Tibetan
་ཚེ་སྲོག་ལྔ་སྙིང་དབུས་ཀྱི་རིག་པ་ལ་ཞུགས་པས་རིག་པ་གཞི་ལས་ལྡོག་སྟེ་གདོད་མའི་རང་ཡུལ་ཀ་དག་གི་ས་ལ་ཕྱིན་པས་བེམ་རིག་བྲལ་བ་དང་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དུས་མཉམ་པས་གསལ་འདེབས་དང་གཤིན་ཆོག་ལ་སོགས་པ་མི་དགོས་ཀྱང༌། རྗེས་འཇུག་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་འབད་པ་ནི་མ་བཀག་གོ །དེ་སྐད་དུ་སྔ་མ་ལས། འདི་ལྟར་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །འཆི་རྐྱེན་རྟག་དང་མི་རྟག་མེད། །དེ་བཞིན་འཇིགས་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །ལུས་ཀྱི་ཞེན་པའི་མཐའ་ཡང་བྲལ། །ལྟ་བ་ཉིད་དང་བསྒོམས་པས་ཀྱང༌། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་ལ་ཕན་གནོད་བྲལ། །ཕན་བྲལ་གནོད་པའི་འབྲས་མེད་པས། །འདི་ལ་གནས་པའི་ཡུལ་ཀྱང་མེད། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །དེ་ཕྱིར་འདི་ལ་གོམས་པ་མཆོག །རང་ཤར་རང་གྲོལ་སྐྱེ་མེད་ཀློང༌། །དུས་མ་འགྱུར་བར་སྣང་བ་འགྱུར། །ལྷུན་གྲུབ་ཀ་ དག་ཀློང་དུ་ཐིམ། །རེ་དོགས་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ། །རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ཟད་ནས། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་མེད་ཀ་དག་ཀློང༌། །དེ་ཕྱིར་འདི་དོན་རྟོགས་པས་ཆོག །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་ཡང་རབ་ཀ་དག་གི་དབྱིངས་ལ་གྲོལ་བ་རྣམས་ནི་སྔ་ཕྱི་དང་སྣང་སྟོང་གི་འཕོ་འགྱུར་ལས་འདས་པས་བར་དོ་མེད་ཀྱང༌། དེ་ལས་གཞན་པ་དབང་པོ་འབྲིང་མན་ཆད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བར་དོའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པས་དེར་གྲོལ་ལུགས་ཤེས་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ནང་གི་བློ་ལ་སྣང་བའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་བར་དོར་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་ལས་གཡོས་མ་གཡོས་ཀྱི་གོ་དོན་གཞལ་བའི་ཆིངས་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན། འདི་ལྟར་ནང་དབྱིངས་ཀ་དག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་བར་དོའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེའང་གཞི་ལས་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་བ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བའི་རང་གདངས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་ཆར་ཤར་བ་ནི་དག་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་དང༌། འགྲོ་དྲུག་ཏུ་སྣང་བའི་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆོས་སོ་ཅོག་ནི་མ་དག་པ་འཁྲུལ་པའི་བར་དོ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་བས་ན་ངེས་ཚིག་གིས་གཞལ་ན་ཀ་དག་གི་དབྱིངས་ནས་ནི་བསྐྱོད། སླར་རང་མལ་དུ་མ་ནུབ་པའི་བར་དེ་དབུས་ཀྱི་ཆ་ ཡིན་པས་བར་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འཆི་བ་ཆོས་སྐུ་དང༌། འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་བར་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །མ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་མཚོན་ལ། དོ་ནི་ཕན་ཚུན་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་མིང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་དོ་བོ་དང་ལག་དོར་གྲགས་པ་བཞིན་ནོ། །དབྱེ་ན་ཐེག་པའི་རྒྱལ་པོ་
Chinese
