Tibetan
དོན་དམ་པ་ནི། འགག་མེད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྟེ། །རྟག་དང་ཆད་པ་རྣམ་སྤངས་པ། །དུས་གསུམ་མཁྱེན་པས་མ་བྱས་པ། རྟོག་པ་ནམ་མཁའ་དབྱེར་མེད་མཚན། །འདི་ཉིད་ཁོ་ན་དོན་དམ་སྟེ། །སོ་སོ་རང་རིག་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མ་བྱས་པ་དེ་དང༌། རྟོག་པ་སྟེ་ཤེས་པ་གཉིས་རོ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་དབྱེར་མེད་པའི་འོད་གསལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་སྔགས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔགས་ བཏུ་བའམ་བརྗོད་པའི་སྔགས་དང༌། སྔགས་ཀྱི་བརྡ་གཉིས་ཀྱིས་རྡོར་བཟླས་བྱེད་ཚུལ་བསྟན་ལ་དེ་བྱས་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་དོན་ནམ་སྔགས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང༌། སྔགས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དུ་ཟུངས་ཤིག །ལེའུ་གཉིས་པའི་མཐའ་གཅོད་དོ། །གཙོ་བོ་འཕོ་བའི་སྐབས་སུ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཡི། །ཞེས་པའི་རྐང་པ་གཉིས་པ་ལ། དཔེ་ཁ་ཅིག་ལས། ཕྱག་རྒྱའམ་ཡང་ན་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་ལས། ཕྱག་རྒྱ་དེ་ནས་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡང་ཁ་ཅིག་ལས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་འགྱུར་རྙིང་ལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་བྱུང་ངོ༌། །པ་ཚབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱུད་ལས། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་མ་འམ། །ཡང་ན་སྐུ་གསུང་རྡོ་རྗེའི། །ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ལ། འགྱུར་རྙིང་ལས་འབྱུང་བའི་གསུམ་པ་དག་པར་བྱ་སྟེ། རྐང་པ་གཉིས་པོ་དེ། གཟུགས་ནི་དབུས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་དོན་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྒོམ་པ་ལ་འཆད་པར་སྣང་བས་ཡང་ནའི་སྒྲ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྣམ་སྣང་ལ་སོགས་པ་ལྷ་གཞན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་སྒོམ་པ་འདིར་མི་གསལ་ཡང༌། དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་རུང་བར་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའི་གཞུང༌། རྡོ་རྗེ་འཛིན་མཆོག་གང་ ཡིན་པའི། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་དྲངས་ནས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེ་འཆང་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་གཙོ་བོར་བཤད་པ་ནི་ལྷག་མོས་ཀྱི་སྐབས་དང་ལས་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འགའ་ཞིག་ལ་དགོངས་སོ། །ཚོགས་གཉིས་དང་ནི་ལྡན་པ་ཡིས། །ཞེས་པ་པ་ཚབ་ཀྱི་འགྱུར་ལ་མེད་པ་ལྟར་བྱ་བའམ། འགྱུར་རྙིང་ལྟར་ཡོད་པར་བྱེད་ན་རིགས་ལྔ་ཀ་ལ་སྦྱར་རོ། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་མཆོག་ཅེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་འདྲེན་ལ་རྒྱ་དཔེ་ལ་རྐང་པ་གསུམ་ལས་མེད་ཟེར་བ་ནི། པ
Chinese
究竟者，无碍极寂静，断除常断诸边，三时智者未曾作，分别虚空无别相，此即是为究竟义，各别自证之体性。如是诸法之真如，如虚空般，非诸佛所造作。分别，即二种识成为一体，无别的光明菩提心，是密咒之真如，或密咒之究竟义。如是，念诵或言说之密咒，与密咒之表诠二者，已示现金刚念诵之方式，行持彼者，生起二谛之菩提心，是密咒之义，或密咒之所缘，与密咒之究竟义二者之教示，应取为释续之义。第二品之结语。于主要迁识之时，“身语意乃金刚”之第二句，某些版本为“手印或又当修习”，某些版本为“手印之后当修习”，另一些版本为“大手印当修习”，古译有此三种不同。帕擦瓦所译之续部中，“遍照佛手印大，身语意之相或，又或身语金刚，手印当修习。”如是所出者，应清净古译所出之第三者，彼二句“形相于中央当修习”所说之形相之义，似于修习金刚持而解说，故不应有“又”字，然于遍照等其他本尊于坛城中央修习，此处虽未明说，然于第十六品之经文中，引用“金刚持胜者为何”等之教证而成立，故如是修习是可行的。金刚持于坛城中说为主要，是指于增益之时与成办事业之某些情况而说的。“具足二资粮”一句，应如帕擦瓦之译本般作无，或如古译般作有，若有则应加于五部。引用“金刚持胜者”等之教证时，汉文版本说只有三句，乃是...
