Tibetan
ཡེ་ཤེས་སྐུ་གསུམ་འོད་དུ་གསལ། །མཁའ་ལ་ཉི་ཤར་མུན་པ་སེལ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་མཚན་ཉིད་གསལ། །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་རབ་འབྱམས་འབྱུང་། །ཞེས་པས་གསལ་བར་བསྟན་ཕྱིར་རོ།། །།དེ་ནས་དྲི་བ་ བཅུ་བཞི་པར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ། །འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་དམ་མེད། །ཡོད་ན་གཉིས་འཛིན་སེམས་ཡོད་ཅིང་། །མེད་ན་ཐུགས་རྗེ་རྒྱུན་ཆད་འགྱུར། །ཅེས་དྲི་ལན་དུ་འདི་སྐད་དོ། །སྙིང་རྗེའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་དོན་དམ་དང་། །ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི། །མཉམ་གཞག་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ལ། །རྣམ་རྟོག་ཅེས་བྱའི་སྒྲ་མི་འཇུག །རྟོག་པ་བྲལ་བའི་མཉམ་གཞག་དེ། །ངེས་པ་དོན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་ཡུལ་དང་། །བསྒོམ་བྱ་གདོད་ནས་མ་གྲུབ་ན། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་སུ་ཡིས་ཕྱེ། །རྗེས་ཐོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྨེས་ཅན་འདུལ། །དེ་ལ་གཉིས་འཛིན་རགས་པ་མེད། །གནད་དོན་འདི་འདྲ་མ་གོ་བར། །དེང་སང་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྒོམ་ཞེས། །དངོས་སྣང་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །བདག་པས་གཞན་གཅེས་མི་བསམ་པའི། །།བདག་འཛིན་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་སྒོམ། །དེས་ནི་རང་རྒྱུད་མ་དག་པས། །ཐུགས་རྗེ་ཡུལ་ལ་ཅི་ཕྱིར་འཇུག །དེ་ཕྱིར་རྩ་རྒྱུད་ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་རིག་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ལས། །རང་ བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉིད། །མ་འགགས་འགག་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་པས་ཐུགས་རྗེ་རྒྱུན་ཆད་པའི། །གནས་སྐབས་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དྲི་བ་བཅོ་ལྔ་པར། དོན་ལ་ལྟ་བ་ཡོད་དམ་མེད། །ཡོད་ན་མཚན་མ་བཟུང་བར་ངེས། །མེད་ན་ལམ་མེད་འབྲས་བུ་མེད། །ཅེས་དྲི་ལན་དུ་འདི་སྐད་དོ། །རྗོད་བྱེད་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ། །མཐའ་བཞི་མཐའ་བརྒྱད་སྤྲོས་བྲལ་དང་། །འོད་གསལ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་དང་ །རང་སྟོང་གཞན་དུ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དང་། །བློ་འདས་གཉུག་མ་ལ་སོགས་པ། །ལྟ་བའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཀྱང་། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནས། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡིས་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་བོ་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ །ཞེས་སོགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལྟར། །ཆོས་ཅན་ལྟ་དང་ཆོས་ཉིད་ལྟ། །དབྱིངས་རིག་གདོད་ནས་དག་པ་སོགས། །ས་མཚམས
Chinese
智慧三身光明照，空中日出除黑暗，五种智慧之体性，佛陀化身无量生。以此显明故如是。之后第十四个问题：于真圆满之佛陀，对众生有悲心否？若有则有二取心，若无则大悲断绝。如是提问回答如下：悲心之体性菩提心，菩提心有胜义和，世俗二者所说也。于彼真圆满之佛陀，等持法身之体性上，不容有分别念之语声。离分别之等持彼，乃是胜义之菩提心，是舍弃障碍之发心也。于彼悲心之所缘和，所修自始未成立时，佛与有情由谁分？后得如幻化之时，以如幻化之悲心，调伏如幻化之应调者，于彼无有粗重之二取。如此要点若未解，如今修持菩提心者，于无实相之法性上，不思利他之自私者，修持具我执之分别念，彼以自续未清净故，大悲如何缘于境？是故根本续部总破中，自明觉性之本体上，自性力之大悲性，无断绝无止息也。如是说故大悲断绝之，状态是不存在的。之后第十五个问题：于义有见否或无见？若有则定执著相，若无则无道无果。如是提问回答如下：所诠名之类别上，四边八边离戏论，光明遍一切具殊胜，自空他空双运和，超心本元等等，见之类别虽无量，然自性大圆满中，次第八种心所欲，乃是心识执著之本身。观内之法性时，本体自性见如幻，秘密观自明觉性，见如连珠相系不断，唯一即是法界智。如是等等如是分别，有法之见与法性见，法界智本初清净等，分界。
