Tibetan
རབ་དང་བྲལ་ནས་དེས་ཕོངས་པར་གྱུར་ན། སངས་རྒྱས་སུ་བགྲོད་མི་ནུས་པས་གཉིས་ཚོགས་པ་དགོས་པར་བདག་སྒྲུབ་པ་ལས། དེ་ལ་ཡང་ཐུབ་པ་འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པ། རང་དང་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐའ་ ཡས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཐབས་ཀྱི་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན། ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བས་ཕོངས་པར་གྱུར་བ་ནི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་སྒོམ་པར་བྱེད་ནའང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ལུས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཟུང་རྣམ་ལྷའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་རྒྱ་ཆེ་བ་ལྟའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སེམས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཡང་ཐབས་ཤེས་ཐ་དད་དུ་འཇོག་པ་ནི། ལོག་ས་ཐ་དད་ལ་ལྟོས་པའི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཆ་ནས་ཤེས་རབ་ཏུ་འཇོག་སྟེ། ཤེས་བྱའི་མཐར་ཐུག་པ་དོན་དམ་པ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ལས་ལོག་པའི་ཆ་ནས་ཐབས་སུ་འཇོག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐབས་ནི་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་བར་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བདག་སྒྲུབ་པ་ལས། དེ་དག་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་སེམས་དང་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནའང༌། ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ཐ་སྙད་ནི་ཐ་དད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལས་བཟློག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་ཐབས་ཤེས་སུ་འཇོག་པའི་ཚུལ་སྤྱི་འགྲོ་ལྟར་གསུངས་ཀྱང་ཐབས་ཤེས་སུ་འཇོག་པའི་གཞི་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གཟུང་ཆ་ ལྷའི་འཁོར་ལོར་སྣང་བས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྒྲུབ་ཅིང༌། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་སྔགས་ནས་གསུངས་པའི་ཐབས་ཤེས་དང་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། བཞི་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཡང་ན་ལྷའི་བདག་ཉིད་ཅན་འབའ་ཞིག་ཙམ་བསྒོམས་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་ཙམ་གྱིས་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ལས་རྫོགས་པ་མཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད
Chinese
如果离开了方便，因此而贫乏，就不能够成佛，因此需要二者集合，从我修持来说。对此，也要有能够发出无量光芒的释迦牟尼佛，具有欢喜，成为自他无边圆满的所依，具有真实方便的最胜特征。如果因为缺乏智慧而变得贫乏，即使显现出来而修持，也不能获得全部的圆满，因此要对它的自性产生不颠倒的心。如是说。所取之相显现为天尊之相，证悟无自性的智慧，与广大如虚空的瑜伽之心本体相同，但安立为方便与智慧的差别，是因为观待不同的错乱之处，而有不同的遮遣，是名言的自在。如此，对于真如的意义，从心颠倒执着中遣除的角度安立为智慧，因为了知所知究竟的胜义谛是殊胜的智慧。从没有能力成办自己之果——佛陀的角度遣除，安立为方便，因为佛陀的方便是能够成办佛陀的。如是，从我修持来说，那些也与不颠倒的广大心性相同，然而，不同的名言要理解为不同，如此，要从真如中遣除心的颠倒，从自性上要了知是智慧，从遣除对自己的果没有能力，显示为方便。如是说。此处所说的安立方便智慧的方式是按照共同的说法，但安立方便智慧的基础是密咒的特殊方便智慧。如此，所取的对境显现为天尊的坛城，由此成办色身，证悟自性空性，由此成办法身，将方便智慧无二地结合，要知道这是从密咒中所说的方便智慧和瑜伽士们的主要意义。第二，在《四百五十颂》的注释中说：或者仅仅修持天尊的自性，如果那样，仅仅如此不会成佛，因为事业圆满存在缺陷。或者诸天尊的真如。
English
If one is separated from skillful means and becomes impoverished by it, one cannot attain Buddhahood. Therefore, it is necessary to combine the two. From my practice perspective, there must also be the Buddha Shakyamuni, who can emit immeasurable light, possesses joy, and serves as the basis for the infinite perfections of oneself and others, possessing the supreme characteristics of authentic skillful means. If one becomes impoverished due to a lack of wisdom, even if one manifests and practices, one cannot obtain all perfections. Therefore, one must generate a non-inverted mind towards its essence. Thus it is said. The perceived aspect appears as the form of a deity, and the wisdom that realizes the absence of inherent existence is of the same essence as the vast, sky-like mind of yoga. However, the distinction between skillful means and wisdom is established because of the different errors that are being addressed, which is the freedom of terminology. Thus, from the perspective of dispelling the mind's