Tibetan
ཆ་གྱེན་དུ་དང་དཀར་ཆ་འཐུར་དུ་འོངས་པའི་འདུ་འཕྲོད་ལས་སྣང་བ་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྡུད་པའི་འཆི་རིམ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་དམར་ཆའི་མེ་འཕེལ་བར་བྱས་དཀར་ཆ་འཐུར་དུ་འདྲེན་པའི་འདུ་འཕྲོད་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འོད་གསལ་དུ་སྡུད་པའི་རྫོགས་རིམ་བསྐྱེད་ནས་དེའི་མཐར་སྒྱུ་མའི་སྐུར་ལྡང་བ་ཤེས་པའི་གནད་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུད་རྡོར་ཕྲེང་ལས་རླུང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཤད་ཀྱང་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ལས། སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་གྱེན་རྒྱུ་དང༌། །ཁྱབ་དང་མཉམ་གནས་ཞེས་བཤད་དང༌། །ཀླུ་དང་རུས་སྦལ་རྩངས་པ་དང༌། །ལྷས་བྱིན་དང་ནི་གཞུ་ལས་རྒྱལ། །ཞེས་བཅུར་གསུངས་ལ་རྡོ་རྗེ་སྒོའི་རྒྱུད་ལས་ནི། སྲོག་འཛིན་སོགས་ལྔ་དང་རྒྱུ་བ་དང་རྣམ་པར་རྒྱུ་བ་དང་ཡང་དག་པར་རྒྱུ་བ་དང་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་དང་ངེས་པར་རྒྱུ་བ་ཞེས་བཅུར་གསུངས་པས་ཀླུ་དང་རུས་སྦལ་སོགས་ནི། རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གི་གནས་ནི། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། སྙིང་ཁ་དང་འདོམས་དང་ལྐོག་མ་དང་ལྟེ་བ་དང་ལུས་ཀྱི་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ནི། རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྲོག་འཛིན་དང་ཐུར་སེལ་དང་གྱེན་རྒྱུ་དང་མེ་མཉམ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་གནས་དང་མིག་སོགས་ལྔ་ནི། རྒྱུ་བ་སོགས་ཀྱི་རླུང་ལྔའི་གནས་སུ་བཤད་དོ། །དེའི་བྱེད་ལས་ལ་གཉིས་ཡོད་པའི་སོ་སོའི་ བྱེད་ལས་ནི། དབང་པོའི་སྒོ་ཡི་རྒྱུན་ལས་ནི། །སྲོག་དང་རྩོལ་བར་རྒྱུ་བ་དང༌། །རྟག་པའི་དུས་སུ་རྒྱུ་བ་ནི། །སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་བཤད། །རླུང་དང་གཅིན་དང་ཕྱི་ས་དང༌། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཁུ་བ་རྣམས། །འོག་འདྲེན་འདི་ནི་ཐུར་སེལ་བར། །རྟག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་བྱ། །མྱང་དང་ཟ་དང་བལྡག་པ་དང༌། །ཀུན་ཏུ་འཐུང་དང་འཇིབ་པར་ནི། །གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་མཉམ་གནས་པ། །མཉམ་དུ་གནས་ཤེས་བྱ་བ་ཡིན། །གྱེན་དུ་འགྲོ་ཞིང་སྡུད་པ་དང༌། །བཟའ་དང་མྱང་སོགས་ཟ་བ་ནི། །ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱོར་པ་དག །གྱེན་རྒྱུའི་ལས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཁྱབ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་དང་ནི། །འགྲོ་དང་དེ་བཞིན་ལྡོག་པ་དང༌། །ཚིགས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པས་ན། །ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་ནི་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་སྤྱོད་བསྡུས་སུ་དྲངས་པ་ནི། རྩ་བའི་རླུང་ལྔའི་ལས་སོ། །མན་སྙེར་སྲོག་སེམས་དང་རྩོལ་བ་རིང་དུ་བྱེད་ཅིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་སྲོག་ཏུ་བྱེད་དབུགས་སུ་བྱེད་པས་སྲོག་སྟེ་རླུང་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དང༌། ལྟེ་གནས་བཟའ་བཏུང་ལ་སོགས་རྣམས། །མཉམ་པར་འདྲེན་ཕྱིར་མཉམ་ག
Chinese
如同红色成分向上，白色成分向下而来的结合，导致诸现象次第收摄的死亡次第发生一样，瑜伽士也应通过使红色成分的火增长，白色成分向下引导的结合，从而生起诸现象次第收摄于光明中的圆满次第，并且知晓在那之后显现幻身，这是非常重要的窍诀。第二，关于风，虽然《金刚鬘续》中讲了百零八风，但《意趣示教》中说：“命和下泄上行风，遍行和平住如是说，龙和龟以及螃蟹，天授以及胜弓箭。”这样说了十种，而《金刚门续》中说：“持命等五和行、遍行、正行、极行和决定行”这样说了十种，所以龙和龟等是行等的异名。这些的处所是，在《行集》中说：“心间和裆部以及隐处和脐部以及身体的所有关节，依次是持命和下泄和上行以及火平和遍行的处所，眼睛等五根是行等五风的处所。”它们的作业有两种，各自的作业是：“根门之流中，命和勤奋而行，恒常之时而行者，名为命者如是说。风和尿液以及粪便，同样还有精液等，下引此为下泄风，瑜伽士应恒常知晓。尝和吃以及舔舐，以及完全饮用和吮吸，何者恒常平等住，知是平等住风。向上行且收摄，饮食和尝等吃者，与知一起结合者，知是上行之业。遍布和执持自性，行和如是退还等，关节皆由遍布故，名为遍行如是说。”如是引用于《行集》中，这是根本五风的作业。曼殊室利说，命使心和勤奋增长，增长广大，作为命而作呼吸，故命即是风，变化为十种。脐间处所饮食等，为了平等引导而平等
English
