Tibetan
རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་སོགས་མི་འཐད་ལ། དེའི་དུས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་བཞི་དཔེར་བྱས་ནས་སྟོང་པ་བཞི་སྟོན་པ་ལ་བྱེད་ན་ནི་ནང་གི་སྟོང་པ་བཞི་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པས། ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་དབྱེ་མི་ནུས་ཏེ། ནང་གི་སྐབས་སུ་ཡང་ཟླ་ཉི་དང་མུན་པ་དཔེར་བཀོད་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་དེ་བཞི་རེ་རེའི་དུས་ལ་སྟོང་པ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་རེ་རེ་སྐྱེ་བ་ལ་བྱེད་ན་དུས་དེ་བཞིའི་རེ་རེའི་དུས་ལ་སྟོང་པ་བཞི་ཚང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བས། ཕྱི་ནང་གི་བྱང་ཆུབ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ནས་འབྱེད་པ་ཡིན་སྙམ་ན། འདི་ལ་རྗེ་འགོས་ཀྱིས་ནཱ་རོ་པའི་བཞེད་པ་དང༌། བཙུན་མོ་ཅན་དང་ནག་པོ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་བཞེད་པ་སྟེ་ལུགས་གཉིས་བཀོད་པའི་དང་པོ་ནི། ཞག་གཅིག་གི་བཞི་ཆ་སྟོང་པ་བཞིར་བཤད་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་དང་དུས་དང་རྟགས་དང་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པས་དྲང་དོན་ཏེ་ཕྱིའི་མངོན་བྱང་དང་ངེས་དོན་ནི་ནང་གི་མངོན་བྱང་ཡིན་ཏེ། ལས་རྒྱ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་བྱང་སེམས་རྡོ་རྗེ་རྩ་བ་དང་རྐེད་པ་དང་རྡོ་རྗེའི་བུམ་པར་སླེབ་པ་ན། བདེ་བ་དེ་གསུམ་ལ་སྟོང་པས་རྒྱས་བཏབ་སྟེ་བསྒོམས་པ་ན། ལམ་གྱི་ སྣང་བ་གསུམ་དང་ཐིག་ལེ་གཉིས་ཤོར་གཉིས་གནས་ཀྱི་དུས་སུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ལོག་པའི་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱིའི་དཔེ་བཞིས་དགག་བྱ་གློ་བུར་བའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་བཞིའི་ཆ་ནས་མཚོན་པ་ནི་ཕྱིའི་བྱང་ཆུབ་དང་བསམ་གཏན་གཉིས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་དུ་བཅུག་པའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཆ་ནས་བསྟན་པ་ནི་ནང་གི་མངོན་བྱང་དུ་བཤད་དོ། །ལཀྵ་མཱིས་ནི། ཞག་གི་ཆ་སྟོང་པ་བཞིར་བཤད་པ་ནི། དེ་དག་གི་མིང་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྟོང་པ་བཞི་ལ་འདོད་ཅིང༌། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པའི་སྟོང་པ་བཞི་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པའམ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ལྔའི་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་སྟོང་པ་བཞི་པ་ནི་ནང་གི་མངོན་བྱང་དུ་བཤད་དོ། །འགྲེལ་པ་ཟླ་འོད་དང་དོན་གསལ་དང་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་འགྲེལ་པ་དང་ཐུབ་པ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་ཕྱིའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྟོང་པ་བཞི་ནང་གི་སྟོང་པ་བཞི་ལ་བཤད་ཅིང༌། ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མ་ཕྱེའོ། །སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དཔྱད་ན་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལན་མི་ཐེབས་ཤིང༌། ཁྱད་པར་མ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པས་ཀྱང་ལན་ཐེབས་པར་མི་སྣང་ལ། གནས་འདི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་ཞིང་གལ་ཡང་ཆེ་བར་སྣང་བས་དཔྱད
Chinese
认为那是瑜伽士的境界等是不合理的。如果以那时的四种天空为例来阐述四空，那么内在的四空也是如此。内外的差别就无法区分了，因为在内在的情况下，也用日月和黑暗来作比喻进行阐述。如果认为在那四个时间中的每一个时间都产生四空的智慧，那么在那四个时间中的每一个时间就不会完整地产生四空。那么，内外两种菩提的差别又从何区分呢？对此，觉果（འགོས་）尊者引用了那若巴（ནཱ་རོ་པ་）的观点，以及比丘尼（བཙུན་མོ་ཅན་）和黑誓金刚（ནག་པོ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་）两人的观点，即两种流派。第一种是：将一昼夜的四分之一说成四空，这是法性的比喻、时间和象征，因此是直解，即外在的现证；而究竟的意义是内在的现证。通过业印和等至，当菩提心金刚到达根、腰和金刚宝瓶时，用空性来增盛这三种乐，并进行禅修，在道的 三种显现和二失二住的时期，本体的分别念逆转的乐的智慧，就是一切空性光明。第二种是：用外在的四种比喻来象征与应遣除的突发分别念的脱离的四个部分，这是外在的菩提；而用禅定二者将幻化融入光明中的经验部分来阐述，这就是内在的现证。拉克什米（ལཀྵ་མཱིས་）认为：将一昼夜的各个部分说成四空，是指具有这些名称的内在的四空。依靠业手印的第四空和依靠智慧手印或通过海市蜃楼等五种相的次第获得的第四空，是内在的现证。注释月光（ཟླ་འོད་）和义明（དོན་གསལ་）以及誓言金刚（དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་）的注释和能胜吉祥（ཐུབ་པ་དཔལ་）也认为，在外在的情况下所说的四空是指内在的四空，内外的差别没有明确区分。如果按照之前所说的进行分析，那么区分内外差别的人的说法是站不住脚的，而不区分差别的人的说法似乎也站不住脚。这个地方非常难以理解，而且似乎也很重要，所以要进行分析。
