Tibetan
ང༌། གཉིས་པ་ནི་རྫོགས་པ་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱི། བསྐྱེད་རིམ་དང་རྫོགས་རིམ་སྟོན་པ་ལ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ལུང་དེའི་གོང་ཉིད་དུ། དཔལ་ལྡན་འདུས་རྗེས་ལམ་གྱིས་ནི། །རིམ་པ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་ལ། །དཔལ་ལྡན་འདུས་པ་ལྷག་ཡིད་འོང༌། །རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་སོན་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་འདུས་པ་སོགས་ལས་རྫོགས་རིམ་གྱི་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་མི་སྟོན་པར་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནག་པོ་སྤྱོད་པས། འདི་སྐད་བདག་ཐོས་སོགས་གླེང་གཞིར་བྱས་པ་ཕ་རྒྱུད་དང་གསང་བ་མཆོག་གིས་དགྱེས་པ་སོགས་གླེང་གཞིར་བྱས་པ་མ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དུ་བཞེད་ཟེར་བ་ནི་དེའི་བཞེད་པ་མིན་ཏེ། དེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དུ་འདི་སྐད་བདག་ཐོས་སོགས་གསུངས་པ་དང༌། མ་རྒྱུད་ཁ་ཅིག་ལ་དེའི་དོད་ལ་གསང་བ་མཆོག་གིས་དགྱེས་པ་སོགས་འབྱུང་བ་གཉིས་བདེ་སྟོང་སྦྱོར་བ་དངོས་གཞིར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གསུངས་ཀྱི། དེ་གཉིས་རྒྱུད་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་བྱེད་དུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ལུང་ནི་སྔར་དྲངས་ཟིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་རྒྱ་གར་བ་ཁ་ཅིག་དང་བོད་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་གཉིས་སུ་འཇོག་ཚུལ་བྱས་པ་མང་པོ་ཞིག་སྣང་ནའང༌། ཕལ་ཆེ་བ་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་འཇོག་པའི་ཕོ་མོའམ། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་དོན་གྱི་ ལྡོག་པ་ཅི་ཡང་མི་སྣང་ལ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་ནི་ཐབས་ཤེས་འདི་ལ་བྱེད་དང་གཙོ་བོར་སྟོན་མི་སྟོན་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་མི་སྣང་ཞིང༌། འཇོག་བྱེད་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུད་གཉིས་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་ཙམ་དུ་འདུག་པས་མི་འཐད་པ་རྟོགས་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་མ་བྲིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འོ་ན་ཕ་རྒྱུད་མ་རྒྱུད་གཉིས་སུ་འཇོག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བྱེད་སྙམ་ན། རྒྱུད་འདི་གཉིས་ལ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྐོར་ནས་ཀྱང་སོ་སོར་འཇོག་པའི་ཕལ་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་འདོད་མོད་ཀྱང༌། གཙོ་བོར་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་བཞག་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་བདེ་སྟོང་གི་ཐབས་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་ཐབས་ཤེས་རེ་རེ་བའི་རྒྱུད་དུ་མི་འཇོག་པར་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་འཇོག་པ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ཤས་ཆེ་ཆུང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཞག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། ཀྱཻ་རྡོར་སོགས་མའི་རྒྱུད་ལས་བདེ་བ་ཤས་ཆེར་བསྟན་པ་ལྟར་འདུས་པ་ལས་མ་གསུངས་པས། ཀྱཻ་རྡོར་ཕ་རྒྱུད་དང་འདུས་པ་མ་རྒྱུད་དུ་གཞག་དགོས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱི
Chinese
又，第二是说宣说圆满次第生起之次第，因为没有宣说生起次第和圆满次第的缘故。并且在那部经文的前面说：“具德集密道，是二种次第之体性，具德集密尤为殊胜，是诸续部一切种子之主。”因此，瑜伽续部集密等，不是主要宣说圆满次第的自性，而是主要宣说生起次第的自性，这是相违的缘故。黑行者说，以“如是我闻”等作为开端的是父续，以“秘密胜喜”等作为开端的是母续，但这不是他的观点。因为他说，瑜伽续中说了“如是我闻”等，有些母续中也有“秘密胜喜”等，这两者在实际进行乐空双运时没有差别。但他并没有说这两者是区分父续和母续的标准，因为他的经文前面已经引用过了。除此之外，有些印度人和藏人对父续和母续的区分方式有很多种，但大多数都只是将它们视为方便和智慧的续部，而方便和智慧的意义并没有什么不同。如果说主要是宣说方便和智慧，那么对于方便和智慧，并没有说明什么是“做”，什么是“主要宣说”或“不主要宣说”的区别。而且，作为区分标准的那些说法，也只是看到了父续和母续的共同点而已，所以很容易理解它们是不合理的，因此就不写了。第二，那么，应该如何区分父续和母续呢？虽然有人认为，对于这两部续，从生起次第方面也有各自区分的粗略差别，但主要还是需要从圆满次第的角度来区分。也就是说，相对于乐空的方便智慧，不能将方便或智慧单独视为一个续部，而是要将它们视为无二的续部，这就像前面所说的那样。相对于此，也不能从多少的角度来区分，因为就像《胜乐轮》等母续中主要宣说乐一样，而《集密》中并没有这样说，所以就会出现《胜乐轮》要被归为父续，《集密》要被归为母续的过失。
English
