Tibetan
ཟེར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་དམིགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གཉིས་པ་སྟེ། རིམ་པ་གཉིས་པ་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཨཱཿཞེས་བྱ་བ་ངག་གི་སྒོ་ལ་བརྟེན་པའི་ས་བོན་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ནི། སྣང་བ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཟུགས་ཅན་ལུས་དང་ངག་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མཚམས་ཀྱི་མུན་པ་ལ་བབ་པའི་ངོ་བོར་ཁྱབ་པ་ཕྲ་ཞིང་བདག་མེད་པ་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་མི་རྒྱུ་བས་རྒྱུ་བ་མེད་པ་སྟེ་སེམས་མེད་པ་དང་མི་གཡོ་བ། ངག་གི་ས་བོན་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་མ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རླུང་ལ་ཞོན་ཏེ། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཡོ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་དང༌། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་འབྱུང་བ་ཐིམ་པའི་ རྟགས་བཤད་པ་རྣམས་སེམས་དབེན་གྱི་སྐབས་སུའང་རྣམ་པ་ཅི་འདྲ་བ་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པ་དང་རིགས་མཚུངས་པ་འབྱུང་སྟེ། དེའང་སྔར་གྱི་ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པས་ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་དེ་མེ་དང་དེ་རླུང་དང༌། རླུང་རྣམ་ཤེས་ལ་ཐིམ་ནས་སེམས་དབེན་གྱི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེ་སྔང་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གཡོ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་འགགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོག་པ་དེ་དག་འགགས་ནས་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ལ་དེ་ལ་སྟོན་དུས་ཀྱི་མཚན་མོ་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་སྟེ། དེའི་དུས་སུ་རྣལ་འབྱོར་བའི་ལུས་སྒུལ་བསྐྱོད་དང་ངག་སྨྲ་བརྗོད་མེད་པས་ལུས་ངག་མེད་པ་ཞེས་བྱའི། སྤྱིར་ལུས་ངག་ཙམ་དང་ཤེས་ངོ་དེར་མེད་བ་ཙམ་ལ་མི་ཟེར་རོ། །དེ་དུས་གཡས་གཡོན་གྱི་རླུང་རྒྱུ་བ་མ་འགགས་པས་ༀ་ཞེས་པ་ངག་གི་སྒོ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་སོ། །སྒོ་ནི་ཡི་གེ་དང་ས་བོན་རླུང་ངོ་། །དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་མཐའ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་རིས་ཚད་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཆེད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལུང་ཚིག་གི་དོན་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་བཞི་བཅུ་གཡོ་བའི་རྒྱུ་འགགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོག་པ་དེ་དག་འགགས་པ་
Chinese
如光芒遍布般，于极明净且无垢之自性中，缘一切事物之菩提心，即为普贤第二。第二次第，具极空性之相，所谓“ཨཱཿ”（藏文，梵文天城体आः，梵文罗马拟音āḥ，语门），乃依语门而立之种子字，是稳固之因，如是说。第三，得现分者，何为得现分？如是，虚空之相，无事物之有形，无身与语。如临界之黑暗降临之相，遍布微细且无我，生命与勤作不运行，故无运行，即无心且不动摇。依语之种子字门而圆满成就，此乃得现分，无明之相，大空性。如是说。彼等之义，于《一切集聚之智慧金刚》中云：“识乘风，直至八十自性之分别念摇动。”又，《后分续》中，所说诸元素融入之相，于心寂之时，亦生起如何入光明之同类。彼亦依于先前之外内缘起，修空性故，地融入水，彼融入火，彼融入风。风融入识，故生起心寂之分别念。贪嗔所生之三十三种分别念，以摇动之风止息之力，彼等分别念止息，故生起现分之智慧，彼如秋季之夜，无垢虚空中显现月光般，乃证悟空性。彼时，瑜伽士之身无动摇，语无言说，故名无身语。然非仅指身语之存在，亦非仅指识于彼处不存在。彼时，左右之风未止息运行，故云“ༀ་”（藏文，梵文天城体ओ，梵文罗马拟音oṃ，语门）乃依语门而立。门乃指文字、种子字与风。所谓缘一切事物者，乃指证悟彼一切之法性，无有界限，而非缘有法。于增长之时，经文之义亦应依此而知。贪欲所生之四十种分别念，以摇动之因止息之力，彼等分别念止息。
English
Like rays spreading, focusing on all things in the nature of extreme clarity and purity, the mind of enlightenment, is the second Samantabhadra. The second stage, characterized by extreme emptiness, is called "Āḥ" (Tibetan, Devanagari आः, Romanized Sanskrit āḥ, meaning speech door), which is the seed syllable based on the door of speech, the cause for stabilization, so it is said. Third, obtaining appearance: What is obtaining appearance? Likewise, the characteristic of space, the form of non-existence, without body and speech. Like the appearance of darkness descending at the boundary, pervading subtly and without self, life and effort do not move, therefore there is no movement, that is, without mind and without movement. Being completely accomplished through the door based on the seed syllable of speech, this is called obtaining appearance, the characteristic of ignorance, the great emptiness. Thus it is said. The meaning of these is from the Wisdom