English
The ultimate is unobstructed and completely peaceful, free from the extremes of permanence and annihilation, not created by the wise ones of the three times, its characteristic is the indivisibility of thought and space. This alone is the ultimate meaning, the nature of individual self-awareness. Thus, the suchness of all phenomena, like the sky, is not created by the Buddhas. Discrimination, that is, the two kinds of consciousness becoming one, the indivisible clear light Bodhicitta, is the suchness of mantra, or the ultimate meaning of mantra. Thus, the mantra that is recited or spoken, and the symbolic expression of mantra, have shown the way to perform Vajra recitation. By practicing it, the Bodhicitta of the two truths is generated, which is the meaning of mantra, or the object of mantra, and the teaching of the ultimate meaning of mantra, should be taken as the meaning of the commentary tantra. The conclusion of the second chapter. At the time of the main transference of consciousness, the second line of "Body, speech, and mind are Vajra," some versions say "mudra or should be meditated," some versions say "after the mudra, one should meditate," and other versions say "Mahamudra should be meditated." There are these three differences in the old translations. In the tantra translated by Patsab, "Vairochana's great mudra, the signs of body, speech, and mind, or, again, the body, speech, and Vajra, the mudra should be meditated." As it appears, the third of the old translations should be purified, and the meaning of the form mentioned in the two lines "the form should be meditated in the center" seems to be explained by meditating on Vajradhara, so there should not be the word "again." However, although it is not clear here that other deities such as Vairochana are meditated in the center of the mandala, it is established by quoting the scriptures of the sixteenth chapter, such as "Who is the supreme Vajradhara?", so it is feasible to meditate in this way. Vajradhara is said to be the main deity in the mandala, which refers to some situations of increasing and accomplishing activities. The phrase "endowed with the two accumulations" should be omitted as in Patsab's translation, or it should be included as in the old translation, and if it is included, it should be applied to all five families. When quoting the scriptures such as "Supreme Vajradhara," the Chinese version says that there are only three lines, which is...
