Tibetan
པ་དང་སྣང་བའི་མཚན་གྱི་དུས་གཉིས་འདས་ཤིང་ཉི་མ་མ་ཤར་བའི་བར་ལ་བཤད་པའི་ཐོ་རངས་སོ། །ཉི་མ་ཤར་བ་ན་སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་ཉི་མ་ནུབ་པའི་མཚམས་སུ་མ་རིག་པ་དང་ཟླ་བ་ཤར་བའི་ཚེ་སྣང་བའོ་ཞེས་བཤད་དེ་འདི་རིམ་ལྔ་དང་སྦྱར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པར་ནུས་སོ། །ནང་གི་མངོན་བྱང་སྟོན་པ་ན་དང་པོར་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ལ་འོད་ཟེར་ལྔའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ངོ༌། །གཉིས་པ་ནི་སྣང་བ་སྟེ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པ་སྟེ་ཉི་མའི་འོད་གཟེར་ལྟ་བུའོ། །བཞི་པ་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་སྟེ་མུན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་མུན་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་ལ་འོད་གསལ་བ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་རྟག་ ཏུ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་སློབ་མ་ལ་བླ་མས་ཕྱི་ནང་གི་བྱང་ཆུབ་པ་གཉིས་སྟོན་པའི་དང་པོ་ནི། ཕྱིའི་ཞག་གཅིག་ལ་བཞི་ཆར་བྱས་ནས་སྟོང་པ་བཞི་བཤད་པ་སོར་བཞག་ཏུ་བྱེད་ན་སྟོང་པ་བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཡིན་པ་དང༌། རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་སོགས་མི་འཐད་ལ། དེའི་དུས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་བཞི་དཔེར་བྱས་ནས་སྟོང་པ་བཞི་སྟོན་པ་ལ་བྱེད་ན་ནི་ནང་གི་སྟོང་པ་བཞི་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པས། ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་དབྱེ་མི་ནུས་ཏེ། ནང་གི་སྐབས་སུ་ཡང་ཟླ་ཉི་དང་མུན་པ་དཔེར་བཀོད་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་དེ་བཞི་རེ་རེའི་དུས་ལ་སྟོང་པ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་རེ་རེ་སྐྱེ་བ་ལ་བྱེད་ན་དུས་དེ་བཞིའི་རེ་རེའི་དུས་ལ་སྟོང་པ་བཞི་ཚང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བས། ཕྱི་ནང་གི་བྱང་ཆུབ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ནས་འབྱེད་པ་ཡིན་སྙམ་ན། འདི་ལ་རྗེ་འགོས་ཀྱིས་ནཱ་རོ་པའི་བཞེད་པ་དང༌། བཙུན་མོ་ཅན་དང་ནག་པོ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་བཞེད་པ་སྟེ་ལུགས་གཉིས་བཀོད་པའི་དང་པོ་ནི། ཞག་གཅིག་གི་བཞི་ཆ་སྟོང་པ་བཞིར་བཤད་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་དང་དུས་དང་རྟགས་དང་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པས་དྲང་དོན་ཏེ་ཕྱིའི་མངོན་བྱང་དང་ངེས་དོན་ནི་ནང་གི་མངོན་བྱང་ཡིན་ཏེ། ལས་རྒྱ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་བྱང་སེམས་རྡོ་རྗེ་རྩ་བ་དང་རྐེད་པ་དང་རྡོ་རྗེའི་བུམ་པར་སླེབ་པ་ན། བདེ་བ་དེ་གསུམ་ལ་སྟོང་པས་རྒྱས་བཏབ་སྟེ་བསྒོམས་པ་ན། ལམ་གྱི་ སྣང་བ་གསུམ་དང་ཐིག་ལེ་གཉིས་ཤོར་གཉིས་གནས་ཀྱི་དུས་སུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ལོག་པའི་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱིའི་
Chinese
以及显现之名的两个时间过去，在太阳未升起之间所说的黎明。太阳升起时显现增长，太阳落山之际为无明，月亮升起之时为显现，如此宣说，此与次第五相结合依靠而能知晓。在开示内在现证菩提时，首先如阳焰般见到具有五种光芒的集合。第二是显现，如月亮的光芒般。第三是显现增长，如太阳的光芒般。第四是获得显现，如黑暗般。之后，在脱离黑暗的瞬间，光明清明，即极其清明，具有恒常显现的体性。胜义谛的自性以智慧之眼所见，如是宣说。对此应当进行研究，上师为弟子开示外内两种菩提，首先是，将外在的一昼夜分为四份，如果将宣说的四空保持原样，则第四空是菩提的瞬间，并且是瑜伽士自己的境界等不合理。如果以彼时之四虚空为例来开示四空，那么内在之四空也应如此，内外之差别则无法区分，因为在内在的场合中也以日月和黑暗为例而作了开示。如果在彼四个时间各自的时间里产生四空的智慧，那么在彼四个时间各自的时间里就不会完整地产生四空，因此，内外两种菩提的差别从何处区分呢？对此，杰·俄（Rje Gos）记载了纳若巴（Nāropa）的观点，以及妃子（btsun mo can）和黑誓金刚（nag po dam tshig rdo rje）二者的观点，即两种宗派，第一种是，将一昼夜的四分之一宣说为四空，这是法性的比喻、时间和象征和所象征，因此是权义，即外在的现证菩提，而了义则是内在的现证菩提，即通过事业手印和入定，菩提心金刚到达根部、腰部和金刚宝瓶时，以空性印封那三种乐，并进行修习时，在道的 三种显现和二失二住之时，自性分别念逆转的安乐智慧，即一切皆空光明。第二种是，外在的
English
And the two times of the name of appearance have passed, the dawn spoken of between the time when the sun has not yet risen. When the sun rises, appearance increases, and at the time when the sun sets, it is ignorance, and when the moon rises, it is appearance, thus it is said, and this can be known by relying on combining it with the five stages. When showing the inner manifestation of enlightenment, first, like a mirage, one sees it as having a collection of five rays of light. Second is appearance, like the rays of the moon. Third is the increase of appearance, like the rays of the sun. Fourth is the attainment of appearance, like darkness. Then, in the moment of being free from darkness, there is clear light, that is, extremely