Tibetan
ཐའ་མེད་པར་བསྟན། །ཐོག་མཐའ་མེད་པར་བཤད་པ་དེ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྤྱོད་ཡུལ་ལས། །འབྱོན་པར་བཀག་པའི་དམ་བཅའ་མིན། །ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། །དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཐབས་མཁས་ཏེ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱའི་ཕྱིར། ། བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་རྒྱལ་བ་ཉིད། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བསྟན་གྱུར་ཀྱང་། །ད་དུང་དུ་ཡང་འདྲེན་པ་ཁྱེད། །སངས་རྒྱས་མང་པོ་སྟོན་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བློས། །དྲི་བ་འདི་ལ་ལན་གདབ་ན། །རྩོད་པའི་གཞི་རུ་འགྱུར་ན་ཡང་། །རེ་ཞིག་འདིར་ནི་བཏང་སྙོམས་བཞག། །དེ་བཞིན་དྲི་བ་གསུམ་པ་ལ། །འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་སེམས་ཉིད་འདི། །གཅིག་གམ་འོན་ཏེ་ཐ་དད་ཉིད། །གཅིག་ན་རིགས་དྲུག་སོ་སོ་ཡི། །སྣང་ཚུལ་བག་ཆགས་རིགས་མི་མཐུན། །མི་གཅིག་སྐྱེ་བ་གནས་འཕོས་ཀྱང་། །ལྷ་ལའང་དམྱལ་སེམས་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་དེ་ལ་ལན་གདབ་པ། །འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི། །ཀུན་གཞིའི་ངོ་བོ་གཉིས་མིན་ཏེ། །འཕེན་པའི་རླུང་གིས་རྟ་བྱས་ཏེ། །ལུང་མ་བསྟན་དུ་གཡོས་པའི་སེམས། །བག་ལ་ཉལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཐ་དད་ཆགས། །དེ་ཡིས་རིགས་དྲུག་སོ་སོར་གྲུབ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་སྟོང་པའི་ངང་། །ཁང་མཛེས་བུམ་པ་ལ་སོགས་ཀྱི། །ནང་གི་སྟོང་ཆ་གཅིག་མོད་ཀྱང་། །གུང་དུ་བཅས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས། །ཐ་དད་ཉིད་དུ་གྱུར་དང་མཚུངས། །དེ་ཕྱིར་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱི། །རྣམ་དབྱེ་ཕྱེད་པ་གནད་དུ་ཟབ། དྲི་བ་བཞི་པ་འདི་སྐད་དོ། །སེམས་ཅན་གསར་སྐྱེས་ ཡོད་དམ་མེད། །ཡོད་ན་འཁོར་བ་མཐའ་ཅན་འགལ། །མེད་ན་གང་ཟག་དཔག་མེད་པ། །གྲོལ་ཙམ་སེམས་ཅན་ཉུང་གྲོལ་རིགས། །དེ་ཡི་ལན་དུ་འདི་བརྗོད་དོ། །ཇི་སྲིད་ནམ་མཁས་གང་ཁྱབ་པ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་ཁྱབ། །དེ་སྲིད་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེས་ཁྱབ། །འགྲོ་བས་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ཀུན་ཏུ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །རྣམ་པར་ཁྱབ་པ་འཁོར་བའི་ཆོས། །དེ་ཕྱིར་འདི་འདྲའི་དགག་བསྒྲུབ་ནི། །བྱ་ལོང་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཚོལ་འདྲ། །རྒྱུད་རྒྱལ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས། །ཨེ་མ་ཧོ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས། །རང་རང་རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ། །སྣ་ཚོགས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །གནས་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ། །བདག་དང་བདག་གིར་སོ་སོར་འཛིན། །སུས་ཀྱང་མ་བཅིངས་བཅིང་མེད་དེ། །བཅིང་བར་བྱ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིས། །ནན་གྱིས་མཁའ་ལ་མདུད་པའོ། །བཅིང་མེད་རྣམ་པར་གྲོལ་མེད་པ། །ཞེས་གསུངས་དེ་ཕྱིར་རིག་པའི་དབྱིངས། །མཚུངས་ལྡན་ལྷན་སྐྱེས་མ་རིག་པས། །བསྒྲིབ་དང་སྒྲིབ་བྱེད་དག་པ་ལ། །རང་ངོར་འཁྲུལ་གྲོལ་ཐ་སྙད་བཏགས། །སྤྱི་ཚན་འཁོར་བ་ཐོག་མཐའི་ཚད། །རྒྱལ་བའི་ལྗགས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྗོད་ དཀའ། །སྔོན་ཚེ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལ། །འཁོར་བའི་ཐོག་མཐའ་ཞུས་པ་ན། །ཅང་མི་གསུང་བས་ལན་བཏབ་བོ། །འོན་ཀྱང་དགེ་སྡིག་ལས་འབྲས་ཀྱིས། །ཕན་གནོད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཚོགས་གཉིས་བསགས་པའི་ནུས་མཐུ་ལས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཉེར་ཟད་ཅིང་། །སྟོང་ཉིད་ཀློང་དུ་གྱུར་བའི་ཚེ། །རང་ངོར་འཁོར་བ་གཏན་སྟོངས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་འདི་འདྲ་ཤེས་འདོད་ན། །མང་པོ་འདི་འདྲ་མི་སྨྲ་བར། །དུས་གསུམ་རྟོག་པ་ཁ་ཡན་ཏུ། །གློད་དེ་འོད་གསལ་ངང་ལ་ཞོག། འཁོར་བའི་ཐོག་མཐའ་འཇིག་པ་ལ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཁོ་བོས་རྟོགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་དྲི་བ་ལྔ་པ་རུ། །ཀུན་གཞི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་མི་གཅིག །གཅིག་ན་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་འགྱུར། །དང་པོ་ཀུན་གཞིའི་རྒྱུ་ཡོད་ཕྱིར། །མི་གཅིག་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གཞིར། །བཤད་པ་དེ་ཉིད་འགལ་བར་འགྱུར། །ཅེས་བརྒལ་དེ་ལན་སྤྱི་དང་ནི། །བྱེ་བྲག་གཉིས་སུ་གདབ་པ་ལ། །ཐུན་མོང་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། །ཀུན་གཞི་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ། །མྱ་ངན་འདས་པའི་གཞི་མའང་ཡིན། །ཞེས་པའི་རྗོད་བྱེད་ལ་འཁྲུལ་ནས། །ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད་ན་ཡང་། །མདོ་སྡེ་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་དག་པ། །རྟག་ཏུ་དྲི་མེད་ཡོངས་ གང་ཡང་། །ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་ན། །ཟླ་བ་སྐྱེ་འབྲིར་རྣམ་པར་རྟོག། དེ་བཞིན་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཡང་། །རྟག་ཏུ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཅན། །སྙིང་པོ་དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པར་མཛད། །དེ་ཉིད་མི་ཤེས་བྱིས་པ་རྣམས། །བག་ཆགས་དབང་གིས་ཀུན་གཞི་ཡང་། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དང་། །ལས་ཞེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མཐོང་། །རང་བཞིན་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད། །ཡོན་ཏན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་འདྲ། །འཕོ་བ་མེད་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད། །དེ་ལྟར་ཡོངས་ཤེས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཅེས་གསུངས་དེ་ཕྱིར་འཆིང་གྲོལ་གྱི། །རྣམ་པས་ཀུན་གཞི་གནས་འགྱུར་བ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད་པ་ནི། །ལམ་དང་བྲལ་བའི་རྨོངས་པ་ཡིན། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་རྒྱུད་སྡེའི་སྙིང་། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནས། །ལན་གྱི་རིམ་པ་འདི་ལྟར་གདབ། །རིག་པ་རང་ཤར་རྒྱུད་སྡེ་ལས། །ལ་ལ་ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད། །དེ་ལ་ལན་གདབ་བསྟན་པའི་ཕྱི
Chinese
已经显示了无边无际。所说的无始无终，不是禁止从不可思议的行境中产生。在《父子相会经》中也说：大雄善巧方便，为了使众生完全成熟， 即使在百千俱胝劫中显示为佛陀，但现在仍然是引导者您，请示现更多的佛陀。这样说，如果用分别的智慧来回答这个问题，即使会变成争论的根源，也暂时在这里保持中立。同样，对于第三个问题，一切众生的心性，是一还是各异呢？如果是一，那么六道各自的显现、习气和种类就不会不同。即使一个人转生，即使转到天界，也会有地狱的心。这样说，对此的回答是：一切众生的阿赖耶识的体性不是二元的，而是被推动的风当作马，在无记的状态中摇动的心，在潜在的自性中，形成不同的业和习气，由此形成了各自的六道。例如，在虚空的空性中，房屋、美丽的瓶子等等，里面的空间虽然是同一个，但由于有界限的缘起，就变得各不相同，与此相似。因此，区分体性和自性的差别至关重要。第四个问题是这样说的：是否有新生的众生？如果有，就与轮回有边际相矛盾。如果没有，那么无数的众生，仅仅是解脱，众生解脱的数量就太少了。对此的回答是：只要虚空所遍及的地方，就被众生的界所遍及。只要这样，就被诸佛的慈悲所遍及。在众生所遍及的一切地方，业和烦恼以及痛苦，都普遍存在，这是轮回的规律。因此，像这样的否定和肯定，就像盲人寻找天空的边际一样。在《续王秘密藏》中说：唉玛吙，从如来藏中，各自的分别念由业所化现，显现出各种各样的身体和受用，以及处所和痛苦等等，各自执着为我和我所。没有人束缚，也没有不束缚，没有应该束缚的事物。以分别念执着为我，就像用力在空中打结一样。没有束缚，也没有解脱。这样说，
