Tibetan
ཉིས་པ་རེ་བཞག་གོ །བྱམས་པ་དང་ས་སྙིང་གཉིས་གཙོ་བོར་སོང་ན་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མས་འཁྱུད་པ་བྱ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་བདག་རྣམ་སྣང་དེ་ གཉིས་ལ་བསྟིམ། རྣམ་སྣང་གི་གནས་སུ་མི་བསྐྱོད་པ་བཞག །གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མའི་གནས་སུ་རེག་བྱ་རྡོ་རྗེ་མ་དང་ས་སྙིང་དང་བྱམས་པའི་གནས་སུ་རང་འདྲ་རེ་བཏང་སྟེ། ཕྱོགས་གཞན་གསུམ་གྱི་སེམས་དཔའ་གཉིས་གཉིས་ལའང་དེའི་རིགས་པ་སྦྱར་རོ། །གཤིན་རྗེ་གཤེད་དང་མི་གཡོ་བ་གཉིས་གཙོ་བོར་སོང་ན་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མས་འཁྱུད་པ་བྱ། རྣམ་སྣང་དེ་གཉིས་ལ་བསྟིམ་རྣམ་སྣང་གི་གནས་སུ་མི་བསྐྱོད་པ་བཞག །གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མའི་གནས་སུ་རེག་བྱ་རྡོ་རྗེ་མ་དང་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དང་མི་གཡོ་བའི་གནས་སུ་རང་འདྲ་རེ་བཞག་སྟེ། ཕྱོགས་གཞན་གསུམ་གྱི་ཁྲོ་བོ་གཉིས་གཉིས་ལའང་དེའི་རིགས་པ་བསྒྲེ། སྟེང་འོག་གི་ཁྲོ་བོ་གཉིས་གཙོ་བོར་སོང་ན། དེ་གཉིས་ལ་རེག་བྱ་རྡོ་རྗེ་མས་འཁྱུད་པ་བྱ། མི་བསྐྱོད་པ་དེ་གཉིས་ལ་བསྟིམ། ཁྲོ་བོ་གཉིས་ཀྱི་གནས་སུ་རང་འདྲ་རེ་བཞག་གོ །ལྷ་མོ་རྣམས་གཙོ་བོར་སོང་བའི་ཚེ་མཚན་བསྒྱུར་བ་དང༌། ང་རྒྱལ་འཕོ་བ་བྱས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་པའི་ལྷ་རྣམས་གཙོ་བོ་མ་སོང་འདུག་པས་མི་འཐད་དམ་སྙམ་པ་སྣང་ཞིང༌། སྔར་བཤད་པ་དེ་སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག་དང་ཡང་མཐུན་པར་སྣང་ངོ༌། །རྩ་རྒྱུད་ལས། རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ་ཉུངས་ཀར་གྱི་འབྲུ་ཚད་ཙམ་སྣའི་རྩེ་མོར་སྒོམ་པར་གསུངས་པའི་དོན་འཆད་པ་ན། སྣ་རྩེ་གསུམ་དང་དེར་བསྒོམ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་གསུམ་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་ཏེ། སྣ་རྩེ་གསུམ་གྱི་མཚན་ ཉིད་ནི། །གསང་བ་སྙིང་ཁ་གདོང་སྣའི་མིང༌། །ཞེས་དང༌། རླུང་དང་སྔགས་དང་རྫས་རྣམས་ཀྱི། །ཐིག་ལེ་གསུམ་སྟེ་བླ་ན་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གསང་བའི་སྣ་རྩེར་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྒོམ་པ་ནི། རྒྱུད་དེར་ཡབ་ཡུམ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དང་པད་མའི་རྩེར་སྒོམ་པར་བཤད་དེ། འགྲེལ་པ་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་ཀར་གྱི་ཚད་ཙམ་རྡོ་རྗེའི་ཁར་སྒོམ་པར་བཤད་པ་དང་འདྲའོ། །འདི་སྒོམ་པ་ལ་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་པའི་བསྐྱེད་རིམ་པའི་སྒོམ་ཚུལ་ནི། ཐིག་ལེ་ཡུམ་གྱི་པད་མར་དམིགས་པས་ཕྱུང་བའི་ནང་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོམ་པར་ལེའུ་འདིར་བཤད་པའོ། །རྫོགས་རིམ་པའི་ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོ་སྒོམ་པ་ནི་ལེའུ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པར་འཆད་པར་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་ལེགས་པར་ཕྱེད་དགོས་སོ། །སྙིང་ཁའི་སྣ་རྩེར་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྒོམ་པ་ནི། སྙིང་ཁའི་པད་མའི་ལྟེ་བ་ལ། །དབུས་སུ་ཧཱུཾ་ནི་བཀོད་ནས་ནི། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་མཐར། འདི་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་ཕྲ་མོ་སྣ་རྩེར་སྒོམ་པ་འདིར་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཤད་པའི་སྐབས་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར། སྙིང་ཁའི་པད་མའི་དབུས་སུ་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པའོ། །གདོང་གི་སྣ་རྩེར་རླུང་གི་ཐིག་ལེ་སྒོམ་པ་ཡང༌། རླུང་གི་ཐིག་ལེ་རྣལ་འབྱོར་མཆོག །ཁ་དོག་རྣམ་ལྔ་གསལ་བ་ཆེ། །སྣ་རྩེར་སྦྱོར་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །ཀུན་ནས་ཀྱང་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། །འདི་ལྟ་བུ་ཡི་སྔགས་ཀྱི་མཆོག །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བཟླས་པར་བྱ། །ཞེས་པས་ བསྟན་ནོ། །འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྒོམ་པ་ནི་སྣ་རྩེར་རླུང་འགྲོ་འོང་གི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་གསུངས་ཏེ། སྐབས་འདིར་འགྲེལ་པས་སྙིང་ཁའི་མི་ཤིགས་པ་ལས་ལྡང་འཇུག་གནས་གསུམ་གྱི་རྡོར་བཟླས་བྱ་བར་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྐབས་འདིར་འགྲེལ་པས་མཐར་ཐུག་གི་བཤད་པར་གསུངས་པ་ལ། སྔ་མ་རྣམས་མཐར་ཐུག་ཟུང་འཇུག་པའི་རྟེན་གྱིས་རྡོར་བཟླས་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དེ། རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ། །ཞེས་པའི་རྐང་པ་བཞི་པོ་སྤྱོད་བསྡུས་སུ་ངེས་དོན་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པས། རྫོགས་རིམ་པའི་ངག་དབེན་གྱི་སྐབས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིའི་རླུང་ལ་རྡོར་བཟླས་བྱེད་ཚུལ་སྟོན་པ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པར་སྟོང་པ་གསུམ་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ། རྡོར་བཟླས་འདིས་ཟུང་འཇུག་སྐྱེད་པ་རྡོར་བཟླས་ཀྱི་ལས་སུ་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་མཐར་ཐུག་ཏུ་གསུངས་པའམ། ཡང་ན་ཟུང་འཇུག་གི་སྐབས་སུ་ཡང་ངག་དབེན་གྱི་སྐབས་དང་འདྲ་བའི་རྡོར་བཟླས་བྱེད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བར་ཡི་གེ་མ་གཏོགས་པའི་ཐིག་ལེ་སྙིང་ཁར་སྒོམ་པ་དངོས་སུ་མ་གསུངས་ཀྱང༌། འགྲེལ་པར་མི་ཤིགས་པ་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ཅན་དུ་སྒོམ་པར་བཤད་པ་མི་འགལ་ཏེ། ཐིག་ལེ་དེའི་ནང་དུ་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཧཱུཾ་མཾ་ཨ་སྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་ཁར་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྒོམ་པ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རླུང་ལྡང་འཇུག་གནས་གསུམ་གྱི་རྡོར་བཟླས་ བྱེད་ཚུལ་འགྲེལ་པར་བཤད་པ་འདི་དག་ལ་བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་དང་ལྷ་མོ་བཞིས་ཞུས་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་མང་པོ་དང་སྦྱར་ནས་ཤེས་དགོས་པར་ཡོད་པ་རྣམས། འདིའི་མན་ངག་བོད་ཀྱི་བླ་མས་བཤད་པ་མང་པོར་ཇི་བཞིན་མ་ཐོན་པར་སྣང་བ་ནི་རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་དང༌། ལྷ་མོ་བཞིས་ཞུས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་དུ་ལེགས་པར་བཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པ་ལས་ཤེ
Chinese
第二是安立。如果慈氏（弥勒）和地藏二者成为主要，则由色金刚母拥抱。将那二者的部主毗卢遮那融入那二者。于毗卢遮那的位置安立不动明王。于色金刚母的位置安立触金刚母，于地藏和慈氏的位置各自安立相同者。对于其他三方的两位菩萨也施加同样的道理。如果降阎魔尊和不动明王二者成为主要，则由色金刚母拥抱。将毗卢遮那融入那二者，于毗卢遮那的位置安立不动明王。于色金刚母的位置安立触金刚母，于降阎魔尊和不动明王的位置各自安立相同者。对于其他三方的两位忿怒尊也施加同样的道理。如果上下方的两位忿怒尊成为主要，则由触金刚母拥抱那二者。将不动明王融入那二者。于两位忿怒尊的位置各自安立相同者。当诸佛母成为主要时，如果改变名称和转移我慢，则似乎有如来以外的诸神没有成为主要，感觉不太合适。并且，先前所说的也似乎与掌中的花朵相符。 根本续中说，解释观想五种颜色的珍宝，如芥子般大小，于鼻尖的意义。金刚鬘中说了三个鼻尖和在那里观想的三个明点。三个鼻尖的体性是： 秘密、心间、面鼻之名。 以及风、咒和物之。 三个明点，至高无上。 如是说。于秘密的鼻尖观想物的明点是，在那部续中说观想父母的金刚和莲花之尖。而此论中说观想菩提心如芥子般大小于金刚之上，是相似的。观想此有二种次第的部分，生起次第的观想方式是，此品中说观想明点从观想于佛母的莲花中所生，于其中观想坛城。观想圆满次第的微细明点，将在第六品的解释中讲述，因此需要好好区分那二者。于心间的鼻尖观想咒的明点是，于心间莲花的中心，于中央吽（藏文：ཧཱུྃ，梵文天城体：हुं，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽）
English
