Tibetan
་གཤམ་བུ་ཡིས་མཚོན། །ཕྱི་མ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས། །བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །མཁྱེན་ནས་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡཱ་ན་ཡི། །གདམས་པ་ལས་ནི་ཡོད་པ་དང༌། །མེད་པ་གཉིས་ཀ་བཀག་པར་མཛད། །གང་དུ་ཡང་ནི་མ་གྲུབ་པ། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཀྱི། །བདེན་མེད་ལྟར་སྣང་ཙམ་པ་སྟེ། །ཆོས་མིག་རྡུལ་བྲལ་ཐོབ་པ་ཡི། །འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་མོ། །བདེན་མེད་འཛིན་དང་བདེན་མི་འཛིན། །འདི་ནི་བརྗོད་པ་རྒྱ་ཆེ་ལ། །དོན་ཟབ་པ་ཡི་རང་བཞིན་ཡང༌། །བློ་ཡིས་འཇལ་ན་མེད་དགག་དང༌། །མ་ཡིན་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །གཅིག་དང་དུ་བྲལ་གྱིས་ཁྱབ་པ། །མཚན་ཉིད་ངེས་ཚུལ་གྱིས་གྲུབ་དང༌། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི། །རང་ངོ་དཔྱད་ནས་འགོག་དང་མཚུངས། །དང་པོ་སྤྲོས་པ་བཀག་པ་ཙམ། །ཡིན་ཕྱིར་ད་དུང་སྤྲོས་དང་བཅས། །གཉིས་པ་ཆོས་ཅན་གང་ཞིག་ནི། །དཔྱད་ རིག་རྣོན་པོས་མཚང་བྲུས་ནས། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཛིན་པ་གང༌། །ཡོད་མེད་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་འཛིན་པ་ཡིན། །གཉིས་པོའང་བཏགས་པ་ཙམ་ཞིག་ལས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སེམས་མེད་པས། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གདགས་གཞི་ཡང༌། །གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་ཏེ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་པས་དོན་གྱི་དབུ་མར་སྦྱོར། །དེ་ལས་འགལ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས། །གྲིབ་མ་ཤ་ཟར་འདོགས་པ་བཞིན། །དཔེ་དོན་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་དེ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་འཚོལ་འདྲ། །དེ་བཞིན་ང་དང་ང་ཡི་བར། །འཛིན་པའི་སེམས་ལ་དཔྱད་པའི་ཚེ། །དབྱིབས་དང་རྣམ་པ་ཕྱི་ནང་སོགས། །གང་དུ་ཡང་ནི་མ་མཐོང་བའི། །ཤུགས་ལ་མཐའ་བཞིའམ་བརྒྱད་སྤངས་པའི། །སྤྲོས་བྲལ་ངོ་སྤྲོད་མིའཐད་ན། །བྱམས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་སྡེ་ལས། །སེམས་ལ་དབྱིབས་མེད་ཁ་དོག་མེད། །གནས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་དང་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པར། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ནང་ནའང་མེད། །ཕྱི་རོལ་ན་མེད་གཉིས་ཀར་མེད། །གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཇོ་བོ་རྗེས། །ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟར་ སྣང་བ་འདི། །རིག་པས་བརྟགས་ན་འགའ་མི་རྙེད། །མ་རྙེད་པ་དེ་དོན་དམ་ཡིན། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པའི་དོན་འདི་གང་དུ་དྲང༌། །འོན་ཏེ་གང་དུའང་མ་མཐོང་བས། །མེད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དང༌། །མེད་རྐྱང་ཉིད་དུ་ངོ་སྤྲོད་པ། །འདུག་ན་རིག་པས་སུན་ཕྱུང་ཞིག །དེ་ལས་གཞན་དུ་སོ་སྐྱེས་ནི།
Chinese
以下以“下部”来表示。 由于后者并非有形之物， 世尊了知有与非有， 于迦旃延的教诲中， 遮止了有与无二者。 在任何处皆未成立， 乃至世间最胜法以下的， 仅是如虚幻般的无实， 对获得离尘法眼的圣者而言是现量的。 执著无实与不执著实有， 此乃广大的论述， 亦是意义深邃的自性。 若以智慧衡量，则以无遮与 非遮的理证， 遍及一与多之分离， 以定义的确定方式成立， 并与从因缘所生的缘起的， 观察自性后进行遮破相同。 最初仅是遮止戏论， 因此仍然具有戏论。 第二，任何法， 以敏锐的观察智慧揭露其过失后， 以个别分析的智慧， 显现而自性不成立， 将之执著为如幻术般。 无论有无皆不成立， 将之执著为如虚空般。 二者也仅是假立而已， 由于法界无有心识， 二谛的安立处也， 何时实有与非实有， 不存于智慧之前， 彼时由于没有其他相状， 则无所缘而寂灭。 如是与意义上的中观相结合。 以与之相违的言词， 如将影子当作肉来食用般， 那便是倒置比喻之义， 如同寻找不可言说的我。 如是，于我与我所之间， 观察执著之心时， 形状与相状，内外等， 在任何处皆未见， 暗示舍弃四边或八边的， 若不应理介绍离戏， 则如《慈氏请问经》所说： 心无形状，无颜色， 无处所，如虚空。 以及《光护请问经》中说： 光护，心不在内， 不在外，亦不在二者之间。 阿底峡尊者的意旨是： 此如幻的世俗显现， 若以智慧观察则一无所得， 不得即是胜义谛， 是本然存在的法性。 此意义应引向何处？ 然而，由于在任何处皆未见， 而认为是不存在， 并介绍为仅仅是不存在， 若如此，则以智慧驳斥之。 除此之外，凡夫则，