English
The infinite has been shown. What is said to be without beginning or end is not a prohibition from arising from the realm of inconceivable activity. In the Sutra of the Meeting of Father and Son, it is also said: Great hero, skillful in means, for the sake of completely maturing sentient beings, Even if you have shown yourself as a Buddha in hundreds of thousands of billions of kalpas, but now you are still a guide, please show more Buddhas. Thus it is said, if we answer this question with discriminating wisdom, even if it becomes a source of contention, we will temporarily remain neutral here. Likewise, for the third question, is the nature of mind of all beings one or different? If it is one, then the appearances, habits, and types of the six realms would not be different. Even if one person transmigrates, even if they are reborn in the heavens, they would still have the mind of hell. Thus it is said, the answer to this is: The essence of the alaya consciousness of all sentient beings is not dualistic, but the mind that is moved by the propelling wind as a horse, stirred in an indeterminate state, in its latent nature, forms different karma and habits, and thus the six realms are formed separately. For example, in the emptiness of space, houses, beautiful vases, and so on, the space inside is the same, but due to the interdependent relationship with boundaries, it becomes different, and it is similar to this. Therefore, distinguishing the differences between essence and nature is crucial. The fourth question is stated as follows: Are there newly born sentient beings? If there are, it contradicts the fact that samsara has an end. If there are not, then immeasurable beings, only liberation, the number of sentient beings liberated is too small. The answer to this is: As far as the sky pervades, it is pervaded by the realm of sentient beings. As long as that is the case, it is pervaded by the compassion of the Buddhas. In all places pervaded by beings, karma and afflictions and suffering, are all pervasive, this is the law of samsara. Therefore, such negation and affirmation is like a blind person searching for the edge of the sky. In the Tantra King Secret Essence it says: Emaho, from the Tathagatagarbha, each of their own conceptual thoughts are transformed by karma, manifesting various bodies and enjoyments, as well as places and sufferings, etc., each grasping as self and mine. No one is bound, and there is no non-binding, there is nothing to be bound. By grasping conceptual thoughts as self, it is like forcefully tying a knot in the sky. There is no binding, and there is no liberation. Thus it is said,
Chinese