clear, having the characteristic of always appearing. The self-nature of ultimate truth is seen with the eye of wisdom, thus it is said. This should be examined, the first of the two outer and inner enlightenments shown to the student by the lama is: If one divides one outer day and night into four parts and keeps the four emptinesses that are taught as they are, then the fourth emptiness is the moment of enlightenment, and it is unreasonable that it is the realm of the yogi himself. If one uses the four skies of that time as examples to teach the four emptinesses, then the four inner emptinesses should also be like that, and the difference between outer and inner cannot be distinguished, because in the inner case, the sun and moon and darkness are also used as examples to show it. If one makes it so that one wisdom of the four emptinesses arises in each of those four times, then it will not be possible for the complete four emptinesses to arise in each of those four times, so from where can one distinguish the difference between the two outer and inner enlightenments? On this, Je Gos recorded the views of Nāropa, and the views of the two, the Consort and Black Samaya Vajra, that is, two systems. The first is that teaching the four quarters of a day and night as the four emptinesses is a direct meaning because it is an example of the nature of reality, time, signs, and symbols, that is, the outer manifestation of enlightenment, and the definitive meaning is the inner manifestation of enlightenment, that is, when the bodhicitta vajra reaches the root, waist, and vajra vase through action mudra and samadhi, when one seals those three pleasures with emptiness and meditates on them, at the time of the three appearances of the path and the two losses and two abidings, the wisdom of bliss that reverses the conceptual thought of self-nature is all emptiness and clear light. The second is the outer.
Tibetan
དཔེ་བཞིས་དགག་བྱ་གློ་བུར་བའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་བཞིའི་ཆ་ནས་མཚོན་པ་ནི་ཕྱིའི་བྱང་ཆུབ་དང་བསམ་གཏན་གཉིས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་དུ་བཅུག་པའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཆ་ནས་བསྟན་པ་ནི་ནང་གི་མངོན་བྱང་དུ་བཤད་དོ། །ལཀྵ་མཱིས་ནི། ཞག་གི་ཆ་སྟོང་པ་བཞིར་བཤད་པ་ནི། དེ་དག་གི་མིང་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྟོང་པ་བཞི་ལ་འདོད་ཅིང༌། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པའི་སྟོང་པ་བཞི་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པའམ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ལྔའི་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་སྟོང་པ་བཞི་པ་ནི་ནང་གི་མངོན་བྱང་དུ་བཤད་དོ། །འགྲེལ་པ་ཟླ་འོད་དང་དོན་གསལ་དང་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་འགྲེལ་པ་དང་ཐུབ་པ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་ཕྱིའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྟོང་པ་བཞི་ནང་གི་སྟོང་པ་བཞི་ལ་བཤད་ཅིང༌། ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མ་ཕྱེའོ། །སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དཔྱད་ན་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལན་མི་ཐེབས་ཤིང༌། ཁྱད་པར་མ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པས་ཀྱང་ལན་ཐེབས་པར་མི་སྣང་ལ། གནས་འདི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་ཞིང་གལ་ཡང་ཆེ་བར་སྣང་བས་དཔྱད་དགོས་སོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གཉིས་ནི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཕྱི་ནང་གི་བྱང་ཆུབ་པ་གཉིས་སུ་འཇོག་ཚུལ་ནི་རྒྱུད་འགྲེལ་ལས། ཕྱིའི་མངོན་བྱང་ལ་སྦྱར་བའི་དུས་སུ་སྐྱ་རེངས་ འཆར་བའི་དུས་སུ་ནི། །སྒོམ་པ་མཆོག་གིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་སྐྱ་རེངས་འཆར་བའི་དུས་སུ་ཞེས་པ་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་ལ་བཤད་ཅིང༌། ནང་གི་མངོན་བྱང་དང་སྦྱར་བའི་ཚེ་དུས་ཚིགས་དེའི་དོན། ཉེར་ཐོབ་འདས་པའི་དུས་སུ་འགྲུབ་པ་ལ་བཤད་པས། དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིའི་མངོན་བྱང་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ནང་གི་སྟོང་པ་བཞིའི་རིམ་གྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཆ་ནས་ནང་གི་མངོན་བྱང་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞག་གཅིག་གི་དུས་ཚིགས་གཞན་གསུམ་སྟོང་པ་གསུམ་དུ་བྱས་པ་ནི་སྔར་སེམས་དབེན་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དེའི་དུས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་དཔེ་མཚོན་པ་ཡིན་ཀྱང་ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་དབྱེ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ཀྱང་རིམ་ལྔ་དང་སྤྱོད་བསྡུས་དང་གྲོལ་བའི་ཐིག་ལེ་ལས་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་སུ་འཐོབ་པར་གསུངས་ཏེ། དུས་འདིར་འཐོབ་པ་ནི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ལ་ཡང་འདྲའོ། །རྡོ་རྗེ་གུར་ལས་ཀྱང༌། བསམ་གཏན་གནས་སུ་རབ་འདུག་སྟེ། །ཕྱག་རྒྱར་ལན་གཅིག་རབ་ཞུགས་ནས། །རྡོ་རྗེ་སྦྱོར་བ་ཡང་ད
Chinese
以四种比喻，从远离突发性分别念的四种角度来表示，外在菩提和禅定二者将幻化融入光明之经验的角度来表示，称为内在现证菩提。乐希米说：所说的昼夜的四种空性，是指那些具有名称的内在四空。依赖事业手印的第四空性和依赖智慧手印或者通过如阳焰等五种相的次第获得的第四空性，称为内在现证菩提。释论《月光》、《义明》、《誓言金刚》的释论以及《能胜吉祥》也说，外在场合所说的四空是指内在的四空，没有明确区分内外之差别。如果按照之前所说的进行分析，那么区分内外差别的那部分不会有问题，而没有区分差别的那部分说法似乎也有道理。这个地方非常难以理解，而且似乎也很重要，所以需要进行研究。其中，两种现证菩提是指意义的光明。关于将此光明分为内外两种菩提的方法，在续部释论中说：在外在现证菩提结合之时，黎明出现之时，通过殊胜的禅定将会成就。所说的黎明出现之时，是指黎明时分。与内在现证菩提结合时，那个时节的意义，是指在接近获得过去的时分成就。因此，意义的光明显现，依赖于黎明这个特殊时节，称为外在现证菩提。而且，从内在四空次第显现的角度来说，称为内在现证菩提。因此，将一个昼夜的其他三个时节作为三种空性，就像之前所说的心的寂静一样，虽然象征着那个时节的虚空，但也没有无法区分内外之过失。无学双运也从五次第和《行集》以及《解脱明点》中说在黎明时分获得，此时获得也与有学双运相似。金刚帐续中也说：善住于禅定处，一次进入手印后，金刚结合也
English
Representing with four examples, from the perspective of being free from four aspects of sudden conceptualizations, and representing from the perspective of the experience of integrating illusion into luminosity through outer enlightenment and meditation, is called inner Abhisambodhi. Lakshmī says: The four emptinesses spoken of in terms of day and night refer to the inner four emptinesses that have names. The fourth emptiness that relies on Karma Mudrā and the fourth emptiness that relies on Jñāna Mudrā or is obtained through the sequence of five signs such as mirages, etc., is called inner Abhisambodhi. The commentaries 'Moonlight', 'Meaningful', the commentary on 'Samaya Vajra', and Thupa Pal also say that the four emptinesses spoken of in the outer context refer to the inner four emptinesses, and the difference between outer and inner is not clearly distinguished. If analyzed as previously stated, there is no problem with those that distinguish the difference between outer and inner, and it does not seem that there is a problem with the statements of those that do not distinguish the difference. This place is very difficult to understand and seems very important, so it needs to be studied. Among them, the two Abhisambodhis refer to the luminosity of meaning. Regarding the method of placing this luminosity into two enlightenments, outer and inner, it is said in the Tantra commentary: When combined with outer Abhisambodhi, at the time when dawn appears, it will be accomplished through excellent meditation. The saying 'at the time when dawn appears' refers to the time of dawn. When combined with inner Abhisambodhi, the meaning of that time, refers to accomplishment at the time of approaching the past attainment. Therefore, the luminosity of meaning manifests, relying on the special time of dawn, and is called outer Abhisambodhi. Moreover, from the perspective of the gradual manifestation of the inner four emptinesses, it is called inner Abhisambodhi. Therefore, making the other three times of one day and night into three emptinesses, just like the previously mentioned solitude of mind, although it symbolizes the space of that time, there is no fault of being unable to distinguish the difference between outer and inner. The non-learning Yuganaddha is also said to be obtained at dawn from the Five Stages, Compendium of Conduct, and Drolicking Thigle, and obtaining it at this time is similar to the learning Yuganaddha. It is also said in the Vajra Ghanta Tantra: Abiding well in the place of meditation, after entering the Mudrā once, the Vajra union also