Tibetan
་གི་སེམས་སོ། །ཤར་ནས་ཡེངས་ཐབས་སུ་སོང་བས་སྒྱུ་རྩལ་མཁན་གྱིས་ཁོའི་འདོམས་ལ་འཇུས་ནས་གསོད་དུ་ཆ་བ་དང༌། གྱད་ན་རེ། དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་ཉམས་པའི་གྱད། །བསྒྲིམས་པའི་ཉམ་ཆུང་སྐྱེས་བུས་བསད། །སེམས་ཡེངས་འདི་ལས་དགྲར་གྱུར་དང༌། །བསླུ་བ་མཁས་པ་ངས་མ་མཐོང༌། །ཟེར་ནས་ཤི་སྐད། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་སྒོམ་པའི་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་ཡེངས་ཙ་ན་དྲན་པའི་ཐག་པ་ཆད་ནས་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པ་གཅིག་ཡིན་ ཡང་ནང་རིག་པ་འོག་འགྱུའི་རྐུན་པོ་མ་ཚོར་པར་འཁྲུལ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཁྲིད་དེ་མཆི། རྔོག་ལོ་ཆེན་པོ་ཧས་པོ་རིའི་མདུན་དུ་གཤེགས་ཁར། དབུ་བ་རབ་བརྩེགས་རྡོས་པའི་ཕུང་པོ་འདིས། །རི་མཆོག་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས་བསླུས། །ཞེས་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོར་མ་ཆུད་པའི་ཐོས་བསམ་གྱིས་ས་ལམ་མི་ཆོད་པར་བསྟན། ཁོང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་རྣམ་རྟོག་རང་རྒྱུད་པ་མེད་དེ། གཞན་ལ་ཐུགས་ལྷག་པར་བརྩེ་བས་རྗེས་སུ་གདམས་པ་ཡིན། དྲན་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་འདུ་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་མགོ་ནོན་ཞིང་མཐོང་ཆོས་སུའང་དགའ་བདེའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང༌། ཚོགས་ལམ་དང་པོར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་བཟུང་སྦྱོར་ལམ་དུ་དྲན་པའི་སྟོབས། མཐོང་ལམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་དང་པོ་དང༌། སྒོམ་ལམ་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བདུན་པར་ཡང་དྲན་པ་ཉིད་སྨོས་ནས་ལམ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དྲན་པའི་ངོ་བོ་བསམ་གཏན་གྱི་ཆོས་ལ་ངང་གིས་མཉམ་པར་གནས་ཤིང་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཧ་ཅང་རྩོལ་ན་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་ ལ། དྲན་འདུན་གྱི་གཉེན་པོ་དང་བྲལ་ན་ལྷག་མཐོང་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །མདོར་ན་འདི་མན་ཆད་ཀྱི་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ལམ་ན་ཡོད་པའི་དགེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཅིང༌། རང་ངོ་ཡང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སོ་སྐྱེའི་ལམ་དུ་བཞག་ནས་རིམ་པར་ཕྱེ་བའི་དོན་མན་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དང་པོའི་ལས་ཅན་འདུ་བྱེད་མ་ཡེངས་བྱ། །མཉམ་རྗེས་སློབ་རྣམས་ཆོས་ཉིད་མ་ཡེངས་བྱ། །གོམས་པས་དྲན་སྣང་ཡེ་ཤེས་མ་ཡེངས་བྱ། །ཀློང་གྱུར་དུས་སུ་ཡེངས་མེད་ཡེངས་མཁན་མེད། །བརྟན་པ་མཐར་ཕྱིན་ཡེངས་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ངེས། །ཆོས་ཟད་དུས་ན་མཚོན་བརྗོད་ཡུལ་ལས་འདས། །དེ་འདྲའི་ཚད་དུ་བསྐྱོལ་བ་མཛད་པར་ཞུ། །ཞེས་གསུངས་རྒྱུ་དེས་ལམ་གྱི་ཆོས་སྐད་ཚོན་པོ་མཐའ་དག་སྤང་བ་བསམ་གཏན་པས་དྲན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ན། འདི་ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་པ་པོ་བློ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཅིག་ཆར་བའི་རིགས་ལ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་ཆོས་མཉམ་གཞག་གི་སྟེང་དུ་དྲན་པ་མི་གཞག་པར། དྲན་པ་རང་མཉམ་གཞག་གི་ངོ་བོར་རྫོགས་པ་དེ་ས་ཆོད་ལྷག་པར་དུ་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་ལྟ་བ་བཟང་པོ་ལས་འཕྲོ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱིས་འཆུན་པར་དཀའ་བ་མང་ཕྱིར། དེ་ཙམ་བློར་མི་ཆུད་པའི་རིགས་ལ་ མཉམ་གཞག་དྲན་པས་སྐྱོང་བ་གཞན་དང་མཐུན་པར་མ་ཁྲིད་ན་འཐོར་ཡས་སྲང་དུ་མི་ཆུད་པ་དེ་འོང་བས་སྐྱོང་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་གཉིས་ལས་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དྲན་པ་རང་མཉམ་གཞག་གི་ངོ་བོར་རྫོགས་པས་བལྟ་བའི་ཡུལ་དང་ལྟ་མཁན་ཐ་དད་མེད་ལ། ཡེངས་པའི་ཚེ་ཡང་རྣམ་རྟོག་ཁོ་རང་དྲན་པར་སོང་བས་མེ་དང་ཚ་བ་རོ་གཅིག་པ་ལྟར། དྲན་པ་དང་རྣམ་རྟོག་རོ་གཅིག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཅིག་ཆར་བའི་སྐྱེ་ཚུལ་ལ་ས་ཆོད་ངེས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་མཉམ་གཞག་གི་ཚེ་ན་དྲན་པས་འཇུན། ཡེངས་པའི་ཚེ་དྲན་པ་རང་རྟོག་པར་སོང་བས་འཁྲུལ་པའི་གཞན་དབང་ཅན་ནོ། །ཡང་དྲན་པ་སླེབ་པ་དང་མཉམ་གཞག་ཏུ་ཞུགས། དེ་ལྟར་རྩེ་སྤྲོད་དུ་འཐབ་པ་བཞིན་ལ་སྙིང་རུས་ཀྱིས་འཆུན་ན་ནམ་ཞིག་དྲན་པ་སྟོབས་ཆེ་བར་སོར་བའི་ཚེ། རྣམ་རྟོག་དེ་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་ཡིན་པས་དྲན་པའི་གདོང་མི་བཟོད་པ་དཔེར་ན་མེ་དང་བསྲེག་བྱ་ཕྲད་པའམ། མུན་ཁུང་དུ་སྒྲོན་མེ་བཏེག་པ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་ཅི་ཙམ་ཤར་ཡང་དེས་མཉམ་གཞག་ལ་ཅི་ཡང་མི་སྟོབ་རྣམ་རྟོག་རང་གི་ངོ་བོ་དྲན་པར་སོང་བ་དེ་ལ་སྤང་བྱ་གཉེན་པོར་ལྷོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དྲན་པའི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྙིང་རུས་ཀྱིས་མ་འཆུན་ན་དྲན་པའི་སྟོབས་ཇེ་ཆུང་དུ་བྲི་བ་དེ་ཙམ་དུ་མ་རིག་པ་དང་རྟོག་པའི་ ཚོགས་རྒྱས་ནས་བསྒོམས་པས་དྲེད་པ། རྫི་བོ་བརྐམ་ཆགས་ཅན་གྱི་དཔེས་བསྟན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ན་སྔོན་རྫི་བོ་བརྐམ་ཆགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་འབྲོག་དགོན་པ་ནས་གསེར་སྦྲམ་ཆེན་པོ་གཅིག་རྙེད་པ་ལས་ཁོ་དགའ་ཆེས་ནས་ཕྱུགས་ཀྱི་འཚོ་སྐྱོང་ཡང་ལྷོད། ཟས་བྱེད་པ་ཡང་མ་དྲན་པར་གསེར་སྦྲམ་ལག་པ་གཡས་གཡོན་སྤོ་བཞིན་པར་བཟུང༌། དྲ་བ་དང་བྱི་བ་མཐོང་ཡང་ཁོའི་གསེར་སྦྲམ་འཕྲོག་པར་དོགས་ནས། དབུལ་པོའི་ལག་ཏུ་ཟན་གོང་མེད། །མར་དུ་འཁྲུལ་པའི་མཁར་གོང་གིས། །སྐྱེས་བུའི་སོ་ལ་ལྟས་ངན་བྱས། །ཞེས་པའི་གླུ་ལེན་སྐད། དེར་ཞག་འགའ་ནས་ཁོའི་སེམས་ཅན་ལ་
Chinese
的心。从东方散乱，被魔术师抓住阴部而杀害。巨人说：失去记忆和觉知的巨人，被努力的弱小男子所杀。没有比这散乱的心更厉害的敌人了，我没见过比这更狡猾的欺骗。说完就死了。同样，禅定瑜伽士一旦散乱于外境，就会失去正念之绳，即使精通五明，也会在不知不觉中被内道的盗贼引入错觉之城。大译师俄·勒贝喜饶（Rngog Lotsawa，1059-1109）前往哈布日山（Has po ri）时说：这堆叠如伞盖般的头发，显现如山王般的自性而欺骗。这表明，没有禅定智慧的闻思，无法断定道和地。他是一位被《文殊根本续》授记的圣人，没有自生的分别念，因为他对他人特别慈爱，所以给予教诲。由于精进修持正念之法，能压制烦恼，并且在现世也能获得广大的安乐功德。从资粮道最初的正念近住开始，到加行道中的正念力，见道中的七觉支之首，以及修道中圣道的第七支也是正念，因此为了显现五道的一切功德。特别是，正念的自性自然安住于禅定的法中，不被掉举和昏沉所控制，这被称为止观双运的等持。如果过于用力，心就会散乱，如果失去正念的对治，就会失去胜观。总之，从这以下的资粮道和加行道中的一切善法都是有为法，其自性也是有为的，因此被称为有为的正念，安立于凡夫道，并依次区分其意义。《窍诀宝藏》中说：最初的业力者，不要散乱于有为法。平等和后学的学生，不要散乱于法性。通过习惯，不要散乱于忆念显现的智慧。在空性中，没有散乱，没有散乱者。稳固达到究竟时，散乱之处即是法性。法尽之时，超越了象征和言说。请努力达到这样的程度。如是说。
