། རོ་རྐྱང་གཉིས་ཀྱི་དབུ་མ་ལ་ལྕགས་སྒྲོག་གི་ཚུལ་དུ་འཁྱུད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་དབུ་མ་དབུས་ན་ཡོད་ཅིང་། དེ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སྙིང་སྟོབས་རྡུལ་མུན་པ་དང་། ཁུ་ཁྲག་དང་རླུང་འབྱུང་བས་ན། སྙིང་སྟོབས་རྡུལ་མུན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་མུན་པའི་རྩ་དང་། སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མ་ནིང་གསུམ་ལས་མ་ནིང་གི་རྩ་དང་། ཉི་ཟླ་སྒྲ་གཅན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སྒྲ་གཅན་གྱི་རྩ་ཞེས་བྱའོ། དབུ་མའི་གཡས་ན་རོམ་གནས་ཤིང་། དེས་ནང་ནས་ཁུ་བ་དང་ཅུང་ཟད་འདྲེས་པའི་ཁྲག་ཕལ་ཆེར་འབབ་བོ། དེའི་ཁ་ནི་སྟེང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་དོ། སྟེང་འོག་གཉིས་ཀ་ལ་བུག་པ་ཡོད་པ་ལ། སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཁ་ཡོད་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། ཁྲག་ཕྱིར་འཕེན་པ་དང་། ནང་དུ་སྡུད་པའི་བྱ་བ་སྟེང་གི་ཕྱོགས་མགྲིན་པ་ནས་བྱེད་ཀྱི། འོག་གི་བུག་པ་ནས་མི་བྱེད་པས་དེའི་དོན་གྱིས་ཡིན་ནོ། རྐྱང་མ་དབུ་མའི་གཡོན་ན་ཡོད་ཅིངཁརྒ་ཅུང་ཟད་འ
Chinese
于东方为家母，于北方为暴怒母，与中脉一同为断魔母，此三者形成。心脏处最初形成的八脉即是这些。四方之脉是说，白脉、黑脉、中脉三者内部以孔穴穿透的方式存在粗糙的脉络，那四隅之脉是从四方之脉分出来的。举例来说，从东方的三旋母分出东南隅的脉。其他三隅的脉，依次是从贪欲母、西方的家母、北方的暴怒母分出来的。因此，心间的八脉瓣，即三旋母等四方之脉，以及从其分出的四隅之脉，这八者，与心脏处最初形成的八脉并不相同。从这八脉瓣中，分出二十四身语意之脉。在这二十四的基础上，加上心脏处最初形成的八脉，就称为菩提心降临的三十二脉。这二十四又分为三份，就变成了七十二脉。也就是通过融入身语意，以及受用和主宰三方面来区分。这七十二脉，每一条又分出成千上万条，所以就有了七万二千条脉。再稍微说说白脉、黑脉、中脉的情况，白脉和黑脉以铁索般的方式缠绕着中脉。而且中脉位于中央。这三者之中，由于产生了心力、明点、黑暗，以及精液、血液和风，所以在心力、明点、黑暗三者之中，称为黑暗脉，在男人、女人、双性人三者之中，称为双性人的脉，在日、月、罗睺三者之中，称为罗睺脉。中脉的右边是罗玛脉，从中流出大部分与精液稍微混合的血液。它的开口朝向上方。上下都有孔，之所以说只有上方有开口，是因为血液向外喷射和向内收拢的动作是从上方的喉咙处进行的，而不是从下方的孔穴进行的，这就是原因。姜玛脉位于中脉的左边，稍微
English
In the east is Khyungma, in the north is Tummo, and together with the central channel is Dudralma, these three are formed. The eight channels that first form at the heart are these. The four directional channels are said to have rough channels in the white, black, and central channels, with holes penetrating inside. The four intermediate channels branch out from the four directional channels. For example, the southeast intermediate channel branches out from the eastern Sumkorma. The other three intermediate channels branch out from Dodma, the western Khyungma, and the northern Tummo, respectively. Therefore, the eight petals of the heart channel are the four directional channels such as Sumkorma, and the four intermediate channels that branch out from them, these eight. They are not the same as the eight channels that first form at the heart. From these eight channel petals, twenty-four body, speech, and mind channels branch out. On top of these twenty-four, adding the eight channels that first form at the heart, it is called the thirty-two channels through which bodhicitta descends. These twenty-four are divided into three, becoming seventy-two channels. That is, they are distinguished by merging into body, speech, and mind, and by the three aspects of enjoyment and mastery. Each of these seventy-two channels branches out into thousands, so there are seventy-two thousand channels. To say a little more about the situation of the white, black, and central channels, the white and black channels wrap around the central channel in the manner of iron chains. Moreover, the central channel is located in the center. Among these three, because heart-strength, bindu, darkness, and semen, blood, and wind arise, among the three of heart-strength, bindu, and darkness, it is called the darkness channel, among the three of male, female, and hermaphrodite, it is called the hermaphrodite channel, and among the three of sun, moon, and Rahu, it is called the Rahu channel. On the right of the central channel is the Roma channel, from which most of the blood slightly mixed with semen flows. Its opening faces upwards. Both above and below have holes, but the reason for saying that only the upper part has an opening is that the action of ejecting blood outwards and gathering it inwards is done from the throat at the upper part, not from the hole at the lower part, that is the reason. Kyangma channel is on the left of the central channel, slightly