Tibetan
། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་སྟེ་བསྐྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི། དྲི་བའི་དོན་དེ་དག་ཤེས་པ་ལ་སྒྲིབ་པའི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་སད་པའི་རྗེས་སུ་སོན་པའོ། སཾ་བྷུ་ཊར། བག་ཆགས་སད་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་སྟེ། ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །གཞུང་འདིར། སྤྱོད་ཡུལ་བག་ཆགས་ཤེས་མཁན་ནི། །རང་སངས་རྒྱས་སུ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་དོན། གཟུགས་སོགས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ སྣང་མོད་ཀྱང་། ཀུན་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་མཁན་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་སུ་སྤྲུལ་པའོ་ཞེས་འགྲེལ་པ་ལས་འཆད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་སོགས་ཤེས་པས་དེ་དག་གིས་ཤེས་པར་མི་རུང་ངམ་སྙམ་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཤེས་ཏེ། དེ་དག་གིས་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་གསུམ་ལ་སྟེ། གསུམ་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱོལ་སོང་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཡོད་པས་དེ་དག་གིས་ཤེས་མི་ནུས་སམ་སྙམ་ན། བྱོལ་སོང་གི་བག་ཆགས་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་སོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་པ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་རྣམས་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །དེས་ན་དྲི་བའི་དོན་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གསང་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། དེའི་ལན་ཡང་རང་དབང་དུ་སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པས་འཆད་པར་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱུད་རྣམས་སུ་གསུངས་པའི་རྫོགས་རིམ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གཞན་ལ་ལྟོས་ན། སྙིང་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་སྙིང་པོ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་བར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་བ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ལྷ་མོ་སྤྱན་མ་ཁྱོད་ལ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་རྣམས་བཤད་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་དམིགས་པ་རླུང་གི་དེ་ཉིད་དང་། བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་གཞི་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་ གཉུག་མའི་ལུས་དང་། གཞིའི་འོད་གསལ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྫོགས་རིམ་འཆད་པའོ། །འགྲེལ་པ་གཉིས་ལས་སྙིང་པོ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་། དེའི་རང་བཞིན་རྡོར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་སྙིང་པོ་མཆོག་དང་། དེའི་ངོ་བོ་སྣོད་བཅུད་ཀུན
Chinese
。自生佛的化身，也就是生起的智慧，那些也全都不了解。那是因为，了解提问的那些内容，会被遮蔽的无明习气的力量唤醒之后才能够达到。在《桑布扎》中说：“当习气唤醒的智慧，是自生佛的化身。”这部论典中说：“能知晓行境习气者，是化身为自生佛。”这里所说的意思是，虽然由于习气的力量，显现了色等外在的六处，但是，能了悟一切都只是假立安名，才是知晓者。而那就是化身为自生佛，注释中是这样解释的。第三，假设梵天等通过了解世界形成等而了解，难道他们不能了解吗？并非如此，那些各自的凡夫俗子们也不了解，因为他们对于过去、未来和现在发生的三时，在这三时中，没有了解真如之义的缘故。如果认为，旁生等有一些具有智慧，难道他们不能了解吗？旁生的习气是不善业。从那之中产生的畜生和饿鬼的具有智慧的众生，那些也全都不了解。因此，提问的那些内容是成为诸佛行境的大秘密，因此，那些答案也只有自在的佛才能宣说。第三，经续中所说的圆满次第，相对于其他的瑜伽来说，是精华。甚深精华是那些之中的精华，从金刚念诵到双运之间的殊胜，是诸佛的大秘密心髓，无论是什么，都要为你，天女观，宣说。这样答应了宣说提问的答案。也就是，金刚念诵的所缘是风的真如，自我加持的基础是风心识的本初之身，以及一切有情都安住于自性的基础光明，都是在那些的掌控下宣说圆满次第。在两个注释中，精华是身语意，以及其自性金刚萨埵的体性，无分别智慧是甚深精华之最，以及其体性是器情世间一切。
English
Also, all those self-enlightened Buddhas' manifestations, namely the wisdom that arises, do not know. The reason for this is that understanding those questions is only possible after the power of the obscuring ignorance's habitual imprints has been awakened. In the Sambhuta it says, "When the wisdom that awakens habitual imprints, is the manifestation of a self-enlightened Buddha." In this treatise it says, "The one who knows the habitual imprints of the field of experience, is the manifestation of a self-enlightened Buddha." The meaning of this is that although the six external sources such as form appear due to the power of habitual imprints, the one who understands that everything is merely imputed is the knower. And that is the manifestation of a self-enlightened Buddha, as explained in the commentary. Third, if Brahma and others understand the formation of the world, etc., through understanding, can't they understand? It is not so, those individual ordinary beings also do not understand, because they do not understand the meaning of suchness in the three times of past, future, and present. If it is thought that some sentient beings such as animals have intelligence, can't they understand? The habitual imprints of animals are non-virtuous actions. All those intelligent beings born as animals and hungry ghosts from that do not understand. Therefore, those questions are the great secret that is the field of experience of the Buddhas, so only the independent Buddha can explain those answers. Third, the completion stage spoken of in the tantras, compared to other yogas, is the essence. The very essence is the essence of those, the supreme from Vajra recitation to union, is the great secret essence of all the Buddhas, whatever it is, I will explain to you, goddess Caksusi. Thus, he promised to explain the answers to the questions. That is, the object of Vajra recitation is the suchness of wind, the basis of self-blessing is the primordial body of wind-mind only, and the basic luminosity that abides as the nature of all sentient beings, all are explaining the completion stage under the control of those. In the two commentaries, the essence is body, speech, and mind, and its nature is the nature of Vajrasattva, non-conceptual wisdom is the most profound essence, and its nature is all of the container and contents of the world.
