Tibetan
མེ་རླུང་ལ་ཐིམ། རླུང་སེམས་ལ་ཐིམ། སེམས་སྣང་བ་ལ། དེ་མཆེད་པ་ལ། དེ་ཉེར་ཐོབ་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ། དེ་ནི་འཆི་བའི་འོད་གསལ་ལམ་འཆི་བ་དངོས་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ས་ཁམས་ཡེ་མེད་དུ་སོང་བ་ནི་མིན་ལ། སས་ཤེས་པའི་རྟེན་མི་བྱེད་པ་ལ་ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ཆུ་མེ་ལ་ཐིམ་ཚུལ་སོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། རླུང་རྣམ་ཤེས་ལ་ཐིམ་ཞེས་པ་སྣ་སྒོར་རྒྱུ་བའི་རླུང་རགས་པས་ཤེས་པའི་རྟེན་མི་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་རླུང་རགས་པ་དེ་སྙིང་གའི་རྩ་མདུད་གྱི་དབུས་ཀྱི་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་གི་ལྷུན་སྐྱེས་ཀྱི་རླུང་ཕྲ་བ་ལ་ཐིམ་པའོ། དེས་དུས་ན་རླུང་རགས་པས་ཤེས་པའི་རྟེན་མི་བྱེད་ཀྱང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རླུང་ཕྲ་མོས་ཤེས་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། རླུང་ཕྲ་བ་གཅིག་བུས་ཤེས་པའི་རྟེན་བྱེད་ཀྱི་རགས་པས་མི་བྱེད་པའི་དུས་ནི། རླུང་སེམས་སྣང་བ་ལ་ཐིམ་ནས་སྟོང་ཆེན་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་བར་དུའོ། དེ་ནས་འོད་གསལ་ལམ་འཆི་བའི་འོད་གསལ་ལས་སྟོང་ཆེན་ཉེར་ཐོབ་དྲི་ཟའི་སེམས་བར་དོ་སོགས་འབྱུང་བ་སྔས་ དང་འདྲོའོ། དེས་ན་གཞི་དུས་སུ་རྩ་དང་རླུང་དང་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་པོར་ཆགས་པ་སྙིང་གནས་ཆགས་ལ། མཐར་སྡུད་པ་ཡང་སྙིང་གར་སྡུད་པ་དང་འདྲ་བར་ལམ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་སྙིང་གའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔལ་སྤྲོ་བསྡུ་མར་དུ་བྱས་ཏེ་བསྒོམས་པས། རྫོགས་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་འཆི་དུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་སྡུད་པ་སྒུག་མི་དགོས་པར་དེའི་གོང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་འབྱུང་བ་རྣམས་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ནས་གཉིས་སྡང་དང་བྲལ་བའི་འོད་གསལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། དེས་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་དུ་མ་ནས་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་གཞི་དུས་ཀྱི་སྐྱེ་ཤི་བར་དོ་གསུམ་དང་སྒྱུར་ནས་སྒོམ་དགོས་པ་མང་དུ་གསུངས་པ་ཡང་། བློགས་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་བོགས་འདོན་ཚུལ་གཞན་དང་ཡེ་མི་འདྲ་བ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། ཡང་རྩེ་རླུང་ཐིག་ལེ་མང་དུ་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ནི། འཆི་བའི་ཚེ་ལྟེ་བའི་དམར་ཆ་ཡར་འགྲོ། སྤྱི་བོའི་དཀར་ཆ་མར་འོངས་པའི་འདུ་འཕྲོད་ལ་བརྟེན་ནས་གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བའི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་གཉིས་སྣང་འགགས་པ་ཙམ་ལ་འོད་གསལ་དུ་བཏགས་པ་ཡན་གྱི། མཚན་ཉིད་པ་ནི་མིན་ནོ། དེ་དང་འདྲ་བར་ལམ་དུས་སུ་རླུང་དང་ལྟེ་བའི་གཏུམ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་དམར་པོ་དང་དཀར་པོའི་འདུ་འཕྲོད་བྱེད་པ་ཡོད་ཅིང་། འདུ་འཕྲོད་བྱུང་དུས་གཉིས་སྣང་རགས་པ་འགག
Chinese
火融入风，风融入心，心融入显现，显现融入增，增融入近得，这一切都融入空性光明。那是死亡光明，或者说是真正的死亡。虽然说地融入水，但并非地界完全消失，而是因为地不再作为意识的所依，所以才说地融入水。水融入火等情况也与此类似。风融入识，是指在鼻孔中流动的粗风不再作为意识的所依，或者说粗风融入位于心间脉结中央的dhūti（梵文天城体：धūती，梵文罗马拟音：dhūtī，汉语字面意思：涤除）中的俱生细风。此时，粗风不再作为意识的所依，但俱生细风仍然作为意识的所依。只有细风作为意识的所依，而粗风不再作为所依的时候，是从风融入心识显现，直到融入大空光明之间。之后，从光明或者死亡光明中，产生大空近得、中阴食香心的心识等等，就像枕头一样。因此，就像最初形成时，脉、风和元素首先在心间形成一样，最终的收摄也像收摄到心间一样，在道的生起次第中，通过将心间的等持心像变戏法一样进行收放来修习。这样，在圆满次第的阶段，就不需要等待死亡时元素的收摄，而是在此之前，通过等持的力量，逐渐收摄元素，从而生起远离二取的光明。因此，无上瑜伽续部中多次提到，在生起次第的阶段，需要将基础阶段的生、死、中阴三者转化为修习，这是因为圆满次第中的提取方式与其他方式完全不同。此外，多次提到顶风明点的必要性是：死亡时，脐下的红分向上升，顶上的白分向下降，依靠这种结合，才能显现远离二取的光明。但这仅仅是将二取停止称为光明，并非真正的光明。与此类似，在道位时，依靠风和脐下拙火的瑜伽，也会进行红白分的结合。当结合发生时，粗重的二取就会停止。
