Tibetan
། །རིམ་ལྔའི་འགྲེལ་པ་ཐུབ་པ་དཔལ་གྱིས་མཛད་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེའི་རྩ་བར་སླེབ་པ་ན་སྣང་བ་དང༌། །ནོར་བུའི་དབུས་སླེབ་པ་ན་ཉེར་ཐོབ་དང༌། །ནོར་བུའི་རྩེ་མོར་འོད་གསལ་སྐྱེ་བར་བཤད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས། རྡོ་རྗེའི་རྩ་བ་ནས་ནོར་བུའི་མགྲིན་པའི་བར་དུ་སླེབ་པ་ན་མཆེད་པ་སྐྱེ་བར་འདོད་དགོས་སོ། །དེ་རྣམས་ནི་འདུས་པའི་སྐོར་ནས་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དགའ་བ་བཞིའི་སྐྱེ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ འདུས་པའི་རྩ་བཤད་དང༌། འཕགས་སྐོར་ལྔའི་གཞུང་ནས་དགའ་བ་བཞི་སྟོང་པ་བཞིར་བཤད་པ་མ་བྱུང་ངོ་། །སྤྱོད་བསྡུས་ལས། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལས། སྤྱི་བོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྩ་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ལས་བྱང་སེམས་འཇུ་བས་ཆགས་པ་དང་ཆགས་བྲལ་དང་བར་མའི་རིམ་གྱིས་འབབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། དེ་དང་འདྲ་བ་རེ་སྒྲོན་གསལ་ལས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ་ཡབ་སྲས་ལྔའི་གཞུང་ནས། བྱང་སེམས་ཞུ་བ་གནས་འདིར་སླེབ་པ་ན་དགའ་བའམ་སྟོང་པ་འདི་སྐྱེ་གསལ་བར་གསུངས་པ་མེད་པར། སྔར་ཐིམ་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་རླུང་ཐིམ་པས་སྣང་བ་དང་སེམས་ཐིམ་པས་མཆེད་པ་སོགས་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་ཙམ་མོ། །འཕགས་སྐོར་གྱི་རྗེས་འབྲང་གཞན་ཕལ་མོ་ཆེས་ནི་སྤྱི་བོ་ནས་གསང་གནས་རྡོ་རྗེའི་བར་དུ་བྱང་སེམས་བབས་པའི་རིམ་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་སྟོང་བ་བཞི་མ་གཏོགས་པ། སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་འོད་གསལ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་གཞན་མ་བཤད་ཅིང་མི་འདོད་དོ། །རང་གི་ལུགས་ནི། བྱང་སེམས་སྤྱི་བོ་ནས་གསང་གནས་ཀྱི་བར་དུ་བབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བཞི་ལ་སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་འོད་གསལ་དང་བཞིར་འཇོག་པ་ཅིག་ཀྱང་འདོད་མོད་ཀྱང༌། ཕྱི་མ་བཞི་གཙོ་བོ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་སྙིང་ཁར་རླུང་སེམས་འདུས་པའི་རིམ་པ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། དེ་འདྲ་བའི་སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་འོད་གསལ་དང་བཞི་ནི། བྱང་སེམས་སྤྱི་བོ་ནས་ གསང་གནས་ཀྱི་བར་དུ་རིམ་གྱིས་བབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བཞི་དང་དོན་མི་གཅིག་གོ །དེས་ན་སྙིང་ཁར་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་མི་ཤིགས་པ་སྒོམ་པ་དང༌། དེ་ལ་དམིགས་ནས་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་བྱས་པས་དྲངས་པའི་སྟོང་པ་བཞི་ནི་སྙིང་ཁར་ལུང་སེམས་འདུས་པའི་རིམ་པ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། དེ་ལ་བྱང་སེམས་སྤྱི་བོ་ནས་འབབ་པ་ཡོད་ཀྱང༌། སྙིང་ཁ་བར་དུ་འདུ་ཞིང༌། །ལུས་ཀྱི་སྨན་ནས་ཀྱང་ཡར་ལ་སྙིང་ཁ་བར་དུ་འདུ་བར་སྔར་རིམ་ལྔའི་ལུང་དྲངས་ནས་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་
Chinese
། །《五次第论释》由图巴巴瓦所著，其中说到菩提心到达金刚处时生起显现，到达宝珠中央时生起近得，到达宝珠顶端时生起光明。由此可以推断，从金刚处到宝珠喉间时，应当认为生起增长。这些是从集密续部所说的，其他四喜的生起方式有很多不同的说法。其中，《集密根本续》和《圣者五次第论》中没有出现四喜即四空性的说法。《摄行论》中说：“金刚和莲花平等结合时，从顶轮开始，菩提心通过七万二千脉逐渐下降，产生贪着、离贪着和中间状态。” 经中这样说到。除了《灯明论》中有类似的说法外，父子五论中没有明确地说菩提心融化到达此处时会生起喜或空性，只是像之前在消融次第中说的那样，由于风的消融而生起显现，心的消融而生起增长等等。圣者次第论的其他大多数追随者，除了从菩提心从顶轮下降到秘密处金刚的次第中生起的四空性之外，没有说也不认为有其他被智慧道所涵盖的显现、增长、获得三者以及光明。自己的宗派认为，虽然也承认菩提心从顶轮下降到秘密处之间产生的四喜可以被安立为显现、增长、获得三者和光明这四者，但是后四者主要是像之前所说的那样，从心间风心汇聚的次第中产生的。因此，这样的显现、增长、获得三者和光明这四者，与菩提心从顶轮逐渐下降到秘密处之间产生的四喜，意义是不一样的。因此，修持心间不坏的咒语明点，并以其为对境进行金刚念诵所引生的四空性，是从心间风心汇聚的次第中产生的。虽然菩提心从顶轮下降，但是汇聚于心间。并且，从身体的药（指明点）也向上汇聚于心间，这在之前引用《五次第论》的教证时已经说过了。因此，
English
In the commentary on the Five Stages by Thubpa Pal, it is said that when the bodhicitta reaches the root of the vajra, appearance arises; when it reaches the center of the jewel, near attainment arises; and when it reaches the tip of the jewel, clear light arises. By implication, it must be accepted that when it reaches from the root of the vajra to the throat of the jewel, increase arises. These are statements from the context of the Guhyasamaja. There are many different explanations of how the four joys arise. In that regard, There is no mention in the root text of the Guhyasamaja or in the texts of the Five Stages of