English
The wisdom of the three bodies shines brightly, the sun rises in the sky and dispels the darkness, the nature of the five wisdoms is clear, and countless emanations of the Buddha arise. This is shown clearly. Then, the fourteenth question: Does the perfectly enlightened Buddha have compassion for beings or not? If so, there is a mind of dualistic grasping, and if not, great compassion will be cut off. The answer to this question is as follows: The essence of compassion is Bodhicitta. Bodhicitta is said to have two aspects: ultimate and conventional. In the samadhi dharmakaya of that perfectly enlightened Buddha, the word "conceptual thought" does not apply. That samadhi, free from conceptualization, is the Bodhicitta of definitive meaning, the mind of enlightenment that has abandoned obscurations. If the object of compassion and the object of meditation are not established from the beginning, who distinguishes between Buddha and sentient beings? In the post-attainment, which is like an illusion, the one to be tamed, who is like an illusion, is tamed by the compassion that is like an illusion. There is no coarse dualistic grasping in that. Without understanding such key points, nowadays those who practice Bodhicitta, on the nature of reality where there is no real appearance, those selfish people who do not think of cherishing others, practice conceptual thoughts with self-grasping. Because their own mindstream is not pure, how can great compassion engage with the object? Therefore, in the root tantra, Thalgyur, from the essence of self-luminous awareness, the compassion of the nature's power is unceasing and without cessation. Because it is said that way, the state of great compassion being cut off does not exist. Then, the fifteenth question: Is there a view on the meaning or not? If there is, then it is certain that characteristics are grasped, and if there is not, then there is no path and no result. The answer to this question is as follows: On the categories of expressive names, the four extremes, the eight extremes, freedom from elaboration, luminous, all-encompassing, supreme, self-empty, other-empty, union, beyond mind, primordial, and so on, although there are countless categories of views, from the Great Perfection of self-nature, the eight levels of mind's desire are considered to be the very grasping of mental discernment. When looking at the inner nature of reality, the essence and nature are seen as illusory. Secretly looking at self-awareness, one sees a continuous connection like a string of beads. The only one is the wisdom of the Dharmadhatu. According to such distinctions, the view of the phenomenon and the view of the nature of reality, the wisdom of the Dharmadhatu, primordially pure, and so on, are boundaries.