English
The following is represented by "lower part." Since the latter is not a tangible thing, The Blessed One, knowing existence and non-existence, In Katyayana's teachings, Forbade both existence and non-existence. Nowhere is it established, Even below the most excellent Dharma of the world, It is only like an illusory non-reality, It is manifest to the noble ones who have attained the Dharma eye free from dust. Grasping non-reality and not grasping reality, This is a vast discourse, It is also the nature of profound meaning. If measured by wisdom, then with the reasoning of non-affirming negation and Non-negation, It pervades the separation of one and many, It is established by the definite way of definition, And it is the same as refuting after examining the self-nature of dependent arising from causes and conditions. Initially, it is only the cessation of elaboration, Therefore, it still has elaboration. Secondly, any phenomenon, After revealing its faults with sharp wisdom, With the wisdom of individual analysis, Appearance but self-nature is not established, Grasping it as like an illusion. Neither existence nor non-existence is established, Grasping it as like the sky. Both are only nominal, Since the Dharmadhatu has no mind, The basis of the two truths is also, When existence and non-existence, Do not exist before wisdom, At that time, since there is no other aspect, Then there is no object of focus and it is pacified. Thus, it is combined with the Middle Way in meaning. With words that contradict it, Like attaching a shadow to eat meat, That is the meaning of inverting the metaphor, Like searching for the inexpressible self. Likewise, between me and mine, When examining the grasping mind, Shape and form, inside and outside, etc., Nowhere is it seen, Implying the abandonment of four or eight extremes, If it is not reasonable to introduce freedom from elaboration, Then, as said in the Sutra Requested by Maitreya: The mind has no shape, no color, No place, like the sky. And in the Sutra Requested by Light Protector: Light Protector, the mind is not inside, Not outside, nor in between. The intention of Lord Atisha is: This illusory conventional appearance, If examined with wisdom, nothing is found, Not finding is the ultimate truth, It is the Dharma nature that exists from the beginning. Where should this meaning be led? However, since it is not seen anywhere, And thinking that it does not exist, And introducing it as merely non-existent, If so, then refute it with wisdom. Other than that, ordinary people then,
Tibetan
།མངོན་སུམ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་བཞིན། །འཕགས་པའི་རྟོགས་པས་གཞལ་བྱེད་པའི། །ཀུན་སློང་བཟང་པོ་ཡིན་ན་རུང༌། །དེ་བཞིན་མོས་པས་དཔྱོད་པ་དང༌། །རྨོངས་དང་ཐོས་པ་ཉུང་བ་དག །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བཀྲི་བའི་སླད། །རང་གི་རང་བཞིན་དུ་དྲན་རིག་གིས། །སྐྱོང་ཚུལ་དེ་ལ་ནོར་བ་དང༌། །མ་ནོར་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད་ཅིང༌། །དེ་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ལམ་འཁྱེར་ལ། །ཤེས་བྱའི་ཁྱད་པར་ཤེས་བྱེད་ཀྱི། །ཡུལ་ལ་ཞུགས་དང་མ་ཞུགས་ལས། །རྣམ་རྟོག་རང་རྒྱུད་ལྡན་མི་ལྡན། །ཤིན་སྦྱངས་ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་སོགས། །རྨོངས་དང་དང་པོའི་ལས་ཅན་ལ། །འདོམས་པ་མིན་ཕྱིར་རང་ངོ་ལ། །ཅེར་གྱིས་ལྟ་དང་དག་ཚུལ་གྱི། །ཆ་ལ་ཆོས་སྐུར་བཏགས་པ་ཙམ། །འགལ་ན་དྲི་མེད་འོད་ལས་ཀྱང༌། །ཡུལ་གྱི་སྐད་ཀྱིས་ཆོས་གོ་ཕྱིར། །བསྟན་བཅོས་སྐད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་པའི་དོན་འདི་གང་དུ་དྲང༌། །ཕུང་ ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི། །ཉེར་ལེན་དབྱིངས་སུ་མ་དག་པར། །སེམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཆོས་མཚུངས་པས། །རང་གི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བསྟན་བཅོས་བྱེད་པོས་སྨྲ་ན་ཡང༌། །རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་རེག་ཤེས་ཀྱི། །དྲན་པའི་རྒྱུན་དང་རྫས་འགལ་བར། །དཔྱོད་ན་སྟོང་འཛིན་རྟོགས་པའམ། །གསལ་ཆ་དོར་བ་མཐར་ལྟའི་གཡང༌། །དཔྱད་ནས་སྟོང་པར་བལྟ་བ་ཡང༌། །ཚུ་རོལ་མཛེས་དང་གཙོ་བོ་ལ། །རྣམ་འགྱུར་ཐིམ་པའི་གྲངས་ཅན་ལུགས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཟེར་ན། །དེ་ཡང་མུ་སྟེགས་བྱེད་ལ་ཡོད། །དེ་བཞིན་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་ཡི། །སྤྲོས་བྲལ་ཚངས་པ་བ་ཡང་འདོད། །མདོར་ན་ཞང་ཞུང་བོན་ལ་སོགས། །སངས་རྒྱས་བསྟན་དང་འདྲ་མཚུངས་སུ། །བཅོས་པ་རྣམས་ལ་སུ་ཡིད་གཏོད། །འོན་ཏང་བོད་ཡུལ་གངས་ཁྲོད་འདིར། །ཐོས་བྲལ་རྟོགས་པས་མ་ངོམས་པའི། །སྒོམ་ཆེན་བླུན་པོ་རང་ཉམས་ཅན། །ཡིད་ཆོས་མྱོང་བ་དང་བྲལ་ཞིང༌། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པས། །རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་མཐོང་སྣང་དང༌། །གཏི་མུག་སྒོམ་དུ་འཁྲུལ་པ་དག །རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་ལ་བལྟས་ནས། །འགེགས་པ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ ཆོས་སྐུ་གཉིས། །རྒྱུ་འབྲས་ལྟ་བུར་ཡོད་པའི་ཚུལ། །གོང་དུ་རྒྱན་གྱི་དགོངས་པས་བཤད། །འོན་ཀྱང་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཅན། །མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་པ་དེ། །དམིགས་པའི་ཆ་ནས་ཀུན་གཞི་དང༌། །རྣམ་པའི་ཆ་ནས་རང་སེམས་པ། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡི། །སྤང་བྱ་སྤངས་པའི་སྟོང་ཉིད་ནི། །མཐོང་སྤངས་དྲི་བྲལ་ཆོས་
Chinese
虽然不是亲眼所见， 但能以圣者的证悟来衡量， 即使是良好的动机， 同样，以信仰来判断， 愚昧和少闻者， 为了引向空性， 以自性来忆念觉知， 守护的方式有错误和， 无错两种区分， 同样，在分别念的道路运用上， 所知的差别是能知者的， 是否进入对境， 分别念是否具有自续， 轻安是否获得等等， 对于愚昧和初学者来说， 因为不是教诲，所以对于自面目， 只是直视和清净的方式， 在部分上安立为法身。 如果相违，即使是无垢的光芒， 因为能以地方的语言了解佛法， 用论典的语言做什么呢？ 这句话的意义指向哪里？ 蕴、 界、处、八识的， 近取未清净的界中， 心的本性与法相同， 对于见到自己的自性， 即使以个别思择的智慧， 论典作者这样说， 对于直视自面目的觉知， 与忆念的相续和实体相违， 如果分析，就是空执的证悟， 或者舍弃明分，是落入边见的悬崖。 分析后观空， 这也是顺世外道和自在天的， 变异融入的数论派观点。 如果说像是幻术， 这也是外道所具有的。 同样，以分别念分析的， 离戏梵天也这样认为。 总之，象雄苯教等， 与佛教相似， 对于这些伪造的，谁会信任呢？ 然而，在这雪域西藏， 对于未满足于少闻的证悟者， 自以为是的愚蠢修行人， 远离了意法体验， 没有被善知识摄受， 缘起聚合的显现和， 将愚痴误认为禅修的人， 观察任何生起的分别念， 就是止息遮止的等持。 空性与 法身二者， 如因果般存在的方式， 上面以《现观庄严论》的密意宣说了。 然而，在道之阶段， 具有意识的识， 无覆无记的那个， 从对境的角度来说是阿赖耶识， 从相的角度来说是自心， 三轮分别的， 所断已断的空性是， 见道所断的无垢法。