the Noble One of the four joys being the four emptinesses. In the Compendium of Practice, it says, "From the equal union of vajra and lotus, the bodhicitta descends from the crown chakra through the seventy-two thousand channels, producing attachment, detachment, and intermediate stages." It is said in this way. Apart from something similar appearing in the Lamp Illuminating, there is no clear statement in the texts of the Five Fathers and Sons that when the melting bodhicitta reaches this place, joy or emptiness arises. It is only said that, as explained earlier in the context of the stages of dissolution, appearance arises from the dissolution of wind, and increase arises from the dissolution of mind, and so on. Most other followers of the Stages of the Noble One do not explain or accept anything other than the four emptinesses that arise from the stages of the bodhicitta descending from the crown chakra to the secret place of the vajra, and the wisdom that includes appearance, increase, attainment, and clear light. According to our own system, although we also accept that the four joys that arise from the bodhicitta descending from the crown chakra to the secret place can be established as appearance, increase, attainment, and clear light, the latter four mainly arise from the stages of the wind and mind converging in the heart, as explained earlier. Therefore, such appearance, increase, attainment, and clear light are not the same in meaning as the four joys that arise from the bodhicitta gradually descending from the crown chakra to the secret place. Therefore, the four emptinesses that are generated by meditating on the indestructible mantra bindu in the heart and reciting the vajra mantra with that as the object arise from the stages of the wind and mind converging in the heart. Although the bodhicitta descends from the crown chakra, it converges in the heart. And the essence of the body also rises up and converges in the heart, as explained earlier by quoting the authority of the Five Stages. Therefore,
Tibetan
ལ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྡུས་པ་ན་སྙིང་ཁར་འདུ་བ་ཡིན་གྱི་གསང་གནས་སུ་འགྲོ་བ་མིན་ནོ། །ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་པ་བཞི་སྐྱེད་པ་ལ་ཡང་སྤྱི་བོ་ནས་གསང་གནས་ཀྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བཞིའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་བཞི་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང༌། གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་སྟོང་པ་བཞི་ནི་སྙིང་ཁར་རླུང་སེམས་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། རྒྱུད་འདིར་སྒྱུ་མའི་སྐུ་གང་ལས་སྒྲུབ་པའི་གཞི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཉེར་ཐོབ་གསུམ་བཤད་པ་ཡང་སྙིང་ཁར་རླུང་སེམས་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། །སྒྱུ་མའི་སྐུ་སྒྲུབ་པ་ནི་འཆི་བའི་སྟོང་བ་ལས་བར་དོ་འགྲུབ་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འཆི་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་རྣམས་སྐྱེད་པ་ལ་ནི་རླུང་སེམས་རྣམས་སྙིང་ཁར་འདུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་ལ་དགོངས་ནས་སྤྱོད་བསྡུས་ལས་ཀྱང༌། །རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག །རིལ་པོར་འཛིན་པའམ། །གཞིག་པའི་རིམ་གྱིས་དོན་ དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་གོ །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རིལ་འཛིན་གྱིས་སྙིང་ཁར་སྡུས་པའི་ཁུངས་དྲངས་ཟིན་ལ། རྗེས་གཞན་ཞིག་གིས་སྡུས་པའི་གནས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་མཐར་ཕྱིན་པས། སྙིང་ཁར་རླུང་སེམས་སྡུས་པ་ལ་གོམས་པ་བརྟན་པའི་མཐུས། ཕྱག་རྒྱ་དང་མཉམ་པར་སྦྱར་བ་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་གང་རུང་གི་རྣལ་འབྱོར་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་བསྡུས་པ་ན། ཕྱག་རྒྱ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང༌། བྱང་སེམས་སྤྱི་བོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཞུ་བ་རྣམས་ལུས་ཀྱི་སྟོང་སྨད་ཀུན་ནས་སྙིང་ཁར་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་མཐར་མ་ཕྱིན་པའི