Tibetan
་འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་ལྡོག་པ་མེད་པས། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་འབད་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་བར་འདོད་དགོས་ན། དེ་ཡང་མི་ རིགས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས། འཇུག་པ་ལས། ཁྱེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བདག་མེད་མཐོང་བ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། །གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་སོགས། །སྐྱེ་འགྱུར་དེ་ཡི་ངོ་བོ་རྟོགས་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་དང༌། འཇུག་འགྲེལ་ལས་ཀྱང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བདག་ཏུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཉིད། །ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །ལས་ལས་ཡང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་དང༌། རྩ་ཤེ་ལས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་ཐར། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས། །དེ་དག་སྤྲོས་ལས་སྤྲོས་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་འཛིན་གྱིས་འཁོར་བར་འཆིང་བ་དང་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བ་ལ་དེའི་རྩ་བ་བདེན་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ལྡོག་དགོས་ལ། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བའི་དོན་རྟོགས་པས་ཟློག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང༌། སངས་རྒྱས་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང༌། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་བསྟེན་པའི། །ཐར་པའི་ལམ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཁྱོད། །གཞན་དག་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ངེས། །ཞེས་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་ པར་མི་རྟོག་པའི་ཡུམ་གཅིག་པུ་ཐག་པ་གསུམ་གའི་ཐར་ལམ་དུ་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་རང་རྒྱལ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དང༌། སྡུད་པ་ལས། གང་དག་བདེར་གཤེགས་ཉན་ཐོས་འགྱུར་བར་བྱ་སྙམ་དང༌། །རང་སངས་རྒྱས་དང་དེ་བཞིན་ཆོས་རྒྱལ་འགྱུར་འདོད་པ། །བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང༌། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་བརྡོས་པ་འདྲ། །ཚོར་བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུད་བཞིན། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་བཞིན། །རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས། །ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་དོན་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ན་རྩ་ཤེ་ལས་ཀྱང༌། བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །མཁྱེན་པས་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ཡི། །གདམས་ངག་ལས་ནི་ཡོད་པ་དང༌། །མེད་པ་གཉིས་ཀའང་དགག་པ་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པས་ཐེག་པ་དམན་པའི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་མ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ལྟ་བས་དགྲ་བཅོམ་པའི་བར་དུ་བགྲོད་པར་བཤད་པ་མང་ལ། ཐེག་ཆེན་དུ་ཡང་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་དང་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བགྲོད་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཀ་གསུངས་མོད་ཀྱང༌། དཔེར་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེར་སེམས་ཙམ་དང་དབུ་མའི་ལྟ་བས་རྣམ་མཁྱེན་དུ་བགྲོད་པའི་ཚུལ་གཉིས་གསུངས་པ་ལ། སློབ་ དཔོན་འཕགས་པས་དབུ་མའི་ཚུལ་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་ནི། གཞན་དུ་དྲང་དུ་མི་རུང་བར་རིགས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ངེས་པར་མཛད་པས། སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལས་གཞན་དུ་དྲང་པར་བྱ་དགོས་པ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པར་བྱའོ། །རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ནས་ཀྱང་ཉན་རང་གིས་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ཡང་མང་དུ་གསུངས་ལ། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བ་ལས་བརྒལ་མི་ནུས་པ་དང་དངོས་པོ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པས་འཁོར་བར་འཆིང་བ་ཡང་མང་དུ་གསུངས་ཡོད་པས་མི་འགལ་བར་འཆད་པའི་ཚུལ་ཤེས་དགོས་སོ། །འོ་