Tibetan
ས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པའང་མཚན་མ་ལྔའི་གོ་རིམ་གྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིམ་པའོ་ཞེས་ལཀྵྨཱིས་བཤད་དོ། །རྗེ་འགོས་ཀྱི་བཞེད་པས་ཉིན་མོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་འོད་གསལ་ངེས་པར་ བྱེད་པ་ནི་ཕྱིའི་མངོན་བྱང་དང༌། ནང་གི་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ནང་གི་མངོན་བྱང་དུ་བཞེད་དོ། །འདིར་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། དེ་ལ་དང་པོ་ཕྱིའི་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཐོ་རངས་ཀྱི་ཐུན་མཚམས་ནི་མ་རིག་པ་མུན་པའི་སྣང་བ་ནས། ཇི་སྲིད་ཉི་མ་གསལ་བར་མ་གྱུར་པ་སྟེ་དེ་ལ་འོད་གསལ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་ཞིང༌། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དང་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཉི་མ་ཤར་བ་ལ་སྣང་བ་མཆེད་པའོ། །ཉི་མ་ནུབ་པའི་ཐུན་མཚམས་སུ་མ་རིགས་པའོ། །ཟླ་བ་ཤར་བ་ལ་སྣང་བའོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱི་རོལ་ངེས་པར་བསྟན་པ་བཤད་ནས། ད་ནི་ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་རིམ་པ་འདིས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རིམ་པ་འདིའོ། །དང་པོ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ལ་འོད་ཟེར་ལྔའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི། སྣང་བ་སྟེ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་མཆེད་པ་སྟེ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུའོ། །བཞི་པ་ནི། སྣང་བ་ཐོབ་པ་སྟེ་མུན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་མུན་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་ལ་འོད་གསལ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་རྟག་ཏུ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་ཕྱི་ནང་གི་མངོན་བྱང་གི་ཁྱད་པར་གསུངས་ཏེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པར་ནང་གི་མངོན་བྱང་མི་གསལ་བ་གསལ་བར་མཛད་པའོ། །ལུང་དེ་དག་གིས་ཐོ་ རངས་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་སྐྱེ་བར་སྟོན་པ་མིན་ཏེ། ལུགས་བཟློག་དང་ལུགས་མཐུན་གཉིས་གང་གིའང་སྐྱེ་རིམ་དང་མི་མཐུན་པས་སོ། །ཕྱིའི་ཞག་གཅིག་ལ་དུམ་བུ་བཞིར་བྱས་ནས་དེ་བཞི་སྟོང་པ་བཞིར་སྟོན་པའང་མིན་ཏེ། ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་མཚམས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་བྲལ་བར་བཤད་པ་མི་འགྲིག་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྐད་ཅིག་ཡིན་པར་བླ་མ་མཆོག་བཤད་རྣལ་འབྱོར་བ་ཉིད་ཡུལ་ཞེས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོ་རངས་ཀྱི་ཐུན་ལ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཐོ་རངས་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་སྟོང་པ་བཞིའི་དཔེན་བཤད་པ་ཡང་གཞུང་གཉིས་ལས་མི་འཇུག་པས་སྟོང་པ་བཞི་དུས་མཚམས་བཞིར་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། འདི་ནི་སྟོང་པ་བཞི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དཔེའི་སྒོ་
Chinese
乐喜（Lakshmi）说，地的手印次第也是以五种相的顺序作为大手印的次第。觉俄（’Gos）的观点认为，通过白天等外在的例子来确定光明，是外在的现证；通过内在的征象来确定，是内在的现证。此处《行集》（Spyod bsdus）中说：对此，首先要展示外在的，黎明时分的界限是从无明黑暗的显现，直到太阳显现为止，在那里光明是清净无垢的形态显现，与身语意分离的一切都具有空性的自性。太阳升起时，显现增长。太阳落山的界限是无明。月亮升起时，显现。这样，在讲述了四种空性的外在确定展示之后，现在要展示内在的现证，各自以自己所能理解的相的次第来展示。对此，次第是这样的：首先，像阳焰一样，看到具有五种光芒的集合。第二是显现，像月亮的光芒一样。第三是显现增长，像太阳的光芒一样。第四是显现获得，像黑暗一样。然后，在脱离黑暗的瞬间，光明，即非常清晰、恒常显现的自性，以胜义谛的自性，用智慧之眼看到。这样讲述了内外现证的差别，在现证的次第中，使不明显的内在现证变得明显。这些经文并不是说在黎明等四时产生这些智慧，因为无论顺行还是逆行，都与生起次第不符。也不是说将外在的一天分为四个部分，然后将这四个部分展示为四个空性，因为黎明时分说与身语意三者分离是不合理的，而且上师至尊说瑜伽士的境界是菩提一刹那，黎明时分不具备这种特征。那么，如果说黎明等四者是四个空性的例子，但两种论典都不允许，那么如何说四个空性是四个时分呢？这是以四个空性作为外在例子的方式