于觉性之界中，俱生无明与等同者，于清净之障与能障，立为自显迷解之名言。总括轮回初末之量，诸佛之舌亦难言说。往昔于能仁尊前，请问轮回之初末时，未作任何言说而作答。然善恶业果之力，并非无有利益损害，由积聚二资之威力，业及烦恼渐耗尽，于空性界中，自显轮回定当空。是故若欲知晓此，莫说如此之多，于三时分别任其散乱，放松于光明之自性中。于轮回初末之寂灭，我确信无疑。如是。此后于第五问中，阿赖耶识一或非一？若一则佛陀变有情。初者，以阿赖耶有因故，非一，于轮回涅槃一切之基，所说彼即成相违。如是辩驳，其答分总与别二者而立。共同者，某些如此说，阿赖耶为一切之基，亦为涅槃之基。于此之所诠生错乱，若谓阿赖耶为法身，然于《密集布置经》中云：如月之轮廓般清净，恒时无垢且圆满，以法之威力于世间，觉月之生灭。如是，义之阿赖耶亦，恒时具如来藏，于彼藏以阿赖耶之名，如来如是开示。彼等不识之孩童们，以习气之威力，阿赖耶亦，见苦乐种种及业，总而言之即烦恼。自性清净且无垢，功德如如意宝，无有迁变亦无有改变，如是即是圆满知解脱。如是说故，以系缚解脱之相，阿赖耶转为安住，以是宣说为智慧之故，谓阿赖耶为法身者，是离道之愚昧。不共续部之精髓，自性圆满大之中，如此安立回答之次第。于觉性自显续部中，有者谓阿赖耶为法身，为彼作答而宣说之故
English
Within the realm of awareness, co-emergent ignorance and its counterparts, to the purity of obscurations and that which obscures, are given the names of self-manifest delusion and liberation. The extent of the beginning and end of the entirety of samsara is difficult for even the tongues of the Buddhas to express. In the past, when the Lord of Sages was asked about the beginning and end of samsara, he answered by saying nothing at all. However, the effects of virtuous and non-virtuous actions are not without benefit or harm. From the power of accumulating the two accumulations, karma and afflictions gradually diminish, and when one becomes absorbed in the expanse of emptiness, samsara is definitively extinguished in its own essence. Therefore, if you wish to understand this, instead of speaking so much, let the thoughts of the three times scatter freely, and rest in the state of clear light. I am certain that the beginning and end of samsara are destroyed. Thus it is. Then, in the fifth question, is the alaya-wisdom one or not one? If it is one, then a Buddha becomes a sentient being. Firstly, because the alaya has a cause, it is not one. To say that it is the basis of all samsara and nirvana is contradictory. Having refuted this, the answer is given in two parts, general and specific. Some common ones say this: the alaya is the basis of everything, and it is also the basis of nirvana. Confused by this expression, even if one considers the alaya to be the Dharmakaya, in the Dense Array Sutra it says: Like the pure orb of the moon, always stainless and completely full, by the power of Dharma in the world, the moon is perceived to wax and wane. Likewise, the alaya of meaning also always possesses the Sugata-garbha. The Tathagatas taught that the name alaya refers to that essence. Those ignorant children, under the influence of habitual tendencies, also see the alaya as various kinds of pleasure and pain, and in short, as afflictions. Its nature is pure and without stain, its qualities are like a wish-fulfilling jewel, it is immutable and unchanging, and thus it is completely known and liberated. Because it is said that the alaya transforms its state through the aspects of bondage and liberation, and because it is taught as wisdom itself, to consider the alaya as the Dharmakaya is a delusion that is separate from the path. From the heart of the uncommon tantras, the Great Perfection of inherent completeness, the order of answers is established in this way. In the Rigpa Rangshar Tantra, some consider the alaya to be the Dharmakaya, and therefore, to answer them, it is taught