Tibetan
། སྙིང་བོ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པའི་ཐབས་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་ཀྱང་སྙིང་བོར་གྱུར་པ་མཆོག་ནི་རླུག་འགྲོ་འོང་གི་བཟླས་པའོ། །དེ་འདྲ་བའི་བཟླས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་སྟེ། རྡོར་ཕྲེང་ལས། གང་ཡང་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་རྣམས། །སྲོག་དང་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་པ། །གསང་སྔགས་རྒྱལ་བོ་ཟློས་བཞིན་དུ། །མི་ཤེས་བསམ་གཏན་ཀློག་པ་སྤང་། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡུངས་ཀར་གྱི་ནི་འབྲུ་ཚོད་ཙམ། ཞེས་པ་ནི་རྩ་རྒྱུད་དུ་ཡུངས་ཀར་གྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་དེ་འཆད་པར་བཞེས་ནས་བཤད་བྱར་བཀོད་པའོ། །འབྲུ་ཚོད་ཙམ་དེ་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་དངོས་པོ་སྟེ་ངོ་བོའོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །འོ་ན་ཡུགས་ཀར་གྱི་དོན་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོར་གསུངས་པས་རླུང་ལ་ཇི་ལྟར་དུ་གོ་སྙམ་ན། རིན་པོ་ཆེ་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པ་དེ་སྙིང་བོ་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པས་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཡིན་པར་ཤེས་ལ། རིམ་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོར་གོ་ཞིང༌། དེའང་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ལ་གནས་པ་དང༌། གནས་དེ་སྣའི་རྩེ་མོར་བསྒོམ་པར་གསུངས་པས་རླུང་འོད་ཟེར་ལྔའི་འབྱུང་འཇུག་བསྒོམ་པ་ ཡུངས་ཀར་གྱི་དོན་དུ་ཤེས་སོ། །རླུང་འོད་ཟེར་ལྔ་པོ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་བཤད་པ་ནི་རིགས་ལྔར་གོ་ལ། རིགས་ལྔ་པོ་དེའི་དབུས་ན་གནས་པའི་ལྷ་ནི་སྙིང་གའི་མི་བསྐྱོད་པར་གོ་བས་དེའི་ངོ་བོའི་སྲོག་རླུང་ངོ༌། །དེ་གསལ་བ་ནི་རིགས་པའི་སྲོག་རླུང་ཀུན་ལ་དབང་བྱེད་པའོ། །མི་གསལ་བ་ནི་ཕྲ་བའི་སྲོག་རླུང་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེའོ། །རྒྱུད་དེས་ནི་རླུང་འགྲོ་འོང་གི་བཟླས་པ་དེ་འོད་གསལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དང༌། རླུང་གི་གཙོ་བོ་སྲོག་རླུང་ནི་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ཡིན་པར་གསུངས་པས། །ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་གདམས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་བོ་ལས་ཀྱང་ཡང་སྙིང་མཆོག་ནི་རྡོར་བཟླས་ཡིན་པ་ལ་ངེས་པ་དྲང་དགོས་ཤིང༌། དེའི་གནད་མཐར་ཐུག་པ་ཡང་སྙིང་ག་ན་ཡོད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །གཉིས་པ་ནི། འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པར་ཡང་རྩ་རྒྱུད་ཀྱིས་རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ་ཡུངས་ཀར་གྱི་ཚད་ཙམ་སྒོམ་པར་གསུངས་པའི་དོན་རླུང་འགྲོ་འོང་གི་རྡོར་བཟླས་ཡིན་པའི་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་གསུངས་ཏེ་ཞེས་མཚམས་སྦྱོར་བའོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་སྔ་མས་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པར་མ་ཟད་པའོ། །རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ
Chinese
其精要乃是融入俱生光明之方法。而其中最为精要者，则是气息出入之念诵。如是之念诵为何？乃是所有有情众生之自性本然安住。如《金刚鬘》所云：“凡是三界有情众生，皆依赖于生命与勤作。秘密真言之王恒常诵，无知禅定诵读当舍弃。”即是如此。所谓“芥子之量”，乃是根本续中以芥子之语所指示者，被视为应阐释之对象而安立。芥子之量即是五种智慧之本体，亦即其自性。如是宣说。若问芥子之义既已宣说为五种智慧之自性，则应如何理解其与气息之关联？所说观修五色宝，乃是最胜精要，故应知其为圆满次第。所谓次第五色，应理解为五种智慧之自性。且其自性本然普在于一切众生之中，并说此安住之处应观想于鼻尖，故应知观修气息五光之生起与融入，即是芥子之义。气息五光被解释为五种智慧，应理解为五部。五部之中所安住之本尊，应理解为心间之不动佛，故其自性即是命气。其显明者，乃是能掌控一切理智之命气。不显明者，乃是微细命气，即不坏明点。因此，续部宣说气息出入之念诵，乃是生起光明俱生智慧之诸方法中最殊胜者，且气息之主——命气，乃是不坏明点。因此，必须确信，对于击中身体要害之脉气明点诀窍之精要而言，最极精要者乃是金刚念诵，且应知其究竟要点亦在于心间。第二，于《集经》后分第十八章中，亦明确宣说了根本续中所说观修五色宝芥子量之意义，即气息出入之金刚念诵之意义，如是作连接。“又”字表示不仅是前者确定了根本续之意义，还有五色宝
English
Its essence is the methods for entering into co-emergent luminosity. And the most essential of these is the recitation of the outgoing and incoming breath. What is such a recitation? It is the self-nature that naturally abides in all sentient beings. As the Vajra Garland says: "Whatever sentient beings of the three realms, rely on life and effort, constantly recite the king of secret mantras, unknowingly abandon meditation and reading." It is like that. The so-called "mustard seed size" is what is indicated by the term "mustard seed" in the root tantra, and it is taken as an object to be explained. That mustard seed size itself is the substance of the five wisdoms, that