当五种生命力融入心脏中心的觉性时，觉性从基础上返回，到达原始的本初之地，此时身心分离，显现圆满正觉同时发生，因此不需要启示和超度等。然而，不禁止后学者努力积累自身功德的缘起。如前所述：如此安住的瑜伽士，没有恒常和无常的死亡，同样远离一切恐惧，也远离对身体的执着。仅凭见地和禅修，对瑜伽士无益无损。没有利益和损害的结果，因此安住于此没有处所。远离因和果的成熟，因此对此修习是殊胜的。自生自解脱的无生虚空，在时间未变之前，显现转变，任运自成的本初清净融入虚空。远离希望和恐惧的二边，因果二边的尽头，法界与觉性无二的本初清净虚空，因此仅需证悟此义即可。如是，对于上等根器者，在原始清净的法界中获得解脱，超越了先后和显空的变化，因此没有中阴。然而，对于其他中等及下等根器者，一切法都存在于中阴的自性中，因此必须了解在那里获得解脱的方法。如此，外境之法显现于内心的所有状态，都应知晓为中阴，这是衡量法性之本质是否动摇的伟大准则。为何如此？因为，从内在的原始清净法界向外显现的一切状态，都是中阴的体性。即，从基性显现为基显，显现为佛身和智慧的自性光明，显现为色身二者的相，是清净法性的中阴。显现为六道轮回的错觉之法，是不清净的错觉中阴。因此，如果以词义来衡量，从原始清净的法界中移动，到尚未返回本初状态之间的中间部分，被称为“中”。例如，死亡是法身，错觉是轮回，二者之间存在法性的中阴。“玛”代表二者之间的中间状态，“多”是相互连接之法的名称，就像世间所说的“多波”（搬运者）和“拉多”（手套）一样。如果区分，胜乘之王
English
When the five life forces enter the awareness at the heart center, awareness reverts from the base and goes to the original, primordial ground of Kadak, at which point the separation of body and mind and the manifestation of complete enlightenment occur simultaneously, so there is no need for clarification and funerary rites, etc. However, it is not forbidden for followers to strive for the interdependent connection of accumulating their own merit. As it was said before: For a yogi who abides in this way, there is no constant or inconstant cause of death. Likewise, he is free from all fears and also free from the attachment to the body. Even with view and meditation, there is neither benefit nor harm for the yogi. Since there is no result of benefit or harm, there is also no place to abide in this. He is free from the ripening of cause and effect. Therefore, it is supreme to become accustomed to this. The spontaneously arising, self-liberating, unborn space, appearance changes before time changes. The spontaneously accomplished Kadak dissolves into space. He is free from the extremes of hope and fear. With the exhaustion of the extremes of cause and effect, the primordial purity of the indivisible space of reality and awareness. Therefore, it is enough to realize this meaning. Thus, those of the highest faculties who are liberated in the realm of primordial purity are beyond the changes of before and after and appearance and emptiness, so there is no bardo. However, for those other than that, those of middling and lower faculties, all phenomena exist in the nature of bardo, so it is necessary to know how to be liberated there. Thus, all states in which external phenomena appear to the inner mind should be known as bardo, which is the great measure for assessing the meaning of whether the essence of reality has moved or not. Why is that? Because all states that have become external from the inner realm of primordial purity are the nature of bardo. That is, the manifestation from the ground as the ground appearance, the self-radiance appearing as body and wisdom, the manifestation as the aspects of the two form bodies, is the pure bardo of reality. All the phenomena of illusory appearances appearing as the six realms are the impure bardo of delusion. Therefore, if measured by definition, the intermediate part from moving from the realm of primordial purity to not returning to its original state is called "bardo" because it is the middle part. For example, death is the dharmakaya, and between delusion and existence, there is the bardo of reality. "Ma" represents the middle state between the two, and "do" is the name of the dharma that connects each other, just like what is known in the world as "dowo" (porter) and "lado" (glove). If divided, the king of vehicles
