Tibetan
་ཡང་ནི། །སྦྱོར་བས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ། ཞེས་པས་ནི་རོ་རྐྱང་གཉིས་ཀྱང་དབུ་མ་གཅིག་པུར་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལྟར་སྡུད་པ་ནི་རྩ་ནང་ནས་རླུང་སྡུད་ཚུལ་ལ་འགྲེལ་པས་འཆད་དོ། །དང་པོ་ལས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བས། །ཕྲ་བ་དེ་ནི་ཤེས་པར་དཀའ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མཆོག་ཏུ་ཕྲ། །ཐིག་ལེ་ནཱ་ད་རྣམ་པར་སྤངས། །བདེ་བ་ཀུན་གྱི་གཞི་གསང་བ། །སྲོག་གི་རྟེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང༌། །རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང༌། །དུས་ཀྱི་རྩར་ནི་རྣམ་པར་བཤད། །རོ་གཅིག་གོ་འཕང་བདག་ཉིད་ཅན། །རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་རྒྱུད་ལས་ཤེས། །ཞེས་རྩ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་རྟོག་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ནས་དབུ་མར་ཐིམ་པ་དེ་རིམ་པ་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་དཀའ་བར་གསུགས་པས་རྫོགས་རིམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཡུལ་དུ་བསྟན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུད་རིམ་འདི་རྫོགས་རིམ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་འཆི་བའི་དུས་ལ་སྦྱོར་བ་མི་འགལ་ཏེ་ལམ་གྱིས་ཀྱང་འཆི་རིམ་བཞིན་དུ་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་གི་རྟེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པས་ནི་དབུ་མ་གཞན་གྱི་ནང་མིན་གྱི་སྲོག་རླུང་གི་རྟེན་སྙིག་གའི་རྩ་མདུད་ཀྱི་ནང་དུ་བསྟན་ཏོ། །འགྲེལ་པར། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་ཞལ་ལས་ཤེས། ཞེས་བཏོན་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་ འགྲོ་མའི་གདམས་ངག་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བར་འཆད་དོ། །རླུང་སྡུད་པའི་རིམ་པ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་གཟས་བཟུང་ལྟར། །རླུང་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཉམས་འགྱུར་པ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་གོང་ནས་གོང༌། །རང་གི་བདག་ཉིད་ཐིམ་པར་འགྱུར། །བཏང་བཟུང་སླར་ལ་འགྲོ་བར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་མེས་བསྲེགས་དངོས་པོ་མེད། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཐིམ་ནས་འགྲོ ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཏང་བཟུང་ནི་སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་སྟེ་མཐར་དེ་ལ་ཐིམ་ནས་འགྲོ་བ་ནི་མེ་ཤི་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྩ་དང་རླུང་སྡུད་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྙིང་གར་སྡུད་པར་བཤད་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དཀར་དམར་སྡུད་དགོས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྙིང་གའི་སེམས་རྟེན་གྱི་ཐིག་ལེ་གཉིས་ཨ་ལ་སྡུད་ཅིང༌། དེ་ནས་དེ་གཉིས་པོྲལ་ནས་འཆིའོ། །སྔར་འོད་གསལ་ལས་རྣམ་ཤེས་དང་ལས་རླུང་སྐྱེ་བ་སོགས་བཤད་པའི་འོག་ཏུ། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟའི་གནས། །ཐིམ་ནས་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད། ཅེས་སྔར་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྡུད་པར་གསུངས་ལ། དང་པོར་སྙིང་ག་ནས་ཆགས་པ་བཞིན་དུ་མཐར་ཡང་དེར་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དབང་བོ་ལྔ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པ
Chinese
又，以“结合故成一”之句，则左右二脉亦融入中脉唯一。如是收摄之法，注释中将从脉内收摄气之方式进行阐述。初业瑜伽士，细微者甚难知，不可思议极细微，明点那达皆舍弃，一切安乐之基隐，命之所依之体性，金刚界之自在，于时之脉中详述。具足一味之位，从瑜伽母之续中知。如是，诸脉逐渐收摄生起分别念之能力，而融入中脉，此为初阶瑜伽士难以证悟，故显示为圆满次第瑜伽士之境界。是故，此收摄次第虽以修习圆满次第之力而收摄，然与临终时之结合并不相违，因道亦如临终次第般收摄之故。所谓“命之所依之体性”，即指中脉而非他脉内之命气所依，乃于命结之脉结内显示。注释中云：“从瑜伽母之口中知”，即谓应从智慧空行母之口诀中了悟。收摄气之次第，彼续云：“如月为罗睺所执持，诸气次第渐衰变，如前一般从上至上，融入自性而转变，放持复又行往，如火焚烧物无余，无因融入而逝去。”如是说，放持即持命气，最终融入彼中而逝去，犹如火灭一般。如是，以脉与气之收摄次第，说为收摄于心间。以此之故，亦须收摄菩提心之红白明点，彼等亦收摄于心间之所依明点二者，融入于阿（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿）中，其后二者分离而亡。先前于光明中，于解说识与业气生起等之后，云：“如是生者如是住，融入而逝之自性。”如是说，如先前生起之次第般收摄，最初从心间生起，最终亦收摄于彼处。如是，五根及其所依
English
