Tibetan
ད་བདག་པོ་འདོད། །གཙོ་བོ་ཡང་ནི་བསྡུས་པ་ལས། །གནས་རྣམས་ཀྱི་ནི་གྲགས་སུ་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ ཕྱིར་རོ། །བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་གཞི་ནི་ཉེར་བཞི་ཡིན་ལ། འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཐིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་བདག་པོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་འབྱེད་པར་གསུངས་པས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱིས་ནི། །གསུམ་ཕྱེ་ཞེས་པ་བརྒྱད་ལ་ཉེར་བཞིར་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་གྱི་ཉེར་བཞི་ལ་དོན་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མིན་ནོ། །གཙོ་བོ་དོན་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལ་འཁོར་སྟོག་ཕྲག་རེ་རེར་གྱེས་པ་རྣམས་སྟོང་ཕྲག་ཉེར་བཞི་པ་ཚན་པ་གསུམ་དུ་འདུ་ལ། དེའང་ཁྲག་འབབ་པ་ཉེར་བཞི་རླུང་འབབ་པ་ཉེར་བཞིར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི། །རྩ་ནི་རྟག་ཏུ་རྨད་བྱུང་བ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་འབབ་པར་ཤེས། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཕེལ། །རྟག་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྩ། །སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི། །ཁྲག་འབབ་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཉི་མ་འཕྲོ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །རྟག་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྩ། །སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི། །རླུང་རྒྱུ་བར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་འབབ་པའི་དབྱེ་བས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །སཾ་བྷུ་ཊ་ལས། སྙིང་སྟོབས་སྐུ་དེ་རྡུལ་བཅས་ངག །མུན་པ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས། །སྙིང་སྟོབས་ཁུ་བ་རིན་ཆེན་རྡུལ། མུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད། ཅེས་རྩ་གསུམ་ནས་འབབ་པའི་ཁུ་བ་སྐུ་དང་རྡུལ་གསུང་དང་མུན་པ་སེམས་གསུངས་ཤིང་འདིར་རླུང་འབབ་པར་གསུངས་པའང་གཙོ་བོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས། རྩ་བརྒྱད་པོ་རེ་རེ་ལ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་ འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །ཐིམ་པ་ནི་བྱུང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ་རླུང་གཉིས་དེར་ད་གཟོད་འཇུག་པར་འགྱུར་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་གཉིས་རྩ་དེར་ལྟ་སྤྱོད་བཞིན་པའོ། །བདག་པོའང་དབང་བྱེད་པ་ནི་རྩ་དེར་དེ་གཉིས་ལ་སྔར་དབང་བྱས་ཟིན་པའོ། །རྒྱུད་དེ་ལས། ལུས་ཀྱི་སྙིང་གི་ནང་དུ་ནི། །རྩ་རྣམས་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་གནས། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་ཉེ་བར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང༌། དེའི་འགྲེལ་པ་མན་སྙེ་ལས། ཨ་བ་དྷཱུ་ཏཱི་དང་ལྷན་ཅིག་རྩ་ལྔ་རྣམས་དང་པོ་སྟེ། དེའི་རྗེས་སུ་གསུམ་དང༌། དེ་ནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཞེས་པའོ་ཞེས་དང༌། །མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་དང་པོར་སྙིང་གི་རྩ་ལྔ་རྣམས་སྐྱེའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་གསུམ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་བརྒྱད་རྣམས་སོ་ཞེས་མངལ་དུ་དང་པོར་སྙིང་གའི་རྩ་ལྔ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང༌། དེ་ནས་གསུམ་སྐྱེས་པས་རྩ་བརྒྱད་འཆགས་ལ། དེ་ནས་རྩ་ཉེར་བཞི་འཆགས་པར་བཤད་དོ། །དེའི་དོན་ལ་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་དང་པོར་མངལ་དུ་རྩ་དབུ་མ་དང་སུམ་སྐོར་མ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་སྟེ་དྲུག་དུས་མཉམ་དུ་འཆགས་པར་འདོད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཨ་བ་ངྷཱུ་ཏཱི་དང་ལྷན་ཅིག་རྩ་ལྔ་དང་པོར་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་ནི་རྩ་དབུ་མ་དང་བཅས་པའི་ལྔར་བཤད་ཀྱི་དེ་དང་བཅས་པའི་དྲུག་ཏུ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང༌། དང་པོར་སྙིང་གའི་རྩ་ལྔ་སྐྱེའོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་གསུམ་པྱུང་བས་བརྒྱད་དུ་འཇོག་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། རྩ་བརྒྱད་ལ་དྲུག་ཆགས་པའི་རྗེས་སུ་གཉིས་ལས་མེད་པའི་ ཕྱིར་དང༌། རོ་རྐྱང་དབུ་མ་རྩ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་སྡོམ་འབྱུང་ལས་གསུངས་པས་རོ་རྐྱང་རྗེས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་དོ། །རྒྱུད་རྡོར་ཕྲེང་ལས་ཀྱང༌། དེ་གསུམ་སྤྲོ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །རིམ་གྱིས་ཐུན་ནི་བརྒྱད་དུ་འགྱུར། ཞེས་སྙིང་གའི་རྩ་འདབ་བརྒྱད་ཀ་རྩ་གསུམ་ལས་གྱེས་པར་གསུངས་པས་ཀྱང་སུམ་སྐོར་མ་དང་འདོད་མ་དང་ཁྱིམ་མ་དང་གཏུམ་མི་དང་བདུད་བྲལ་མ་ལྔ་ཆགས་པའི་རྗེས་སུ་རོ་རྐྱང་ཆགས་པར་སྨྲ་བ་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་རོ་རྐྱང་དབུམ་གསུམ་དང་སུམ་སྐོར་མ་དང་འདོད་མ་ལྔ་དུས་མཉམ་དུ་ཆགས་པའི་རྗེས་སུ་ཁྱིམ་མ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཆགས་པ་ནི་མན་སྙེའི་ལུགས་སོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་སུམ་སྐོར་མ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཆགས་པའི་རྗེས་སུ་དེ་རྣམས་རེ་རེ་ལ་མཚམས་ཀྱི་རྩ་འདབ་རེ་གྱེས་པས་ཐུན་ཚོད་བརྒྱད་ཀྱི་རྩར་འགྱུར་ཏེ། རིམ་གྱིས་ཐུན་ནི་བརྒྱད་དུ་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །སུམ་སྐོར་མ་དང་འདོད་མ་གཉིས་རྩ་གསུམ་དང་མཉམ་དུ་ཆགས་ཀྱང་དེ་གསུམ་ལས་གྱེས་པ་མི་འགལ་ལོ། །བདུད་བྲལ་མ་ནི་ལྟེ་བ་ནས་ལངས་ཏེ་ལྕེའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་གནས་ལ། དེ་ལའང་ཨ་བ་ངྷཱུ་ཏཱི་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པར་མན་སྙེ་དང་སྡོམ་འབྱུང་འགྲེལ་པར་བཤད་དེ། མགྲིན་པ་ནས་དབུ་མ་དང་བྲལ་བར་གསལ་ལོ། །སྙིང་གནས་རྩ་བརྒྱད་ཆགས་པར་བཤད་པ་ནི་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་འདབ་མའི་སུམ་སྐོར་མ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པདུད་བྲལ་མ་དང་བརྒྱད་པརྒྱད་ཡིན་ལ། སྙིང་གར་ཐུན་བརྒྱད་ཀྱི་རྩ་བཤད་པ་ནི་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་མཚམས་ཀྱི་འདབ་མའི་རྩ་བརྒྱད་ཡིན་པས་མི་གཅིག་གོ །རྩའི་གཙོ་ མོ་གསུམ་ནིལུས་ཀྱི་དབུས་ནས་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང༌། རོ་རྐྱང་གི་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་དབུ་མ་ལ་འ
Chinese
现在是主宰。而且，从总集的主尊来说，会成为处所的名称。因为这样说了。分为七十二的基础是二十四，分为七十二的原因是，因为说是分为消融、受用和主宰三种而分，所以，身语意的咒语，说“三分”是把八分为二十四的原因，而不是把二十四分为二的原因。主尊这两个意义各自化为眷属千百，这二十四千分为三组。而且，也说是血流二十四，风流二十四。如彼经云：二十四千数，脉常极稀奇，菩提心流注，一切乐增长。常时极稀奇之脉，二十四千数，当知血流注，具日照之体性。常时极稀奇之脉，二十四千数，当知风运行。这样说了。也以风、胆汁、痰流动的差别这样说了。《桑布扎》中说：勇气身即有尘语，黑暗心之自性中，勇气精液珍宝尘，即是生黑暗。这样说了从三脉流出的精液，勇气是身，尘是语，黑暗是心。这里说风流动，也是因为主尊是生起心，所以，八脉各自以身语意三分的原因是这样。消融是菩提心或风二者现在才进入那里。受用是那二者在那脉中如观看般受用。主宰也是行使权力，是那二者在那脉中先前已经行使权力了。彼续中说：身体心脏之中，五脉种种住，以身语意之差别，近说二十四。这样说了。其注释《曼涅》中说：与阿瓦杜帝一起，五脉最初，其后是三，然后是二十四，这样说。在胎儿的阶段，最初生起心脏的五脉，其后是生起的三脉，这样说。
English
Now is the master. Moreover, from the chief of the collection, it will become the name of the place. Because it is said like that. The basis for dividing into seventy-two is twenty-four, and the reason for dividing into seventy-two is because it is said to be divided by dividing into three: dissolution, enjoyment, and mastery. Therefore, the mantras of body, speech, and mind, saying "three divisions" is the reason for dividing eight into twenty-four, not the reason for dividing twenty-four into two. The two meanings of the chief, each divided into thousands of retinues, these twenty-four thousand are divided into three groups. Moreover, it is also said that twenty-four of blood flow and twenty-four of wind flow. As it says in that very text: Twenty-four thousand, the veins are always wonderful, the bodhicitta flows, all happiness increases greatly. The vein that is always wonderful, twenty-four thousand, know that blood flows, possessing the nature of sunlight. The vein that is always wonderful, twenty-four thousand, know that wind moves. It is said like this. It is also said like that by the difference of the flow of wind, bile, and phlegm. In the Samputa it says: Courage is the body, speech with dust, from the nature of the dark mind, courage is the essence, precious dust, which is the very cause of darkness. It is said that the essence flowing from the three veins, courage is the body, dust is the speech, and darkness is the mind. Here, it is said that the wind flows, also because the chief is the arising of the mind, so the reason for dividing each of the eight veins by the three of body, speech, and mind is like that. Dissolution is when the bodhicitta or the two winds now enter there. Enjoyment is when those two are enjoying in that vein as if watching. Mastery is also the exercise of power, it is that those two have already exercised power in that vein. In that tantra it says: Within the heart of the body, the five veins abide in various ways, by the difference of body, speech, and mind, it is said to be nearly twenty-four. It is said like this. In its commentary, ManNye, it says: Together with Avadhuti, the five veins are the first, after that is three, and then it is said to be twenty-four. In the stage of the fetus, the five veins of the heart arise first, after that the three that are born, it is said like that.