English
Lakshmi said that the sequence of the earth mudra is also the sequence of the great mudra in the order of the five signs. According to Je Gö, determining luminosity through external examples such as daytime is external manifestation, and determining it through internal signs is considered internal manifestation. Here, in the Compendium of Practices, it says: "Therefore, first the external should be shown. The boundary of dawn is from the appearance of the darkness of ignorance until the sun appears. There, luminosity appears as a clear and stainless form, and everything separated from body, speech, and mind is of the nature of emptiness. When the sun rises, appearance increases. The boundary when the sun sets is ignorance. When the moon rises, appearance. Thus, after explaining the definite manifestation of the four aspects of emptiness externally, now the internal manifestation of enlightenment should be shown in this order of characteristics that each individual should understand for themselves. Therefore, the order is as follows: First, like a mirage, one sees a collection of five rays of light. Second, appearance, like the rays of the moon. Third, increasing appearance, like the rays of the sun. Fourth, obtaining appearance, like darkness. Then, in the instant of separation from darkness, luminosity, which is very clear and always appearing, is seen with the eye of wisdom as the self-nature of the ultimate truth." Thus, the difference between external and internal manifestation is explained. In the sequence of manifestation of enlightenment, the unclear internal manifestation is made clear. These scriptures do not show that these wisdoms arise at the four times of dawn, etc., because neither the forward nor reverse order agrees with the order of arising. Nor is it that one divides the external day into four parts and then shows these four as the four emptinesses, because it is not appropriate to say that the time of dawn is separated from body, speech, and mind, and because the characteristics of what the supreme guru said is the realm of the yogi, the instant of enlightenment, are not complete at the time of dawn. So, if it is said that the four, dawn, etc., are examples of the four emptinesses, but the two treatises do not allow it, then how is it said that the four emptinesses are four times? This is the way of using the four emptinesses as external examples.
Tibetan
ནས་ངེས་པར་བྱེད་པ་དང༌། ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཆར་ཚུལ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ལ། ཕྱི་དང་ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་གསུངས་པས་ངེས་བྱའི་དོན་འོད་གསལ་ལ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཡོད་པའང་མིན་ལ། དབང་དུས་ཀྱི་སྟོང་པ་བཞི་ངོས་པའང་མིན་ཏེ། དབང་གསུམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགའ་བ་བཞི་པསྐྱེད་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་འོད་གསལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གསོལ་བ་བཏབ་ལ་དེའི་མན་ངག་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། དབང་གསུམ་པ་བསྐུར་བ་ནི་འདིའི་གདམས་ངག་འཆད་པའི་སྔོན་འགྲོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཕྱིའི་མངོན་བྱང་གི་སྟོང་པ་བཞི་དབང་གསུམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཆད་པ་མི་འཐད་དོ། །ཕྱིའི་དུས་བཞི་དང་སྟོང་པ་བཞི་དཔེ་ དོན་དུ་སྦྱོར་བ་གཞུང་གཉིས་ལས་སྐབས་འདིར་མ་བཤད་ཀྱང༌། སྤྱོད་བསྡུས་ལས་དུས་ཚིགས་གཞན་གསུམ་གྱི་དུས་ཀྱི་ཉི་འོད་དང་ཟླ་འོད་དང་སྨག་གི་མུན་པས་ཁྱབ་པའི་ནམ་མཁའ་དང་སྟོང་པ་གསུམ་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་སེམས་དབེན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་ལ། དེས་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་དང་སྟོང་པ་བཞི་པ་དཔེ་བཞི་པ་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་ཤེས་པར་ནུས་སོ། །དེས་ན་མཚན་མོ་སྣང་བའི་ཆ་སྟེ་གསལ་བ་ཉི་མའི་ཟེར་འགྱེད་སྣང་བ་མཆེད་པ་ཡིན། མཚམས་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་རང་གི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་ལན་ཅིག་མིན་པར་འགྲོ ། ཞེས་པས་དུས་ཚིགས་གསུམ་དང་སྣང་བ་གསུམ་སྦྱར་ལ། མཚན་མིན་ཉིན་པར་མ་ཡིན་མཚམས་མ་ཡིན། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་བཞི་པ་དང་ཐོ་རངས་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མོའི་མུན་པ་མ་ལུས་འདས་ཤིང་མཚམས་ཀྱི་སྣང་བ་གང་དུ་འདས་པ་དང༌། ཇི་སྲིད་ཉི་མ་མ་ཤར་སྐད་ཅིག །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མཚམས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་ཉི་འོད་ནུབ་པའི་མཐའ་ནས་མཚོན་མོའི་ཐུན་གཉིས་པ་ལ་མ་སློབ་པའི་བར་མཚམས་ཀྱི་མུན་པ་སྟེ། སྣང་མུན་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་མིན་གྱི་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སྣང་བཙམ་མོ། །མཚན་མོའི་མུན་ནག་གི་ཐུན་གཉིས་པ་ནས་ཐོ་རངས་ཀྱི་ཐུན་ལ་མ་སླེབ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་མུན་པའོ། །དེ་གཉིས་ག་དུ་ཟད་ནས་ཉི་འོད་ཀྱི་སྣང་བས་མ་སླེབ་པའི་བར་ནི་ཐོ་རངས་ཀྱི་ཐུན་ཡིན་ལ། དེ་ན་སྤྱོད་བསྡུད་ལས་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་ངོས་བཟུང་བ་དང་དོན་གཅིག་གོ །དེ་ ལྟ་ན་ཉི་འོད་ཐོག་མར་སླེབ་ནས་མ་ནུབ་ཀྱི་བར་དང་དེ་ནུབ་ནས་སྨག་འཐུག་པོ་མ་སངས་ཀྱི་བར་དང༌། དེ་སངས་ཏེ་ཟླ་འོད་ཤར་ནས་དེ་མ་ནུབ་ཀྱི་བར་དུ་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ཉི་འོད་དང་ཟླ་འོད་སྨག་གི་མུན་པས་ནོན་པའི་དབང་གིས་ནམ་
Chinese
來進行確定，以及通過內在瑜伽士的禪定中顯現方式的徵象來進行確定。由於說了外在和內在的現證菩提，因此所要確定的意義光明，也不是有內外兩種，也不是灌頂時的四空，因為在依賴第三灌頂生起四喜之後，為了顯示光明而祈請，並且因為是顯示其口訣，以及給予第三灌頂是講解此口訣的前行。因此，將外在現證菩提的四空解釋為依賴第三灌頂所生的智慧是不合理的。外在的四時和四空的比喻
English
to ascertain, and to ascertain through the signs of the way of appearing in the samadhi of the inner yogi. Since it is said that outer and inner Abhisambodhi, therefore, the meaning of what is to be ascertained, luminosity, is not of two kinds, inner and outer, nor is it the four emptinesses at the time of empowerment, because after relying on the third empowerment to generate the four joys, one prays in order to show luminosity, and because it is to show its instructions, and because giving the third empowerment is the preliminary to explaining this instruction. Therefore, it is not appropriate to explain the four emptinesses of outer Abhisambodhi as the wisdom born from relying on the third empowerment. The analogy of the four outer times and the four emptinesses