Furthermore, the phrase "becoming one through union" indicates that the two channels, ro and rkyang, also merge into the single central channel. The method of gathering in this way will be explained in the commentary on how to gather the winds from within the channels. The first karma yogi finds it difficult to understand that which is subtle. It is inconceivably subtle, abandoning bindu and nada. It is the hidden basis of all bliss, the characteristic of the support of life, the lord of the vajra realm, and is explained in detail in the channel of time. It possesses the state of one taste and is known from the tantra of the yogini. Thus, the ability of the channels to generate conceptual thoughts is gradually gathered and dissolved into the central channel. This is difficult for the first-stage yogi to realize, so it is shown as the realm of the completion-stage yogi. Therefore, although this process of gathering is accomplished by the power of meditating on the completion stage, it is not contradictory to the union at the time of death, because the path also gathers in the same way as the stages of death. The phrase "the characteristic of the support of life" indicates that the support of the life-wind, which is not within other channels but within the central channel, is shown within the knot of the snying ga channel. The commentary states, "Know from the mouth of the yogini," which means that it should be understood from the oral instructions of the wisdom dakini. The sequence of gathering the winds is as follows: The tantra itself says: "Just as the moon is seized by Rahu, the winds gradually diminish. As before, from above to above, they transform into their own nature. Releasing and holding, they go back and forth. Just as an object burned by fire is no more, they dissolve and depart without cause." It is said that releasing and holding is the life-sustaining wind, which eventually dissolves into it and departs, like a fire going out. Thus, the sequence of gathering the channels and winds is said to be gathered in the heart. For this reason, the white and red bodhicitta, which must be gathered, are also gathered into the two bindus that are the support of the heart, dissolving into A (Tibetan: ཨ, Devanagari: अ, IAST: a, literal meaning: A), and then the two separate and die. Previously, in the clear light, after explaining the arising of consciousness and karma-wind, it is said: "As it is born, so it dwells, the nature of dissolving and departing." It is said that it gathers in the same sequence as it arose before, first arising from the heart, and finally gathering there again. So, the five senses and their supports
Tibetan
འི་ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔའི་སྡུད་རིམ་དང༌། རྣམ་གཞག་རིམ་པར་མིག་ནས་ལུས་དབང་གི་བར་སྔ་ཕྱིར་ཐིམ་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ཞིང༌། རྩ་བའི་རླུང་ལྔའི་ཐོག་མར་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཐིམ་དགོས་ན་དེའང་མི་འཐད་དེ། རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས། འཆི་བའི་མཐར་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ལ་ཁམས་བཞི་ཆགས་པ་དང་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་དེ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་ཆགས་པར་བཤད་པའི་ཐིམ་རིམ་ནི་ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔ་ཐིམ་པ་དང་དབང་བོ་ལྔ་ཐིམ་པ་ནི་གནས་གཅིག་ལ། དེ་ཉིད་སྐྱེ་མཆེད་ ཐིམ་པའང་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་སུ་རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་རིམ་གྱིས་སྡུད་པ་ནི་ཕུང་བོ་ཐིམ་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དང་པོར་ཡན་ལག་གི་རླུང་ཐིམ་པའི་རིམ་པ་བྱུང་ན། ཆགས་པའི་དུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཅི་འདྲ་མ་འདྲ་བྱུང་ཡང་སྐྱོན་མེདདོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཆགས་པའི་ཚེ་མཐར་རང་བཞིན་གྱི་རྟོག་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་བཤད་ལ། ཐིམ་པའི་ཚེ་ས་ནས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་པའི་འོག་ཏུ་རང་བཞིན་ཐིམ་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱབ་བྱེད་འཆི་བའི་དུས་མིན་པ་སྣ་བུག་ནས་མི་རྒྱུ་བར་གསུངས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གཞན་བཞི་སྣ་བུག་ནས་རྒྱུ་བ་ཆད་པའི་འོག་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་རྒྱུ་བར་མངོན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་བ་ལོག་པའི་ཚེ་རླུང་རང་བཞིན་ལ་ཐིམ་ཞེས་པའི་སྐབས་སོ། །དེ་ནས་སྣང་བ་གཉིས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་པའི་མཐར་འཆི་བའི་འོད་གསལ་འཆར་ལ། དེ་དུས་སུ་སྲོག་རླུང་ཕྲ་མོ་ཡོད་ལ་དེའི་དུས་གཉིས་པ་ནས་རྣམ་ཤེས་འཕོ་བའི་ཚེ་སྙིང་གའི་སེམས་རྟེན་གྱི་རླུང