Tibetan
འདིའི་རང་ལུགས་སུ་རང་བཞིན། འཆི་ཁ། ཆོས་ཉིད། སྲིད་པའི་བར་དོ། ཞེས་རྣམ་གྲངས་བཞིར་ངེས་པ་ལས། དང་པོ་ནི། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བས་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་བསྒྲིབས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན། མི་བདེན་པ་ལ་བདེན་པར་འཛིན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བདེ་བར་འཛིན། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིས་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ལ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་གསུངས་པ་ཡིན་པས་ད་ལྟ་རང་བཞིན་གྱི་བར་དོ་ལ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་གང་ཟབ་དང༌། གནད་གང་ཆེ་བའི་ཆོས་མ་ནོར་བ་ཞིག་ལ་དང་པོར་ཐོས་པས་བློ་སྦྱང༌། བར་དུ་བསམ་པས་སྒྲོ་འདོགས་བཅད། ཐ་མར་བསྒོམ་པས་ལ་བཟླ་བ་བྱས་ནས་འཆི་བའི་དུས་ལ་ བབ་པ་ན་སྐྱོ་སུན་དང་བློ་ལྷག་གི་གདུང་མི་དགོས་པ་ཐི་བྱ་ཚང་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་དོན་རྣལ་དུ་ཕེབས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། འཆི་བའི་དུས་ཀྱིས་གཏུགས་པས་ལུས་འབྱུང་འཁྲུགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བཟོད་ཐབས་བྲལ། སེམས་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚོ་རྡོལ་བས་ཚེ་འདིའི་ཞེན་པ་ལ་ཆོད་ཐབས་མེད། ཆོས་མིན་འདོད་རྒྱལ་གྱི་བྱ་བས་གནོང་བས་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྔུན་བསུ། ཤི་ཡིས་དོགས་པས་སྐྲག་ཅིང་རྟབས་ཀྱང་ཐབས་དང་རིམ་གྲོས་སྐྱོབ་པའི་གནས་སྐབས་ཡལ། དུས་དེའི་ཚེ་མི་གསལ་བ་གསལ་གདབ་པ་སྒེག་མོ་མེ་ལོང་བལྟ་བ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་དགོས་པས། རབ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ན་གནས་ལུགས་རང་བབས་སུ་བཞག །འབྲིང་འཕོ་བ་སྤར་ཞིང་ཞིང་སྦྱོང་བ་འབད། ཐ་མ་རྣམས་ནི་བུ་མོ་རིན་ཅེན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། འདི་ན་ཕ་དང་མ་དང་བཤེས་རྣམས་དང༌། །གཉེན་དང་རྩ་ལག་སྐྱབས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །བུ་དང་བུ་མོ་དེ་བཞིན་མགོན་སྐྱབས་མིན། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་འདི་དག་མ་གཏོགས་པ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་སྐྱབས་གྱུར་པ་གཞན་འགའ་མིན། །ཅེས་པས་དཀོན་ཅོག་འབའ་ཞིག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང༌། དེ་ཡང་སྔགས་ཀྱི་ལུགས་སུ་འདྲེན་པའི་དེད་དཔོན་བླ་མ་ ལ་འདུས་པ་ཡིན་པས་རང་གི་དད་པས་བཏུབ་ན་དེ་ཁོ་ན་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་ཐུགས་ཡིད་བསྲེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞན་སྟོབས་ལ་བརྟེན་པ་གཅེས་ཏེ་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། གལ་ཏེ་དབྱིངས་རིག་མི་གསལ་ན། །ཆོས་ཉིད་བདེ་བའི་བར་མ་དོར། །རིག་པའི་སྣང་བ་བཟུང་པའི་ཕྱིར། །སྔར་བསྟན་འོད་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱ། །དེས་ནི་བདེན་པའི་སྣང་བ་ཐོབ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་མི་གསལ་ན། །རང་གི་བླ་མ
Chinese
此之自性，临终，法性，有之间的中阴，确定为四种类别。第一种是：由于蕴、界、处、业和烦恼的束缚，遮蔽了智慧和法性，于无常执为常，于非真执为真，于痛苦之因果执为乐，于自性空执为实有的四颠倒，作为对治行于轮回错觉之对治，如来宣说了四法印，因此现在于自性中阴时，为了从轮回中解脱，对于何为最深，何为最重要的无谬之法，首先以听闻来调伏自心，中间以思维来断除增益，最后以修习来纯熟，当死亡来临时，不需忧愁和留恋，要像鸟儿归巢般，让意义真实显现。第二种是：当死亡逼近时，身体四大紊乱的痛苦无法忍受，心中业习之海涌现，对今生的贪恋无法割舍，以非法专断的行为而后悔，来世的痛苦迎面而来，因死亡的恐惧而害怕，即使努力寻求方法和仪轨也失去了救护的机会。此时需要像美女照镜子般，清晰地揭示不清楚之处的诀窍。若是上等根器，对空性之义深信不疑，就安住于本然状态。中等根器则努力迁识和净除业障。下等根器者，如《宝女请问经》所说：“此有父母与亲友，亲戚眷属不能救，子与女等亦复然，除具功德无余救，世间救护更无有。”因此唯一皈依三宝，而且在密宗的传统中，引导者融入于上师，如果自己的信心足够，就唯一祈祷上师，心意与上师融合等，依靠他力非常重要，如《日月和合续》所说：“若然法界智不明，法性安乐中阴时，为持明觉之显现，忆念先前所示之光，由此获得真实之显现，若然彼等皆不明，自之上师
