Tibetan
ས། །བསྟེན་ཞིང་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་ལ། །སྤྱོད་དང་སྨྱུང་བར་གནས་པ་སོགས། །གདུང་བ་དུ་མས་ལམ་བགྲོད་ལ། །ནང་པ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔ་སྤྱོད་ཅིང་། །རིག་མ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ། །གཙང་དམེ་བླང་དོར་མེད་པས་འཕགས། །འོག་མས་ལྷ་ཡང་ཐབས་ཤེས་ སུ། །སྒོམ་པར་མི་ནུས་བློ་ཆུང་བ། །ནང་པས་ནུས་པས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཕྱི་བས་ལྟ་བ་བདེན་གཉིས་ཀྱི། །རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་མ་རྟོགས་པ། །ནང་པས་རྟོགས་པས་ཆེས་འཕགས་སོ། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང་། །དགོས་པ་འབྲས་བུ་བཞིས་བརྗོད་ན། །ངོ་བོ་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི། །ཡེ་ཤེས་རོལ་པས་ཚེ་གཅིག་ལ། །གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ཚོགས་ནི་ཆུང་ངུ་ཡིས། །ཐབས་ཀྱིས་དོན་ཆེན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ནང་པ་ཐབས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །དགོས་པ་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ། །དངོས་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་ཐོབ་པ་དང་། །འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སར། །འདི་ཉིད་བགྲོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །རང་ཤར་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ། །ནང་པ་ལ་ནི་གསུམ་དུ་འདོད། །མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏིའོ། །ཞེས་སོ་དེ་དག་རྣམ་གསུམ་དང་། །ཁྱད་པར་དབང་རྣོན་ཤེས་རབ་ཅན། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་གྲོལ་ནུས་པ། །མན་ངག་སྡེ་ཡི་ཁྱད་པར་ཆོས། །གོང་དུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་བསླངས་ནས། །རྒྱས་པར་བརྗོད་ཅིང་གླེགས་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ཡང་། །སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་རྣམས་ ཀྱིས། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞིའི། །རྩལ་གྱིས་འགྲོ་བ་དཔག་མེད་པའི། །དབང་པོ་ཁམས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་། །སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པ་ཁོ་ན་ལས། །དེ་དག་ལྟ་སྤྱོད་ས་ལམ་གྱི། །རང་བཞིན་ཐ་དད་གྱུར་བ་བཞིན། །ཐོབ་བྱའི་དོན་ལ་གཉིས་སུ་མིན། །ཁྱད་པར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། །དེ་ཡི་ཡང་བཅུད་སྙིང་ཏིག་སྐོར། །ལྟ་སྤྱོད་ས་ལམ་འབྲས་བུ་ཡིས། །ཕན་གནོད་སྤངས་ཐོབ་བྲལ་བ་སྟེ། །གདོད་ནས་རང་རིག་སངས་རྒྱས་སུ། །ཅིག་ཅར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཡིན་པས། །སྐལ་ལྡན་འགའ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས། །གཞན་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་ཤར་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ། །ཐམས་ཅད་སྐད་ནི་ཤེས་པ་སྟེ། །གང་གི་སྐད་ལ་དེ་སྟོན་པའོ། །མཐུན་པས་མཐུན་པར་འདུལ་བ་ལ། །ལ་ལར་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་སྟོན། །ལ་ལར་རྟེན་འབྲེལ་སྒོ་ནས་སྟོན། །ལ་ལར་སྨོན་འཇུག་སྒོ་ནས་སྟོན། །ལ་ལར་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན། །ལ་ལར་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་སྟོན། །ལ་ལར་བྱང་ཆུབ་ལྔ་ཡིས་སྟོན། །ལ་ལར་ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱིས་སྟོན། །ལ་ལར་དབྱིངས་དང
Chinese
