Tibetan
ལྷ་མོའི་བྷ་ག་ལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བསྒོམས་ལ་ཆོས་འབྱུང་ཡོད་པའི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །མི་བསྐྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་མཱ་མ་ཀཱི་མདུན་དུ་བཞག་ལ་རང་གི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལྔ་པར་བསྒོམས་ལ། རང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་ཆོས་འབྱུང་གི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ལྡན་པར། རང་གི་རྡོ་རྗེས་གདན་བརྡབས་ཤིང་བརྡུངས་ན་འོད་གསལ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་རིགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་སྦྱོར་བའི་ཕུར་གདབ་གསུམ་བཤད་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་རྫོགས་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། བསྐྱེད་རིམ་པའི་ལྷ་ལ་ཕུར་གདབ་བྱེད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་མ་གཏོགས་པ་འགྲེལ་པར་བཤད་པ་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཕུར་གདབ་བྱེད་ཚུལ་ནི་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་སོ་སོའི་ཡུམ་གྱི་པདྨའི་ནང་གི་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་བཀུག་ནས་ལིང་ག་ཕུར་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བསམས་ཏེ། སྙོམས་པར་འཇུག་བཞིན་པའི་ངང་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕུར་བུས་བཏབ་པར་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་འོད་གསལ་བ་ཐོབ་ པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་འོད་གསལ་ནི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེ་ཐོབ་ན་དེའི་མཇུག་ཐོགས་ཉིད་དུ་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་འདིར་ཕུར་འདེབས་བྱེད་པ་པོ་ནི་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་ནས་སྤྱོད་པ་བྱས་པའོ། །དེ་ནི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་སྤྱོད་པ་བྱས་པས་དུས་འདི་ཙམ་ན་དབང་ཕྱུག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་མ་འབྱུང་ཞེས་པ་དང༌། མཆོག་འགྲུབ་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་དུས་ཚིགས་དེ་ལ་མ་གྲུབ་ན་ལྷ་ལ་དྲག་ཤུལ་བྱ་བ་ཡང་མཚོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཚེ་བྱང་ཆུབ་མ་གྲུབ་ན། །དྲག་ཤུལ་སྦྱོར་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའི་མཐའ་གཅོད་དོ།། ༒ །།རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ནུབ་ནས་ནི། །བསྒྲུབ་པ་ཀུན་ཏུ་བརྩམ་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་རྐང་པ་བཞི་ཕྱི་ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གཉིས་ལ་སྦྱར་ཏེ་འགྲེལ་པར་བཤད་ལ། ཕྱི་ནང་གི་བྱང་ཆུབ་པ་གཉིས་རིམ་ལྔ་ལས་བཤད་ཚུལ་ནི། མཚན་མོ་སྣང་བའི་ཆ་སྟེ་གསལ་བ་ཉི་མའི་ཟེར་འགྱེད་སྣང་བ་མཆེད་པ་ཡིན། །མཚམས་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པར་རང་གི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་ལན་ཅིག་མིན་པར་འགྲོ ། མཚན་མིན་ཉིན་པར་མ་ཡིན་མཚམས་མིན་གང་ཞིག་རང་བཞིན་རྣམས་དང་རྣམ་བྲལ་བ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྐད་ཅིག་ཡིན་པར་བླ་མ་མཆོག་བཤད་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་ཡུལ།
Chinese
应当观想明妃的巴嘎拉五股金刚杵，并进入法生之中。因为具有不动的结合，将玛玛琪置于前方，观想自己的五股金刚杵。在自己手印的法生之中，具有火焰的坛城。如果用自己的金刚杵敲打坐垫，就能获得光明。如是，以明妃瑜伽三种分类，解释了金刚杵与莲花结合的橛，共有三种。所谓种姓分类的结合，就是所说的意义，这也是从圆满次第的角度来说的。如果在生起次第的本尊上打橛，就像解释中所说的那样，除了所要成就的以外。打橛的方法是，用心中放射的光芒，迎请智慧坛城中各个本尊的明妃的莲花之内的火焰坛城之上，观想成林伽橛的形状。在平等进入的状态中，观想用橛打在本尊们的身上。如果这样做，就能获得光明。 所谓“获得光明”，是指意义的光明。如果获得了它，紧接着就能获得有学的双运，因此，这里打橛的人是获得了幻身之后进行修习的。这是在获得有学的双运之后也进行修习，因此在这个时候会出现自在的功德的征相，就像所说的“成就殊胜”一样，如果在这个时节没有成就，也要知道这象征着对本尊进行猛烈的行为。因为，如果何时菩提没有成就，就应当用猛烈的加行来成就。这就是所说的意义。第十四章的结尾。 金刚之日落山后，应当勤奋地修习一切。这四句偈颂结合了外内两种现观菩提来解释。内外两种菩提在五次第中的解释方式是：夜晚是显现的部分，即光明，是太阳光芒四射，显现蔓延。界限是获得显现后，自己的自性并非一次性地消失。非夜晚非白天，非界限，任何与自性分离的事物。那就是刹那菩提，上师殊胜宣说，瑜伽士的境界。
English