English
Fire dissolves into wind, wind dissolves into mind, mind dissolves into appearance, appearance dissolves into increase, increase dissolves into near attainment, and all of this dissolves into the clear light of emptiness. This is the clear light of death, or rather, death itself. Although it is said that earth dissolves into water, it does not mean that the earth element completely disappears; rather, it is because earth no longer serves as the basis for consciousness that it is said to dissolve into water. The manner in which water dissolves into fire, and so on, is similar to this. Wind dissolving into consciousness means that the coarse wind flowing in the nostrils no longer serves as the basis for consciousness, or that the coarse wind dissolves into the co-emergent subtle wind within the dhūti (Sanskrit Devanagari: धūती, Sanskrit Romanization: dhūtī, Chinese literal meaning: cleansing) in the center of the heart's knot. At this time, the coarse wind no longer serves as the basis for consciousness, but the co-emergent subtle wind still serves as the basis for consciousness. The time when only the subtle wind serves as the basis for consciousness, and the coarse wind no longer does, is from the time when wind dissolves into mind and appearance until it dissolves into the great empty clear light. After that, from the clear light or the clear light of death, the great empty near attainment, the consciousness of the gandharva (Sanskrit Devanagari: गन्धर्व, Sanskrit Romanization: gandharva, Chinese literal meaning: celestial musician) of the intermediate state, and so on, arise, just like a pillow. Therefore, just as the channels, winds, and elements first form in the heart center at the time of the base, the final dissolution is also like dissolving into the heart. In the stage of the generation phase of the path, one cultivates by manipulating the samadhi mind in the heart center like a magician, expanding and contracting it. In this way, in the stage of the completion phase, there is no need to wait for the dissolution of the elements at the time of death; rather, before that, through the power of samadhi, the elements are gradually dissolved, and the clear light free from dualistic clinging arises. Therefore, the reason why many of the highest yoga tantras state that in the stage of the generation phase, it is necessary to transform the three states of birth, death, and intermediate state of the base into practice is because the method of extraction in the completion phase is completely different from other methods. Furthermore, the necessity of mentioning the top wind bindu many times is that at the time of death, the red essence from the navel goes up, and the white essence from the crown of the head comes down. Relying on this union, the clear light free from dualistic appearance manifests. However, this is merely calling the cessation of dualistic appearance "clear light," and it is not a true clear light. Similarly, during the path, relying on the yoga of wind and tummo (Sanskrit Devanagari: चण्ड, Sanskrit Romanization: caṇḍa, Chinese literal meaning: fierce) below the navel, the union of red and white essence is also performed. When the union occurs, the coarse dualistic appearance ceases.
