Tibetan
་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ལྟར་རོ། །ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལམ་ཁྱད་ཞུགས་པར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ནི། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་འདོད་པའི་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། བླ་མེད་ལ་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་གཉིས་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཅེས་དེའི་སྒོ་ནས་མིང་འདོགས་མཛད་ཅིང༌། རྒྱུད་རང་ནས་ཀྱང་གཉིས་སྦྱོར་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བཤད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། །དེའི་སྒོ་ནས་ཆགས་པ་ལམ་དུ་བྱས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ཀྱི་འཕྲོད་འདུའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཁྱད་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཆགས་པ་ལམ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཁྱད་པར་བ་དང་བྲལ་བས་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་གསུམ་དུ་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་ནང་གི་ཁ་སྦྱོར་གྱི་ཡན་ལག་མ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རྒོད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ལག་བཅངས་སམ་འཁྱུད་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པས་སྤྱིར་འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པ་ལམ་བྱེད་ཙམ་ཞིག་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སྙེ་མ་ཉེར་ལྔ་པ་ལས། །བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་བླ་མ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་གང་ཡིན་པ་ནི་རྒོད་པ་དང་བལྟས་པ་དག་དང་འཁྱུད་པ་དང་གཉིས་གཉིས་དང་ལག་བཅངས་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་བྱ་བའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ལྷ་རྣམས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དག་གི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་འཛུམ་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ལག་པ་འཛིན་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་འཁྱུད་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་གཉིས་གཉིས་སོ། །ཞེས་དང༌། བརྟག་པ་ཕྱི་མའི་ལེའུ་གསུམ་པ་ལས། རྒོད་ དང་ལྟ་བ་དག་གིས་ཀྱང༌། འཁྱུད་དང་དེ་བཞིན་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས། རྒྱུད་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་ཏེ། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། བཞིས་ཞེས་པ་ནི་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་བླ་མའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་གང་རྒོད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་འཁྱུད་པ་དང་གཉིས་སྦྱོར་བ་མཚོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བྱ་བའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྟོན་པའི་འཛུམ་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་ཏུ་དེའི་རྗེས་ལ་ལྟ་བ་དང༌། ཁ་ཅིག་ཏུ་འཁྱུད་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་ཏུ་གཉིས་ཀྱི་གཉིས་སོ། །ཞེས་ཤཱནྟི་པས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྷ་རྣམས་ལྟ་བའོ་ཞེས་སྦྱར་བ་ནི་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ལྟ་བ་པོ་ནི་ལྷ་ལ་བྱའོ། །ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱེད་སྙམ་ན། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དག་གི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་
Chinese
说。如是说。以天瑜伽之门进入智慧道之殊胜之理是：具有殊胜方便智慧，显现欲乐之天父天母双运之相的天瑜伽。虽然无上有许多道的差别，但以双运续部之名而作命名，续部自身也说了很多双运之相。由此门径，以贪欲为道，依二菩提心之和合要点，而使空性之证悟殊胜。因缺乏如此以贪欲为道之殊胜方便，故在下三部续中，未说七支中的交合支。即便如此，也有将嬉戏、观看、拥抱或搂抱所生之喜乐作为道用的，所以一般而言，对欲妙之贪执作为道用是有的。如《穗鬘二十五品》所说：“行、行持、瑜伽与瑜伽无上四续部，以嬉戏、观看、拥抱、双双与手持为代表。”如是，在事部续等一些续部中，诸佛以智慧与方便之随逐而显现贪执，即是观看。一些是微笑，一些是握手，一些是拥抱，一些是双双。又如《后观察品》第三品所说：“嬉戏与观看，拥抱与如是双双，续部亦为四种。”此释文中说：“四者，即事部、行部、瑜伽部与瑜伽无上部之续部，以嬉戏、观看、拥抱与双运为代表。如是，在事部续等之中，何处以方便与智慧之诸佛显示随逐贪执之微笑，一些是随逐其后之观看，一些是拥抱，一些是二二。”如寂天菩萨所说。其中，将诸佛与观看相连，是因为嬉戏等之观看者应是诸佛。若问观看等有何作用？答曰：能显明智慧与方便之随逐贪执。
English
It is said. It is said as such. The way to enter the path of wisdom through the door of divine yoga is as follows: The divine yoga that appears as the union of the father and mother deities who desire special skillful means and wisdom. Although there are many differences in the path in the Unsurpassed, it is named as the Two-in-One Tantra, and the Tantra itself speaks of the Two-in-One aspect very much. Through this door, by making attachment the path, emptiness is realized through the key point of the union of the two bodhicittas. Because of the lack of such special skillful means of making attachment the path, the union of the seven limbs is not mentioned in the lower three tantras. Nevertheless, there is the practice of making the joy arising from playfulness, looking, embracing, or hugging the path, so in general, there is some attachment to desirable qualities as the path. As it says in the twenty-fifth chapter of the Garland of Ears: "The tantras of the four, Action, Performance, Yoga, and Unsurpassed Yoga, are represented by playfulness, looking, embracing, pairs, and holding hands." Thus, in some of the Action Tantras, the deities reveal their attachment to wisdom and skillful means by looking. Some are smiling. Some are holding hands. Some are embracing. Some are pairs. And as it says in the third chapter of the Later Examination: "Playfulness and looking, embracing and likewise pairs, the tantras are also of four kinds." In the commentary, it says: "The four are the Action, Performance, Yoga, and Unsurpassed Yoga Tantras, represented by playfulness, looking, embracing, and union. Thus, in the Action Tantras and so on, wherever the Buddhas of skillful means and wisdom show the smile of attachment, some are looking after it, some are embracing, some are two by two." As Shantipa said. Among them, the Buddhas are connected with looking, because the one who looks at playfulness and so on should be the Buddhas. If you ask what the function of looking and so on is, the answer is: It can reveal the attachment to wisdom and skillful means.
Tibetan
གསུངས་ཏེ་ལྷ་ཕོ་མོ་ཕན་ཚུན་དུ་ཆགས་པ་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་སྣང་དང་སྤྱན་མ་སོགས་ཀྱི་ལྷ་ལ་ཆགས་པ་མི་སྲིད་པས་འདིར་ནི་ལྷ་དེ་དང་དེའི་ང་རྒྱལ་འཆང་བའི་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་བྱ་དགོས་ཏེ། རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་གདུལ་བྱས་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆགས་པ་ལམ་དུ་བྱ་དགོས་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། བྱ་སྤྱོད་སོགས་ནས་ལྷ་ཕོ་མོ་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟ་བ་སོགས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་གདུལ་བྱ་ལ་མ་སྦྱར་ན་དེ་དག་གི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱའི་ཁྱད་པར་ངོས་མི་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བླ་མེད་ནས་རྒོད་པ་སོགས་གསུངས་པར་མ་ཟད་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་ལས་ཀྱང་དེ་དག་གི་གཞི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ ཞགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞིབ་མོ་ལས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞལ་ཁྲོ་གཉེར་ཅན་ལ་གཏོད་པར་བྱ་ཞིང་ཞེས་དང༌། གཡས་ཕྱོགས་ན་ལྷ་མོ་སྒྲོལ་མ་འཛེམ་བག་དང་བཅས་ཤིང་ལུས་བཏུད་པར་མཆོག་སྦྱིན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་མིག་གཏོད་པར་བྱའོ། །གཡོན་དུ་པདྨའི་རིགས་མཛེས་མ་འཛེམ་བག་དང་བཅས་པ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་དོན་ཡོད་ཞགས་པ་ལ་མིག་གཏོང་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང༌། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས། དེ་ཡི་གཡས་སུ་ལྷ་མོ་ནི། །སངས་རྒྱས་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །ལྷ་མོ་ཅུང་ཟད་འཛུམ་པའི་ཞལ། །འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འཛོམ་གང་བ། །མཚུངས་མེད་སྐུ་ནི་རབ་ཏུ་དང༌། །དེ་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཡུམ། །ཞེས་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་དཔའ་བོ་ནི། །པདྨ་དཀར་པོའི་སྟན་ལ་འདུག །དུང་དང་ཀུན་ད་ཟླ་བ་འདྲ། །དབུ་ལ་འོད་དཔག་མེད་བཞུགས་པ། །བཞིན་ནི་བག་ཙམ་འཛུམ་པར་བྲི། །དེ་ཡི་གཡས་སུ་ལྷ་མོ་ནི། །སྒྲོལ་མ་གྲགས་པ་ཆེན་མོ་དེ། །དགེ་ཞིང་འཇིགས་པ་སེལ་བ་སྟེ། །ཞེས་དང༌། རྩེ་མོ་ལས། ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཅ་ཅོ་སྒྲོག །དབུས་འཁྱུད་རང་གི་ལྷ་མོ་དེ། །དེ་ཡི་གློ་ན་མགོ་སྒྱུར་ཞིང༌། །འཛུམ་བཅས་ཀུན་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་ལ་འཇུས། །ཞེས་དང༌། དཔལ་མཆོག་དང་པོ་ལས། དེ་ཡི་ལོགས་ལ་རྡོ་རྗེ་ཆེ། །མདའ་ནི་གསོར་པ་ལ་བརྩོན་པ། །སྙེམས་པའི་ཕྱག་གིས་ཡོངས་འཁྱུད་པའི། །ཆུ་སྲིན་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེང་དང་བཅས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་པོས་སྐབས་ཀྱི་ལྷ་གང་ཡིན་དུ་བསྐྱེད་ནས་ཕར་ལ་ལྟ་བ་སོགས་དང༌། ཚུལ་ལ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བདེ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །འདི་ཡང་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱལ་དམིགས་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་མ་བྱུང་ཞིང༌། །རྒྱུད་
Chinese
