Tibetan
ས་བརྗོད་པ་ནི་དེའི་དོན་བཤད་ནས་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གོ་བ་སྐྱེད་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པར་དམིགས་ཏེ་ཞེས་པ་ན་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཙམ་མིན་གྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟུང་འཇུག་ལ་ངོ་སྤྲོ་བའོ། །སླར་ཡང་ཞེས་པ་ནི་སྔར་དཔེའི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་བསྐུར་བའི་དུས་སུའང་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལའང་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དེ། སེམས་དབེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལ་བལྟོས་ནས་གསུངས་སོ། །སྤྱོད་བསྡུས་ལས། དབང་གསུམ་པ་བསྐུར་བ་ལ་འོད་གསལ་གྱི་སྐོར་བཤད་པའི་འོག་ཏུ་བཞི་པ་བསྐུར་བ་ལྟར་བཤད་ཅིང༌། རིམ་པ་འདིར་ཡང་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་པ་བཞི་དང༌། དེ་ལས་སྒྱུ་མའི་སྐུར་བཞེངས་ པའི་ཚུལ་བཤད་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བར་བཤད་པ་ནི། བཤད་པའི་རིམ་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ལག་ལེན་གྱི་རིམ་པ་ནི་དབང་གསུམ་པ་བསྐུར་བའི་འཇུག་ཐོགས་ཉིད་དུ་དབང་བཞི་པ་བསྐུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དབང་བཞི་པ་མ་བསྐུར་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཆུ་ལས་ཉ་ལྡང་བའི་ཚུལ་དུ་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུར་བཞེངས་པའི་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སློབ་མས་མཆོད་བསྟོད་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང༌། སློབ་དཔོན་གྱིས་མན་ངག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཆོད་ཅིང་བསྟོད་པ་དང༌། གསོལ་བ་གདབ་པའོ། །དངཔོ་ནི། དབང་བསྐུར་ཡང་དག་ཐོབ་ནས་ནི། ཞེས་པ་ནས་མཉེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མཚམས་སྦྱར་བས། ཁམས་གསུམ་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། ཞེས་པ་ནས། ནམ་མཁའ་མཉམ་པའི་ཐུགས་མངའ་བ། །དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པའི་ཚིག་བཅད་བཞིས་བསྟོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ལས་དང་ཞེས་པ་བཞིས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་དང༌། ཕུང་པོ་ཞེས་པ་བཞིས་གསུང་རྡོ་རྗེ་དང༌། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་བཞིས་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པར་ལཀྵྨཱིས་བཤད་དེ་དེའི་འགྲེལ་པར། རྣམ་བརྟགས་མེད་ཅིང་ཞེས་པ་བཞི་མེད་དོ། གཉིས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཅན། །མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ་ལྟ་འདོད་པའི། །སློབ་མས་ཐལ་སྦྱར་བསྟོད་ནས་ནི། །སླར་ཡང་བླ་མ་བསྐུར་བར་བྱ། ཞེས་མཚམས་ སྦྱར་རོ། །དེ་ནས་ལས་དང་སྐྱེ་ལས་ཞེས་པ་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་བསྟོད་དེ། མགོན་པོ་ཆེན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དང་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ཞེས་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། །འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་བཞི་པསྟན་པ། འོད་གསལ་དུ་ཞུགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འགྲུབ་པའི་ཚུལ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་གྱི་གཞི་ལ་གནས་ནས་བྱ་བ་དང༌། དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དབང་བླང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མངོན་དུ་བྱ་རྒྱུའི་འོད་གསལ་གཉིས་དང༌། འོད་གསལ་གྱི་དེ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་དང༌། འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་གཉིས་པོསྟན་པའོ། །ཕྱིའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང༌། ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་བཞིས་མཚམས་སྦྱར་ནས། མཚན་མོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །འདིའི་ཕྱིའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཕྱིའི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་བྱང་སེམས་འཛགས་པའི་དུས་སུ་བདེ་བ་མྱོང་བ་ནི་མཚན་མོ་སྣང་བའི་ཆའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིགས་ཁྱབ་པའི་དུས་སུ་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པ་སྟེ་གསལ་བ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་དང་འདྲ་བའི་ཉིན་མོའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྡོ་རྗེའི་རྩ་བའམ་དབུས་སུ་ཕྱིན་པ་ན་སྣང་བ་ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་དགའ་བ་བྱུང་བ་ནི་ཉིན་མཚན་ལས་འདས་པའི་མུན་ པས་བརྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པོ་དེའང་རང་རང་གི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་སྟེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་ནང་ན་གནས་པའི་ཚེ་ནི་མཚན་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དང་བྲལ་བ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐད་ཅིག་ནི་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བླ་མའི་ཞལ་ནས་ཐོབ་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་འོད་གསལ་ལོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ནི་མཚན་མོ་ཞེས་པ་གསུམ་སྟེ་རང་བཞིན་དང་སྣང་བའི་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེར་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་ལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་བཞིན་ཉིད་བཤད་པར་བྱའོ། །སྐད་ཅིག་མ་དེ་ནི་མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་དང་མཚམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྣང་བ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་འོད་གསལ་སྔ་དྲོའི་མཚམས་སོ། །རིམ་པ་འདིས་ཕྱིའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། ཞེས་ལཀྵྨཱིས་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ནང་གི་བདེ་བ་རྟོག་བྲལ་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སྐད་ཅིག་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་ཏེ་ནང་གི་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ནི་འོད་གསལ་བའི་སྐད་ཅིག་དག་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། དེའང་ཉོན་མོངས་པའི་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། །ནང་གི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པའོ་ནི་ཡེ་ཤེ
Chinese
宣说地，是指解释其意义，从而生起对意义的俱生之理解。以无二为目标，并非仅仅是乐空无别，而是认识无二之智慧双运。再次，是指在先前授予作为例子的智慧时，也生起了乐空无别的俱生。对此也使用“真实菩提心”的名称，如经中所说，心寂之三智慧称为真实菩提心。因此，这是相对于它而说的。《行集》中，在宣说授予第三灌顶的光明之后，像宣说授予第四灌顶一样宣说。在此次第中，也是在光明之四口诀，以及从那之中生起幻身之方式宣说完毕之后，宣说授予真实菩提心之灌顶。这仅仅是宣说的次第，而实修的次第则是在授予第三灌顶的结尾处即授予第四灌顶。如果不是这样，在未授予第四灌顶之前，就像鱼从水中跃起一样，宣说生起双运身之方式，就存在过失。第二部分分为二：弟子供养赞颂祈请，以及上师如实宣说口诀。第一部分分为二：供养与赞颂，以及祈请。第一部分是：从“获得圆满灌顶后”到“令欢喜”之间作为分界，从“从三界中解脱”到“具有等同虚空之意，向无缘您顶礼”这四句诗偈表达了赞颂。拉吉米（Lakshmi）说，以“业和”等四句赞颂身金刚，以“蕴”等四句赞颂语金刚，以“如何”等四句从意金刚的角度赞颂，并在其注释中说，没有“无分别”等四句。第二部分是：一切皆为空性之自性，渴望现证菩提的弟子合掌赞颂后，再次祈请上师灌顶，作为分界。之后，以“业和生业”等三句诗偈进行赞颂，应知大怙主、大上师和大金刚三者是金刚三之自性。如此讲解。
English
Explaining the ground means explaining its meaning, thereby generating an understanding of the innate nature of meaning. "Focusing on non-duality" does not merely mean the inseparability of bliss and emptiness, but rather introducing the union of non-dual wisdom. "Again" refers to the fact that even when previously bestowing the wisdom of example, the innate nature of bliss and emptiness was generated. This is also referred to as the "ultimate bodhicitta," as it is said that the three wisdoms of mind isolation are called the ultimate bodhicitta. Therefore, it is spoken in relation to that. In the Compendium of Conduct, after explaining the circle of luminosity for the third empowerment, it is explained as if bestowing the fourth empowerment. In this sequence as well, after explaining the four instructions of luminosity and how to arise as the illusory body from that, it is explained that the empowerment of ultimate bodhicitta is bestowed. This is merely the sequence of explanation, but the sequence of practice is that the fourth empowerment is bestowed at the very end of bestowing the third empowerment. If it were not so, there would be the fault of explaining how to arise as the union body like a fish leaping from water before the fourth empowerment is bestowed. The second part has two: the disciple offering praise and making requests, and the master explaining the instructions as they are. The first part has two: offering and praise, and making requests. The first is: from "Having obtained the perfect empowerment" to "to be pleased" as the boundary, from "Liberated from the three realms" to "I prostrate to you, who possess a mind equal to space, without object" these four verses show praise. Lakshmi said that the four verses beginning with "Action and" praise the vajra body, the four verses beginning with "Aggregates" praise the vajra speech, and the four verses beginning with "How" praise from the perspective of the vajra mind, and in its commentary it says that the four verses beginning with "Without discrimination" are absent. The second is: "All are of the nature of emptiness, those disciples who wish to see perfect enlightenment, having praised with folded hands, again request the master to empower," as the boundary. Then, praise is given with the three verses beginning with "Action and birth action," and it should be known that the three, the Great Protector, the Great Master, and the Great Vajra, are the nature of the three vajras. Thus it is explained.