Vajra Collected from All: "Consciousness rides on the wind, until the eighty natures of conceptual thought move." Also, in the Later Tantra, the explanations of the signs of the elements dissolving, even during the time of mental isolation, similar kinds of appearances occur as when entering clear light. That also depends on the previous outer and inner conditions, meditating on emptiness, earth dissolves into water, that into fire, that into wind. Wind dissolves into consciousness, therefore the conceptual thoughts of mental isolation arise. The thirty-three conceptual thoughts arising from desire and hatred, by the power of the moving wind ceasing, those conceptual thoughts cease, therefore the wisdom of appearance arises, which is like the moonlight appearing in the stainless sky on an autumn night, it is the realization of emptiness. At that time, the yogi's body has no movement and speech has no expression, therefore it is called without body and speech. However, it does not merely refer to the existence of body and speech, nor does it merely refer to the absence of consciousness there. At that time, the winds of the left and right have not ceased moving, therefore it is said that "Oṃ" (Tibetan, Devanagari ओ, Romanized Sanskrit oṃ, meaning speech door) is based on the door of speech. The door refers to letters, seed syllables, and wind. What is meant by focusing on all things is the realization of the nature of all those things, without limits, not focusing on the object of the law. During the time of increase, the meaning of the scriptural words should also be understood based on this. The forty conceptual thoughts arising from desire, by the power of the cause of movement ceasing, those conceptual thoughts cease.
Tibetan
ན་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་སྔ་མ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་འདྲ་བ་ལ། ཉིན་པར་གྱི་ནམ་མཁའ་ དྭངས་པ་ལ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བས་ཁྱབ་པ་དང་འདྲ་བར་གསལ་བའོ། །གཏི་མུག་ལས་གྱུར་བའི་རྟོག་པ་བདུན་གཡོ་བའི་རླུང་འགགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོག་པ་དེ་དག་འགགས་པ་ན། ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ལ་དེའང་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་མཚམས་ཀྱི་མུན་པ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་དུས་སུ་གཡས་གཡོན་གྱི་རླུང་རྒྱུ་བ་འགགས་པས་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ཡི་གེ་མ་གསུངས་པའི་དོན་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །རླུང་རྣམ་ཤེས་ལ་ཐིམ་བའི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རླུང་ཐིམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་དབེན་གྱི་སྟོང་པ་སྐྱེ་ཚུལ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་པ་རིམ་གྱིས་འགགས་ནས་སྐྱེས་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུད་གཞན་ནས་བཤད་པའི་དོན་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་འཁོར་ལོ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་དེ་དང་དེར་ཐིག་ལེའི་འདུ་འཕྲོད་བྱས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བཞིའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་རྣམས་དང་དོན་མི་གཅིག་གོ །སློབ་དཔོན་ཡབ་སྲས་རྣམ་པ་ལྔས་ཀྱང་སེམས་དབེན་གྱི་སྐབས་སུ་དགའ་བཞི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་མ་གསུངས་སོ། །དེས་ན་དགའ་བཞིའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་དབེན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་དབང་དང་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྐབས་གཉིས་ཀ་རུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟན་ནས་སྐྱེ་བའི་དགའ་བཞིའི་རྟོགས་པ་གསུངས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཕྲ་མོ་སྒོམ་པ་དང༌། ལུས་དབེན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་སོར་བསམ་དང༌། ངག་དབེན་ལ་བརྟན་ནས་སྐྱེ་བ་ སོགས་དང༌། དགའ་བཞིའི་མིང་འདྲའང་དོན་མི་འདྲ་བས་དེ་དག་ལེགས་པར་དམིགས་བྱེད་པར་བྱའོ། །སྐབས་འདི་ནས་རྫོགས་རིམ་པའི་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་སྣང་བའི་དབྱེ་ཤེས་ནས། །དེ་ནས་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་བྱ། ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་བ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པས་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ལ། ཡང་རྒྱུ་ཚོགས་དེ་དག་ལན་མང་པོའི་བར་དུ་གོམས་པར་བྱས་བས་མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོགས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། སྔ་མ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུན་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་ནི། ཉི་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཐོ་རངས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་རང་མདོག་གི་དཔེས་
Chinese
那么，生起增上的智慧。那也和之前一样，虽然相似于证悟空性，但如同晴朗的白昼天空被太阳的光芒所遍布一样，是明亮的。由于愚痴所产生的七种分别念，依靠止息摇动之风的力量，当那些分别念止息时，便生起近得的智慧，那也如同没有太阳和月亮光芒的界限处的黑暗一样被证悟。对此，在入定的时间里，由于左右的风的流动止息，被称为没有生命和勤作。没有说出的文字的意义也是那本身。风融入于阿赖耶识的意义是那样，但并非俱生的风融入。因此，心远离的空性生起的方式是依靠内外之缘，分别念逐渐止息而生起的分别念。并非如其他续部所说的意义，如之前所说，在四轮等的身体的那个和那个位置，通过明点的结合所产生的力量，生起四喜的证悟的次第等，意义不相同。导师父子五尊也未曾在心远离的时候说四喜生起的那样的方式。因此，将四喜的证悟生起方式的次第全部应用于心远离的修法是不合理的。因为对于某些补特伽罗的差别，在灌顶和生起次第的两个时候，都说依靠外在的明妃而生起的四喜的证悟，同样，观修微细，以及身远离的自性作意，以及依靠语远离而生起等，以及四喜的名称相似但意义不同，因此要好好地辨别那些。从这个时候开始，是进行圆满次第的行为的时候，因为说了“从自性显现的分别智慧起，之后要精进修行”。第四，如之前所说的那样的因缘，通过反复串习，便生起显现的智慧。又，通过多次串习那些因的集合，便生起增上的智慧等，并非在之前生起的相续上生起。一切皆空光明，是以没有日光显现的黎明的天空的本色的比喻。
English
Then, the wisdom of increase arises. That is also the same as before, although similar to realizing emptiness, it is bright like the clear daytime sky being pervaded by the rays of the sun. Because of the seven conceptualizations arising from ignorance, relying on the power of stopping the moving winds, when those conceptualizations cease, the wisdom of near attainment arises, which is realized like the darkness at the boundary where there is no light of the sun and moon. Regarding this, during the time of meditative equipoise, because the movement of the winds on the left and right ceases, it is called without life and effort. The meaning of the unspoken word is also that itself. The meaning of the winds dissolving into the alaya consciousness is like that, but it is not the co-emergent wind that dissolves. Therefore, the way in which the emptiness of mind isolation arises is a conceptualization that arises from the gradual cessation of conceptualizations based on external and internal conditions. It is not the meaning as stated in other tantras, as previously stated, in that and that position of the body such as the four wheels, through the power generated by the union of bindus, the order of the arising of the four joys, etc., the meanings are not the same. The five masters, father and sons, also did not speak of such a way of the arising of the four joys during mind isolation. Therefore, it is unreasonable to apply all the order of the arising of the realization of the four joys to the practice of mind isolation. Because for some differences of individuals, in both the empowerment and generation stage, it is said that the realization of the four joys arises relying on the external mudra, similarly, meditating on the subtle, and the self-nature contemplation of body isolation, and arising relying on speech isolation, etc., and the names of the four joys are similar but the meanings are different, so those should be well distinguished. From this time onwards, it is the time to engage in the conduct of the completion stage, because it is said, "From the discriminating wisdom of self-nature appearance, then one should practice diligently." Fourth, by repeatedly familiarizing oneself with those causes and conditions as mentioned before, the wisdom of appearance arises. Again, by familiarizing oneself with those collections of causes many times, the wisdom of increase and so on arises, but it does not arise on the single continuum of what arose before. All is empty and clear light, which is exemplified by the natural color of the dawn sky without sunlight.