English
Although not seen directly, But can be measured by the realization of the noble ones, Even if it is a good motivation, Similarly, judging by faith, Ignorant and those with little learning, In order to lead to emptiness, Remembering awareness as self-nature, The way of guarding has both error and, Non-error distinctions, Similarly, in the application of conceptual thought on the path, The difference of what is to be known is the knower's, Whether entering the object or not, Whether conceptual thought has its own continuum or not, Whether pliancy is attained or not, etc., For the ignorant and beginners, Because it is not instruction, therefore for one's own face, Just staring and the way of purification, Merely labeling a part as the Dharmakaya. If contradictory, even the stainless light, Because Dharma can be understood by the local language, What is the use of the language of treatises? Where does the meaning of this sentence point? The aggregates, The realms, the sense bases, the eight consciousnesses, In the impure realm of near-taking, The nature of mind is the same as Dharma, For seeing one's own self-nature, Even if with the wisdom of individual discernment, The treatise writer says so, For the awareness of directly seeing one's own face, Contradictory to the continuum of memory and substance, If analyzed, it is the realization of grasping at emptiness, Or abandoning clarity, it is the abyss of falling into extremes. Analyzing and then viewing emptiness, This is also the view of the materialists and Samkhya school of Ishvara, The transformation merging. If saying it is like illusion, This is also possessed by the heretics. Similarly, the separation from elaboration, Brahman, also thinks so, Analyzed by conceptual thought. In short, Zhang Zhung Bon, etc., Similar to the Buddha's teachings, Who would trust these fabricated ones? However, in this snowy land of Tibet, For those not satisfied with the realization of little learning, Self-righteous foolish practitioners, Far from the experience of mind-Dharma, Not being taken by a virtuous friend, The appearance of interdependent gatherings and, Those who mistake ignorance for meditation, Looking at whatever conceptual thought arises, It is the samadhi of stopping and preventing. Emptiness and The two Dharmakayas, The way of existing like cause and effect, Above, it was explained with the intent of the Ornament. However, in the stage of the path, The consciousness with the aspect of mind, The one that is unobscured and undeclared, From the aspect of the object, it is the Alaya, From the aspect of the mode, it is one's own mind, The emptiness of abandoning what is to be abandoned, The undefiled Dharma abandoned by the seeing path.