་དུས་སུ་ཡང༌། རྡོར་བཟླས་ཀྱིས་སྟོང་པ་བཞི་འདྲེན་ནུས་པའི་མཚམས་ནས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ནུས་ཏེ། དེའི་མན་ངག་ནི་གཞན་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ནང་གི་རྐྱེན་སྲོག་རྩོལ་གཉིས་དང་ཕྱིའི་རྐྱེན་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་ཁར་རླུང་སེམས་འདུས་པའི་རིམ་པ་ལས་སྟོང་པ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པ་འདི་ནི་གསང་འདུས་འཕགས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ཅིག་ཏུ་འདུག་ཀྱང༌། གསལ་བར་མ་ཐོན་སྣང་བས་ལེགས་པར་རྩད་གཅད་པར་བྱའོ། །འོ་ན་བྱང་སེམས་སྤྱི་བོ་ནས་གསང་གནས་ཀྱི་བར་དུ་བབས་པའི་རིམ་པ་ལས་དགའ་བཞི་སྐྱེས་པའི་སྟོང་པ་བཞི་པོ་འདི། སྔར་བཤད་པའི་སོ་སོ་བ་དེ་དག་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་སྙམ་ན། །རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས་བཤད་པ་ནི་དགའ་བཞི་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན
Chinese
再者，从身体的上下两部分收摄菩提心时，是在心间汇集，而不是进入密处。依靠手印生起四空时，也有从头顶到密处菩提心降下而产生的四喜自性之四空，然而，作为主要的四空是从心间汇集气脉而产生的。因此，此续中所说的以幻身从何修成的基础——心、心所、近得三者，也是从心间汇集气脉而产生的。修幻身如同从死亡空性中成就中阴的次第一样修成，如同死亡次第一样生起空性，是因为气脉需要汇集于心间。考虑到那个意义，在《集学论》中也说：“与自己的手印一起，完整地执持，或者通过分解的次第进入胜义谛。”这样说，已经引证了完整执持而汇集于心间的出处，其他后续者所汇集的处所也与此相同。而且，圆满金刚念诵后，凭借习惯稳固的力量，与手印一同结合时，通过忆念任何一种禅定瑜伽而收摄，由于与手印平等入定的缘故，菩提心从头顶开始融化，从身体的上下各处汇集于心间。即使在金刚念诵没有圆满的时候，从金刚念诵能够引出四空的阶段开始也能了知智慧，那个口诀将在其他地方阐述。依靠内在的因缘——命勤二气和外在的因缘——手印，从心间汇集气脉的次第中生起四空之智慧，这虽然是密集金刚圣者派的无上殊胜之法，但由于显现不明显，所以要好好地考察。那么，从头顶到密处降下菩提心的次第中生起四喜的这四空，应该跟随先前所说的哪一个差别呢？《金刚鬘》中所说的是生起四喜的处所。
English
Furthermore, when gathering the bodhicitta from the upper and lower parts of the body, it is gathered in the heart, not entering the secret place. When generating the four emptinesses based on the mudra, there are also the four emptinesses that are the nature of the four joys arising from the descent of bodhicitta from the crown to the secret place. However, the main four emptinesses arise from the gathering of the winds and mind in the heart. Therefore, the basis for accomplishing the illusory body in this tantra, the three: mind, mental factors, and near attainment, also arise from the gathering of winds and mind in the heart. Accomplishing the illusory body is accomplished in the same way as the stage of accomplishing the bardo from the emptiness of death. Generating the emptinesses in the same way as the stages of death is because the winds and mind need to be gathered in the heart. Considering that meaning, it is also said in the Compendium of Trainings: "Together with one's own mudra, hold it completely, or enter the ultimate truth through the stages of dissolution." Thus, the source of gathering in the heart by holding it completely has already been cited, and the place of gathering by other subsequent ones is also the same as this. Moreover, by perfecting the vajra recitation, through the power of stable habituation to gathering the winds and mind in the heart, when combined with the mudra, when gathering through mindfulness of any of the two samadhi yogas, also due to the cause of entering into equipoise with the mudra, the bodhicitta begins to melt from the crown and gathers in the heart from all parts of the upper and lower body. Even when the vajra recitation is not perfected, wisdom can be known from the stage where the vajra recitation can draw out the four emptinesses, that instruction will be explained elsewhere. Relying on the inner causes, the two vital energies, and the outer cause, the mudra, generating the wisdom of the four emptinesses from the stage of gathering the winds and mind in the heart, although this seems to be an unsurpassed and special dharma of the Guhyasamaja Arya tradition, it does not appear clearly, so it should be thoroughly investigated. Then, which of the previously mentioned distinctions should these four emptinesses, which arise from the stage of the descent of bodhicitta from the crown to the secret place, follow? What is said in the Vajra Garland is the place of arising the four joys.