Tibetan
་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པར་བཤད་ཅིང་། འགྲེལ་པ་ཆེ་བ་ལས་སྙིང་པོ་ཕྱི་དཀྱིལ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྙིང་པོ་ལུས་དཀྱིལ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཤད་ཅིང་། རིམ་ལྔའི་འགྲེལ་པ་རྣམས་སུ་ཡང་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་མང་དུ་བཤད་སྣང་ནའང་། སྔར་བཤད་པ་ཉིད་གཞུང་ལ་གནས་པར་མཐོང་ངོ་། །ཡང་འགྲེལ་པ་གཉིས་ལས་ཚིགས་བཅད་འདིས་དང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ལན་བསྟན་པར་འཆད་མོད་ཀྱང་། དྲི་བ་སྤྱིའི་ལན་དུ་འཐད་དོ། །བཞི་པ་ལ་དྲུག །དང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ཞུས་ལན། སླར་བསྡུས་ཏེ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞུས་ལན། དེ་ནས་འོངས་པའི་ལམ་གྱི་ཞུས་ལན། སེམས་ཅན་སྐྱེ་བའི་རིམ་པའི་ཞུས་ལན། ལས་ཉོན་གྱི་གཞིའི་ཞུས་ལན། འོད་གསལ་ལས་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱི་ཞུས་ལན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྡོར་བཟླས་ཀྱི་དམིགས་པ་རླུང་གི་དེ་ཉིད་བསྟན་པ། དེའི་རྩ་བའི་གནས་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རླུང་དང་ཐིག་ལེའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཅིང་འོད་གསལ་བ་ཞེས་པའོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དག་ཅེས་པའི་དག་ནི་གཉིས་ཚིག་ཡིན་པས་རླུང་དང་ཀུན་ཏ་ ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །རླུང་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་བཤད་པ་ནི་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ན་མང་ངོ་། །འོད་གསལ་བ་ནི་ཐིག་ལེའི་ཁ་དོག་དང་རླུང་གི་འོད་ཟེར་རོ། །ཐིག་ལེ་ནི། ཟླ་བ་དང་ཤེལ་དང་མཉམ་པ་སྟེ་འདྲ་བའི་འོད་གསལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རླུང་དེ་ཉིད་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་དངོས་པོ་སྟེ། ངོ་བོར་གྱུར་པའི་རླུང་འོད་ཟེར་ལྔ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་སྣའི་རྩེ་མོར་ཡུངས་ཀར་གྱི་ཚད་ཙམ་གྱི་རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་དོན་གཞན་ལ་སྒྲ་འགལ་བའི་དགོངས་པའི་ཚིག་གིས་གསུངས་སོ། །རྩ་རྒྱུད་ལས་སྣའི་རྩེ་མོར་ཡུངས་ཀར་གྱི་ཚད་ཙམ་གྱི་རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པའི་དོན་རྒྱུད་འདིའི། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་དངོས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་རླུང་གི་དེ་ཉིད་ལ་བཤད་པར་རིམ་ལྔ་ལས་གསུངས་པས། འདིར་ཡུངས་ཀར་ཆེ་བའི་ཚད་ཙམ་ནི་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་འདིའི་བཤད་བྱར་བཀོད་པའོ། །འདིའི་འགྱུར་ནི། རིམ་ལྔ་ལས། ཡུངས་ཀར་གྱི་ནི་འབྲུ་ཚོད་ཙམ། །ཞེས་འབྱུང་ལ། རྩ་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འབྱུང་ངོ་། །རྒྱུད་འདིར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་དངོས། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསལ་བར་གསུངས་ཞེས་རིམ་ལྔར་གསུངས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་དབུགས། །ཞེས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་
Chinese
被说成是遍布于自性之中。在大的解释中，说是外中之精华，在极精华中，说是身坛城微细的禅定。在五次第的解释中，也似乎多次解释了那二者的意义。但我觉得之前所说的安住在正文中。另外，两种解释中都说这个偈颂指示了最初的来源的回答，但作为一般问题的回答是合适的。第四（部分）有六（个方面）：最初来源的提问和回答，以重新归纳而行的方式的提问和回答，从那之后到来的道路的提问和回答，众生出生的次第的提问和回答，业和烦恼之基础的提问和回答，从光明中升起的样子的提问和回答。第一（个方面）有两个：金刚念诵的对境，指示风的真如；指示其根本处不可摧毁之明点。第一个是：风和明点的菩提心，自性清净且光明，是这样说的。或者，菩提心清净，这个“清净”是双数词，因此是风和昆达（梵文：kuṇḍa）之类的菩提心。将风说成是菩提心，如果引用密意经典，则有很多。光明是明点的颜色和风的光芒。明点是：与月亮和水晶相同，是相似的光明。菩提心风本身是如镜子般的五种智慧的实物，是成为本体的风五种光芒，在那本身上，从根本续中说，在鼻尖上观想芥子大小的五种颜色的珍宝。这样用意义与其他相违背的密意之语说了。根本续中说在鼻尖上观想芥子大小的五种颜色的珍宝，这个意义，在此续的“其本身是五种智慧的实物”等等的风的真如上解释，五次第中这样说了。因此，这里芥子大小的尺寸是根本续的这个正文的解释对象。此处的翻译是，在五次第中说：“芥子的种子大小”。根本续中也是这样出现的。在此续中说“五种智慧的实物”，五次第中说，这个意义在后续中清楚地说了，那就是“五种智慧的自性气息”，这样说是五种智慧的本体。