One should contemplate the five-pronged vajra in the bhaga of the goddess and enter into the dharmodaya. Because one possesses the union of the immovable, place Mamaki in front and contemplate one's own five-pronged vajra. Within the dharmodaya of one's own mudra, possessing a mandala of fire. If one strikes and beats the seat with one's own vajra, one will obtain clear light. Thus, with the three divisions of goddess yoga, the three peggings of the union of vajra and lotus are explained. The meaning of what is said as the union of the division of lineage is also done from the perspective of the completion stage. If one pegs the deity of the generation stage, it is as explained in the commentary, except for what is to be accomplished. The method of pegging is to invite, with the rays of light from the heart, upon the mandala of fire within the lotus of the consorts of each deity of the wisdom mandala, and contemplate it as having the form of a lingam peg. While in a state of equal entry, contemplate that the deities are struck with the peg on their bodies. If one does so, one will obtain clear light. What is said as "obtaining clear light" refers to the clear light of meaning. If one obtains it, immediately following that, one will obtain the dual union of learning, therefore, the one who pegs here is the one who has obtained the illusory body and then practices. This is because one also practices after obtaining the dual union of learning, therefore at this time, the signs of the qualities of power will arise, just as it is said, "accomplishing the supreme." If it is not accomplished at that time, one should also know that this symbolizes performing fierce actions on the deity. Because, if bodhi is not accomplished at any time, one should accomplish it with fierce exertion. This is the meaning of what is said. The conclusion of the fourteenth chapter. After the vajra sun has set, one should diligently engage in all practices. These four lines are explained by combining the two outer and inner abisambodhis. The way the two outer and inner bodhis are explained in the five stages is: Night is the part of appearance, that is, light, it is the rays of the sun radiating, appearance spreading. The boundary is that after obtaining appearance, one's own nature does not disappear once. Not night, not day, not boundary, anything that is separate from nature. That is the moment of bodhi, the lama supremely explains, the realm of the yogi.
Tibetan
།མཚམས་ཀྱི་མཐའ་ནི་འཇིག་མིན་མུན་ནག་ཚོགས་ནི་མ་ལུས་གང་དུ་འདས་པ་དང༌། །ཇི་སྲིད་ཉི་མ་མ་ཤར་སྐད་ཅིག་འདིར་ནི་དྲི་མེད་ཡང་དག་མཐའ་རུ་བཤད། །སློབ་ དཔོན་མཆོག་ནི་རབ་རིབ་བྲལ་བས་སློབ་མ་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་བྱང་ཆུབ་བསྟན། །ནང་གི་བདེ་བ་རྙོག་བྲལ་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སྐད་ཅིག་དག་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་རྐང་པ་ཐ་མས་ནང་གི་མངོན་བྱང་བསྟན་ལ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་བཞི་ཆར་བྱས་པ་སྟོང་པ་བཞི་དང་སྦྱར་ནས་ཕྱིའི་མངོན་བྱང་བསྟན་ནོ། །མཚན་མོ་སྣང་བའི་ཆ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་མཚམས་ཀྱི་སྨག་འཐུག་པོ་ཡལ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཐོ་རངས་ལ་མ་སླེབས་པའི་བར་གྱི་མཚན་མོ་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ལ་ཟླ་བ་ཤར་བའི་དུས་ལ་སྣང་བ་བཞག་པའོ། །གསལ་བ་ཉི་མའི་ཟེར་འགྱེད་སྣང་བ་མཆེད་པ་ཡིན། ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ལ་ཉི་འོད་དང་པོ་ཤར་ནས་མ་ནུབ་ཀྱི་བར་གྱི་དུས་ལ་སྣང་བ་མཆེད་པར་བཞག་པའོ། །མཚམས་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཉི་འོད་ཕྲ་མོ་ཡང་འདས་ནས་སྨག་འཐུག་པོ་མ་སངས་ཀྱི་བར་གྱི་མཚམས་ཀྱི་མུན་པས་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་དུས་ལ་ཉེར་ཐོབ་བཞག་པའོ། །རང་གི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་སྣང་བ་གསུམ་པོ་རང་རང་གི་རང་བཞིན་གྱི་རྟོག་པ་སྡེ་ཚན་གསུམ་དུ་བཅད་པ་རྣམས་སོ། །ལན་ཅིག་མིན་པར་འགྲོ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྣང་བ་གསུམ་ལས་ཀུན་རྟོག་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་ཐིམ་པའི་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའོ། །མཚན་མིན་ནས་རྣམ་བྲལ་བ་ཞེས་པའི་བར་ནི། སྣང་བ་གསུམ་དང་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བླ་མ་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ ཅིང་རྣལ་འབྱོར་པ་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །དེ་གང་ལ་བཞག་པའི་དུས་ནི་མཚམས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཉེར་ཐོབ་གང་ལ་བཞག་པའི་དུས་སོ། །འགྱུར་རྙིང་ལས། འཇིག་མིན་ཞེས་འབྱུང་ཡང༌། ཆག་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་རྣམ་པར་ཟད་ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟར་དུས་དེ་དང་སྣང་བ་གང་ལ་བཞག་པའི་དུས་མུན་ནག་གི་ཚོགས་གཉིས་པོ་མ་ལུས་པར་འདས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཉི་འོད་དང་པོ་མ་ཤར་བའི་དུས་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་འོད་གསལ་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་ལ་བསྟན་ཞེས་པའོ། །སྤྱོད་བསྡུས་ལས་གསུངས་ཚུལ་གྱི་ཕྱིའི་མངོན་བྱང་ནི་ཐོ་རངས་ཀྱི་ཐུན་མཚམས་སུ་མ་རིག་པའི་སྣང་བ་འདས་ནས་ཇི་སྲིད་ཉི་མ་གསལ་བར་མ་གྱུར་བ་སྟེ་འདི་ལ་ནི་འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ། །ཞེས་བཤད་པའི་དོན་ནི་རིམ་ལྔ་ལས། ཐོབ་
Chinese
邊際的盡頭是無壞的黑暗，所有聚集都已逝去之處；乃至太陽未升起的剎那，此處被說是無垢的真實邊際。殊勝的上師遠離昏昧，為弟子指示外在的菩提。內在的安樂，無垢的佛陀菩提，將以剎那獲得。如是說。其最後一句指示內在的現證，其餘的則將一日一夜分為四分，與四空相結合，指示外在的現證。夜晚是顯現的部分，指的是從邊際的濃重黑暗消散開始，到黎明尚未到來之間的夜晚，在晴朗的夜空中月亮升起之時，安立為顯現。明亮是太陽的光芒散發，顯現擴展。指的是在晴朗的夜空中，從第一道陽光升起到落下之間的時段，安立為顯現擴展。邊際是獲得顯現，指的是微弱的陽光也消失後，濃重黑暗尚未消散之間，邊際的黑暗遍布晴朗夜空的時段，安立為近得。自之自性們，指的是將三種顯現各自的自性之分別念，劃分為三個組別。非僅一次的行進，指的是一次又一次地，從三種顯現中，生起和消融所有分別念的次第。從非相到離戲之間，是遠離三種顯現和八十自性的分別念。那不是現證菩提的剎那，而是殊勝上師們所說，殊勝瑜伽士們的境界。那安立在哪個時段呢？邊際的盡頭是近得安立的時段。古譯中，出現「無壞」，而在新譯中，則出現「於彼完全滅盡」，如同那個時段和安立顯現的時段，兩個黑暗的聚集完全逝去，乃至第一道陽光尚未升起的時段，這被說是真實邊際光明的外在菩提，這是上師為弟子指示的。在《攝行論》中所說的，外在現證的方式是，在黎明的交界之時，無明的顯現逝去，乃至太陽尚未變得明亮，這一切光明都是空性。所說的意義是，在《次第五》中，獲得
English
The edge of the boundary is where the indestructible darkness, all gatherings, have passed away; until the moment the sun has not risen, this is said to be the stainless, true edge. The supreme teacher, free from dimness, shows the outer bodhi to the disciple. Inner bliss, the immaculate Buddha-bodhi, will be attained in an instant. Thus it is said. The last verse indicates the inner realization, while the rest, dividing one day and night into four parts, combined with the four emptinesses, indicate the outer realization. Night is the aspect of appearance, referring to the time from the dissipation of the thick darkness of the boundary until dawn has not yet arrived, when the moon rises in the clear night sky, it is established as appearance. Brightness is the spreading of the sun's rays, the expansion of appearance. This refers to the time from the first rays of sunlight rising in the clear sky until sunset, it is established as the expansion of appearance. The boundary is the attainment of appearance, referring to the time when even the faint sunlight has disappeared and the thick darkness has not yet cleared, when the darkness of the boundary pervades the clear night sky, it is established as near attainment. By their own natures, this refers to the divisions of the three appearances, each divided into three categories of conceptualization of their own natures. Going not just once refers to the order of arising and dissolving of all conceptualizations from the three appearances, again and again. From "not sign" to "separation from elaboration" is to be free from the conceptualizations of the three appearances and the eighty natures. That is not the moment of manifest enlightenment, but is said by the supreme lamas to be the realm of the supreme yogis. At what time is that established? The end of the boundary is the time when near attainment is established. In the old translation, "indestructible" appears, but in the new translation, "completely exhausted in that" appears, just as that time and the time when appearance is established, the two gatherings of darkness have completely passed away, until the time when the first sunlight has not yet risen, this is said to be the outer bodhi of the true edge of luminosity, this is what the teacher shows to the disciple. In the way it is said in the Compendium of Conduct, the outer realization is that at the juncture of dawn, the appearance of ignorance has passed away, until the sun has not yet become clear, all this luminosity is emptiness. The meaning of what is said is that in the Five Stages, attainment