is, its essence. It is said. If the meaning of mustard seed has been declared to be the essence of the five wisdoms, how should it be understood in relation to the breath? The contemplation of the five-colored jewel is said to be the supreme essence, so it should be known that it is the completion stage. The so-called five-colored sequence should be understood as the essence of the five wisdoms. Moreover, it naturally abides in all beings, and it is said that this abiding place should be visualized at the tip of the nose, so it should be known that the arising and dissolving of the five rays of breath is the meaning of mustard seed. The five rays of breath are explained as the five wisdoms, which should be understood as the five families. The deity residing in the center of those five families should be understood as the immovable one in the heart, so its essence is the life breath. What is clear is that the life breath of reason controls everything. What is unclear is the subtle life breath, the indestructible bindu. Therefore, the tantra says that the recitation of the outgoing and incoming breath is the most excellent of all methods for generating the wisdom of co-emergent luminosity, and that the chief of the breaths, the life breath, is the indestructible bindu. Therefore, one must be certain that the most essential of the essential instructions on the channels, breaths, and bindus that strike the vital points of the body is the vajra recitation, and one should know that its ultimate key point is also in the heart. Secondly, in the eighteenth chapter of the later part of the Compendium Tantra, it is also clearly stated that the meaning of contemplating the five-colored jewel the size of a mustard seed, as stated in the root tantra, is the vajra recitation of the outgoing and incoming breath, and thus a connection is made. The word "also" indicates that not only did the former establish the meaning of the root tantra, but also the five-colored jewel.
Tibetan
་པ། ཞེས་པ་ནི་རྩ་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ་བཤད་བྱར་བཀོད་པ་ཡིན་པས། དེའི་དོན་ནི་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་རྒྱུད་ཕྱི་མ་འདིར་བཤད་དོ། །འདིས་ནི་སྟེང་གི་སྣ་སྒོར་གྱེན་དུ་འགྲོ་བའི་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ་བསྟན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་དབུགས་ཏེ་སྣ་སྒོ་གཡས་པར་མེ་དང་གཡོན་པར་རླུང་དང་གཉིས་ཀ་ནས་ས་དང་ཆུའི་ རླུང་དང༌། ཁྱབ་བྱེད་ནམ་མཁའི་རླུང་དུ་འགྱུར་པས་འབྱུང་བ་ལྔའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་རང་གི་རྡོ་རྗེའི་བུ་ག་ལས་ཕྱུང་ནས་རིག་མའི་པདྨའི་སྣ་རྩེར་གོང་བུ་སྟེ་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ཀྱིས་བརྟག་པ་སྟེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །རང་གི་སྙིང་གའི་པདྨ་ལ་ཨ་ཐུང་བསམས་ནས་ནི་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་དེར་སྲོག་སྟེ་རླུང་རྣམས་ཕྱིར་མི་རྒྱུ་བར་གྱུར་པར་བཞག་གོ །རང་སྔགས་ནི་འཇུག་ལྡང་གནས་གསུམ་སྔགས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཟློས་པའོ། །རྒྱུད་འདིས་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣ་རྩེ་ཞེས་པ་དེ་ལ་གདོང་གི་སྣ་རྩེ་དང་གསང་བའི་སྣ་རྩེ་དང་སྙིང་གའི་སྣ་རྩེ་གསུམ་དུ་བྱས་ནས། སྟེང་གི་སྒོར་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་དང༌། འོག་གི་སྒོར་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་དང༌། སྙིང་གར་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ལ་རླུང་སྡུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྲོག་རྩོལ་གསུམབཤད་དེ་སྣ་རྩེ་གསུམ་དང་ཡུངས་ཀར་གྱི་འབྲུ་ཚོད་ཙམ་གྱི་ཐིག་ལེ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བར། ཆགས་ཅན་གྱིས་གསང་བའི་སྣ་རྩེར་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དང་ཞེ་སྡང་ཅན་གྱིས་སྙིང་གར་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དང༌། གཏི་མུག་ཅན་གྱིས་སྟེང་སྒོར་འོག་ཀྱི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པར་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་གསུམ་སོ་སོ་བའི་ལམ་དུ་བཤད་དོ། །འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་དགོངས་པ་ནི། དང་པོར་སྙིང་གར་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་སྟེ་རང་སྔགས་ཞེས་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དང༌། དེ་ནས་ནོར་བུའི་སྣ་རྩེར་གསང་བའི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ། དེ་ནས་སྟེང་སྒོར་སྤྲུལ་བའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་པ་རླུང་ལ་རྡོར་བཟླས་བྱེད་པར་བཤད་པས་གང་ཟག་གཅིག་གིས་རིམ་ཅན་དུ་གསུམ་ག་བསྒོམ་པའོ། །སྒྲོན་གསལ་དང་དེའི་རྗེས་འབྲང་ནཱ་རོ་བས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བཤད་ལ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་བཞིའི་རླུང་ལྡང་འཇུག་གནས་ གསུམ་ཡི་གེ་གསུམ་དང་སྦྱར་ནས་ཟློ་བའི་དོན་འདི་ཉིད། རང་སྔགས་ཞེས་པའི་རྐང་པ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་རྐང་པ་དྲུག་གི་དོན་དུ་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དོན་ནི་སྟེང་སྒོར་རྡོར་བཟླས་བྱེད
Chinese
“如是”者，乃根本续中所说，于此解释阐明。其义即为命与勤奋，于此后部续中宣说。此示现上方鼻孔中向上行之五色光芒，乃五如来之自性。彼即如明镜等五种智慧之自性之气息，于右鼻孔为火，左鼻孔为风，双鼻孔出土水之气，遍行则为虚空之气，故为五大种之体性。彼即从自身金刚之孔中取出，于明妃莲花之鼻尖，以丸状，即明点之形象观察，即修习之。于自身心间莲花上观想短阿字，于彼不坏明点中，命即气息不向外流动而安住。自咒即为入、住、出三处，乃三咒之体性而念诵。此续将根本续之鼻尖分为面门鼻尖、秘密鼻尖与心间鼻尖三者。于上方之门作金刚念诵，于下方之门作明点瑜伽，于心间以不坏明点聚集气息之方式，宣说命、勤奋三者，即鼻尖三者化为芥子许之三明点。于金刚鬘续中云：“贪欲者于秘密鼻尖修习物质明点，嗔恚者于心间修习咒语明点，愚痴者于上方之门修习下方之明点。”如是宣说三种不同根器者之道。妙音笑颜之意趣为：首先于心间修习咒语明点，即自咒二字之义；其次于宝鼻尖修习秘密明点；再次于上方之门修习幻化明点，即于气息作金刚念诵，如是宣说一人次第修习三者。明灯及其追随者那若巴亦如前所说。行集经中，四轮之气息出入安住，与三字结合念诵之义，此即自咒之二句，除外，宣说为六句之义。是故，五智慧之偈颂之义即为于上方之门作金刚念诵。
English
"Thus" is what is said in the root tantra, explained and elucidated here. Its meaning is life and diligence, which is explained in this later tantra. This shows the five-colored rays rising upwards in the upper nostrils, which are the nature of the five Tathagatas. That is the breath of the nature of the five wisdoms, such as the mirror-like wisdom, fire in the right nostril, wind in the left nostril, earth and water from both nostrils, and the pervasive air of space, thus being the essence of the five elements. That is taken out from one's own vajra orifice, and observed at the tip of the vidya's lotus, in the form of a globule, that is, a bindu, which is to be meditated upon. In the lotus of one's own heart, visualize the short A, and in that indestructible bindu, let the life, that is, the breath, remain without flowing outwards. One's own mantra is the nature of the three mantras of entering, abiding, and exiting, and is recited. This tantra divides the tip of the nose in the root tantra into three: the tip of the nose of the face, the tip of the nose of the secret, and the tip of the nose of the heart. In the upper gate, perform vajra recitation; in the lower gate, perform bindu yoga; and in the heart, gather the breath in the indestructible bindu, thus explaining the three aspects of life and diligence, that is, the three tips of the nose transforming into three bindus the size of mustard seeds. In the Vajra Garland Tantra, it is said: "The greedy should meditate on the material bindu at the secret tip of the nose; the wrathful should meditate on the mantra bindu in the heart; and the ignorant should meditate on the lower bindu at the upper gate." Thus, the path of three different types of individuals is explained. The intention of Manjushri's Smiling Face is: first, meditate on the mantra bindu in the heart, which is the meaning of the two words "one's own mantra"; then, meditate on the secret bindu at the jewel tip of the nose; and then, meditate on the emanation bindu at the upper gate, which is to perform vajra recitation on the breath, thus explaining that one person meditates on all three in sequence. The Lamp Illuminating and its follower Naropa also explain as previously stated. In the Compendium of Conduct, the meaning of reciting the breath of the four wheels entering, abiding, and exiting in conjunction with the three syllables, this is the meaning of the two lines of "one's own mantra", except for that, it is explained as the meaning of six lines. Therefore, the meaning of the verse of the five wisdoms is to perform vajra recitation at the upper gate.