Tibetan
ས་པས་དེའི་དུས་སུ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངེས་ཤེས་གསལ་བཏབ་ ནས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་བོགས་འོང་བེས་དེ་ལ་དགོངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། རྩ་ཉེར་བཞི་དང་། བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སམ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་འབྱེད་པ་དང་། གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་པ་ནི་རྩ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་འབབ་པའི་རྫས་ལ་བྱང་སེམས་དཀར་དམར་གཉིས་དང་རླུང་གསུམ་དུ་ངེས་པས་དེའི་གནད་ཡིན་ནོ། གཞི་དུས་སུ་རྩ་དང་རླུང་ཆགས་པའི་རིམ་པའམ། སེམས་ཅན་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་ལྷ་སྐུ་བསྒོམས་པས། རྫོགས་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་འབྱུང་བ་བསྡུས་ནས་གཉིསསྣང་དང་བྲལ་བའི་འོད་གསལ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྗེས་སུ་དེ་ལས་ལངས་མ་ཐར་ཁོ་ནར་འཇའ་ལུས་ལས་གྲུབ་པའི་ལྷ་སྐུར་ལྡང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཕྱེད་དོ། དེས་ན་བསྐྱེདྲིམ་གྱི་སྐབས་ཁོ་ནར་ལྷའི་སྐུ་སྒོམ་ལ། རྫོགས་རིམ་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལྷ་སྐུ་ཡེ་མི་སྒོམ་ན་རྫོགས་རིམ་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཉེར་ལེན་བྱ་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་སྐབས་དེར་ཡང་ལྷ་སྐུ་ངེས་པར་སྒོམ་དགོས་སོ། རླུང་ཆགས་ཚུལ་ནི། མ་རལ་དུ་ཉིར་མཚམས་སྦྱ་ནས་སྙིང་གའི་རྩ་མདུད་ཆགས་པའི་ཚེ་དེའི་ནང་གི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རླུང་ལས་སྣ་སྒོར་རྒྱུ་མའི་སྲོག་ འཛིན་གྱི་རླུང་སྐྱེ། རླུང་དེ་གཉིས་ཀའང་སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་ཡིན་ནོ། དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ཉའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་ཡོད་པར་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བར་བཤད། དེ་ཡང་མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཟླ་བ་དང་པོའི་དུས་ཀྱི་སྐྱེ་ཚུལ་ཡིན་ནོ། ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེ་སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་ལས་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་སྐྱེས། སྲོག་འཛིན་གྱི་རྩ་བའི་གནས་ནི་སྙིང་ག་ཡིན་ཞིང་། ཐུར་སེམས་ཀྱི་རྩ་བའི་གནས་ནི་གསང་གནས་ཡིན་ནོ། དེའི་ཚེ་ལག་པ་གཉིས་རྐང་བ་གཉིས་ཏེ་གཞི་མགོ་དང་བཅས་པའི་འབུར་དུ་ལྔ་དོད་པས་ལུས་རུས་སྦལ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་ཡོད་དོ། ཟླ་བ་གསུམ་པ་ལ་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་ལས་མཉམ་གནས་ཀྱི་རླུང་སྐྱེ་ལ། དེའི་རྩ་བའི་གནས་ནི་ལྟེ་བ་ཡིན་ནོ། དེའི་ཚེ་ཡན་ལག་ལྔ་ཚང་བལ་ཅུང་ཟད་རྒུར་པོར་ཡོད་པས་ཕག་རྒོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་ཡོད་དོ། ཟླ་བ་བཞི་པ་མཉམ་གནས་ཀྱི་རླུང་ལས་གྱེན་རྒྱུའི་རླུང་སྐྱེ་ལ། དེའི་རྩ་བའི་གནས་ནི་མགྲིན་པ་ཡིན་ནོ
Chinese
萨巴在那时阐明了空性的定解，为了容易证悟与众不同的空性，是应彼（博东贝）之意而说的。二十四脉，七十二脉，以及七万二千脉，分为身语意，或者身体、语言、意念等三三部分，确定为三的数目，是因为从那些脉中流出的物质，确定为红白菩提心二者和三气，这是其中的要点。根本时期脉和气形成次第，或者与有情出生的次第相符，在生起次第时修持本尊身，在圆满次第时，以三摩地的力量收摄诸大，在远离二取显现的光明中入定之后，仅仅从那之中起来，便能显现为由虹身成就的本尊身，那是果位的色身二者的近取因。因此，仅仅在生起次第的时候修本尊身，如果在圆满次第的时候根本不修本尊身，那么在圆满次第的时候，就会有无法获得色身二者的不共近取因的过失，所以在那个时候也必须修持本尊身。气的形成方式是：在母血中交合之后，当心间的脉结形成时，从其中的俱生风中产生鼻孔流动的命 气。那两个气也都是命气。那时有情的身体如鱼的形状一般，经续《金刚鬘》中如此说道。那也是入胎后第一个月的出生方式。第二个月的时候，从命气中产生下行气。命气的根本位置是心间，下行气的根本位置是密处。那时双手双脚，加上头，五个部位突出，身体如乌龟的形状一般。第三个月的时候，从下行气中产生平住气，它的根本位置是脐。那时五官四肢齐全，稍微弯曲，如野猪的形状一般。第四个月的时候，从平住气中产生上行气，它的根本位置是喉咙。