English
of the mind. Having become distracted from the east, he was seized by the genitals by a magician and was about to be killed. The giant said: A giant who has lost his memory and awareness, killed by a diligent and weak man. There is no enemy more powerful than this distracted mind, and I have not seen a more cunning deception. He said and died. Similarly, when the master of meditation is distracted by objects, the rope of mindfulness is cut, and even if he is skilled in the five sciences, he is led to the city of delusion without realizing that he is a thief who undermines the inner science. When the great translator Rngog Lotsawa went to Haspo Mountain, he said: This pile of hair, piled up like an umbrella, showed its nature like the king of mountains and deceived. This shows that without the wisdom of meditation, hearing and thinking cannot determine the path and the ground. He was a holy being prophesied by the Manjushri Root Tantra, and he had no self-generated thoughts. Because he was especially loving to others, he gave instructions. Because the Dharma of mindfulness is practiced diligently, it can subdue the afflictions, and in this life, it can also obtain great happiness and merit. Starting from the first mindfulness in the accumulation path, to the power of mindfulness in the path of preparation, the first of the seven branches of enlightenment in the path of seeing, and the seventh of the noble paths in the path of meditation is also mindfulness, so in order to manifest all the qualities of the five paths. In particular, the nature of mindfulness naturally abides in the Dharma of meditation, and is not controlled by sinking and excitement, which is called the samadhi of the union of calm and insight. If you try too hard, the mind will be distracted, and if you lose the antidote of mindfulness, you will lose insight. In short, all the virtuous dharmas in the path of accumulation and preparation below this are also conditioned, and their nature is also conditioned, so they are called conditioned mindfulness, which is established in the path of ordinary beings, and the meaning is gradually distinguished. The Treasury of Precious Instructions says: The first karmic person should not be distracted by conditioned things. Students of equality and later learning should not be distracted by Dharma nature. Through habit, do not be distracted by the wisdom of memory and appearance. In the state of emptiness, there is no distraction, no distractor. When stability is achieved, the place of distraction is definitely the nature of Dharma. When the Dharma is exhausted, it transcends symbols and words. Please strive to reach such a level. Thus it is said.