Tibetan
་ཚབ་ཀྱི་འགྱུར་ལས། རྡོ་རྗེ་འཛིན་མཆོག་གང་ཡིན་པའི། །སྐུ་ནི་དབུས་སུ་ཡང་དག་བྲི། །དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཡི་དབུས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་པ། ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་དང་མཐུན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཚིག་ཐ་མ་ལ། དེ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལེགས་སོ། །འདིར་གཙོ་བོ་འཕོ་ཚུལ་ལ། རྣམ་སྣང་གཙོ་བོར་སོང་བའི་དུས་སུ། རྣམ་སྣང་ཡུམ་བཅས་དབུས་སུ་དང༌། མི་བསྐྱོད་པ་ཡུམ་མེད་ཤར་དུ་དགོད་པ་དང༌། སྣང་མཐས་གཙོ་བོ་བྱེད་ན་ཡང་ཡུམ་དང་བཅས་པ་དབུས་སུ་འགོད་པར་རྒྱུད་འགྲེལ་དུ་གསུངས་པ་མ་གཏོགས་པ། གཞན་འགྲེལ་པར་གསལ་བར་མ་བཤད། སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག་ལས། གལ་ཏེ་རྒྱལ་གཞན་དབུས་མར་གྱུར། །དེ་ཡི་གནས་ལ་མི་བསྐྱོད་འགྱུར། །གང་ཚེ་འཁོར་གཙོ་སངས་རྒྱས་གྱུར། །ཕྱུང་བ་དེར་ནི་བསྟིམ་པར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གཙོར་འགྱུར། །དེ་ཡི་རིགས་བདག་བསྟིམ་པར་བྱ། ། རྒྱལ་བ་ལས་གཞན་དཀྱིལ་འཁོར་པ། །གལ་ཏེ་འཁོར་ལོའི་གཙོ་བོར་བྱེད། །དབུས་མ་དེ་ཡང་གཞན་དེ་ཉིད། །རང་གནས་སུའང་གཞན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི། འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞི་གང་དབུས་སུ་སོང་བའི་གནས་སུ་མི་བསྐྱོད་པ་འགྲོ་བའོ། །དེ་ནས་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་པའི་འཁོར་རྣམས་གཙོ་བོར་སོང་ན་སངས་རྒྱས་འཁོར་ནས་ཕྱུང་བ་དེ་གཙོ་བོར་སོང་བ་དེར་ནི་བསྟིམ་མོ། །དེ་ནས་གཉིས་ཀྱིས་ནི། སྔ་མ་དེ་ལ་བསྟིམས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ཡང་དེའི་རིགས་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་གསལ་དུ་བཏང་བའོ། །དེ་ནས་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི། སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པའི་འཁོར་གཙོ་བོར་སོང་བ་ན། དེའི་གནས་སུ་རང་འདྲ་གཉིས་པ་ཞིག་བཞག་ཅེས་པའོ། །རྗེ་འགོས་ཀྱིས་ནི། འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞི་སྙིམ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་བཞེད། འདིར་གཙོ་བོ་ཡུམ་བཅས་དང་ལྷ་གཞན་རྣམས་རེ་རེ་བ་ཡིན་པས། རྣམ་སྣང་སོགས་བཞི་ལ་ནི་སྤྱན་སོགས་བཞི་ཡུམ་གང་དབུས་སུ་སོང་བའི་གནས་སུ་རེག་རྡོ་རྗེ་མ་བཞག་གོ །སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱིས་གཙོ་བོ་བྱེད་ན་སྦྱོར་བ་དང་པོ་སྤྱན་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ནས་མཚན་བསྒྱུར། ཡུམ་ཡང་སྤྱན་མར་བསྐྱེད་ལ་རང་སྤྱན་མ་ལ་རྣམ་སྣང་བཅུག་ལ། སྤྱན་མའི་རྣམ་པ་ལ་རྣམ་སྣང་གི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ལྷ་རྣམས་གདོན་ནོ། །རྣམ་སྣང་གི་གོ་སར་མི་བསྐྱོད་པ་བཞག་སྤྱན་གྱི་གོ་སར་སྤྱན་ མ་གཉིས་པ་བཞག །ལྷ་མོ་གཞན་གསུམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མས་གཙོ་བོ་བྱེད་ན་སྦྱོར་བ་དང་པོ་གཟུ
Chinese