English
It is unreasonable to consider it the realm of the yogi himself, etc. If the four emptinesses are explained by taking the four skies of that time as examples, then the inner four emptinesses are also the same. The difference between outer and inner cannot be distinguished, because in the inner case, the moon, sun, and darkness are also used as examples to explain. If it is considered that each of the four wisdoms of emptiness arises at each of the four times, then it will not be possible for the complete four emptinesses to arise at each of the four times. Then, from where can the difference between the two enlightenments of outer and inner be distinguished? On this, Je Gö (འགོས་) cited the views of Naropa (ནཱ་རོ་པ་), and the views of the nun (བཙུན་མོ་ཅན་) and Black Vow Vajra (ནག་པོ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་), i.e., two systems. The first is: saying that one-fourth of a day and night is the four emptinesses is a metaphor for the nature of reality, time, signs, and symbols, so it is a direct meaning, i.e., outer manifestation of enlightenment, and the definitive meaning is inner manifestation of enlightenment. When the bodhicitta vajra reaches the root, waist, and vajra vase through karma mudra and samadhi, then by cultivating the three pleasures by enriching them with emptiness, in the path's In the time of the three appearances and the two losses and two abidings, the wisdom of bliss that reverses the conceptualization of the essence is all emptiness and luminosity. The second is: using the four outer examples to represent the four parts of being free from sudden conceptualizations to be refuted is the outer enlightenment; and explaining the experiential part of integrating illusion into luminosity through the two, meditation, is the inner manifestation of enlightenment. Lakshami (ལཀྵ་མཱིས་) said: Saying that the parts of a day are the four emptinesses refers to the inner four emptinesses with those names. The fourth emptiness based on karma mudra and the fourth emptiness based on wisdom mudra or obtained through the sequence of the five signs such as mirages are said to be the inner manifestation of enlightenment. The commentaries Moonlight (ཟླ་འོད་) and Meaning Clear (དོན་གསལ་), and the commentary of Vow Vajra (དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་) and Thubpa Pal (ཐུབ་པ་དཔལ་) also say that the four emptinesses spoken of in the outer case refer to the inner four emptinesses, and the difference between outer and inner is not clearly distinguished. If analyzed as previously stated, then the words of those who distinguish the difference between outer and inner are untenable, and the words of those who do not distinguish the difference do not seem to be tenable either. This place is very difficult to understand and seems to be very important, so it should be analyzed.