Secondly, the establishment. If Maitreya and Ksitigarbha become the main ones, then they should be embraced by Rupa-vajri. Merge the family lord Vairochana of those two into those two. Establish Akshobhya in the position of Vairochana. In the position of Rupa-vajri, establish Sparsha-vajri, and in the positions of Ksitigarbha and Maitreya, establish one similar to each. Apply the same reasoning to the two Bodhisattvas of the other three directions as well. If Yamantaka and Achala become the main ones, then they should be embraced by Rupa-vajri. Merge Vairochana into those two, and establish Akshobhya in the position of Vairochana. In the position of Rupa-vajri, establish Sparsha-vajri, and in the positions of Yamantaka and Achala, establish one similar to each. Apply the same reasoning to the two Wrathful Ones of the other three directions as well. If the two Wrathful Ones of the upper and lower directions become the main ones, then those two should be embraced by Sparsha-vajri. Merge Akshobhya into those two. In the positions of the two Wrathful Ones, establish one similar to each. When the Goddesses become the main ones, if the names are changed and pride is transferred, it seems that the deities other than the Tathagatas have not become the main ones, and it seems inappropriate. Moreover, what was said earlier also seems to be in accordance with the flower in the palm. In the Root Tantra, the meaning of meditating on five kinds of precious colors, the size of a mustard seed, on the tip of the nose is explained. The Vajra Garland says about the three nose tips and the three bindus to be meditated on there. The characteristics of the three nose tips are: The names of secret, heart, face, and nose. And of wind, mantra, and substance. The three bindus are supreme. It is said. Meditating on the substance bindu at the secret nose tip is, in that tantra, it is said to meditate on the tips of the vajra and lotus of the father and mother. And in this commentary, it is similar to saying to meditate on the mind of enlightenment, the size of a mustard seed, on the vajra. Meditating on this has two stages, the meditation method of the generation stage is, in this chapter, it is said to meditate on the mandala inside, which is born by focusing on the lotus of the mother. Meditating on the subtle bindu of the completion stage will be explained in the commentary of the sixth chapter, so it is necessary to distinguish those two well. Meditating on the mantra bindu at the nose tip of the heart is, at the center of the lotus of the heart, in the center, Hūṃ (藏文：ཧཱུྃ，梵文天城体：हुं，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽)
Chinese
吽（藏文：ཱུཾ，梵文天城体：हूँ，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽）等语说完之后，最后说：“这是咒语的明点。”就像细微的明点观想在鼻尖，这是在最终的解释中出现的。因此，观想心间莲花中央的不坏明点。还有观想面部鼻尖的气明点：气的明点是瑜伽之精华，五种颜色显明广大，以鼻尖结合的瑜伽，从各方面都要观想。像这样的咒语之精华，瑜伽士应当念诵。这样说道。 观想光的明点，是指在鼻尖进行气息出入的金刚念诵。这里，注释说要进行从心间不坏明点生起、进入、安住这三种的金刚念诵。对此，这里注释中说是最终的解释。之前的那些，如果只将最终双运的所依作为金刚念诵，是不合理的。因为“珍宝五种颜色”这四句，在《行集》中确定是结合胜义谛来解释的。因此，在圆满次第的语静之处，是为了说明对四个脉轮的气进行金刚念诵的方法而说的。因此，就像第十七章的注释中将三种空性作为最终解释一样，或者说，通过此金刚念诵生起双运，作为金刚念诵的作业而最终解释，或者在双运的阶段，也考虑到与语静时相同的金刚念诵，所以那样解释。 《金刚鬘》中虽然没有明确地说观想心间除了字以外的明点，但在注释中说观想不坏明点具有形象，这并不矛盾。因为在那明点中，要观想咒语的明点吽（藏文：ཧཱུྃ，梵文天城体：हूँ，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽）、芒（藏文：མཾ，梵文天城体：मं，梵文罗马拟音：maṃ，汉语字面意思：芒）、阿（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿）。在心间观想咒语的明点，并依此进行气息生起、进入、安住这三种的金刚念诵，注释中解释的这些，需要结合解释续部《金刚鬘》和《四女请问经》等众多经文来了解。这些诀窍，藏族上师的许多解释似乎没有完全到位，这在《五次第明灯论》和《四女请问经》的释论中得到了很好的确定。