inverted clinging to the meaning of suchness, it is established as wisdom, because knowing the ultimate truth, the ultimate object of knowledge, is supreme wisdom. From the perspective of dispelling the inability to accomplish one's own fruit—Buddhahood—it is established as skillful means, because the skillful means of a Buddha is the ability to accomplish Buddhahood. Thus, from my practice perspective, those are also of the same nature as the non-inverted, vast mind. However, different terms must be understood as different. Thus, from suchness, one must dispel the mind's inversion, and from its essence, one must know it as wisdom. From dispelling the inability to achieve one's own fruit, it is shown as skillful means. Thus it is said. Here, the way of establishing skillful means and wisdom is explained according to the common explanation, but the basis for establishing skillful means and wisdom is the special skillful means and wisdom of mantra. Thus, the perceived object appears as the mandala of deities, thereby accomplishing the Form Body, and realizing the emptiness of inherent existence, thereby accomplishing the Dharma Body. Combining skillful means and wisdom without duality, one should know that this is the main meaning of the skillful means and wisdom and yogis mentioned in the tantras. Secondly, in the commentary on the "Four Hundred Fifty Verses," it says: Or, if one only meditates on the nature of the deity, then in that case, one will not attain Buddhahood by that alone, because there is a deficiency in the completion of the activity. Or, the suchness of all the deities.
Tibetan
་བསྒོམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་མ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་མང་བར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་བར་འགྱུར་གྱི་མྱུར་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཉིས་ཀ་སྒོམ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་མཆོག་ཏུ་མྱུར་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་བར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཤཱནྟི་པས་གསུངས་ཏེ། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཙམ་ཞིག་སྒོམ་ན་གཏན་འཚང་རྒྱ་མི་ནུས་པ་དང༌། ལྷ་མ་བསྒོམས་ན་སྟོང་ཉིད་ཐབས་གཞན་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་མང་པོས་འཚང་རྒྱ་བ་དང་ལྷ་དང་སྟོང་ཉིད་ཀ་བསྒོམས་ན་ལམ་མྱུར་བར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སློབ་དཔོན་འདི་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཐེག་ཆེན་པ་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པས་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་མེད་ན་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཐེག་པ་ལྟར་ལམ་འགྱང་བ་དང༌། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་སྦྲེལ་བས་ལམ་མྱུར་བར་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ་སྔར་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །མན་ངག་སྙེ་མའི་སྙེ་མ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས་ ཀྱང༌། ཨ་བྷྱས་ཤཱནྟི་པ་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་བཤད་ནས་དེའི་ཤེས་བྱེད་དུ། ཐ་མལ་ང་རྒྱལ་གཞོམ་དོན་དུ། །བསྒོམ་པ་ཡང་དག་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །ཞེས་དང༌། སླར་ཡང་འོན་ཀྱང་མི་གཙང་བའི་ལུས་སྦྱང་བའི་སླང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བསྒོམ་པར་བགྱིའོ། །ཞེས་གུར་གྱི་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་ལས་གསུངས་པ་དྲངས་སོ། །མི་ཐུབ་ཟླ་བས་ཀྱང་གུར་གྱི་ལེའུ་དང་པོ་དང་བཅུ་བཞི་པ་ནས་ལུང་དྲངས་ནས་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུས་མི་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་བརྟག་གཉིས་ཀྱི་ལེའུ་དང་པའི་འགྲེལ་པར་བཤད་དོ། །དགྲ་ནག་གི་འགྲེལ་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་བའི་སྣང་བ་ལས་ཀྱང༌། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དང༌། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཡང་མི་བྱ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་མ་བསྒོམས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང༌། སྤྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་དག་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ལྟར་སེམས་ངེས་པར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ཡང་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་ཡང་མ་བསྒོམས་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེ་བསྒོམ་པའི་ངལ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་དེ་ནི་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྦྲུལ་བའི་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་བྱས་ན་གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་བསྒོམ་པར་མི་བྱ། དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པས་ཀྱང་སྐུ་
Chinese
如果不是观修的本尊，那样的话，也要经过无数劫才能成佛，不会很快。因此，观修两者是非常令人满意的，因为加持的特殊性，能以最快的速度获得无上圆满正等觉。寂天菩萨（梵文：Śāntideva）这样说过。如果只观修本尊瑜伽，就永远无法成佛；如果不观修本尊，观修与空性其他方便相结合，就要经过无数劫才能成佛；如果观修本尊和空性两者，道路就会很快。因此，这位论师也认为空性见解是两个大乘的共同之处，如果没有本尊瑜伽，就像波罗蜜多乘一样，道路会很漫长；将本尊瑜伽与空性见解相结合，道路就会很快，这是遵循之前所说的。从《口诀穗》（Man ngag snye ma）的第十八穗中也说，阿跋耶（梵文：Abhaya）按照寂天菩萨的观点进行了解释，并为了说明这一点：为了摧毁世俗的傲慢，正确地宣扬观修。并且，再次引用了《续部》（Guhyasamāja Tantra）第十四章中所说：然而，为了净化不净的身体，应当观修佛身。不胜月（梵文：Ajitamitra）也在《续部》第一品和第十四章中引用了经文，并在《二谛论》（Tattvasiddhi）第一品的注释中说，不同的因不能产生不同的果。黑敌（梵文：Kṛṣṇācārya）的注释《俱生光明》（Lhan cig skyes ba'i snang ba）中也说：也不应说布施等是通过方便之门和愿力的力量产生的，因为如果对没有观修的受用圆满身和化身也产生怀疑，那么心意肯定会动摇。如果说这是通过愿力的力量产生的，那么没有观修的无我也会立即显现，那么观修它有什么用呢？如果说它是通过观修产生的，那么受用圆满身和化身有什么过错，为什么要观修它们呢？因此，即使安住于波罗蜜多乘，也应该观修佛身。
English
If it is not the deity of meditation, then even so, one will attain Buddhahood after countless eons, but not quickly. Therefore, meditating on both is extremely pleasing, and because of the special characteristic of blessings, one will attain the unsurpassed, perfect, and complete enlightenment very quickly. Śāntipa said this. If one meditates only on deity yoga, one will never be able to attain Buddhahood. If one does not meditate on the deity, but meditates on emptiness combined with other methods, one will attain Buddhahood after countless eons. If one meditates on both the deity and emptiness, the path will be quick. Therefore, this teacher also considers the view of emptiness to be common to both Mahāyāna vehicles. Without deity yoga, the path will be long like the Pāramitā vehicle. By combining deity yoga with the view of emptiness, the path will be quick, following what was said before. From the eighteenth chapter of the "Ear of Whispered Instructions" (Man ngag snye ma), it is also said that Abhaya explained according to Śāntipa's view, and to illustrate this: "To destroy ordinary arrogance, meditation is properly proclaimed." And again, quoting what was said in the fourteenth chapter of the Guhyasamāja Tantra: "However, in order to purify the impure body, one should meditate on the body of the Buddha." Ajitamitra also quoted scriptures from the first and fourteenth chapters of the Guhyasamāja Tantra, and in the commentary on the first chapter of the Tattvasiddhi, he explained that different causes cannot produce different results. In Kṛṣṇācārya's commentary, "The Innate Light" (Lhan cig skyes ba'i snang ba), it is also said: "One should not say that generosity and so on arise through the door of skillful means and the power of aspiration, because if one doubts the enjoyment body and the emanation body that have not been meditated upon, then the mind will definitely waver. If one says that it arises through the power of aspiration, then the selflessness that has not been meditated upon will also immediately manifest, so what is the use of meditating on it? If one says that it arises through meditation, then what fault have the enjoyment body and the emanation body committed that one should not meditate on them? Therefore, even if one abides in the Pāramitā vehicle, one should meditate on the body of the Buddha."