ཚབ་ཀྱི་འགྱུར་ལས། རྡོ་རྗེ་འཛིན་མཆོག་གང་ཡིན་པའི། །སྐུ་ནི་དབུས་སུ་ཡང་དག་བྲི། །དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཡི་དབུས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་པ། ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་དང་མཐུན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཚིག་ཐ་མ་ལ། དེ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལེགས་སོ། །འདིར་གཙོ་བོ་འཕོ་ཚུལ་ལ། རྣམ་སྣང་གཙོ་བོར་སོང་བའི་དུས་སུ། རྣམ་སྣང་ཡུམ་བཅས་དབུས་སུ་དང༌། མི་བསྐྱོད་པ་ཡུམ་མེད་ཤར་དུ་དགོད་པ་དང༌། སྣང་མཐས་གཙོ་བོ་བྱེད་ན་ཡང་ཡུམ་དང་བཅས་པ་དབུས་སུ་འགོད་པར་རྒྱུད་འགྲེལ་དུ་གསུངས་པ་མ་གཏོགས་པ། གཞན་འགྲེལ་པར་གསལ་བར་མ་བཤད། སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག་ལས། གལ་ཏེ་རྒྱལ་གཞན་དབུས་མར་གྱུར། །དེ་ཡི་གནས་ལ་མི་བསྐྱོད་འགྱུར། །གང་ཚེ་འཁོར་གཙོ་སངས་རྒྱས་གྱུར། །ཕྱུང་བ་དེར་ནི་བསྟིམ་པར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གཙོར་འགྱུར། །དེ་ཡི་རིགས་བདག་བསྟིམ་པར་བྱ། ། རྒྱལ་བ་ལས་གཞན་དཀྱིལ་འཁོར་པ། །གལ་ཏེ་འཁོར་ལོའི་གཙོ་བོར་བྱེད། །དབུས་མ་དེ་ཡང་གཞན་དེ་ཉིད། །རང་གནས་སུའང་གཞན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི། འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞི་གང་དབུས་སུ་སོང་བའི་གནས་སུ་མི་བསྐྱོད་པ་འགྲོ་བའོ། །དེ་ནས་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་པའི་འཁོར་རྣམས་གཙོ་བོར་སོང་ན་སངས་རྒྱས་འཁོར་ནས་ཕྱུང་བ་དེ་གཙོ་བོར་སོང་བ་དེར་ནི་བསྟིམ་མོ། །དེ་ནས་གཉིས་ཀྱིས་ནི། སྔ་མ་དེ་ལ་བསྟིམས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ཡང་དེའི་རིགས་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་གསལ་དུ་བཏང་བའོ། །དེ་ནས་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི། སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པའི་འཁོར་གཙོ་བོར་སོང་བ་ན། དེའི་གནས་སུ་རང་འདྲ་གཉིས་པ་ཞིག་བཞག་ཅེས་པའོ། །རྗེ་འགོས་ཀྱིས་ནི། འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞི་སྙིམ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་བཞེད། འདིར་གཙོ་བོ་ཡུམ་བཅས་དང་ལྷ་གཞན་རྣམས་རེ་རེ་བ་ཡིན་པས། རྣམ་སྣང་སོགས་བཞི་ལ་ནི་སྤྱན་སོགས་བཞི་ཡུམ་གང་དབུས་སུ་སོང་བའི་གནས་སུ་རེག་རྡོ་རྗེ་མ་བཞག་གོ །སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱིས་གཙོ་བོ་བྱེད་ན་སྦྱོར་བ་དང་པོ་སྤྱན་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ནས་མཚན་བསྒྱུར། ཡུམ་ཡང་སྤྱན་མར་བསྐྱེད་ལ་རང་སྤྱན་མ་ལ་རྣམ་སྣང་བཅུག་ལ། སྤྱན་མའི་རྣམ་པ་ལ་རྣམ་སྣང་གི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ལྷ་རྣམས་གདོན་ནོ། །རྣམ་སྣང་གི་གོ་སར་མི་བསྐྱོད་པ་བཞག་སྤྱན་གྱི་གོ་སར་སྤྱན་ མ་གཉིས་པ་བཞག །ལྷ་མོ་གཞན་གསུམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མས་གཙོ་བོ་བྱེད་ན་སྦྱོར་བ་དང་པོ་གཟུ 在替代的翻译中说：“无论金刚持是何者，其身应如实地绘于中央，成为该坛城的中央。”这与第十六章相符，然而在最后一个词中，“成为该坛城的位置”这样出现则更好。在此，关于主尊转移的方式，当毗卢遮那成为主尊时，毗卢遮那与其明妃一同位于中央，而不动金刚则无明妃地位于东方。如果无量光成为主尊，也应将其与明妃一同安放于中央，经典和注释中是这样说的。除此之外，其他注释中没有明确说明。在《掌中之花》中说：“如果其他佛成为中央，不动金刚则会移至其位置。何时轮之主成为佛，则应将拔出者融入其中。菩萨之轮成为主尊，则应融入其部主。 胜者之外的坛城者，如果成为轮之主，则中央者也即是那另一者，在其自身位置上也是那另一者。”这样说道。其中前两句的意义是：四如来中，无论哪位成为中央，不动金刚都会移至其位置。之后两句的意义是：如果如来之外的其他眷属成为主尊，那么从佛眷属中拔出的那位，就融入成为主尊的那位。之后两句是说：融入前者的那位佛，也是其部主，这是为了阐明前者。之后两句的意义是：如果佛之外的眷属成为主尊，那么就在其位置上放置一个与其相似的第二者。觉阿大师认为，四如来眷属与掌中之花相似。在此，主尊是与明妃一同，并且其他本尊是各自独立的，因此，对于毗卢遮那等四位，不会在其明妃，如佛眼等四位成为中央的位置上，放置触金刚母。如果佛眼成为主尊，那么首先应安住于佛眼之三摩地，然后改变名称。也应生起明妃为佛眼，并将自身佛眼融入毗卢遮那，以佛眼的形象，以毗卢遮那的傲慢来降伏诸神。将不动金刚放置在毗卢遮那的位置上，将第二个佛眼放置在佛眼的位置上。其他三位天女也同样如此。如果色金刚母成为主尊，那么首先应
