Tibetan
བ་བཞིན། གཞིའི་རིག་པ་ངོ་བོ་ཀ་དག་ཆེན་པོ་མ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་རྟོགས་ལ། དེ་ལས་གཞི་སྣང་དུ་མཆེད་པའི་རྩལ་གྱི་སྣང་བ་བུ་ལྟ་བུ་དེ་ཐོད་རྒལ་གྱིས་གོམས་པས། ངོ་བོ་དང་རང་རྩལ་གཉིས་བར་དོར་ཉི་མ་དང་ཟེར་གྱིས་རང་བཞིན་དུ་རང་སྣང་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་པས་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་མོད་ལ་བར་དོ་རང་བཞིན་མེད་པར་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེ་ལ་གསང་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ཡོད་དེ། གདོས་བཅས་ཀྱིས་བཅིངས་པའི་ཐིམ་རིམ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ནས་ལུས་སེམས་འབྲེལ་པ་ཆད་པའི་གནས་སྐབས་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲན་པ་དང་དྲན་བྱེད་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་སྟོན་ཀའི་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ། རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད། ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་སྟོང་གསལ་སྒྲིབ་གཡོགས་དང་བྲལ་བར་འཆར་བས་དེ་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ་གཤིས་ཐོག་ཏུ་བཅས་བཅོས་མེད་པར་བཞག་པས། གདོད་མའི་གྲོལ་གཞི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁྲུལ་གཞི་ལས་ཁྱད་ཆོས་དྲུག་གིས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་ཀ་དག་གི་ནང་ དབྱིངས་ཆེན་པོར་བཙན་ཐབས་སུ་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས། ཟབ་དོན་རྒྱ་མཚོར་ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་སྐབས་སུ་གྲོལ་ས་འདི་བསྟན་པ་ནི། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོར་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་འོག་མ་ལ་འབྲེལ་སྦྱར་ནས་བཀོད་པ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་དཔྱད་པ་རྫོགས་པའི་མན་ངག་ཏུ་ཞལ་གདམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཉམས་ལེན་གནད་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་སོ། །ལར་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་བཤད་པ་དང༌། གབ་སྦས་ཀྱི་བཤད་པ་ལ་སོགས་མཐའ་དྲུག་དང་ཚུལ་བཞིས་བཅིངས་པ་དག་ལ་སྣང་བ་གདོང་གཏད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་མི་འཇུག་པས་འདི་དག་ལ་ལུང་སྦྱོར་དང་རིག་པའི་ཉག་ཕྲན་ཅུང་ཟད་འཕེན་པར་སྤྲོ་ནའང་འདི་ནི་མན་ངག་གི་ཡི་གེ་ཡིན་པས་དོན་ལ་རྟོན་པའི་ཆ་ནས་ཚིག་མང་པོ་ལ་འཛེམས་སོ། །དེར་མ་གྲོལ་ན་ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབུགས་ཕྱི་ནང་གི་འགྲུལ་ཐག་ཆད་མ་ཐག་ཏུ་རང་གི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ལས་དངོས་པོར་སྣང་བ་ནི་མེད་དེ། ཡོད་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་འབྱུང་ངོ༌། །གདོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་འདི་མི་སྣང་སྟེ་འོད་ཀྱི་ལུས་སུ་གསལ་ལོ། །དེའི་ཚེ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཚད་ཙམ་འོད་ཟེར་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་ངོ༌། །ཞེས་དེའི་ཚེ་དུས་མ་འགྱུར་བར་སྣང་བ་འགྱུར་ནས་ཕྱི་ས་རྡོ་རི་ བྲག་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་ཉི་ཟླ་དང་བཅས་པའི་བརྟན་གཡོའི་སྣང་བ་ནི་ནུབ། གང་དུ་བལྟས་ཀྱང་ཟ་འོག་ཁ་ཕྱེ་བའམ། སེང་རས་བཀབ་པའི་མིག་ཉི་ཟེར་ལ་བལྟས་པ་བཞིན། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་བཀྲ་བ། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ། ཕྱི་ནང་དང་ཡང་དོག་མེད་པ། འགུལ་འཕྲིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་རབ་ཏུ་འཚེར་བའོ། །དེའི་ཚེ་ད་ལྟ་ཐོད་རྒལ་ལ་ཇི་ཙམ་གོམས་པ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་དེ་རིག་པའི་གྲོགས་སུ་གྲོལ་ལོང་ཡོད་པར་འཆར་ཞིང༌། མ་གོམས་པ་དག་ལ་སྐར་མདའ་རྒྱུག་པའི་ཆ་ཙམ་ལས་མེད་པའང་ཡོད་དེ། རིག་པ་རང་ས་འཛིན་པའི་ཚུལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། དེ་ཚེ་འོད་སྣང་དུམ་བུའི་ཚེ། །མཁས་པས་སྣང་བ་མཆེད་པ་བཟུང༌། །ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་གཏན་ལ་བག་ཕེབས་ནས་སྣང་བ་མཆེད་པ་རང་སྣང་དུ་ངོས་བཟུང་བས། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོར་རང་སྣང་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡིད་ཆེས། གཉིས་པ་རང་ས་རུ་གྲོལ། གསུམ་པར་གྲོལ་ཐོག་ཏུ་བཙན་ས་ཟིན་པས་དེ་ཕན་ཆད་ཀྱི་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ནས་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐིམ་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཡང་སྐྱེས་བུའི་འོད་གསལ་དེ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་བ་དེ་དག་སྐུའི་རྣམ་པར་རང་ཤར་ཏེ། སྐུ་དེ་དག་ཀྱང་མི་ཆེ་བ། མི་ཆུང་བ། ཆ་མཉམ་པ། རྒྱན་དང༌། ཁ་དོག་དང༌། བཞུགས་ཚུལ་ དང༌། གདན་ཁྲི་དང༌། རང་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཞེས་པས་ཁྲོ་བོའི་རྣམ་པར་ཤར་བའི་ཚེ། སྐུ་དེ་དག་ཀྱང་དུང་ཁང་ན་ཡུངས་འབྲུའི་རྣམ་པ་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང་བར་དོར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྱབ་པ་ཙམ་དུ་ཆེ་བ་ནས། ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་དུ་ཆུང་བའི་བར་ཆ་མཉམ་ཞིང༌། དེ་དག་ཀྱང་མགོ་བརྙན་མ་ངེས་པ་ལ་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་རང་ཉིད་ལ་བརྡེག་པའི་སྣང་བས་སྐྲག་པ་དང༌། འབྲུག་སྟོང་ལྡིར་བ་ཙམ་དུ་ཆེ་བའི་སྒྲ་བཟད་པས་སྔངས་པ་དང༌། མཚོན་ཆའི་རྣམ་པར་ཟུག་པའི་ཟེར་གྱིས་འཇིག་པ་སྟེ། ཀློང་གསལ་ལས། དེ་ཚེ་སྒྲ་འོད་ཟེར་དུ་འཁྲིགས། །སྐུ་ཡིས་སྣང་བས་སྐྲག་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་སེང་གེའི་གསོབ་མཐོང་བས་མཚང་ཕུགས་ནས་རིག་པ་བཞིན་རང་སྣང་ལ་བག་མི་ཚ་བའི་གདེང་དགོས་ཏེ། ཐུན་མོང་བའི་གང་ཟག་བཟང་པོ་དག་ཀྱང་འདི་ནས་ལྡོག་པའི་ཚུལ་མན་ངག་སྙིང་དགོངས་ལས། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ། ད་ལྟ་ངོ་མ་འཕྲོད་ན་སྒོམ་སྒྲུབ་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་སངས་མི་རྒྱའོ། །གདམས་ངག་དང་མ་ཕྲད་པས་འོད་ཀྱིས་འཇིགས་སོ། །སྒྲས་སྔངས་སོ། །ཟེར་གྱིས་སྐྲག་གོ། །གདམས་པའི་གནད་ངོ་མ་འཕྲད་ན་སྒྲ་
Chinese
如是，基之觉性，本体本净大如母者，以决断而证悟。由此，基显中生起的力之显现，如子者，以顿超而串习。本体与自力二者于中阴，如日与光芒般，自性上并非异于自显而得定解，如子入于母怀般，于分别之际，中阴自性空而证悟成佛。其中有此殊胜密道，即有质碍所束缚的次第收摄全部圆满，身心关联断绝之时，阿赖耶识无有能忆与所忆，以融入虚空之名相，于胜义中融入法界之刹那，自性光明如秋季晴空无云般。不堕于印度，亦不落于任何方，空明无有遮蔽而显现，故于此认识而安住于本性中，无有造作，名为原始大解脱地。从错乱之基，以六种特征而分别，于本净之内 于大虚空中强力解脱。此处全知者云：于甚深义大海中，于虚空光明融入之时，所示之解脱地者，乃与“第一刹那”之词的下文相连而安立，其理由于穷尽考察之口诀中，以口诀而指示，于修行要诀明灯等中可知。总而言之，广略之说，以及隐秘之说等，为六边四理所束缚者，不容许显现面对面之所知，故虽欲于此等加入教证与智慧之少许细微之处，然此乃口诀之文字，故于依于意义之方面，避免多言。若未于彼解脱，则名为融入虚空光明，如日月和合中云：士夫之诸识融入光明，当知。呼气与吸气之行程断绝之际，从自之诸根之分，显现为实物者则无有，然生起有之觉知。有质碍之身不显现，而显明为光身。其时，成为行境之量，显现为五光之坛城。如是其时
English
