Tibetan
་ཕྱུག་མའི་རྩ་གཉིས་འཕྲོད་པར་བྱ་སྟེ། རྩེ་དེའི་རྩེ་མོ་ནོར་བུའི་དབུས་ཀྱི་རྩ་འཁོར་གྱི་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་ན་ཞུགས་པས། རང་གི་དབུ་མའི་མར་སྣ་ཁ་ཕྱེ་ན་དབུ་མར་རླུང་ཞུགས་པས་རོ་རྐྱང་གི་རྩ་གཉིས་སུ་རླུང་རྒྱུ་བ་འགགས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས། རང་དང་ཕྱག་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཕྱག་རྒྱ་སྲོག་རྩོལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཞལ་གདམས་སོ། ད་དུང་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། བརྟག་ཐབས། བརྟེན་ཚུལ། བརྟེན་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ཚུལ། བདེ་སྟོང་སྦྱོར་ཚུལ། བོགས་འདོན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་སོགས་བླ་མའི་ཞལ་ལས་ཤེས་དགོས་སོ། ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་ནས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་པ་ལ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཕྱེད་བཅིངས་དང་། འཁྲུལ་འཁོར་དང་། སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཞིབ་པར་ངེས་ནས་ལུས་ཀྱི་བྱེད་བཅིངས་བསྟན་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་སྐབས་འདིར་སྦྱར་བས་བྱའོ། འདིར་མ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་བདེ་དགྱེས་གཉིས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་གྲུབ་ཆེན་ནག་པོ་སྤྱོད་པས་བཀྲལ་བའི་དབྱིད་ཀྱི་ཐིག་ ལེ་ལ་གཉིས། རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ། དེ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་ནས་རྫོགས་རིམ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ལོ། དང་པོ་ལ་གསུམ། གནས་པ་རྩའི་གསལ་བྱེད། གཡོ་བ་རླུང་གི་གསལ་བྱེད། བཀོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་དོ། དང་པོ་ནི། ༈ བླ་མ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། དེ་ལ་འདིར་རྫོགས་རིམ་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ། སྟོང་ཉིད་ཙམ་གྱིས་འཇོག་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཐེག་དམན་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། སྟོང་ཉིད་དང་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྫོགས་རིམ་དུ་འཇོག་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་གསུམ་ལའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་གཉིས་གྱི་སྟེང་དུ་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་བསྣུན་པས་ཀྱང་དེར་འཇོག་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་པ་དང་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་དང་གསུམ་ག་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་གསུམ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། དེས་ན་འདིར་ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་བོགས་འདོན་པའི་སྟོང་ཉིད་སྟོགས་པ་རྫོགས་པའི་མ་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་གནད་རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་དགོས་པས། ཐོག་མར་རྩའི་གནས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་ནས་དགའ་བོ་མངལ་འཇུག་གི་མདོར། ལུས་ཀྱི་གནས་གཡོན་གཉིས། མདུན་རྒྱབ་གཉིས་ཏེ་བཞིར་རྩ་ཉི་ཁྲི་སྟེ། ལུས་ལ་རྩ་བརྒྱད་ཁྲི་ཡོད་པར་བཤད་ལ། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས་ལུས་ལ་རྩ་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཡོད་པར་བཤད། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་རྩ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ནི་ རྩའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། དེའི་ནང་ནས་རྩ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། སྐྲ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ནི་སྤྱི་བོའི་རྩ་འབབ་སོ་གཉིས། མགྲིན་པའི་བཅུ་དྲུག །སྙིང་གར་བརྒྱད། ལྟེ་བའི་དྲུག་ཏུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཡིན་ནོ། ཉེར་བཞི་ནི་འོག་ནས་འཆད་པའི་སྙིང་གའི་རྩ་འདབ་བརྒྱད་ལ་གསུམ་གསུམ་དུ་གྱེས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྩ་བརྒྱད་གསུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བོ་དེ་ཡིན་ནོ། དེ་ལ་ཡང་རེ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། རྩ་གཞན་རྣམས་དེ་ལས་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ལ་མངའ་དུ་དང་པོར་ཆགས་པའི་ཚེ་སྙིང་གའི་ལྟེ་བ་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ། ཤར་དང་ལྷོའི་རྩ་འདབ་མ་གཉིས་ལ་རིམ་པ་ལྟར་སུམ་སྐོར་མ་དང་འདོད་མ་ལྟ་ལྔ་དུས་མཉམ་དུ་ཆགས་སོ། དེ་ནས་ནུབ་ཏུ་ཁྱིམ་མ། བྱང་དུ་གཏུམ་པོ་དབུ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བདུད་བརླ་མ་སྟེ་གསུམ་ཆགས་སོ། སྙིང་གར་དང་པོར་ཆགས་པའི་རྩ་བརྒྱད་ནི་དེ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་བཞི་ནི། རོ་རྐྱང་གཉིས་དང་དབུ་མ་ནང་དུ་བུག་པ་བརྡོལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྩ་བ་ཟུག་ནས་ཡོད་དོ། དེ་ཡང་མཚམས་ཀྱི་རྩ་བཞི་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་བཞི་ལས་གྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དབེན་བརྗོད་ན་ཤར་གྱི་སུམ་སྐོར་མ་ལས་ཤར་ལྷོ་མཚམ་གྱི་རྩ་དེ་གྱེས་པ་ཡིན་ལ། མཚམས་ཀྱི་རྩ་གཞན་གསུམ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ལྷོའི་འདོད་མ་དང་། ནུབ་ཀྱི་ཁྱིམ་མ། བྱང་གི་གཏུམ་ མོ་གསུམ་ལས་གྱེས་པ་ཡིན་ནོ། དེས་ན་སྙིང་གིའི་རྩ་འདབ་བརྒྱད་ནི། སུམ་སྐོར་མ་སོགས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་འདབ་བཞི་དང་། དེ་ལས་གྱེས་པའི་མཚམ་ཀྱི་རྩ་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཡིན་པས། སྙིང་གར་དང་པོ་ཆགས་པའི་རྩ་བརྒྱད་དང་མི་གཅིག་གོ། རྩ་བརྒྱད་པོ་དེ་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྩ་འདབ་གསུམ་གསུམ་གྱེས་པས་བརྒྱད་གསུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡིན་ནོ། ཉེར་བཞི་པོ་དེའི་སྟེང་དུ་སྙིང་གར་དང་པོར་ཆགས་པའི་རྩ་བརྒྱད་བསྣམ་པས་དེ་ལ་བྱང་སེམས་འབབ་པའི་རྩ་སོ་གཉིས་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་ཡིན་ནོ། ཉེར་བཞི་དེ་ལ་གསུམ་གསུམ་དུ་གྱེས་པས་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ཐིམ་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། བདག་པོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། བདུད་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་ལ་རེ་རེ་ལས་སྟོང་སྟོང་དུ་གྱེས་པས་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་འོང་བ་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན་རོ་རྐྱང་གཉིས་ཀྱི་དབུ་མ་ལ་ལྕགས་སྒོག་གི་ཚུལ་དུ་འཁྱུད་ནས་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་དབུ་མ་དབུས་ན་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ནང་ནས་མུན་པ་དང་ཁུ་ཁྲག་དང་རླུང་འབྱུང་བས་ན་སྙིང་སྟོབས་རྡུལ་མུན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་མུན་པའི་རྩ་དང་། སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མ་ནིང་གསུམ་ལས་མ་ནིང་གི་རྩ་དང་། ཉི་ཟླ་སྒྲ་གཅན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སྒྲ་གཅན་གྱི་རྩ་ཞེས་བྱའོ། དབུ་མའི་གཡས་ན་རོ་མ་གནས་ཤིང་། དེའི་ནང་ནས་ཁུ་བ་ཅུང་ཟད་དང་འདྲེས་ པའི་ཁྲག་ཤས་ཆར་འབབ་བོ། དེའི་ཁ་ནི་སྟེང་གི་ཕྱོགས་ན་ཡོད་དེ་སྟེང་འོག་གཉིས་ཀ་ལ་བུག་པ་ཡོད་པ་ལ། སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཁ་ཡོད་ཟེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཁྲག་ཕྱིར་འཕེན་པ་དང་ནང་དུ་སྡུད་པའི་བྱ་བ་སྟེང་ཕྱོགས་ཀྱི་མགྲིན་པ་ནས་བྱེད་ཅིང་། འོག་གི་བུ་གནས་མི་བྱེད་པས་དེའི་དོན་ཡིན་ནོ། རྐྱང་མ་ནི་དབུ་མའི་གཡོན་ན་ཡོད་ཅིང་། ཁྲག་དང་ཅུང་ཟད་འདྲེས་པའི་ཁུ་བ་ཤས་ཆེར་འབབ་བོ། དེ་ལ་ཟླ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་དང་། ཐབས་ཀྱི་རྩེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁུ་བ་གཙོ་བོ་འབབ་པའི་ཆ་ནས་ཡིན་པ་འདྲའོ། རོ་མ་ལ་ཉི་མ་དང་། བུད་མེད་དང་། རྡུལ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྲག་གཙོ་བོར་འབབ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པ་འདྲའོ། དེ་ལ་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་ནི་སྤྱི་བོ་ནས་སུམ་མདོའི་བར་དུ་ཡོད་ལ། དེ་ནས་གསུམ་དུ་གྱེས་ཏེ་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་གྱི་ཚན་གཅིག་རྐང་མཐིལ་བར་དུ་འགྲོ་བའོ། ཚན་གཅིག་ནོར་བུའི་རྩེའི་བར་དུ་འགྲོ་བས་རྐང་བ་གཉིས་དང་ནོར་བུ་གསུམ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། རྐྱང་མའི་སྟེང་འོག་གཉིས་ཀ་ལ་བུག་པ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་ལ་ལྟེ་བ་ཁོ་ན་ལ་ཁ་ཡོད་ཅེས་པ་ནི་ཁུབ་ཕྱིར་འཕེན་པ་དང་། ནང་དུ་འཛིན་པ་གཉིས་ཀ་ལྟེ་བ་ནས་བྱེད་པས་དེའི་ཆ་ནས་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ལྟེ་བ་མན་ཆད་དུ་རྐྱང་མ་དབུས་སུ་མོན་མིང་དྲི་ཆེན་འབབ་ལ། དབུ་མ་གཡོན་ ན་ཡོག་ཅིང་ཁུ་བ་འབབ། རོ་མ་གཡས་ཁུ་བ་འབབ། རོམ་གཡས་ན་ཡོད་ཅིང་གཅི་བ་འབབ་བོ། སྡོམ་འབྱུང་ལས་དོ་མ་འབྱུང་བའི་ལམ་དུ་བཤད། རྐྱང་མ་འཇུག་པའི་ལམ་དུ་བཤད་པའི་ཞེས་པས་ཡུལ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་རོ་མའི་ནང་ནས་རླུང་དང་བསྡོངས་ནས་ཕྱིར་ཐོན་ཏེ་ཡུལ་འཛིན་ཅིང་། ཡུལ་ཟིན་ནས་རླུང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྐྱང་མའི་ནང་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། རྩ་འཁོར་བཞིར་བྱང་སེམས་འབབ་པའི་ཆ་ནས་དགའ་བ་བཞིའམ། བཅུ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི། གཏུམ་མོ་བསྒོམས་པས་དམར
Chinese
应当使母脉二者相合。彼尖端进入宝珠中央脉轮的勇母（དྷཱུ་ཏཱི）之中，自己中脉的下端开启，则气入中脉，阻断气息在左右二脉的运行，从而生起俱生智。自身与手印二者的相续中将会生起。这是手印进入命勤（srog rtsol）的口诀。还有手印的体性、分类、观察方法、依靠方式、从依靠中生起智慧的方式、乐空双运的方式、以及如何转化为增益等，都需要从上师处了解。对于以身体要点来修持圆满次第，需要详细了解身体的半跏趺坐、幻轮和行为等，从身体的姿势教导中了解，并在此处应用。此处是所有母续之主，胜乐金刚（བདེ་དགྱེས་）二者的圆满次第，由大成就者黑行者（ནག་པོ་སྤྱོད་པ）所阐释的精滴，分为二：金刚身的状况，以及依此要点修持圆满次第的方式。第一部分分为三：安住的脉之阐明，运行的气之阐明，以及坚固的菩提心之阐明。第一部分是：顶礼诸位上师。在此，为了安立为圆满次第，仅仅以空性无法安立，因为证悟空性的小乘也有。仅仅具有空性和本尊瑜伽也无法安立为圆满次第，因为这在下部三续中也有。在这二者的基础上，加上气的瑜伽也无法安立，因为空性、本尊瑜伽和气的瑜伽这三者在下部三续中都有。因此，此处认为以身体要点来增益的空性是圆满之母。为此，需要了解身体的要点脉、气和明点等的状况。首先，稍微讲述一下脉的状况。对此，从名相乘（mtshan nyid theg pa）到《欢喜入胎经》（dga' bo mngal 'jug gi mdo）中说：身体的左右二处，前后二处，共四处有二万脉，身体有八万脉。而密咒乘（sngags kyi theg pa）中说身体有七万二千脉。