Just as the combination of the red element moving upwards and the white element moving downwards causes the death process of gradually gathering phenomena, so too, the yogi should generate the completion stage of gradually gathering phenomena into luminosity by increasing the fire of the red element and relying on the combination of guiding the white element downwards, and it is very important to know that after that, the illusory body arises. Secondly, regarding the winds, although the Vajramala Tantra speaks of one hundred and eight winds, the Intent Exposition says: "Life and downward-cleansing, upward-moving wind, pervasive and even-dwelling are thus spoken of, dragon and turtle and crab, heavenly gift and victorious bow." Thus, ten are spoken of, and in the Vajradvara Tantra it says: "Holding life and the five, and moving, pervading, rightly moving, extremely moving, and definitely moving," thus ten are spoken of, so dragon and turtle etc. are names for moving etc. The places of these are, in the Compendium of Practices it says: "The heart and the crotch and the secret place and the navel and all the joints of the body are, in order, the places of holding life and downward-cleansing and upward-moving and fire-leveling and pervasive, and the five senses such as the eyes are the places of the five winds such as moving." Their actions are twofold, and their respective actions are: "In the stream of the sense gates, life and diligence move, at constant times the mover, is said to be called life. Wind and urine and feces, likewise also semen etc., drawing down this is the downward-cleansing wind, the yogi should always know. Tasting and eating and licking, and completely drinking and sucking, whatever always dwells equally, know that it is the equally dwelling wind. Moving upwards and gathering, food and tasting etc. eaters, those who join together with knowledge, know that it is the action of the upward-moving wind. Pervading and holding self-nature, moving and likewise returning etc., since all the joints are pervaded, it is said to be called pervasive." As quoted in the Compendium of Practices, this is the action of the five root winds. Manjushri says that life makes the mind and diligence grow, grows greatly, acts as life and breathes, so life is wind, changing into ten kinds. The navel place, food etc., in order to guide equally, equally
Tibetan
ནས་སོ། ཞེས་དང་གྱེན་དུ་འགྲོ་བ་སྣ་བུག་ལ་སོགས་པ་ནས་གྱེན་དུ་འགྲོ་བ་དང་སྡུད་པ་ནང་དུ་འཇུག་པ་དང་ཤེས་པ་དང་འབྱོར་བ་ནི། རླུང་བཅུ་པོ་འབབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བཤད་དོ། །ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔའི་བྱེད་ལས་ནི། མན་སྙེ་ལས་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་པ་རྒྱུ་བའི་ལས་དང་ གཞན་བཞི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དེ་འདི་ནི། རིམ་ལྔ་ལས། རླུང་རྣམས་ཕྲ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་དང་ཡང་དག་འདྲེས་གྱུར་ནས། །དབང་པོའི་ལམ་ནས་བྱུང་ནས་ནི། །ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི་དམིགས་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པོ་དང་མཐུན་པས་སྤྱོད་བསྡུས་སུ་ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔ་ཡུལ་ལྔར་བཤད་པའི་དགོངས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རིམ་ཝ་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྲོག་གྱུར་པ། །རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀུན་བྱེད། །འདི་ནི་རྣམ་ཤེས་བཞོན་པ་སྟེ། །ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་བཅུ་ཡང་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རླུང་གིས་ལས་ཀུན་བྱེད་པའི་བྱེད་ལུགས་ལ་ངེས་པ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་དེ་ནས་རླུང་དབང་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་བྱ་དགོས་པས་རླུང་དང་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་བྱེད་ལས་ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སྤྱོད་བསྡུས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་བཅུ་ཡང་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་ལས་མེད་པས་ལག་གི་རླུང་ནི་དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ཡང་སྔར་དྲངས་པ་ལྟར་སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་བར་གསུངས་པས་ཕལ་ཆེར་དེའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྩ་བའི་རླུང་ལྔར་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་སྟེང་གི་སྣ་ནས་རྒྱུ་བའི་རླུང་བཞི་དང་འཆི་བའི་རླུང་བཞི་དང་འཆི་བའི་དུས་མ་གཏོགས་པ་སྟེང་གི་སྣ་སྒོར་མི་རྒྱུ་བའི་རླུང་དང༌། སྣ་བུག་གཡས་གཡོན་རེ་རེ་ནས་རྒྱུ་བ་གཉིས་དང་གཉིས་ཀ་ནས་རྒྱུ་བ་གཉིས་དང་དེ་དག་རིགས་ལྔ་དང་སྦྱོར་ཚུལ་ནི། བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ ལས། སངས་རྒྱས་ལྔ་ཡི་རིགས་གནས་པ། །སྣ་རྩེའི་བུ་ག་ལས་བྱུང་བ། །རླུང་ལྔ་སྟེང་དུ་ཡང་དག་རྒྱུ། །ལུས་ལ་རྟག་ཏུ་རྒྱུ་བར་འགྱུར། །ཀུན་རྫོབ་སྣར་ནི་སྤྱོད་པ་ཡི། །སྒོ་དེ་ལས་ནི་རྣམ་པར་བྱུང༌། །གཡོན་དང་གཡས་དང་གཉིས་ཀ་དང༌། །དལ་བར་རྒྱུ་དང་རྣམ་པ་བཞི། །གཡས་པ་ནས་ནི་འབྱུང་བའི་ཁམས། །མེ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །ཁ་དོག་དམར་བའི་མཆོག་འདི་ནི། །པདྨ་མགོན་པོ་རྒྱུ་བའོ། །གཡོན་པ་ནས་ནི་འབྱུང་བའི་ཁམས། །རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱུང་བ་དག །ལྗང་སེར་དག་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ། །ལས་ཀྱི་མགོན་པོ་རྒྱུ་བའོ། །གཉིས་
Chinese
是故。如是说，向上行者，从鼻孔等处向上行，以及收摄入内，知觉和获得，是令十气降临的方法。五支气的作用是：从下往上，依靠眼睛产生色之识，是运行之业，其他四者也如是说。此乃次第五者。气以微细之形，与识和合，从根门生起，缘于诸境。如是所说与《行集》相符，故应如是理解《行集》中所说五支气为五境之意。次第五者说：众生之命即是气，气能成办诸业。此乃识之座骑，是五之自性，亦是十。如是，气能成办诸业的方式，在获得定解之后，必须修习调伏气的瑜伽，因此，气与三字之共同和不共之作用，应从《行集》中了解。五之自性，亦是十。如是说，从体性的角度来说，根本只有五气，支气是它们的暂时状态。如前所引，命气在诸根门中运行，故大体上是如此。如是，可归纳为根本五气。其中，从上方鼻孔运行的有四气，死亡之气有四种，除了死亡之时，不会从上方鼻孔运行的气。从左右鼻孔分别运行的有两种，从两个鼻孔同时运行的有两种，以及它们的五种类别和结合方式。《续释·金刚鬘》中说：五佛之族所居处，从鼻尖之孔所生起，五气向上真实行，恒常于身中运行。世俗鼻为行之门，从彼门中生起。左和右及二者，缓慢运行有四种。从右方生起之界，是火之坛城，此乃红色之殊胜者，莲花怙主运行之。从左方生起之界，是风之坛城所生，显现为绿黄色，业之怙主运行之。二
English
Therefore. Thus it is said that the upward-moving one goes upward from the nostrils and so on, as well as gathering inward, perception and attainment, are the methods for causing the ten breaths to descend. The function of the five branch breaths is: from bottom to top, relying on the eyes to generate the consciousness of form, it is the action of movement, and the other four are also described in the same way. This is the sequence of five. The breaths, with subtle forms, are mixed with consciousness, arise from the sense gates, and focus on the objects. As it is said, it is in accordance with the 'Compendium of Conduct,' so the meaning of the 'Compendium of Conduct' which says that the five branch breaths are the five objects should also be understood in the same way. The sequence of five says: The life of all beings is breath, and breath accomplishes all actions. This is the mount of consciousness, it is the nature of five, and it is also ten. Thus, after gaining certainty about the way in which breath accomplishes all actions, one must practice the yoga of subduing the breath, therefore, the common and uncommon functions of breath and the three syllables should be understood from the 'Compendium of Conduct.' The nature of five is also ten. As it is said, from the perspective of essence, there are only five root breaths, and the branch breaths are their temporary states. As quoted earlier, the life-sustaining breath moves in the sense gates, so it is mostly like that. Thus, it can be summarized into the five root breaths. Among them, there are four breaths that flow from the upper nose, four kinds of death breaths, and the breath that does not flow from the upper nose except at the time of death. There are two types that flow from the left and right nostrils respectively, and two types that flow from both nostrils simultaneously, as well as their five categories and methods of combination. The 'Explanatory Tantra Vajra Garland' says: The abode of the five Buddha families, arising from the holes of the tip of the nose, the five breaths truly move upward, and constantly move in the body. The conventional nose is the gate of action, and arises from that gate. Left and right and both, slow movement has four types. The realm arising from the right side is the mandala of fire, this is the supreme of red color, the Lotus Lord moves. The realm arising from the left side is born from the mandala of wind, appearing as greenish-yellow, the Lord of Karma moves. Two