English
After saying "Hūṃ (Tibetan: ཱུཾ, Sanskrit Devanagari: हूँ, Sanskrit Romanization: hūṃ, Chinese literal meaning: Hūṃ) etc.," it is said at the end, "This is explained as the bindu of mantra." Just as the subtle bindu is meditated on the tip of the nose, this appears in the context of the ultimate explanation. Therefore, meditate on the indestructible bindu in the center of the lotus in the heart. Also, meditate on the wind bindu at the tip of the nose on the face: The wind bindu is the essence of yoga, the five colors are clear and vast, with the yoga of combining at the tip of the nose, one should meditate from all aspects. Such an essence of mantra, the yogi should recite. Thus it is taught. Meditating on the bindu of light refers to the vajra recitation of the breath going in and out at the tip of the nose. Here, the commentary says to perform the vajra recitation of arising, entering, and abiding from the indestructible bindu in the heart. Regarding this, the commentary here says it is the ultimate explanation. It is unreasonable to apply the previous ones only to the vajra recitation based on the support of the ultimate union. Because the four lines "Precious five colors" are determined in the Compendium of Practice to be explained in conjunction with the definitive meaning. Therefore, in the solitary place of speech in the completion stage, it is said to show how to perform vajra recitation on the winds of the four chakras. Therefore, just as the three emptinesses are explained as ultimate in the commentary of chapter seventeen, either the ultimate explanation is given through this vajra recitation generating union, as the activity of vajra recitation, or, in the stage of union, it is explained in consideration of performing vajra recitation similar to the solitary place of speech. Although the meditation on the bindu other than the letter in the heart is not explicitly stated in the Vajra Garland, it is not contradictory that the commentary says to meditate on the indestructible bindu having form. Because in that bindu, one should meditate on the mantra bindu Hūṃ (Tibetan: ཧཱུྃ, Sanskrit Devanagari: हूँ, Sanskrit Romanization: hūṃ, Chinese literal meaning: Hūṃ), Maṃ (Tibetan: མཾ, Sanskrit Devanagari: मं, Sanskrit Romanization: maṃ, Chinese literal meaning: Maṃ), A (Tibetan: ཨ, Sanskrit Devanagari: अ, Sanskrit Romanization: a, Chinese literal meaning: A). Meditating on the mantra bindu in the heart and based on that, performing the vajra recitation of the three, arising, entering, and abiding of the breath, these explained in the commentary, need to be understood in conjunction with many texts such as the Explanatory Tantra Vajra Garland and the Four Goddesses' Questions. These instructions, it seems that many explanations by Tibetan lamas have not fully reached, which has been well established in the Clear Lamp of the Five Stages and the commentary on the Four Goddesses' Questions.