English
The two mother channels should be joined together. When the tip of that apex enters the ḍākinī in the central channel wheel of the jewel, and if the lower end of one's central channel is opened, then air enters the central channel, blocking the flow of air in the two channels on the left and right, thereby generating coemergent wisdom. It will arise in the continuum of oneself and the mudrā. This is the oral instruction for the mudrā to enter the life force (srog rtsol). Furthermore, the characteristics, divisions, methods of examination, ways of relying, ways of generating wisdom from reliance, ways of uniting bliss and emptiness, and ways of transforming into enhancement of the mudrā, etc., all need to be learned from the guru's mouth. For meditating on the completion stage by focusing on the key points of the body, one must thoroughly understand the half-lotus posture, the trulkhor exercises, and the conduct, etc., and learn from the teachings on physical postures, and apply them here. Here, the essence of all mother tantras, the completion stage of the two, Hevajra (བདེ་དགྱེས་), as explained by the great accomplished black practitioner (ནག་པོ་སྤྱོད་པ), has two aspects: the state of the vajra body, and the method of meditating on the completion stage by focusing on its key points. The first has three parts: clarifying the abiding channels, clarifying the moving winds, and clarifying the solidified bodhicitta. The first is: Homage to all the gurus. Here, in order to establish it as the completion stage, it cannot be established by emptiness alone, because even the Lesser Vehicle has realization of emptiness. It cannot be established as the completion stage by merely having emptiness and deity yoga, because that also exists in the three lower tantras. Adding wind yoga on top of those two also cannot establish it there, because all three, emptiness, deity yoga, and wind yoga, exist in the three lower tantras. Therefore, here, it is considered that the emptiness that enhances the key points of the body is the mother of completion. For that, it is necessary to know the state of the key channels, winds, and bindus of the body. First, a little will be said about the state of the channels. Regarding that, from the Characteristic Vehicle (mtshan nyid theg pa) to the Sutra of Joyful Entry into the Womb (dga' bo mngal 'jug gi mdo), it is said that there are twenty thousand channels in the four places of the body, the two places on the left and right, and the two places in the front and back, and that there are eighty thousand channels in the body. And from the Mantra Vehicle (sngags kyi theg pa), it is said that there are seventy-two thousand channels in the body.