་དང་ཐིག་ལེའང་གནས་ནས་འཕོའོ། །དེ་མ་ཐག་སྲོག་རླུང་ཤར་ཏེ་བར་དོ་གྲུབ་ནས་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་བཞིན་དུ་འཁོར་ཏེ། རྒྱུད་རྡོར་ཕྲེང་ལས། སླར་ཡང་སྲོག་གི་རླུང་ཤར་ན། །ལས་ཀྱི་རླུང་ནི་སྣ་ཚོགས་པ། །དེས་ནི་ལྷན་ཅིག་རྣམ་ཤེས་དང༌། །སླར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གནས། །དེ་ལས་ལས་དང་དེ་ལས་སྐྱེ། །དེ་ལས་ཆགས་སོགས་བག་ཆགས་དང༌། །དེ་ལས་སླར་ཡང་འཆི་དང་སྐྱེ། །དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་འདྲ། ཞེས་གསུངས་སོ། །འཆི་བའི་དུས་སུའང་རྩ་དང་རླུང་ལ་སོགས་པ་མཐར་སྙིང་གའི་རྩ་མདུད་གྲོལ་བའི་གནས་སུ་སྡུད་པའི་དབང་གིས་སྡུད་རིམ་དེ་ལྟར་འོང་ངོ༌། །རྡོར་ཕྲེང་གི་ལེའུ་གསུམ་པ་ལས། འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་ཁྱབ་པའི་ རླུང༌། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་རྟག་ཏུ་གནས། །སྲོག་ཅེས་བྱ་བས་འགྲོ་ལ་ཁྱབ། །རྣམ་རྟོག་མེད་པ་མཚན་ཕྱེད་ན། །ནམ་མཁའ་མཆོག་ལས་ཤར་ནས་ནི། །རླུང་གི་རང་བཞིན་འབྱེད་པར་བྱེད། །རླུང་དེ་དགུ་ཡི་རྣམ་
Chinese
此外，肢分五气的收摄次第，以及次第安立从眼到身体的次第消融之说相违背。如果五根本气首先是遍行气消融，那也不合理。因为此续中说：“死亡的尽头是产生。”如果这样想，那么四界形成和蕴等以及由此产生处形成的消融次第，是肢分五气消融和五根消融于一个处所。那本身也是生处消融。在那之后，五根本气次第收摄是蕴消融之义。这样一来，如果首先出现肢分气消融的次第，那么形成时的次第无论怎样出现都没有过失。如果不是这样，那么形成时最后会产生自性分别之说，与消融时从地次第消融之后自性消融之说相违背。遍行气不是死亡时从鼻孔不流动之说，因此其他四个脉轮从鼻孔流动停止之后，遍行气才显现流动。那流动停止之时，是气消融于自性之时。之后，二显次第消融的尽头，出现死亡的光明。那时有细微的命气，从那第二个时机起，在心间的意所依之气和明点也从处所转移。紧接着命气升起，中阴形成后如轮子般旋转。续部《金刚鬘》中说：“再次命气升起时，业气是多种多样的，它与意识一同，再次处于三界中。由此产生业，由此产生，由此形成等习气，由此再次死亡和产生，如是如同轮子般旋转。”这样说的。死亡时也是脉和气等最终收摄于心间脉结解开之处的缘故，才会有那样的收摄次第。金刚鬘第三品中说：“遍布三轮的气，常处于法轮中。名为命者遍布于行者。无分别的半夜时，从最胜虚空升起，分辨气的自性。那九种气
English
Furthermore, the order of absorption of the five branch winds, and the explanation of the gradual establishment of the order of dissolution from the eye to the body, are contradictory. If the first of the five root winds to dissolve is the pervasive wind, that is also unreasonable. Because this tantra says, "The end of death is birth." If you think so, then the order of dissolution in which the four elements form and the aggregates and the places of birth arising from them form, is that the five branch winds dissolve and the five senses dissolve in one place. That itself is also the dissolution of the birth places. After that, the gradual absorption of the five root winds is the meaning of the dissolution of the aggregates. In this way, if the order of dissolution of the branch winds occurs first, then there is no fault no matter how the order of formation occurs. If it is not like that, then it is said that the self-nature discriminations will arise at the end of formation, which contradicts the statement that the self-nature dissolves after the earth gradually dissolves during dissolution. The statement that the pervasive wind does not flow from the nostrils at the time of death means that after the other four chakras stop flowing from the nostrils, the pervasive wind appears to flow. The time when that flow stops is the time when the wind dissolves into its own nature. After that, at the end of the gradual dissolution of the two appearances, the clear light of death appears. At that time, there is a subtle life wind, and from that second moment, the mind-support wind and bindu in the heart also move from their place. Immediately after that, the life wind arises, and after the bardo is formed, it rotates like a wheel. The tantra Vajramala says, "When the life wind rises again, the karma winds are various, it is together with consciousness, and again abides in the three realms. From that karma arises, from that birth arises, from that formation and other habitual tendencies arise, from that again death and birth arise, thus it rotates like a wheel." That is what it says. At the time of death, the channels and winds, etc., are finally absorbed at the place where the knot of the heart channel is untied, which is why there is such an order of absorption. The third chapter of the Vajramala says, "The wind pervading the three wheels, always abides in the Dharma wheel. That called life pervades the goer. In the mindless midnight, arising from the supreme sky, it distinguishes the nature of the wind. Those nine kinds of wind