English
Here, the nature of reality, the moment of death, the nature of phenomena, and the bardo of existence are defined as four categories. The first is: Due to the bonds of the aggregates, elements, sense bases, karma, and afflictions, wisdom and the nature of reality are obscured. One grasps at permanence in impermanence, at truth in untruth, at happiness in the cause and effect of suffering, and at substance in emptiness of inherent existence. As an antidote to the four inversions that lead to the delusory appearances of samsara, the Tathagata taught the four seals of Dharma. Therefore, now, in the bardo of inherent nature, in order to be liberated from samsara, one must first train the mind by listening to the profound and essential Dharma without error, then cut through conceptual elaborations by contemplating, and finally familiarize oneself through meditation. When the time of death arrives, one should not need to grieve or have lingering attachments, but should allow the meaning to dawn naturally, like a bird returning to its nest. The second is: When death approaches, the suffering of the disintegration of the elements of the body becomes unbearable, and the ocean of karmic imprints in the mind erupts, making it impossible to relinquish attachment to this life. Regret arises from actions done out of self-will and contrary to Dharma, and the suffering of future lives looms ahead. Fear of death causes terror and confusion, and the opportunity to seek help through methods and rituals is lost. At such a time, one needs the instruction to clearly reveal what is unclear, like a beautiful woman looking in a mirror. If one is of superior capacity and has unwavering faith in the meaning of emptiness, one should rest in the natural state. Those of middling capacity should strive to transfer consciousness and purify obscurations. Those of lesser capacity, as stated in the "Inquiry of the Jewel Daughter": "Here, neither father, mother, nor friends, nor relatives and kin can save you. Sons and daughters are likewise no protection. Except for those endowed with qualities, there is no other refuge in the world." Therefore, one should take refuge solely in the Three Jewels. Moreover, in the tradition of mantra, the guide is embodied in the lama. If one's faith is sufficient, one should pray solely to the lama, blending one's mind with the lama's, and so forth. Relying on the power of others is crucial, as stated in the "Union of Sun and Moon Tantra": "If the wisdom of the dharmadhatu is unclear, in the bardo of the bliss of dharmata, in order to hold the appearance of awareness, remember the lights previously shown. Through this, one will attain the appearance of truth. If those are all unclear, one's own lama