Chinese
中说。 这些之中，一百二十条脉是 脉的主要部分，因为它们是气和识的所依。 在此之中，二十四条脉是主要的，因为它们是头发和指甲等产生的因。 其中，一百二十条是顶轮的脉流三十二， 喉咙的十六， 心间的八， 脐部的六，这便是四脉。 二十四条是下面将要讲到的心间八脉瓣，每一瓣又分为三，身语意的八脉，三八二十四条脉就是它。 其中，左、右、中三脉是主要的，因为其他的脉都必须从它们产生。 其中，在最初形成胚胎时，心间的中心是左、右、中三脉。 东方和南方的两脉瓣，依次是三匝脉和欲乐母等五脉同时形成。 然后，西方是家母脉，北方是猛母脉与中脉一起，还有魔障脉，这三条形成。 最初在心间形成的八脉就是这些。 四方的脉是：左右二脉和中脉，以内部穿孔的方式扎根存在。 还有，四隅的脉是从四方的脉分出来的。 如果分别说明，从东方的三匝脉分出东南隅的脉，其他三隅的脉依次是从南方的欲乐母，西方的家母，北方的猛母三脉分出来的。 因此，心间的八脉瓣是：三匝母等四方的四脉瓣，以及从它们分出来的四隅脉，这八条脉。 所以，和最初在心间形成的八脉不是一回事。 从这八条脉中，又分出身语意的三脉瓣，因此八乘三是二十四。 在这二十四条脉之上，加上最初在心间形成的八脉，因此称之为菩提心降临的三十二脉。 这二十四条脉再分为三，就变成了七十二条脉。 也就是通过融入身语意，受用和主宰三种方式来区分。 这七十二条脉，每一条又分为一千条，因此就有一千七十二条脉。
English
It is said in the middle. Among these, the one hundred and twenty channels are the main channels, because they are the basis of air and consciousness. Among these, twenty-four channels are the main ones, because they are the cause of hair and nails, etc. Among them, one hundred and twenty are the thirty-two channels flowing from the crown chakra, sixteen from the throat, eight from the heart, and six from the navel, which are the four channels. The twenty-four are the eight heart petals that will be discussed below, each petal divided into three, the eight channels of body, speech, and mind, the three eights are the twenty-four channels. Among these, the left, right, and central channels are the main ones, because the other channels must arise from them. Among them, when the embryo is first formed, the center of the heart is the left, right, and central channels. The two channel petals of the east and south, in order, the three-circled channel and the desire mother, etc., the five channels are formed simultaneously. Then, the west is the family mother channel, the north is the fierce mother channel together with the central channel, and the demon obstacle channel, these three are formed. The eight channels initially formed in the heart are these. The channels of the four directions are: the left and right two channels and the central channel, rooted in the form of internal perforation. Also, the four corner channels are divided from the four direction channels. If explained separately, the southeast corner channel is divided from the eastern three-circled channel, and the other three corner channels are divided from the southern desire mother, the western family mother, and the northern fierce mother channels in order. Therefore, the eight channel petals of the heart are: the four channel petals of the four directions such as the three-circled mother, and the four corner channels divided from them, these eight channels. Therefore, it is not the same as the eight channels initially formed in the heart. From these eight channels, the three channel petals of body, speech, and mind are divided, so eight times three is twenty-four. On top of these twenty-four channels, adding the eight channels initially formed in the heart, it is called the thirty-two channels where Bodhicitta descends. These twenty-four channels are further divided into three, which becomes seventy-two channels. That is, it is distinguished by the three ways of merging into body, speech, and mind, enjoyment, and mastery. Each of these seventy-two channels is divided into a thousand channels, so there are seventy-two thousand channels.