English
In the alternative translation, it says, "Whichever Vajradhara is, his body should be accurately drawn in the center, becoming the center of that mandala." This is consistent with chapter sixteen, however, in the last word, it would be better if it appeared as "becoming the place of that mandala." Here, regarding the method of transferring the main deity, when Vairochana becomes the main deity, Vairochana along with his consort are placed in the center, while Akshobhya is placed in the east without a consort. If Amitabha becomes the main deity, he should also be placed in the center along with his consort, as stated in the tantras and commentaries. Apart from this, other commentaries do not explicitly explain. In "A Handful of Flowers," it says, "If another Victor becomes the center, Akshobhya will move to that position. Whenever the lord of the wheel becomes a Buddha, then the one who is drawn out should be absorbed into that. When the retinue of the Bodhisattva becomes the main, then its lineage lord should be absorbed. Other than the Victor, the mandala maker, if he becomes the lord of the wheel, then that central one is also that other one, and in his own position is also that other one." Thus it is said. The meaning of the first two lines is: whichever of the four Tathagatas of the retinue becomes the center, Akshobhya goes to that position. The meaning of the next two lines is: if retinues other than the Tathagatas become the main, then the one drawn out from the Buddha's retinue is absorbed into the one who has become the main. The next two lines say: that Buddha who is absorbed into the former is also its lineage lord, which is to clarify the former. The meaning of the next two lines is: if a retinue other than the Buddha becomes the main, then place a second one similar to it in its position. Master Jowo considers the four Tathagata retinues to be similar to a handful of flowers. Here, the main deity is with the consort, and the other deities are individual, therefore, for the four, such as Vairochana, the Touch Vajra Mother is not placed in the position where their consorts, such as the four Eyes, become the center. If Buddha Eye becomes the main deity, then first one should abide in the samadhi of Buddha Eye and then change the name. One should also generate the consort as Buddha Eye, and merge one's own Buddha Eye into Vairochana, and with the form of Buddha Eye, subdue the deities with the pride of Vairochana. Akshobhya is placed in the position of Vairochana, and the second Buddha Eye is placed in the position of Buddha Eye. The other three goddesses are also the same. If Form Vajra Mother becomes the main deity, then first one should