Also, the second is said to explain the order of the arising of the completion stage, because it does not explain the generation stage and the completion stage. And in the very beginning of that scripture, it says: "The glorious Guhyasamaja path is the nature of both stages. The glorious Guhyasamaja is especially excellent and is the main seed of all tantras." Therefore, the yoga tantra Guhyasamaja and others do not mainly explain the self-nature of the completion stage, but mainly explain the self-nature of the generation stage, which is contradictory. Krishnacharya said that the father tantra starts with "Thus I have heard," and the mother tantra starts with "Secret Supreme Delight," but this is not his view. Because he said that in the yoga tantra, "Thus I have heard" and so on are said, and in some mother tantras, there are also "Secret Supreme Delight" and so on instead, and there is no difference between the two when actually performing the union of bliss and emptiness. But he did not say that these two are the criteria for distinguishing between father tantra and mother tantra, because his scripture has already been quoted earlier. Apart from these, there are many ways in which some Indians and Tibetans distinguish between father tantra and mother tantra, but most of them only regard them as tantras of means and wisdom, and there is no difference in the meaning of means and wisdom. If it is said that the main thing is to explain means and wisdom, then for means and wisdom, there is no explanation of what is "doing" and what is the difference between "mainly explaining" or "not mainly explaining." Moreover, those statements that are used as distinguishing criteria only see the commonalities of father tantra and mother tantra, so it is easy to understand that they are unreasonable, so I will not write them. Second, then, how should we distinguish between father tantra and mother tantra? Although some people think that for these two tantras, there are also rough differences in distinguishing them from the aspect of the generation stage, it is mainly necessary to distinguish them from the perspective of the completion stage. That is to say, relative to the means of bliss and emptiness, one cannot regard means or wisdom as a single tantra, but must regard them as non-dual tantras, just as mentioned earlier. Relative to this, one cannot distinguish them from the perspective of more or less, because just as the mother tantras such as Hevajra mainly explain bliss, while Guhyasamaja does not say this, so it would be a fault that Hevajra should be classified as father tantra and Guhyasamaja should be classified as mother tantra.
Tibetan
ར་རོ། །དེས་ན་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐབས་ཤེས་སོ་སོའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པའི་ཐབས་ཤེས་ནི། ཤེས་རབ་དོན་དམ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། ཐབས་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མའི་སྐུའོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་སྒོ་ནས་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དུ་འཇོག་པ་ནི་གུར་གྱི་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ལགས། རྡོ་རྗེ་འཛིན་གྱིས་གསུངས་ པ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ཐབས། །འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་མར་བརྗོད་དོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རབ་སྦྱོར་བས། །གང་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ། །རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་མ་རྒྱུད་སྤྱིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེར་འཇོག་བྱེད་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་གང་དང་དེ་གཉིས་འབྲེལ་བས་གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བས་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ། དེའི་ཕྱིར་གུར་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱའོ། །རྒྱུ་མཚན་དེས་མ་རྒྱུད་དུ་འགྲུབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནོ། །དོན་དེ་དག་ཞིབ་ཏུ་བཤད་ན། ཀུན་ཏ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤྱི་བོ་ནས་ནོར་བུའི་བར་དུ་བྱུང་བའི་ཡས་བབས་དང༌། དེ་ནས་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་ལོག་པའི་མས་བརྟན་གྱི་དགའ་བ་བཞི་སྐྱེ་ཚུལ་དང༌། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས། དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་བགྲོད་པའི་རིམ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་ཞིང༌། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཞོན་པའི་རླུང་འོད་ཟེར་ལྔ་ལས་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མའི་སྐུ་སྒྲུབ་ཚུལ་གཙོ་བོར་མི་སྟོན་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཤེར་ཕྱིན་ཆོས་སྐུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་འདི་ནི་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་སྦྱོར་བའི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་ཡིན་ལ། གཙོ་བོར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྟོང་ཕྱོགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ཡིན་པས་མ་ ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པའི་སྒོ་ནས་རྣལ་འབྱོར་ཕའི་རྒྱུད་དུ་འཇོག་པ་ནི། མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལས། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ལ་རྒྱུད་རྒྱལ་དུ། །དེ་དང་དེ་ཡི་ཆོག་དབྱེ་ཤེས། །འོད་གསལ་སྒྱུ་མ་བདག་གིས་ནི། །སྒྱུ་མ་འཇིག་རྟེན་ལ་བཤད་དོ། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་བཤད་དོ་ཞེས་དྲང་ངོ༌། །གང་དུ་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་སུའོ། །གང་ན་སྒྱུ་མའི་སྐུའོ
Chinese
如是。因此，就圆满次第而言，在各自的续部中所说的方便智慧是：智慧是胜义大乐的智慧，方便是世俗幻化身。其中，从第一方面安立为瑜伽母续，如《古续》第十三品所说：世尊，如何成为瑜伽母续的名称？金刚持所说：智慧波罗蜜多的方便，此即名为瑜伽母。大手印善巧结合故，何以此即入彼性，名为瑜伽母续。如是总摄母续而作安立，明白宣说了安立之因。其义是，何者与彼二者相关联，以何之故，以大手印的结合善巧地进入胜义谛的空性，显示此理。因此，《古续》等称为瑜伽母续。以彼之原因为母续之成立，即是智慧二字的意义。若细说其义，如昆达里尼般的菩提心从梵穴至宝珠之间生起的上降，以及从梵穴返回的下固的四喜生起之理，以及大手印俱生之乐与空性二者无别结合之门。主要显示善巧进入胜义谛空性的证悟由上而上增进的次第，而不主要显示以大乐智慧为乘骑的五光蕴中成就世俗幻化身之理，是为瑜伽母续。此俱生般若波罗蜜多法身成就之方便，亦是结合乐空无别的瑜伽，且主要为法身之成就所依的空性智慧之分，故亦称为母。从第二方面安立为瑜伽父续，如《空行海》所说：于诸瑜伽者，续部之王中，彼与彼之仪轨差别知，光明幻化我所说，幻化世间而宣说。如是明白宣说了。其义是，宣说也如实。于何处宣说呢？于瑜伽续部的诸王中。于何处宣说呢？于幻化身。
English
So it is. Therefore, in terms of the completion stage, the skillful means and wisdom spoken of in the respective tantras are: wisdom is the wisdom of ultimate great bliss, and skillful means is the illusory body of conventional truth. Among these, the first aspect is established as the Yoga Mother Tantra, as stated in the thirteenth chapter of the Guhyasamaja Tantra: "Lord, how does one thoroughly enter the name of the Yoga Mother Tantra?" Vajradhara said: "The means of the Perfection of Wisdom, this is called the Yoga Mother. Because of the skillful union of the Great Seal, since one enters into that very nature, it is called the Yoga Mother Tantra." Thus, it is clearly stated that the cause of establishment is made by summarizing the general Mother Tantra. Its meaning is that whatever and those two are related, for whatever reason, the manner of skillfully entering the emptiness of the ultimate reality through the union of the Great Seal is shown. Therefore, the Guhyasamaja Tantra and others are called Yoga Mother Tantras. The reason for the establishment of the Mother Tantra is the meaning of the two words 'wisdom.' If these meanings are explained in detail, the arising of the descending flow of bodhicitta like Kundalini from the crown to the jewel, and the manner of arising of the four joys of the lower stability that returns from the crown, and through the door of the inseparable union of the co-emergent bliss and emptiness of the Great Seal. It mainly shows the order of progressing from higher to higher in the realization of skillfully entering the emptiness of the ultimate reality, and it is called the Yoga Mother Tantra because it does not mainly show the manner of accomplishing the illusory body of conventional truth from the five lights of the wind riding on the wisdom of great bliss. This method of accomplishing the Dharmakaya of co-emergent Prajnaparamita is also a yoga that unites bliss and emptiness without separation, and it is also called 'Mother' because it is mainly the aspect of emptiness wisdom that is the means of accomplishing the Dharmakaya. From the second aspect, it is established as the Yoga Father Tantra, as stated in the Dakini Ocean: "For all yogis, in the king of tantras, know the differences of those and those rituals, I have spoken of the clear light illusion, I have explained the illusion to the world." Thus, it is clearly stated. Its meaning is that the explanation is also true. Where is it explained? Among the kings of the Yoga Tantra. Where is it explained? In the illusory body.