Tibetan
་ མང་དུ་ཕྱེ་མོད་ཀྱང་། །རང་ངོ་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ལ། །མཚན་མ་ཅན་དུ་མ་གྲུབ་པས། །བལྟས་པས་མཐོང་བ་སུ་ཡང་མེད། །མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་དེ་བས་བླུན། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་ཡི། །ཕྱོགས་འཛིན་ཞིག་པའི་རིག་པ་ལ། །བླ་དགས་ཙམ་དུ་ལྟ་བར་བཏགས། །དོན་ལ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་ཏེ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཐལ་འགྱུར་ལས། །ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཅེས་སོ་འོན་ཀྱང་ལྟ་བ་ལ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་མཐའ་བཀག་ཅིང་། །འཐད་པ་བསྒྲུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་། །ཁྱད་པར་ཀྲྀ་ཀྲིའི་རྨི་ལྟས་ཀྱི། །ལུང་བསྟན་དུས་ལ་བབས་པའི་མཐུས། །དེང་སང་གངས་རིའི་ཁྲོད་འདི་རུ། །བདག་བསྟོད་གཞན་སྨོད་གྲུབ་པའི་མཐའ། །མང་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཡང་། །ཕལ་གྱིས་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་མཐའ། །ཡོད་མེད་དབུ་མར་བཞག་པ་ཡིས། །དེར་འཛིན་གཉེན་པོས་བསླད་པ་ལ། །ལྟ་བའི་མཆོག་ཏུ་རློམ་བྱེད་ཅིང་། །ཟབ་མོའི་རྒྱུད་སྡེར་གཤེ་ན་ཡང་། །འགོང་པོས་བསླད་པའི་ཆད་ལྟ་ཡིན། །རྒྱ་གར་འཕགས་ པའི་ཡུལ་མཆོག་ཏུ། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། །རྡོ་རྗེ་འཆང་དངོས་ས་ཧ་ར། །རིག་འཛིན་བརྒྱད་དང་པདྨ་འབྱུང་། །ལ་སོགས་པཎ་གྲུབ་ཇི་སྙེད་དང་། །བོད་དུ་མར་མི་སྒམ་སོགས་དང་། །ཏིང་འཛིན་བཟང་པོ་ལྕེ་བཙུན་ཆེ། །ཆོས་སྐུ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་སོགས། །དེ་དག་བརྒྱུད་འཛིན་དབང་ཁྲིད་ཀྱི། །བཤད་སྲོལ་ཐོས་ཙམ་མ་ཡིན་པར། །དབེན་པར་མོས་གུས་ལམ་ལོངས་ཀྱིས། །སྒྲུབ་པའི་ཕོ་ཚུགས་བཟང་པོ་ཡིས། །དོན་བརྒྱུད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །བྱིན་རླབས་སྙིང་ལ་ཞུགས་ངེས་པའི། །སྦས་པའི་རྣལ་འབྱོར་འགའ་ཙམ་གྱི། །རྒྱུད་ལ་ཞུགས་ཀྱི་གཞན་དུ་མིན། །དེ་ཕྱིར་བདག་ཅག་སྒོམ་ཆེན་པ། །སྐྱབས་གནས་རང་གི་སེམས་ལ་འཆོལ། །འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་སྐྱབས་ཡུལ་ཡིན། །ལྟ་བ་ཡོད་མེད་མཐོ་དམན་སོགས། །རྩོད་ལ་གཞུང་ལུགས་མཁྱེན་རྣམས་མཁས། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་མེད་དགག་བསྒྲུབ་ཀྱིས། །ཚིག་འདི་ཤེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །དོན་ལ་བརྗོད་དུ་མི་འདུག་པས། །མ་བཅོས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་། །མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཨེ་མ་ཧོ། །དེ་ནས་དྲི་བ་བཅུ་དྲུག་པར། །དོན་ལ་སྒོམ་པ་ཡོད་དམ་མེད། །ཡོད་ན་གང་སྒོམ་ཅི་ཞིག་སྒོམ། །རྟོག་མེད་ རྗེན་པར་སྒོམ་ཞེ་ན། །དེ་ཉིད་སྒོམ་འདོད་རྟོག་པ་རང་། །མ་བཅོས་རང་ངོ་ལྟ་ཞེ་ན། བལྟས་པས་ཅི་མཐོང་སེམས་འཛིན་ཉིད།
Chinese
虽然可以多方分析，但在观察自性的本体时，由于没有能成立的相状，所以观察也无法见到任何东西。说没有，那更是愚蠢。因此，对于破除了有和无的偏执的觉性，只是勉强安立为“见”。实际上，显有世间本自解脱，在《大圆满妥噶》中，见的自性周遍一切器情，无所不解脱。解脱之法没有异熟果报，无论显现什么，都是自性的显现，没有另外人为造作的法性。如是说。然而，对于见，既遮止有和无的边，又以成立正理的论典，特别是克日克日的梦兆的授记，由于时机已到，如今在这雪山之中，自赞毁他的宗派，虽然众多且极其广博，但大多是以凡夫的分别念所臆测的边见，将有无置于中观，以能执的对治来扰乱，却自诩为殊胜的见解，即使呵斥甚深密续，也是被鬼神所迷惑的断见。在印度圣地，有大车论师龙树（梵文，Nāgārjuna，梵文罗马拟音，Nāgārjuna，龙树），金刚持本尊萨ra哈（梵文，Saraha，梵文罗马拟音，Saraha，萨ra哈），八大持明和莲花生（梵文，Padmasambhava，梵文罗马拟音，Padmasambhava，莲花生），等等无数班智达和成就者，在藏地有玛尔巴、米拉日巴等，以及定增桑波、拉琼钦波等，对于这些传承持有者，不仅仅是听闻了灌顶传承的讲说，而是在寂静处以虔诚和道用的方式，以精进修行的良好姿态，以证悟意义传承的智慧的加持融入心间的方式，融入到少数隐秘瑜伽士的相续中，而不是其他。因此，我们这些大修行者，皈依处就在自己的心中，是无有聚散的皈依处。对于见解的有无、高低等等的辩论，精通论典的智者们很擅长。因此，即使通达了以有无的遮破和成立的这些言辞，但实际上却无法言说，所以在无造作的大圆满的境界中，安住于平等舍中，唉玛吙！然后是第十六个问题，实际上，修法是存在还是不存在？如果存在，那么修什么，修持什么？如果是修持无分别的赤裸觉性，那么想要修持它本身就是一种分别念。如果是观察无造作的自性，那么观察能见到什么？那本身就是心识的执着。
