Tibetan
་ པས་མི་འགལ་ལོ། །དེ་ལྟ་ནའང་བཤད་པའི་དབྱེ་བ་གཉིས་སོ་སོར་མཛད་པ་ནི། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ཕལ་ཆེར་བསྐྱེད་རིམ་དང༌། གཞན་ལྔས་ཕལ་ཆེར་རྫོགས་རིམ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲོན་གསལ་ལས། བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་ལ། རིམ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །བཤད་པའི་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཙན་དན་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་ནི་ཚེ་དེ་ལ་རིམ་པ་དང་པོ་སྐྱེ་སླ་ཞིང༌། རིམ་པ་གཉིས་པ་སྐྱེ་དཀའ། །རིམ་པ་དང་པོ་རྫོགས་པར་སྐྱེ་སྲིད་ཀྱང་རིམ་པ་གཉིས་པ་རྫོགས་པར་མི་སྐྱེ་ལ། རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་རྫོགས་རིམ་ཡང་སྐྱེ་བར་སླ་ན་རིམ་པ་དང་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས་རིམ་པ་གཉིས་པ་རྫོགས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་དང་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་བཤད་པ་ནི་ཙན་དན་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པར་གསུངས་ལ། ལྷག་མ་ལྔའི་བཤད་པ་ནི་སློབ་མ་ལ་བཤད་པར་གསུངས་ཀྱི། ཚན་པ་དེ་གཉིས་གཅིག་གང་ལ་བཤད་པ་ལ་གཞན་དེ་མི་འཆད་པ་མིན་ནོ། །འོ་ན་གང་ཟག་དེ་ལྔ་ཀ་སློབ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ། རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་གཅིག་པུ་ལ་སློབ་མ་དང༌། གཞན་ལྔ་ལ་སློབ་མར་མི་བྱེད་པ་དང༌། གཞན་བཞི་ལ་ཚོགས་པ་ཞེས་ཟེར་ལ། རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ལ་དེ་སྐད་མི་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་སྙམ་ན། རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ལ་སློབ་མ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་སློབ་མའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་འཁོར་བཅས་འགྲོ་བ་ལ་རྒྱལ་པོ་འགྲོའོ་ཞེས་གཙོ་བོའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཚོགས་པའི་དོན་ནི་ཐུན་མོང་གི་ དོན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སློབ་མ་གཙོ་ཕལ་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཚོགས་པའི་དོན་ནི་ཐུན་མོང་གི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སློབ་མ་གཙོ་ཕལ་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ནའང་ཚོགས་བཤད་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་གཞན་གཞིར་མཛད་པ་ནི། དཔེར་ན་སྨོན་འཇུག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་པ་ཡིན་ཀྱང༌། སྨོན་སེམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང༌། འཇུག་སེམས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཕྱིན་དྲུག་ལ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ལམ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། བསྐྱེད་རིམ་གང་ཟག་ལྔ་ཀའི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཀྱང༌། གང་ཟག་བཞིའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བསྐྱེད་རིམ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང༌། རྫོགས་རིམ་མིན་པས། རིམ་པ་དང་པོའི་ལམ་དང༌། དེའི་བཤད་པ་ལ་གང་ཟག་དེ་བཞིའི་ལམ་དང༌། དེའི་བཤད་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་མཛད་དོ། །དེ་རྣམས་ལེགས་པར་ཤེས་ན་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ལམ་དུ་བཤད་པ་ཙམ་ལ་འཁྲུལ་ནས། སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ཐེག་པ་འདི་ལ་མི་དགོས་སོ་སྙམ་པ་དང༌། བསྐྱེད་རིམ་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་གསུངས་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས། མཆོག་སྒྲུབ་པ་ལ་བསྐྱེད་རིམ་ལ་མྱོང་བ་ལེགས་པར་བསྐྱེད་པ་མི་དགོས་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་རྣམས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དྲུག་པ་ནི། གང་ཟག་རྣམ་པ་ལྔའི་སློབ་མ་བརྟག་པ་ཞེས་སྔར་གསུངས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། །དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ནི། རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པས་