Tibetan
ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལའོ། །གང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཆིས་པ་དེ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལག་མཐིལ་དུ་མཆིས་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། འོ་སྐོལ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པས་ལུས་སྲོག་གཏོང་ཕོད་པ་ལྟ་ཅི། ཐུན་རེ་རེ་ཙམ་ཡང་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་མཁན་དཀོན་པར་འདུག་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་རྣམ་མཁྱེན་ནི་ལྟ་ཞོག །ཐར་བའི་རེ་བ་ཙམ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཐར་པ་དང་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ལུས་སྲོག་ལ་འཕངས་པ་མེད་པར་ བདག་གཞན་བརྗེས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ཆོད་དེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཉིད་རྒྱལ་པོ་པདྨ་བྱ་བར་འཁྲུངས་ཚེ། དུས་རེ་ཞིག་ན་ཁོང་གི་མངའ་རིས་སུ་ནད་ཡམས་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་མི་མང་པོ་ཤི་བས། རྒྱལ་པོས་སྨན་པ་རྣམས་བོས་ནས། འདི་ལ་ཅིས་ཕན་དྲིས་པས། དེ་དག་ན་རེ། ཉ་རོ་ཧི་ཏའི་ཤ་ཡོད་ན་ཕན། གཞན་གང་ཕན་ནད་གྲིབ་ཀྱིས་རྨུགས་ནས་མི་ཤེས་པ་འདུག་ཞུས་པས། རྒྱལ་པོས་དུས་བཟང་ལ་བབ་པའི་སྔ་དྲོར་ཁྲུས་བྱས། གོས་གསར་བ་གྱོན་གསོ་སྦྱོང་བླངས། དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཕུལ། གསོལ་བ་དྲག་པོ་བཏབ་ནས། ནད་པ་ལ་སྙིང་ཤིན་ཏུ་རྗེ་བའི་བསམ་པས། བདག་ཤི་མ་ཐག་ཆུ་ཀླུང་ལྡོག་བྱེད་དུ་ཉ་རོ་ཧི་ཏར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་ཁང་བཟང་གི་ཁ་ནས་མཆོངས་ཏེ་ལྕེབས་སོ། །དེ་མ་ཐག་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་རྒྱལ་པོ་ཆུ་ཀླུང་ལྡོག་བྱེད་དུ་ཉ་དེར་རྫུས་ནས་སྐྱེས་སོ། །དེས་མིའི་སྐད་དུ་ང་ཉ་རོ་ཧི་ཏ་ཡིན་པས་ངའི་ཤ་ཟོ་ཞིག་ཅེས་སྨྲས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤ་བླངས་ཏེ། གཞོགས་གཅིག་གི་ཤ་ཟད་ཙ་ན་གཞོགས་བསྒྱུར་ནས་བཅད་པས་གཅིག་ཟད་ཙ་ན་གཅིག་གི་ཤ་སྐྱེས་ནས་དེ་ལྟར་རེས་མོས་ཀྱིས་ཟོས་པས་མི་ཐམས་ཅད་ནད་ལས་ཐར་རོ། །དེར་མི་རྣམས་ལ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ངས་འདི་ལྟར་བྱས་སོ་ཞེས་ལོ་རྒྱུས་གསུངས་ཏེ། དྲིན་ལན་དུ་སྡིག་པ་སྤོངས་ ལ་དགེ་བ་ཅི་ནུས་སྒྲུབས་ཤིག་གསུངས་པས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབས། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་དག་ཀྱང་ངན་འགྲོར་མ་ལྟུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་བདག་བས་གཞན་གཅེས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱང་དགོས་ཤིང༌། ལ་ལ་དག་འདི་སྙམ་དུ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡིན་མོད། སོ་སྐྱེས་ཀྱིས་མི་ནུས་སྙམ་ནས་ཚིག་ཙམ་དུ་བས་ནས་སྒྱིད་ལུག་པར་བྱ་སྟེ། མ་ངེས་ཏེ། སྔོན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་དུ། བྱ་ས་ཀོ་ཁར་ཀོ་བ་གཅི
Chinese
因此，（要修持）伟大的慈悲心。无论谁拥有伟大的慈悲心，那么所有佛陀的教法都会像在手掌中一样。如是说。我们这些人，不要说以慈悲之心舍弃生命，就连片刻之间，心中生起慈悲心的人都很少。这样的话，不要说遍知，就连获得解脱的希望都没有。为什么呢？因为在追求解脱和菩提的过程中，菩萨们不顾惜自己的生命，无数次地交换自他来生起菩提心。这就像这样：以前，释迦牟尼佛自己转生为莲花国王时，有一段时间，他的领土上爆发了一场大瘟疫，死了很多人。国王召集医生们，问他们什么能治好这场瘟疫。他们说：如果有罗希塔鱼的肉就好了，除此之外，什么都治不好，因为瘟疫已经使人昏迷不醒。国王在吉祥的日子来临的早晨，沐浴，穿上新衣服，接受斋戒，向三宝献上盛大的供养，恳切地祈祷，以对病人极度慈悲之心，发愿自己死后立即转世为罗希塔鱼，在河流中逆流而上，然后从宫殿的顶上跳下。他刚一跳下，就因愿力的作用，国王立即在河流中转世为那条鱼。它用人的语言说：我是罗希塔鱼，吃我的肉吧！于是，所有人都取了它的肉。当一侧的肉被吃完时，它就翻身让人们切割另一侧。这样，一侧的肉被吃完时，另一侧的肉又长了出来。就这样轮流吃它的肉，所有人都从疾病中解脱了出来。那时，它对人们说：为了你们，我这样做了。为了报答我的恩情，请停止作恶，尽力行善！他们也按照它的话去做了。从那以后，他们也没有堕入恶道。如是说。因此，为了追求菩提，必须修习胜过爱自己的爱他之心。有些人会这样想：那是佛陀的行为，凡夫做不到。他们只是口头上说说，然后就变得懒惰了。不一定这样。以前的故事中，在鸟栖息的地方，有一个乌鸦
English
Therefore, (one must cultivate) great compassion. Whoever possesses great compassion, all the Buddha's teachings will be like in the palm of their hand. It is said. We people, not to mention giving up our lives with compassion, even for a moment, there are few who generate compassion in their hearts. In that case, not to mention omniscience, there is not even hope of attaining liberation. Why? Because in the pursuit of liberation and enlightenment, Bodhisattvas have selflessly exchanged themselves with others countless times to generate Bodhicitta. It is like this: In the past, when Shakyamuni Buddha himself was born as King Padma, there was a time when a great