Chinese
如果瑜伽士将舍弃所有歧途的修行，确立为禅定者的正念之特征，那么，对于那些具有卓越智慧、顿悟之根性者来说，自性大圆满的特点是，无需在禅定之上安立正念，而是正念本身圆满为禅定的体性，这才是最为殊胜的。即便如此，由于很难被良好的见解、传承和福德所束缚，对于那些无法完全理解这一点的人来说，如果不像其他人一样以正念守护禅定，就会出现散乱，无法领悟，因此，守护之次第有两种。从第一种情况来说，正念本身圆满为禅定的体性，因此没有能观的对境和能观者之间的差别。即使在散乱的时候，念头本身也变成了正念，就像火和热一样，味道相同。正念和念头融为一体，对于顿悟的生起方式来说，没有确定的证悟。第二种情况是，在禅定的时候，正念会抓住它。散乱的时候，正念本身会变成念头，因此受到错觉的支配。或者，正念到来时，就进入禅定。像这样，如果像顶峰相搏一样，以毅力来守护，那么当正念变得强大时，念头就是一种暂时的污垢，无法忍受正念的正面冲击，例如火和可燃物相遇，或者在黑暗中举起灯一样，无论出现多少念头，都无法扰乱禅定，念头自身的体性变成了正念，这就叫做对治生起，是作意之正念的力量。如果不用毅力守护，正念的力量就会逐渐减弱，无明和念头的集合就会增长，就像通过禅修而变得迟钝，就像贪婪牧羊人的例子所显示的那样。这是怎么回事呢？从前，有一个非常贪婪的牧羊人，从一个游牧的寺院里发现了一个巨大的金罐，他非常高兴，甚至放松了对牲畜的照料。他甚至忘记了吃饭，只是用左右手不停地搬动着金罐。即使看到陷阱和老鼠，他也害怕别人抢走他的金罐。唱着歌说：穷人的手里没有糌粑，用误认为是酥油的奶渣，给人的牙齿带来不好的预兆。在那里过了几天，他对他的动物……
English
If a yogi establishes abandoning all the colorful languages of the path as the characteristic of mindfulness for a meditator, then, for those with excellent wisdom and the disposition of sudden enlightenment, the characteristic of the Great Perfection of self-nature is that mindfulness is not placed on top of meditation, but mindfulness itself is perfected as the essence of meditation, which is particularly great. Even so, because it is difficult to be bound by good view, lineage, and merit, for those who cannot fully understand this, if they are not led to cultivate meditation with mindfulness like others, scattering will occur and they will not be able to realize it. Therefore, there are two stages of cultivation. From the perspective of the first, mindfulness itself is perfected as the essence of meditation, so there is no difference between the object of observation and the observer. Even in times of distraction, the thought itself becomes mindfulness, just like fire and heat have the same taste. Mindfulness and thought become one taste, and there is no certainty of realization for the way of sudden enlightenment. According to the second, mindfulness grasps during meditation. In times of distraction, mindfulness itself becomes thought, so it is subject to delusion. Or, when mindfulness arrives, one enters meditation. In this way, if one guards with perseverance as if fighting peak to peak, then when mindfulness becomes strong, thought is a temporary stain and cannot withstand the face of mindfulness, just as fire and fuel meet, or a lamp is raised in the dark. No matter how many thoughts arise, they cannot disturb meditation, and the nature of thought itself becomes mindfulness, which is called the arising of antidote, and is the power of mindfulness of intentional action. If one does not guard with perseverance, the power of mindfulness will gradually decrease, and ignorance and the collection of thoughts will increase, becoming dull through meditation, as shown by the example of the greedy shepherd. How is that? In the past, a very greedy shepherd found a large golden pot in a nomadic monastery. He was so happy that he even relaxed his care for the livestock. He even forgot to eat, and just kept moving the golden pot with his left and right hands. Even when he saw traps and mice, he was afraid that others would steal his golden pot. He sang a song saying: The poor man has no tsampa in his hand, and the curd that is mistaken for butter brings bad omens to people's teeth. After a few days there, he to his animals...