因此，依赖沐浴和清洁，行为和斋戒等，以诸多苦行来行道的外道，并非如此。享用五肉和五甘露，依止明妃等，不分净与不净，因此殊胜。下等者即使想以方便和智慧来修持天神，也因智慧狭小而不能。内道能做到，因此有差别而殊胜。外道未能领悟见解中真俗二谛的无别自性，内道能领悟，因此最为殊胜。那又如何以本体、定义、必要、结果四者来阐述呢？本体是真谛无别的智慧游舞，在一生中获得解脱的自性。定义是，以极小的努力，用方便来成就大利益，因此内道是方便乘。必要是一生一世获得两种成就，结果是唯有趋往金刚持的果位。若要区分，则有三种，如《自显》中所说：“内道有三种，即玛哈、阿努、阿底。”如是这三种，特别是根器敏锐、具有智慧者，能在瞬间解脱，是密诀部的殊胜法。从以上建立的宗派出发，广为阐述并记录成书。如是，无量种类的法之自性，也是诸佛慈悲者们，以各自四种正确的智慧，结合无量众生的根器和能力而宣说的。如同这些见解、行为、地道各自的自性不同，所要获得的意义并非不同。特别是大圆满及其精要心髓之部，以见解、行为、地道、果，远离利益和损害的取舍，本来即是自性觉悟的佛，是当下解脱的道，因此不是其他所能显现的，而是少数具缘者的修行境界。如《自显》中所说：“一切音声皆是觉性，于何音声即显现彼。”以相同者调伏相同者，有些通过语言之门来开示，有些通过缘起之门来开示，有些通过发愿和趣入之门来开示，有些通过生起之门来开示，有些通过二者之门来开示，有些通过五菩提来开示，有些通过三三摩地来开示，有些通过法界和
English
Therefore, those who rely on bathing and cleansing, conduct and fasting, etc., and the outer paths who travel the path with many austerities, are not like that. They enjoy the five meats and five ambrosias, rely on consorts, etc., and are superior because they do not distinguish between clean and unclean. Even if lower beings want to meditate on deities with skillful means and wisdom, they cannot because of their narrow minds. The inner path can do it, so it is superior because of the difference. The outer paths have not realized the inseparable nature of the two truths in their view, but the inner path realizes it, so it is the most superior. How is that explained by the four: essence, definition, necessity, and result? The essence is the play of wisdom inseparable from the truth, the nature of attaining liberation in one lifetime. The definition is that with a small effort, a great benefit is accomplished through skillful means, therefore the inner path is the vehicle of skillful means. The necessity is to obtain two kinds of accomplishments in one lifetime and one body, and the result is only to go to the state of Vajradhara. If you differentiate, there are three types, as it is said in "Self-Arisen": "There are three types of inner path: Maha, Anu, and Ati." These three, especially those with sharp faculties and intelligence, can be liberated in an instant, which is the special Dharma of the Secret Mantra section. From the established tenets above, it is extensively explained and recorded in books. Thus, the nature of the Dharma of countless kinds is also taught by the compassionate Buddhas, each with their four correct wisdoms, combining the faculties and abilities of immeasurable beings. Just as the nature of these views, practices, grounds, and paths are different, the meaning to be attained is not different. In particular, the Great Perfection and its essential heart essence cycle, with view, practice, ground, and result, are free from abandoning and attaining benefit and harm, and are originally self-aware Buddhas. It is the path of instant liberation, so it is not what others can manifest, but the practice realm of a few fortunate ones. As it is said in "Self-Arisen": "All sounds are awareness, and whatever sound appears, that is what it shows." To subdue the similar with the similar, some teach through the door of words, some teach through the door of dependent origination, some teach through the door of aspiration and entry, some teach through the door of generation, some teach through the door of both, some teach through the five enlightenments, some teach through the three samadhis, some teach through the Dharmadhatu and