Chinese
说“是你们”那样，在胎中最初心脏的五脉同时产生，之后产生三脉，形成八脉，之后说形成二十四脉。关于那个意义，一些智者认为最初在胎中，中脉和三旋脉等五脉，即六脉同时形成是不合理的，因为说阿瓦杜帝（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）一起五脉最初产生，是说和中脉一起的五脉，而不是说和它一起的六脉的缘故，而且说了最初心脏的五脉产生。另外，在那之后产生三脉而安立为八脉也是不合理的，因为八脉在形成六脉之后只有两脉的缘故，而且《集生论》中说寂静脉、中脉是其他所有脉的所依，因此寂静脉之后产生是不合理的。《金刚鬘续》中也说：“彼三舒展之结合，次第变为八分。”这样说了心脏的八脉瓣都从三脉中分出，因此在三旋脉和欲脉、家脉和猛脉、离魔脉五脉形成之后，说寂静脉形成是不合理的。因此，寂静脉、中脉三脉和三旋脉、欲脉五脉同时形成之后，家脉等三脉形成是曼涅的观点。这样，心脏方向的脉，三旋脉等四脉形成之后，那些各自生出一个边际的脉瓣，因此变为八分脉，如所说“次第变为八分”。三旋脉和欲脉二脉和三脉同时形成，但是从那三脉中分出并不相违。离魔脉是从脐部升起，到达舌尖，而且，那也依靠阿瓦杜帝（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）而存在，曼涅和《集生论》的注释中这样说，从喉咙和中脉分离是明确的。说心脏处形成八脉，是寂静脉、中脉三脉，瓣的三旋脉等四脉，离魔脉和八分脉是八脉，心脏处所说的八分脉是心脏方向边际的瓣脉八脉，因此不是一个。脉的主 要是三脉，从身体的中央向上向下遍布，寂静脉的两脉拥抱中脉。
English
It is said that, like saying "it is you," the five channels of the heart are first born simultaneously in the womb. Then, when three are born, eight channels are formed. After that, it is said that twenty-four channels are formed. Regarding that meaning, some scholars think that it is unreasonable for the central channel and the three revolving channels, etc., five channels, that is, six channels, to be formed simultaneously in the womb at first. Because it is said that the five channels together with the Avadhuti (藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思) are first born, it is said that the five channels are together with the central channel, but not that the six channels are together with it. Moreover, it is said that the five channels of the heart are first born. Furthermore, it is also unreasonable to establish eight channels by producing three channels after that, because there are only two channels after the eight channels have formed six channels. Moreover, it is said in the Samutpāda that the quiescent channel and the central channel are the basis of all other channels, so it is unreasonable for the quiescent channel to be born later. It is also said in the Vajramālā Tantra: "By the combination of those three spreading, it gradually becomes eight parts." Thus, it is said that all eight petals of the heart channel are separated from the three channels. Therefore, it is unreasonable to say that the quiescent channel is formed after the five channels of the three revolving channels, the desire channel, the house channel, the fierce channel, and the demon-free channel are formed. Therefore, the quiescent channel, the central channel, the three channels, and the three revolving channels and the five desire channels are formed simultaneously, and then the three house channels, etc., are formed, which is the view of Manngye. In this way, after the four channels in the direction of the heart, the three revolving channels, etc., are formed, each of them separates a marginal channel petal, so it becomes eight parts of the channel, as it is said, "It gradually becomes eight parts." Although the two channels of the three revolving channels and the desire channels are formed simultaneously with the three channels, it is not contradictory that they are separated from those three channels. The demon-free channel rises from the navel and reaches the tip of the tongue. Moreover, it also exists relying on the Avadhuti (藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思), as it is said in the commentary on Manngye and the Samutpāda. It is clear that it is separated from the central channel from the throat. It is said that eight channels are formed in the heart, which are the quiescent channel, the central channel, the three channels, the four petals of the three revolving channels, etc., the demon-free channel, and the eight parts are eight channels. The eight parts of the channel mentioned in the heart are the eight petal channels on the edge of the heart, so they are not the same. The main channels are the three channels, which spread upward and downward from the center of the body, and the two channels of the quiescent channel embrace the central channel.