說了，這表示男女本尊互相貪戀。然而，對於遍照佛和佛眼等本尊來說，貪戀是不可能的，因此這裡指的是持有該本尊慢心的修行者。因為續部所有調伏者的見解等，必須將貪戀作為道用，這是當下的意義。並且，在事部和行部等中，說了男女本尊互相觀看等，如果不與調伏者相聯繫，就無法通過這些來識別調伏者的差異。此外，不僅在無上瑜伽中說了狂行等，而且在下部續中也說了這些的基礎。義 索的詳細儀軌中說：「應將薄伽梵的面容轉向忿怒皺紋者」，以及「右側的度母本尊應帶有羞怯，身體彎曲，眼睛應注視著施予勝妙的手印。左側的蓮花部族美女應帶有羞怯，以符合秘密真言的方式，眼睛應注視著不空索。」以及，在《遍照佛現證》中說：「他的右側是名為佛眼的天女。天女帶著稍微微笑的面容，充滿光芒的壇城。無與倫比的身軀極為明亮。她是釋迦牟尼佛的母親。」以及，「觀世音自在勇士，坐在白蓮花座上，如海螺和茉莉花般潔白，頭頂有無量光佛，面容帶著些許微笑。他的右側是度母本尊，名聲極大，帶來吉祥並消除恐懼。」以及，在《頂髻》中說：「天女金剛作聲，擁抱中央自己的天女，她的頭靠在他的胸前，帶著微笑四處觀看，抓住薄伽梵的手。」以及，在《勝樂第一》中說：「他的旁邊是巨大的金剛杵，箭矢致力於刺穿，以傲慢的手臂完全擁抱，並豎起摩羯魚旗。」這些只是一些例子，修行者應觀想自己是當下的本尊，並互相觀看等，通過以這種方式互相貪戀而產生的歡樂作為道用。這也是下部續中沒有以外在的明妃為目標而這樣做的，續
English
Having spoken, this indicates that male and female deities are mutually attached. However, since attachment is impossible for deities such as Vairocana and Locanā, here it refers to practitioners who hold the pride of that deity. Because the views and so forth of all those to be tamed by the tantras must use attachment as the path, this is the meaning of the occasion. Moreover, in Kriya and Carya and so forth, it is said that male and female deities look at each other, and if these are not applied to those to be tamed, the distinctions of those to be tamed cannot be discerned through them. Furthermore, not only are wild actions and so forth spoken of in Anuttarayoga, but the basis for these is also spoken of in the lower tantras. Meaning, In the detailed ritual of the noose, it says, "The face of the Bhagavan should be turned towards the wrathful, frowning one," and "On the right side, the goddess Tara, with shyness, her body bent, should have her eyes fixed on the mudra of supreme giving. On the left, the beautiful one of the lotus family, with shyness, conforming to the manner of secret mantra, should cast her eyes on the unfailing noose." And, in the Abhisambodhi of Vairocana, it says, "On his right is the goddess called Buddha Eye. The goddess with a slightly smiling face, a mandala of light completely filled, an incomparable body utterly clear. She is the mother of Shakyamuni." And, "The valiant Avalokiteshvara sits on a white lotus seat, like conch and jasmine, like the moon. On his head resides Amitabha. His face is painted with a slight smile. On his right is the goddess Tara, the greatly renowned one, virtuous and dispelling fear." And, in Tsemö, it says, "The goddess Vajra makes a 'ca-co' sound, embracing her own goddess in the center. Her head is turned on his chest, looking everywhere with a smile, holding the hand of the Bhagavan." And, in Shri Paramadya, it says, "Beside him is a great vajra, an arrow striving to pierce, completely embraced by an arrogant arm, and adorned with a makara banner raised high." These are just examples; the practitioner should generate whichever deity is appropriate for the occasion and look at each other, and so forth, using the joy and bliss arising from mutual attachment as the path. This is also not done in the lower tantras by aiming at an external mudra, tantra.