Chinese
第二，有四点。 展示四种光明之窍诀。 即使进入光明，也能成就众生之利益。 一切行为皆安住于光明之基础上而行， 并获得胜义菩提心之灌顶。 第一，有三点。 展示应显现之二光明， 获得光明之实性的利益， 以及显现光明之二禅定。 外之现证菩提， 与内之现证菩提。 第一是： 以“如是”等四句连接， 说了“夜晚”等。 此处之外之现证菩提，是依赖外之手印而证得菩提， 从顶轮降下菩提心之时体验快乐，是夜晚显现之分。 以菩提心遍布一切肢节之关节之时，体验喜悦，是光明增长，应知其为如太阳光芒般显明的白昼自性。 其后，到达金刚之根或中央时，产生光明近得之喜悦，犹如超越昼夜之昏厥。 彼三刹那亦以各自之习气自性而行，即与其一同安住。 安住于金刚宝中之时，是远离以夜晚等词所表示之三智慧。 菩提自性之刹那，是瑜伽士以智慧所应证悟之境，从上师处获得并应修习之光明。 详细解释彼者，即三个“夜晚”，在无自性与显现之烦恼的刹那，导师应为弟子讲述真实之究竟。 彼刹那，是远离夜晚与白昼与界限之体性三显现的光明，即黎明之界限。 以此次第应知外之现证菩提之次第。 乐希米（Lakshmi）如是说。 第二是： 内部的无分别喜乐，刹那间获得佛陀菩提。 如是说，内部的佛陀菩提，是能以光明的刹那而获得。 彼亦是远离烦恼垢染的大乐。 所谓内部的菩提，即是智慧。
English
Secondly, there are four points. Showing the four key instructions of clear light. Even when entering clear light, the way to accomplish the benefit of sentient beings. All actions are performed while abiding on the basis of clear light, And receiving the empowerment of the ultimate Bodhicitta. Firstly, there are three points. Showing the two clear lights to be manifested, The benefit of obtaining the very nature of clear light, And the two meditations that manifest clear light. The external manifestation of enlightenment, And the internal manifestation of enlightenment. The first is: Connected by four sentences such as "Thus," He said, "Night" and so on. Here, the external manifestation of enlightenment is enlightenment based on the external mudra, Experiencing bliss at the time when Bodhicitta drips from the crown of the head is part of the appearance of night. Experiencing joy when Bodhicitta pervades the joints of all limbs is the increase of appearance, and it should be known as the nature of day, which is like the appearance of the sun's rays. After that, when one reaches the root or center of the vajra, the joy of near attainment of appearance arises, like fainting in darkness beyond day and night. Those three moments also proceed with their respective habitual natures, that is, they abide together with it. When abiding in the vajra jewel, it is devoid of the three wisdoms indicated by the words night and so on. The moment of Bodhicitta's nature is the clear light that is to be realized by the wisdom of the yogi, obtained from the guru's mouth, and to be meditated upon. Explaining it in detail, there are three "nights," and in that moment without the afflictions of self-nature and appearance, the teacher should explain the true ultimate reality to the student. That moment is the clear light, the boundary of dawn, which is free from the three appearances of night, day, and boundary. In this order, the order of external manifestation of enlightenment should be known. Lakshmi explains it thus. The second is: Internal bliss, free from concepts, Buddhahood is attained in an instant. It is said that internal Buddhahood is attained in moments of clear light. It is also great bliss, free from the defilements of afflictions. The so-called internal enlightenment is wisdom.