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཁས་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཡོངས་སུ་དག་པ་དང༌། ཐོས་པའི་ཕོ་རོལ་ཏུ་སོན་པས་མཁས་པ་དང༌། །དགེ་བ་ལ་མཁས་ཤིང་སྤྲོ་བའི་སྒྲིན་པ་དང༌། འགོ་སྨོས་པས་གོ་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང༌། བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པར་རིགས་ངེས་ཤིང་སད་པས་རྒྱུད་གཅིག་པ་སྟེ་མི་འགྱུར་བ་དང༌། རང་གི་ཆོས་ཐོས་ནས་ཏེ་ཐོས་པའི་དོན་གཞན་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ནུས་པ་སྟེ། སྒྲོན་གསལ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཅིང་མཁས་ལ་སྒྲིན། །ཤེས་རབ་ལྡན་ཞིང་རྒྱུད་གཅིག་པ། །ཐོས་ནས་ལེགས་པར་སྟོན་པ་ནི། །རིན་ཆེན་ཞེས་བྱའི་གང་ཟག་གོ །ཞེས་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ། ཐོས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་རིགས་ངེས་པའོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཙན་དན་ལྟ་བུ་ནི། ཐོས་པ་ཆུང༌། ཐོས་པ་ལ་བསྐུལ་ན་ངས་ཤེས་སོ་ཞེས་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ། ལུང་རིགས་ཀྱི་དོན་ལེགས་པར་མ་ངེས་པས་རྩ་བ་མེད་པ། རྩོད་པ་ན་མང་དུ་སྨྲ་བ། སྐྱོན་དེ་རྣམས་བསལ་ནས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་རྗེས་སུ་གཟུང་དཀའ་བ་སྟེ། ཙན་དན་འབྲས་བུ་མེད་པ། །དྲི་ཆུང་བ། ཚེར་མ་མང་བ། སྦྲུལ་གདུག་པས་དཀྲིས་པས་དྲུང་དུ་ཉེར་མི་རུང་བ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་ཉུང་ཞིང་ང་རྒྱལ་ལྡན། །རྩ་བ་མེད་པར་མང་དུ་སྨྲ། །རྗེས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ། ཙན་དན་ཞེས་བྱའི་གང་ཟག་གོ །ཞེས་སོ། །པད་མ་ལྟ་བུ་ནི། དཀར་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་དད་པ་དང་ལྡན་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། ཆོས་ཐོས་པས་བློ་ཡི་ཁ་འབྱེ་བ་སྟེ་ཤེས་རབ་འཕེལ་བ། ཚིགས་མེད་པའི་འོད་མའི་ཕྱོག་གཅིག་ནས་ཆུ་བླུགས་པ་འཇིགས་པ་བཞིན་དུ། ཐོས་པའི་དོན་ཤེས་པ་རིང༌དུ་མི་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནི་པདྨ་དྲི་ཞིན་པ། །དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་པདྨ་ཁ་ཕྱེ་བ། པདྨའི་ལྟེ་བ
Chinese
因此没有相违背。即使这样，分别造作两种解说差别的原因是：如字面意义等五种解说，大多显示生起次第；另外五种解说，大多显示圆满次第。如《灯明》中所说：“诸如来对于所化机，依赖两种次第，宣说了教说的差别。”因此，对于檀香等四种，此生容易生起第一次第，难以生起第二次第。或许能圆满生起第一次第，但不能圆满生起第二次第。对于珍宝等，生起圆满次第也容易，更何况第一次第，如果能圆满生起第二次第，更何况第一次第。因此，如字面意义等五种解说，是对于檀香等所作的解说。剩余五种解说，是对弟子所作的解说。但这两个部分，不是说对其中一个作解说，就不解说另一个。那么，既然这五个人都是弟子，为什么只对珍宝等作弟子，不对其他五人作弟子，而称其他四人为眷属，却不对珍宝等这样称呼呢？如果这样想，称珍宝等为弟子，是因为他们是弟子的主要部分。例如，国王与眷属一同前往，说国王前往，是从主要方面来说的。眷属的意义是共同的
English
Therefore, there is no contradiction. Even so, the reason for making the two divisions of explanation separately is that the five explanations such as literal meaning mostly show the generation stage, and the other five explanations mostly show the completion stage. As it is said in the Lamp Illuminating [Tattvasiddhi], "The Tathagatas, for the sake of those to be tamed, rely on the two stages, and thus speak of the divisions of teachings." Therefore, for the four such as sandalwood, it is easy to generate the first stage in this life, and difficult to generate the second stage. It may be possible to generate the first stage completely, but it is not possible to generate the second stage completely. For jewels and the like, it is easy to generate even the completion stage, let alone the first stage. If the second stage can be generated completely, what need is there to mention the first stage? Therefore, the explanation of the five such as literal meaning is said to be the explanation for sandalwood and the like. The explanation of the remaining five is said to be for the disciples. But these two parts do not mean that if one is explained, the other is not explained. Then, since all five people are disciples, why are only jewels and the like called disciples, and the other five are not called disciples, and the other four are called assemblies, but jewels and the like are not called that? If you think so, calling jewels and the like disciples is because they are the main part of the disciples. For example, when a king goes with his retinue, it is said that the king goes, which is said from the main aspect. The meaning of retinue is common