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བསྟན་པ་དེས་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་ན་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་བསྟན་སྙམ་ན། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འཇིག་པའི་ལམ། །དགོས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པའོ། །སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་འཇིག་པ་ཤེས། །འཇིག་པ་ཤེས་པས་མི་རྟག་ཤེས། །མི་རྟག་ཉིད་ལ་འཇུག་ཤེས་པས། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲལ་འབྱུང་བ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་རྣམ་སྤངས་པར། །ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི། །ལྟ་གྱུར་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་བརྒལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདུས་བྱས་རྣམས་ལ་ཡིད་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ་མི་འབྱུང་བས། དེའི་གཉེན་པོར་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་ལམ་བསྟན་པས་སྲིད་ པ་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་དམ་པའི་ཆོས་རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་རྟོགས་པ་ན་དེ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས་ན། གྲོལ་ལམ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོག
Chinese
只要进入（轮回），就不会停止所有的烦恼。因此，声闻和独觉们无论多么努力，都必须承认他们无法从轮回中解脱。想到这些都是不同根性的人，（寂天菩萨在）《入菩萨行论》中说：“您的瑜伽见无我，不能证悟色等法，因执色等而趣入，生起贪等，彼之自性未证故。”《入菩萨行论释》中也说：“因为执著于色等法的自性，所以颠倒。也无法证悟人无我，因为执著于作为我之基础的蕴。”这是圣者龙树菩萨的观点。《宝鬘论》中说：“只要有对蕴的执著，就有对它的我执。只要有我执，就有业。从业又产生轮回。”《中论》中说：“业和烦恼灭尽即解脱。业和烦恼源于分别念。这些源于戏论，戏论由空性而止息。”因此，对蕴的实执束缚于轮回，而从轮回中解脱，必须断除其根本——实执的戏论。因为证悟自性空之义才能断除它。《赞无分别智》中也说：“佛陀、独觉以及声闻众，必定依止的，解脱之道唯有您，确定没有其他。”因此，证悟诸法无自性的无分别智之母，是三士道的唯一解脱之道。《圣母经》中说：“想要在声闻地学习的人，也应该学习这部《般若波罗蜜多》。”并且在独觉和佛陀的果位上也这样说。《摄经》中说：“凡是想要成为善逝声闻者，以及想要成为独觉和如来法王者，不依赖此（般若波罗蜜多）就无法获得。”这是对所说之义的总结。在声闻部的经典中也说：“色如水泡，受如水上浮沤，想如阳焰，行如芭蕉，识如幻术。”太阳之亲（佛陀）如是说。ྩལ་ཏོ། 这样说了，为了显示那个意义，在《根本慧论》中也说：世尊，有和没有，以智慧，对迦旃延的教诲，有和没有，都进行了遮破。这样说了，因此在小乘的律藏中，也并非没有显示法的无我。然而，在声闻的律藏中，以十六种无常等见解，到达阿罗汉果位的说法很多。在大乘中，也说了证悟法无自性和以无常等道行进的两种方式。例如，在大乘的经藏中，说了以唯识和中观的见解行进到遍智的两种方式。学 者圣天以理聚确定了显示中观之道的经典是不可转移的。因此，就像阐明唯识之道的经典需要按照所说之外的方式来引导一样，这里也应该这样理解。在续部中，也多次说到声闻缘觉没有证悟实相。如果不能证悟实相，就无法超越轮回，并且执着事物为真实的分别念会束缚于轮回，这些也说了许多，所以需要了解不矛盾地解释的方法。那么，如果说指示无常等道不能从轮回中解脱，那为什么还要指示呢？在《六十正理论》中说：生和灭的道，是为了需要的目的而指示的。了解生就了解灭，了解灭就了解无常。如果了解进入无常，也将证悟殊胜之法。那些证悟了缘起，远离生和灭的人，将能看到并超越有之大海。如是说，应当如是理解。因为对于有为法，如果内心完全执着，就不会产生想要从轮回中解脱的想法。因此，为了对治它，指示了无常和痛苦之道，从而产生想要从有中解脱的想法。之后，从生和灭的原因中，证悟了胜义谛，即缘起自性上无生无灭，那时就能从轮回中解脱。因此，解脱道就是证悟人法无自性。
English
As long as one enters (samsara), all afflictions will not cease. Therefore, no matter how hard the Shravakas and Pratyekabuddhas strive, they must admit that they cannot be liberated from samsara. Thinking that these are all people of different dispositions, (Shantideva) said in the "Entering the Bodhisattva's Way": "Your yoga sees no-self, but cannot realize forms and other dharmas, because it clings to forms and other things, and arises with greed and other things, because its nature is not realized." The commentary on "Entering the Bodhisattva's Way" also says: "Because of clinging to the self-nature of forms and other things, it is inverted. It is also impossible to realize the absence of self of a person, because it clings to the aggregates that are the basis of the self." This is the view of the Holy Nagarjuna. The "Garland of Jewels" says: "As long as there is clinging to the aggregates, there is clinging to the self. As long as there is clinging to the self, there is karma. From karma arises samsara again." The "Root Wisdom" says: "Liberation comes from the exhaustion of karma and afflictions. Karma and afflictions arise from conceptual thoughts. These arise from elaboration, and elaboration ceases by emptiness." Therefore, clinging to the truth of the aggregates binds one to samsara, and to be liberated from samsara, one must eliminate its root—the elaboration of clinging