English
It is said to be pervasive in its own nature. In the great commentary, it is said to be the essence of the outer center, and in the extremely essence, it is said to be the samadhi of the subtle body mandala. In the commentaries of the Five Stages, it seems that the meaning of those two is also explained many times. But I think that what was said before remains in the text. Also, in the two commentaries, it is said that this verse indicates the answer to the origin of the first, but it is appropriate as an answer to the general question. The fourth (part) has six (aspects): the question and answer of the origin of the first, the question and answer in the manner of re-summarizing and going, the question and answer of the path that came from then on, the question and answer of the order of the birth of sentient beings, the question and answer of the basis of karma and affliction, and the question and answer of the manner of rising from the clear light. The first (aspect) has two: the object of Vajra recitation, indicating the suchness of wind; indicating the indestructible bindu of its root place. The first is: the wind and the bindu's bodhicitta, naturally pure and clear, is said like this. Or, bodhicitta is pure, this "pure" is a dual number, so it is the bodhicitta of wind and Kunda (Sanskrit: kuṇḍa) and the like. To say that wind is bodhicitta, if quoting the secret intention scriptures, there are many. The clear light is the color of the bindu and the rays of the wind. The bindu is: the same as the moon and crystal, is the similar clear light. The bodhicitta wind itself is the object of the five wisdoms like a mirror, is the wind five rays that have become the essence, on that itself, from the root tantra, it is said to contemplate a five-colored jewel the size of a mustard seed on the tip of the nose. Thus, it was said with words of secret intention that contradict the meaning of others. In the root tantra, it is said to contemplate a five-colored jewel the size of a mustard seed on the tip of the nose, this meaning, in this tantra's "itself is the object of the five wisdoms" and so on, it is explained on the suchness of wind, it is said like this in the Five Stages. Therefore, here the size of a mustard seed is the object of explanation of this text of the root tantra. The translation here is, in the Five Stages it says: "The mustard seed is the size of a grain." It also appears like that in the root tantra. In this tantra it says "the object of the five wisdoms", in the Five Stages it says that this meaning is clearly said in the subsequent tantra, that is, "the nature of the five wisdoms is breath", thus it is said to be the essence of the five wisdoms.