English
Although it can be analyzed in many ways, when looking at the essence of one's own nature, since no characteristics can be established, no one sees anything by looking. To say there is nothing is even more foolish. Therefore, the awareness that has destroyed the attachment to existence and non-existence is merely labeled as "view." In reality, phenomena and existence are primordially liberated. In the Great Perfection Tögal, the nature of view pervades all containers and contents, and nothing is not liberated. The Dharma of liberation is devoid of karmic ripening. Whatever appears is a manifestation of one's own nature, and there is no separate artificial Dharma nature. So it is said. However, regarding view, both rejecting the extremes of existence and non-existence, and with the scriptures that establish reasoning, especially the prophecies of the Kṛkṛ's dream omens, due to the arrival of the time, now in this snowy mountain, sects that praise themselves and denigrate others, although numerous and extremely vast, are mostly speculative views conjectured by ordinary people, placing existence and non-existence in the Middle Way, disturbing with the antidote of clinging, yet boasting of being superior views, even scolding the profound tantras, are deluded views misled by demons. In the sacred land of India, there were great chariot masters Nāgārjuna, Vajradhara himself Saraha, the eight vidyādharas and Padmasambhava, and countless paṇḍitas and siddhas, and in Tibet, Marpa, Milarepa, etc., as well as Tingdzin Zangpo, Lachen Chenpo, etc. For these lineage holders, it is not just hearing the explanations of empowerment transmissions, but in solitary places, with devotion and the use of the path, with the good posture of diligent practice, in the way that the blessings of the wisdom of realizing the meaning transmission are integrated into the heart, integrated into the continuum of a few hidden yogis, and not others. Therefore, we great practitioners, the refuge is in our own minds, it is a refuge without gathering and scattering. For debates about the existence or non-existence, height or lowness of views, the wise who are proficient in scriptures are very skilled. Therefore, even if one understands these words of refutation and establishment of existence and non-existence, in reality, it cannot be spoken, so in the state of uncreated Great Perfection, abiding in equanimity, Emaho! Then there is the sixteenth question, in reality, does meditation exist or not? If it exists, then what to meditate on, what to practice? If it is to practice the non-conceptual naked awareness, then wanting to practice it is itself a conceptual thought. If it is to observe the uncreated self-nature, then what can be seen by observing? That itself is the clinging of consciousness.