plague broke out in his territory, and many people died. The king summoned the doctors and asked them what could cure the plague. They said: If there was the meat of the Rohita fish, it would be good. Other than that, nothing can cure it, because the plague has made people delirious. On the morning of an auspicious day, the king bathed, put on new clothes, took vows, offered great offerings to the Three Jewels, and prayed earnestly. With extreme compassion for the sick, he vowed that immediately after his death, he would be reborn as a Rohita fish, swimming upstream in the river, and then jumped from the top of the palace. As soon as he jumped, by the power of his vow, the king was immediately reborn as that fish in the river. It said in human language: I am the Rohita fish, eat my meat! So, everyone took its meat. When the meat on one side was finished, it turned over and let people cut the other side. In this way, when the meat on one side was finished, the meat on the other side grew back. In this way, they took turns eating its meat, and everyone was freed from the disease. At that time, it said to the people: For your sake, I have done this. To repay my kindness, please stop doing evil and do as much good as you can! They also did as it said. From then on, they did not fall into the lower realms either. It is said. Therefore, in order to pursue enlightenment, one must cultivate the great compassion of cherishing others more than oneself. Some people may think: That is the act of a Buddha, ordinary people cannot do it. They just say it in words and then become lazy. It is not necessarily so. In a previous story, in a place where birds nested, there was a crow.
Tibetan
ག་གི་ནང་དུ་བཙུན་པ་དྲུག་དང་བང་ཕྱིན་པ་གཅིག་རྣམས་ཞུགས་ཏེ་ཀོ་བ་བཏང་བས་ཆུ་ཡི་བཞི་ཆ་ཙམ་སོང་བ་དང་ཀོ་མཁན་ན་རེ། ཅུང་ལྗིད་འདུག་པས་རྐྱལ་ཤེས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཐོན་རོགས་གྱིས། ཡང་ན་ང་ཡིས་ཐོན་གྱི་ཁྱེད་རང་གཅིག་གིས་སྐྱ་བ་ཟུང་ཟེར་བ་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཉིས་ཀ་མི་ཤེས་པར་འདུག །བང་ཕྱིན་པ་དེ་ན་རེ། ཐམས་ཅད་ཤི་བ་ལས་ང་གཅིག་པུ་ཤི་བ་དྲག་ཟེར་ནས་ཆུ་ལ་མཆོངས་ནས། དེ་མ་ཐག་འཇའ་ཟུག །མེ་ཏོག་གི་ཆར་བབས། རྐྱལ་མ་ཤེས་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་གིས་མ་ཤི་བར་གྲགས། མི་དེས་སྔར་ཆོས་ཙམ་བྱས་པའི་རིགས་སུ་མི་འདུག་སྐད་དེ། བློ་རྣམ་དག་རེ་རེས་དེ་འདྲ་ཕོད་དེ་འབྲས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་ནུས་པ་ཡིན་འདུག་པས་དེ་དག་ལ་གཞིག་པ་ཡང་ཡང་བཏང་ནས་ཀུན་སློང་འཆོས་པའི་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་སྔོན་དུ་མ་སོང་ན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཚིག་བརྒྱ་ཚར་ཁྲི་ཚར་བཏོན་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་རྣལ་མ་ཞིག་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ན་རྒྱུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱངས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཁོ་ན་ལ་རག་ལས་ཤིང༌། དེའི་ངོ་བོ་ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་ན། རང་གཞུང་ལས། དེ་ལ་བྱམས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་སེམས༔ སྙིང་རྗེ་ནི་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་སེམས༔ བྱང་སེམས་ནི་གཏི་མུག་མེད་པའི་སེམས༔ ཞེས་རིམ་པ་ལྟར་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་བསླབ་པ་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལས་རྒྱུད་སྡོམ་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་གོང་མར་སྤེལ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ། དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་ཅིང་ཤེས་བྱ་འབྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ། ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཅེས་ཀྱང་རིམ་པར་འཆད་དོ། །གསུམ་གྱི་སྟོང་ཐུན་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་ཤིང༌། དེས་ན་སྙིང་རྗེ་གོ་ལོག་ཏུ་མ་སོང་བར་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྒོ་གསུམ་དགེ་བའི་ལས་ལ་བཀོལ་ནས་འདི་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འདུན་པ་དེ་དང་མ་བྲལ་བས། ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་གྱུར་བའི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ༔ ཞེས་ཤློ་ཀས་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་མཐའ་དག་སྨོན་འཇུག་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཕར་ཕྱིན་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་འགྲེལ་གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་འདི་རྒྱས་པར་བདུན་ཚན་གྱི་བར་དུ་དབྱེ་ཡང་འདིར་ཤཱནྟ་དེ་ཝའི་ལུགས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུ
Chinese
在一個地方，六個僧人和一個僕人一起上船，船行駛了約四分之一的水程時，造船者說：「有點重，如果有人會游泳，請幫忙上岸。或者我上岸，你們其中一人划槳。」但所有人都說他們兩個都不會。那個僕人說：「與其大家一起死，不如我一個人死更好。」就跳進了水裡。他一跳進水裡，就出現了彩虹，降下了花雨。據說他雖然不會游泳，但憑藉清淨的發心，並沒有死。據說這個人以前並沒有做過什麼像樣的佛事，但每一個清淨的意念都能做到那樣，並且能夠產生那樣的果報，因此要反覆審視這些，並生起調整動機的決心。 如果沒有這樣的事先準備，即使念誦一百次、一千次發心文，也無法生起真正的發心。因此，這完全取決於以大悲為因的修心。如果將其本質完全濃縮，根據自宗的說法：「慈愛是沒有瞋恨的心，悲心是沒有貪欲的心，菩提心是沒有愚癡的心。」這樣依次與三藏和學處相應，從不善的一面約束自相續是戒律的學處，將禪定等善法向上發展是心的學處，成辦二利並辨別所知是智慧的學處，也就是依次講述斷除惡行、積累善法、利益有情。也與三種空性相結合而宣說。因此，不要誤解悲心，要以我為了所有有情眾生的利益，將身語意三門用於善業，並將他們安置於佛地這樣的願望不分離。要以「虛空邊際有盡時，眾生邊際亦有盡」這樣的偈頌來發菩提心。這樣，所有世俗的菩提心都可歸納為願菩提心和行菩提心。《入行論》中說：「菩提心略有二，謂願行菩提心。」在波羅蜜多宗的釋論大論中，菩提心廣分為七支等，但此處依寂天菩薩的宗派而簡略歸納。
English
In one place, six monks and a servant boarded a boat, and when the boat had traveled about a quarter of the way across the water, the boat builder said, "It's a bit heavy, if someone knows how to swim, please help to get ashore. Or I'll go ashore and one of you can row." But everyone said they couldn't do either. The servant said, "Rather than everyone dying together, it's better for me to die alone." So he jumped into the water. As soon as he jumped into the water, a rainbow appeared and a rain of flowers fell. It is said that although he could not swim, he did not die because of the power of his pure bodhicitta. It is said that this person had not done any proper Buddhist practice before, but every pure thought can do that, and is able to produce such a result, so we must repeatedly examine these and generate the determination to adjust our motivation. If there is no such prior preparation, even if you recite the bodhicitta vows a hundred or a thousand times, you will not be able to generate a genuine bodhicitta. Therefore, it depends entirely on training the mind with great compassion as the cause. If its essence is completely condensed, according to our own tradition, "Loving-kindness is the mind without hatred, compassion is the mind without attachment, bodhicitta is the mind without ignorance." Thus, in accordance with the three pitakas and trainings, restraining one's own continuum from the side of non-virtue is the training of discipline, developing virtue upwards such as meditation is the training of mind, accomplishing the two benefits and distinguishing the knowable is the training of wisdom, that is, successively explaining abandoning misdeeds, accumulating virtues, and benefiting sentient beings. It is also taught in conjunction with the three emptinesses. Therefore, do not misunderstand compassion, but with the wish that I will use the three doors of body, speech, and mind for virtuous deeds for the benefit of all sentient beings, and place them on the ground of Buddhahood, do not be separated from that wish. Bodhicitta should be generated with the verse, "When the limits of space are exhausted, the limits of beings will also be exhausted." In this way, all conventional bodhicitta can be summarized into aspiration bodhicitta and action bodhicitta. The "Entering the Bodhisattva's Way of Life" says, "Bodhicitta is briefly twofold, namely aspiration and action bodhicitta." In the great commentaries of the Paramita tradition, bodhicitta is extensively divided into seven branches, etc., but here it is briefly summarized according to the tradition of Shantideva.