Tibetan
་ཡེ་ཤེས་སྟོན། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ནི་འགའ་ལས་མིན། །གང་ཟག་ལས་ཅན་འགའ་ལས་སྣང་། །དེ་ཡང་ སྟོན་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལ་ལར་རིག་པ་སྟོང་པར་སྟོན། །ལ་ལར་རིག་མེད་སྟོང་པར་སྟོན། །ལ་ལར་རིག་མེད་བེམ་པོར་སྟོན། །ལ་ལར་རིག་པ་རྐྱང་བར་སྟོན། །ལ་ལར་ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་སྟོན། །ལ་ལར་དགེ་མེད་སྡིག་མེད་སྟོན། །ལ་ལར་སྒོམ་པ་ཅན་དུ་སྟོན། །ལ་ལར་སྒོམ་པ་མེད་པར་སྟོན། །དེ་ལྟར་སྟོན་བྱེད་སྤྲུལ་པའི་སྐུས། །གསང་སྔགས་བླ་ན་མེད་པ་ཡི། །དོན་ནི་འགའ་ལས་མ་གསུངས་སོ། །མ་གསུངས་གསུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྐབས་སུ་གསུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་། །དགྲ་བཅོམ་རང་རྒྱལ་མདོ་སྡེ་དང་། །ཐེག་དམན་མིང་ཡང་མེད་ནང་དུ། །བླ་མེད་ཐེག་པ་སྒྲོག་པར་འགྱུར། །དེས་ན་བློ་དམན་གཞན་ལ་གསང་། །ཞེས་པ་ལྟ་སྤྱོད་ས་ལམ་གྱི། །གནས་ལའང་གཅིག་ཏུ་མི་འཛིན་པར། །དབྱེ་བསྡུའི་རྣམ་གྲངས་དཔག་མེད་པའི། །གནོད་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གཅེས། །དེ་ནས་དྲི་བ་སོ་གཉིས་པ། །བདེ་བ་ཅན་དང་མངོན་དགའ་སོགས། །ཞིང་ཁམས་མཚན་མར་གྲུབ་མ་གྲུབ། །མ་གྲུབ་ན་ནི་རྟ་གླང་པོ། །བྱ་དང་མཚོ་གླིང་པདྨའི་ཚལ། །ས་དང་ལམ་ལ་གནས་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡོད་ཅིང་། །པདྨ་ དག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་བཤད། །གྲུབ་ན་མཚན་མ་དང་བྲལ་བའི། །བདེ་ཆེན་དག་པའི་ཞིང་དང་འགལ། །ཞེས་སོ་དེ་ཡི་ལན་བརྗོད་ལ། །དངོས་མཚན་རང་གར་མ་གྲུབ་པས། །བདེ་ཆེན་དག་པའི་ཐ་སྙད་བརྗོད། །དེ་དག་རྡོས་བཅས་ཉིད་ཡིད་ན། །དག་པའི་ཞིང་དུ་ཅི་ཕྱིར་གདགས། །མཚོ་གླིང་པད་ཚལ་རྟ་གླང་བྱ། །སར་གནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས། །ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཡི་གཤིས། །རྡོས་བཅས་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན། །གཉིད་དུ་སོང་བའི་རྨི་ལམ་ལ། །ཡུལ་གྱི་སྣང་ཆ་ཐ་དད་པར། །ཤར་བ་དེ་ཡང་སད་པའི་ཚེ། །དེ་བཞིན་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ནམ། །དེ་ཕྱིར་རང་སྣང་དག་པའི་ངོར། །དངས་པའི་ཚུལ་ཆུ་བུར་རམ། །ནམ་མཁའ་ལས་ནི་སྤྲིན་བཞིན་དུ། །དག་ཞིང་མིག་འཕྲུལ་ལྟ་བུར་ཤར། །དེ་ཡང་མངོན་པར་དགའ་བ་སོགས། །རང་བཞིན་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་རྣམས་ཀྱི། །རྟ་གླང་རྨ་བྱ་ཤང་ཤང་དང་། །བུང་བའི་ཚུལ་གྱི་སྲོག་ཆགས་ཀྱང་། །རྣམ་པར་དུད་འགྲོའི་གཟུགས་བརྙན་ལས། །དོན་ལ་ཐ་མལ་མ་ཡིན་ཏེ། །ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་རིགས། །རང་གི་གཙོ་ལ་ཆོས་ཉན་ཅིང་། །བརྡ་དང་རྣམ་འགྱུར་ལ་སོགས་ པས། །ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ང་རོ་སྒྲོག། དེ་ཡང་ཐུན་མོང་དག་པའི་ཞིང་། །བདེ་བ་ཅན་ལ་དཔེར་མཚོན་ན། །ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་། །
Chinese