to the truth. Because realizing the meaning of self-emptiness can eliminate it. The "Praise of Non-Conceptual Wisdom" also says: "The Buddhas, Pratyekabuddhas, and Shravakas, must rely on, the path of liberation is only you, it is certain that there is no other." Therefore, the mother of non-conceptual wisdom, who realizes that all dharmas are without self-nature, is the only path of liberation for the three vehicles. The "Mother Sutra" says: "Those who want to study in the Shravaka ground should also study this "Prajnaparamita." And it is said in the same way in the Pratyekabuddha and Buddha grounds. The "Compendium Sutra" says: "Whoever wants to become a Sugata Shravaka, and whoever wants to become a Pratyekabuddha and a Tathagata Dharma King, cannot obtain it without relying on this (Prajnaparamita)." This is a summary of the meaning of what was said. In the Shravaka Pitaka it is also said: "Form is like a bubble, feeling is like foam on water, thought is like a mirage, formations are like a banana tree, consciousness is like an illusion." So said the kinsman of the sun (Buddha).
English
Tsal to. It is said that, to show that meaning, it is also said in the Root Verses: The Blessed One, existence and non-existence, with wisdom, to Katyayana's teachings, both existence and non-existence, were refuted. It is said that, therefore, even in the Hinayana's Vinaya Pitaka, it is not that the selflessness of phenomena was not shown. However, in the Hearers' Vinaya Pitaka, there are many explanations that one progresses to the state of Arhat with the sixteen views of impermanence, etc. In the Mahayana, it is also said that there are two ways of progressing: realizing the selflessness of phenomena and progressing through the path of impermanence, etc. For example, in the Mahayana Sutras, it is said that there are two ways of progressing to omniscience with the views of Mind-Only and Madhyamaka. The scholar Aryadeva ascertained with the collection of reasoning that the sutras that show the way of Madhyamaka are not to be diverted to other meanings. Therefore, just as the sutras that clarify the way of Mind-Only need to be guided in a way other than what is shown, it should be understood in the same way here as well. In the Tantras, it is also said many times that Hearers and Solitary Realizers do not realize the suchness of phenomena. If one does not realize the suchness of phenomena, one cannot transcend samsara, and the conceptual thought of grasping phenomena as true binds one to samsara, and many such things are said, so one needs to know the way to explain them without contradiction. Then, if it is said that showing the path of impermanence, etc., does not liberate one from samsara, then why is it shown? In the Sixty Stanza Reasoning, it is said: The path of arising and ceasing is shown for the purpose of need. By knowing arising, one knows ceasing. By knowing ceasing, one knows impermanence. By knowing how to engage with impermanence, one will also realize the supreme Dharma. Those who have realized dependent arising, having completely abandoned arising and ceasing, will see and cross the ocean of existence. As it is said, it should be understood in this way. Because if the mind is completely attached to conditioned phenomena, the desire to transcend samsara will not arise. Therefore, to counteract that, the path of impermanence and suffering is shown, thereby causing the desire to transcend existence to arise. Then, from the reasons for arising and ceasing, one realizes the ultimate truth, that is, dependent arising is by nature without arising or ceasing, then one will be liberated from samsara. Therefore, the path of liberation is to realize the selflessness of persons and phenomena.