English
Sapa clarified the definitive understanding of emptiness at that time, and it was said in accordance with the intention of Bodongbe in order to easily realize the emptiness that is different from others. The twenty-four channels, the seventy-two channels, and the seventy-two thousand channels are divided into three parts: body, speech, and mind, or body, speech, and mind, etc. The reason for determining the number as three is that the substances flowing from those channels are determined as the two white and red Bodhicitta and the three winds, which is the key point. The order of the formation of channels and winds in the base stage, or in accordance with the order of the birth of sentient beings, by meditating on the deity's body during the generation stage, in the completion stage, by the power of Samadhi, the elements are gathered, and after being absorbed in the clear light free from dualistic appearance, only by rising from that, one can arise as the deity's body accomplished from the rainbow body, which is the proximate cause of the two form bodies of the fruition. Therefore, only meditate on the deity's body during the generation stage, and if you do not meditate on the deity's body at all during the completion stage, then during the completion stage, there will be the fault of not being able to obtain the uncommon proximate cause of the two form bodies, so it is necessary to meditate on the deity's body at that time as well. The way the winds are formed is: after intercourse in the mother's blood, when the heart's channel knot is formed, from the innate wind within it arises the life wind that flows through the nostrils. Both of those winds are life winds. At that time, the body of the sentient being is like the shape of a fish, as stated in the tantra Vajra Garland. That is also the way of birth in the first month after entering the womb. In the second month, the downward-clearing wind arises from the life wind. The root location of the life wind is the heart, and the root location of the downward-clearing wind is the secret place. At that time, the two hands and two feet, plus the head, five parts protrude, and the body is like the shape of a turtle. In the third month, the equalizing wind arises from the downward-clearing wind, and its root location is the navel. At that time, the five senses and limbs are complete and slightly curved, like the shape of a wild boar. In the fourth month, the upward-moving wind arises from the equalizing wind, and its root location is the throat.