显现智慧。大圆满的意义并非少数，有缘之人才能显现。而其显现的方式如下：有些人显现觉性为空性，有些人显现无觉性为空性，有些人显现无觉性为顽石，有些人显现觉性为纯粹，有些人显现普基为法身，有些人显现无善无恶，有些人显现为有修行者，有些人显现为无修行者。如此显现的化身，对于无上密法的意义，并未全部宣说。未曾宣说，也不会变为宣说。即使在某些时候会宣说，在没有阿罗汉、辟支佛、小乘经典，以及小乘之名的地方，也会宣说无上乘。因此，对智慧低下者保密。如是见、行、地、道，也不应执着为一，应珍视对区分和归纳的无量种类的要点的理解。然后是第三十二个问题：极乐世界和现喜刹土等，这些刹土是具有形相而成立，还是不成立？如果不成立，那么马、象、鸟和海岛莲花苑，以及安住于地和道的菩萨种姓，并且说是从莲花中化生。如果成立，则与离相的大乐清净刹土相违背。如是，回答如下：因为实相并非自然成立，所以才说大乐清净。如果认为这些是粗重的，为何要安立为清净刹土？仅仅因为有海岛、莲花苑、马、象、鸟，以及安住于地的菩萨种姓，就承认其自性是粗重的吗？那么，在睡梦中，显现出各种不同的境象，醒来时也同样承认其成立吗？因此，在自显清净的境界面前，如清澈的水泡，或如天空中的云彩般，清净刹土如幻术般显现。其中，现喜等，这些自性化身刹土的马、象、孔雀、迦陵频伽和蜜蜂等动物，虽然显现为旁生的形象，但实际上并非庸常，而是安住于地的菩萨种姓，听闻自己的主尊说法，通过手势和姿态等，宣说大乘佛法的声音。其中，共同的清净刹土，以极乐世界为例，功德不可思议。
English
Manifesting wisdom. The meaning of Dzogchen is not just a few things, only those with karma can manifest it. And the way it manifests is as follows: Some manifest awareness as emptiness, some manifest non-awareness as emptiness, some manifest non-awareness as inert matter, some manifest awareness as pure, some manifest the base as Dharmakaya, some manifest neither good nor evil, some manifest as practitioners, some manifest as non-practitioners. Thus, the incarnate body that manifests, regarding the meaning of the unsurpassed secret mantra, has not spoken everything. What has not been spoken will not become spoken. Even if it is spoken at some point, in a place where there are no Arhats, Pratyekabuddhas, Sutras of the Lesser Vehicle, and even the name of the Lesser Vehicle, the Unsurpassed Vehicle will be proclaimed. Therefore, keep it secret from those of low intelligence. Thus, regarding view, conduct, grounds, and paths, one should not hold them as one, but cherish the understanding of the countless categories of distinctions and summaries. Then there is the thirty-second question: Sukhavati and Abhirati, etc., are these realms established with form or not? If not established, then horses, elephants, birds, and lotus gardens on islands in the sea, and the bodhisattva lineages abiding on the ground and the path, and it is said that they are born from lotuses. If established, then it contradicts the great bliss pure land that is without form. So, the answer is: Because reality is not naturally established, it is said to be great bliss and purity. If you think these are coarse, why establish them as pure lands? Just because there are islands in the sea, lotus gardens, horses, elephants, birds, and bodhisattva lineages abiding on the ground, do you admit that their nature is coarse? Then, in a dream, various different appearances of objects appear, do you also admit that they are established in the same way when you wake up? Therefore, in the face of self-appearing purity, like clear bubbles, or like clouds in the sky, pure lands appear like illusions. Among them, Abhirati, etc., the horses, elephants, peacocks, kalavinkas, and bees in these naturally incarnated realms, although they appear as the forms of animals, are actually not ordinary, but bodhisattva lineages abiding on the ground, listening to the Dharma from their own masters, and proclaiming the sound of the Mahayana Dharma through gestures and postures. Among them, the common pure land, taking Sukhavati as an example, has inconceivable qualities.