Chinese
仅仅因为误解了所说的次第道，就认为不必努力在相续中生起两种菩提心，并且误解了所说的生起次第是成就共同悉地的方便，就认为成就殊胜悉地不必好好生起生起次第的体验，这些邪分别将会消除。第六，先前所说的观察五种人的弟子，就像是珍宝等五种。其中，像珍宝一样的人，因为难以获得且能产生所欲之果，所以像珍宝一样。也就是，他具有完全清净的所受持的戒律，通达一切所闻，精通且乐于行善，具有通过开端就能理解的智慧，对无上乘具有决定性的种姓且已觉醒，是同一相续，不会改变，听闻自己的法后，能够如实地为他人宣说所闻之义。如《灯明》中所说：“戒律清净且精通，具有智慧且相续一，听闻后善于宣说者，是名为珍宝之人。”又说，像珍宝一样的人，是善根完全成熟，通达一切所闻，想要现证佛陀且具有决定性种姓的人。像旃檀一样的人，听闻少，被劝听闻时，会傲慢地说“我知道”，对经论之义没有很好地确定，所以没有根基，争论时说很多，难以去除这些过失而以功德来摄受。就像旃檀没有果实，气味小，荆棘多，毒蛇缠绕，所以不能靠近一样。听闻少且具傲慢，没有根基而多言，不能被摄受者，是名为旃檀之人。像莲花一样的人，具有白法的根本——信心，具有大悲心，具有智慧，听闻佛法后开启智慧之门，也就是智慧增长，就像从没有接缝的皮袋一侧倒水一样，所闻之义不能长久保持。也就是，像莲花一样具有香味，具有产生喜悦之功德的莲花开放，莲花的莲心
English
Merely by misunderstanding what is said in the stages of the path, one might think that it is not necessary to diligently generate the two bodhicittas in the mindstream, and by misunderstanding that the generation stage is said to be a means of accomplishing common siddhis, one might think that it is not necessary to properly generate the experience of the generation stage in order to accomplish supreme siddhis. These wrong discriminations will be eliminated. Sixth, the previously mentioned examination of disciples of five types of people is like the five, such as jewels. Among them, a person like a jewel is like a jewel because it is difficult to obtain and can produce the desired fruit. That is, he has completely pure vows that he has taken, is proficient in all that he has heard, is skilled and eager to do good, has the wisdom to understand through the beginning, has a definitive lineage in the unsurpassed vehicle and is awakened, is the same continuum, does not change, and after hearing his own Dharma, is able to truly proclaim the meaning of what he has heard to others. As it is said in the Lamp Illuminating: "One who is pure in discipline and skilled, who has wisdom and is of one continuum, who after hearing is able to proclaim well, is called a jewel." It is also said that a person like a jewel is one whose roots of virtue are completely mature, who is proficient in all that he has heard, who desires to manifest Buddhahood and has a definitive lineage. A person like sandalwood is one who hears little, and when urged to hear, is arrogant and says, "I know." He has not well ascertained the meaning of the scriptures, so he has no foundation, and when arguing, he speaks much. It is difficult to remove these faults and embrace him with virtues. Just as sandalwood has no fruit, little scent, many thorns, and is entwined with poisonous snakes, so it cannot be approached. One who hears little and is arrogant, who speaks much without foundation, who cannot be embraced, is called a sandalwood person. A person like a lotus has the root of white Dharma—faith, has great compassion, has wisdom, and after hearing the Dharma, opens the door of wisdom, that is, wisdom increases. Just as pouring water from one side of a seamless leather bag, the meaning of what is heard cannot be retained for long. That is, like a lotus that has fragrance, a lotus that has the virtue of generating joy opens, the heart of the lotus