Thus, the basic awareness, the essence of primordial purity, like a great mother, is realized through Trekchö. From this, the appearance of the power that arises in the basic appearance, like a child, is familiarized through Tögal. In the bardo between essence and self-power, like the sun and its rays, it is ascertained that it is not different from self-appearance in its own nature. Like a child entering its mother's lap, at the moment of distinguishing, the bardo is enlightened without self-nature. Therein lies this special secret path: when all the stages of absorption bound by materiality are completed, and the connection between body and mind is severed, the alaya consciousness, without memory or remembrance, is said to dissolve into the sky. In the ultimate sense, at the moment of dissolving into the dharmadhatu, the natural luminosity is like an autumn sky free from clouds. It does not fall to India, nor does it fall to any side. It appears empty, clear, and free from obscurations. Therefore, recognize it and leave it in its natural state, without fabrication. It is called the great ground of primordial liberation. From the basis of delusion, it is distinguished by six characteristics, and within the primordial purity, forcibly liberated into the great expanse. Here, the Omniscient One said: In the vast ocean of profound meaning, when dissolving into the luminous sky, the place of liberation shown is connected to the words "first moment" and placed below. The reason for this is explained in the instructions that exhaust the investigation, and it is known from the Lamp of Essential Practice and so on. In general, explanations of elaboration and abbreviation, as well as hidden explanations, etc., are bound by the six extremes and four modes, so the knowledge of facing appearances is not allowed to enter. Therefore, although I would like to add some subtle points of scripture and wisdom to these, this is a text of oral instructions, so I refrain from many words in terms of relying on the meaning. If one is not liberated there, it is called dissolving into the luminous sky, as it says in the Union of Sun and Moon: The consciousness of beings dissolves into luminosity, know that. At the moment when the passage of exhaling and inhaling is cut off, there is no appearance of objects from the parts of one's own senses, but the awareness of existence arises. This material body does not appear, but is clear as a light body. At that time, the extent that becomes the object of experience appears as a mandala of five lights. Thus, at that time
Chinese
在时间没有改变的情况下，显现改变，外面的土地、石头、山、岩石、树木、森林，连同日月在内的稳固和移动的显现都消失了。无论看向哪里，都像是打开的丝绸，或者像是用细布蒙住的眼睛观看阳光。一切显现都非常明亮，颜色多种多样，没有内外和狭窄，具有动摇的形态，极其闪耀。那时，现在对妥噶有多么习惯，相应的显现就会显现为能够解脱为明觉的助伴，而对于不习惯的人来说，也只有流星划过的程度。明觉安住于自地的状态，在根本续部中说： “那时光明片段时，智者抓住显现增长。” 因为自性安住于禅定，所以将显现增长认定为自显现。第一刹那相信自显现没有自性，第二刹那解脱于自地，第三刹那在解脱之上稳固，所以从那以后没有任何显现了。之后融入光明双运，在《日月和合》中说： “又说士夫的光明融入双运，那些显现自显为身之形态，那些身既不大也不小，大小相等，具有装饰和颜色，以及坐姿和坐垫，各自具有手印。” 因此，在显现为忿怒尊之形态时，那些身即使在海螺中也只有芥子般大小，但在中阴界却从大到遍布世界，小到芥子般大小相等。那些形象不定，被各种兵器的轮转击打自身的显现所惊吓，被如千龙轰鸣般巨大的声音所震慑，被兵器形态的芒刺所摧毁。在《虚空光明》中说：“那时声音化为光芒，身之显现令人恐惧。” 因此，就像看到狮子的假面而从根本上认识到明觉一样，需要对自显现不感到害怕的把握。即使是普通的善良之人，也会从这里退转，在《心髓密意》的口诀中说：“唉！秘密的主人，现在如果不认识，无论修行多少也不会成佛。因为没有遇到口诀，所以被光吓倒，被声音震慑，被芒刺吓到。如果没有遇到口诀的要点，声音
English
When time does not change, appearances change, and the external earth, stones, mountains, rocks, trees, forests, along with the sun and moon, the appearances of stability and movement vanish. Wherever you look, it is like an opened silk brocade, or like looking at sunlight with eyes covered by thin cloth. All appearances are extremely bright, with various colors, without inside or outside, or narrowness, having the nature of movement and vibration, and are extremely radiant. At that time, depending on how accustomed one is to Tögal, the corresponding appearances will appear as being able to liberate as an aid to awareness, while for those who are not accustomed, there is only the extent of a shooting star. The state of awareness abiding in its own ground is stated in the Root Tantra: "At that time, when there are fragments of light, the wise seize the proliferation of appearances." Because one is naturally accustomed to meditation, the proliferation of appearances is recognized as self-appearance. In the first instant, one believes that self-appearance has no self-nature; in the second instant, one liberates into one's own ground; in the third instant, one gains a firm foothold upon liberation, so from then on there are no more appearances. Then, merging into the union of luminosity, in the "Union of Sun and Moon" it says: "Again, the luminosity of the individual merges into union, those appearances self-arise as forms of the body, those bodies are neither large nor small, but equal in size, possessing ornaments and colors, as well as postures and cushions, each possessing their own hand gestures." Therefore, when appearing in the form of wrathful deities, those bodies, even if they are only the size of a mustard seed in a conch shell, in the bardo they range from being as large as pervading the world to being as small as a mustard seed, being equal in size. Those forms are uncertain, being frightened by the appearance of various weapons striking oneself in a whirling motion, being terrified by the sound as loud as a thousand dragons roaring, and being destroyed by the rays piercing in the form of weapons. In the "Vast Expanse of Clarity" it says: "At that time, sound condenses into light rays, the appearance of the body causes fear." Therefore, just as seeing the lion's mask reveals the essence of awareness, one needs confidence in not being afraid of self-appearance. Even ordinary good people will retreat from here, as stated in the instructions of the "Heart Essence of Secret Intentions": "Alas! Lord of Secrets, if you do not recognize it now, no matter how much you practice, you will not attain Buddhahood. Because you have not encountered the instructions, you are frightened by the light, terrified by the sound, and scared by the rays. If you do not encounter the key point of the instructions, the sound