Tibetan
ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པ། ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པ། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ། ད་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྫོགས་རིམ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་སློབ་པ་མིན་པའི་ཟུང་འཇུག་ལ། །བཀྲི་བའི་ལམ་ཆེན་ཕྱིན་དྲུག་ཡོན་ཏན་ཀུན། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ ལ་ཡང་དག་བསྟེན། །ལམ་དེ་ནམ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར། །དེ་ཡང་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་བཞིའི་ཐ་མ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྲ་དོན་གྱི་ངོས་ནས་གཞལ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པས་བར་དུ་འཕན་མི་འབྱིན་པས་བར་ཆད་མེད་པ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚུར་མི་ཕིགས་པས་བརྟན་པ། དེས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་ཕིགས་པས་སྲ་བ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་རོ་གཅིག་པ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ན་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་སློབ་པ་མིན་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་འབྲས་བུའི་གོ་འཕང་ལ་བཀྲི་བའི་ལམ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཀའི་རྩེ་མོར་ཡང་གྱུར་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་མི་བླུན་པོ་དག་འདི་སྐད་དུ་ཚུལ་གཅིག་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཞེས་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཟེར་ཞིང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་སུན་འབྱིན་ཏོ་ཞེས་པའི་གནོད་བྱེད་གང་གིས་སྤོང་ཟེར་ན། ལམ་ལ་རིམ་པས་བཀྲིས་པའི་རྩེ་མོར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བཞག་པས་ཉེས་པ་དེ་མི་འདུ་སྟེ། ཆུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སླེབ་ནས་གྲུ་གཟིངས་འདོར་བས་གྲུ་ལ་སུན་འབྱིན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཁྱད་པར་ཤེས་རབ་ཉིད་ལ་ནི་འོག་མའི་ལམ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་ཚངས་པ་ཁྱད་པར་སེམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། མི་འཛིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའོ། །མི་བསྲུང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །མི་གནས་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །མི་བརྩོན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །མི་སེམས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་བམ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་ནས་ཀྱང༌། འོག་མའི་སྦྱིན་སོགས་དྲུག་ཏུ་སྤྱོད་པའི་མཐའ་ལ་ཞེན་པས་ནི་དེ་དག་གི་ཕ་རོལ་ཏུའང་མ་ཕྱིན་ལ། ཚོག
Chinese
第十二章释 第十二章释 开示自性大圆满的不共道。现在，为了确定圣道的大圆满次第，那离于心识的法性之道。何者引向无学双运，六度功德一切，于般若波罗蜜多，如实依止。此道何时也不变为他缘。也就是，以无间道所摄的，学道四位之最后，金刚喻定名为常边智慧。若从名言的角度衡量，以世间行持不间断故，为无间断。一切障碍不能侵袭故，为坚固。彼断除乃至细微所知障故，为坚硬。不分别故，为一味。以诸所知总相真如为对境故，为周遍。如是智慧的后一刹那，引向无学双运果位的道，也是六度之顶，智慧波罗蜜多的功德也是圆满的自性，即是真实依止安住于智慧波罗蜜多。如是，愚笨之人说，仅以一法即可成佛，即以空性之理。又说，唯应修学般若波罗蜜多。 并破斥其余波罗蜜多，若问以何对治此等损害？于道次第引导之顶安立大圆满故，无有此过失。如渡至水边后舍弃船只，故不成为对船只的破斥。特别是，智慧本身即是下层道圆满之理，如梵天殊胜心请问经中所说。不执著是布施。不守护是持戒。不住是安忍。不勤奋是精进。不思虑是静虑。不缘是智慧。如是。若纵然证悟如是智慧或智慧的自性后，以执着于行持下层布施等六度的边际，则也未到达彼等之彼岸，
English
Commentary on Chapter Twelve Commentary on Chapter Twelve Showing the uncommon path of the Great Perfection of Naturalness. Now, in order to establish the path of the great perfection sequence of the noble path, that very nature of reality that is free from mental fabrication. Whatever leads to the non-learning union, all the qualities of the six perfections, rely correctly on the Perfection of Wisdom. That path never becomes the cause of another. That is, the last of the four stages of the learning path, gathered by the uninterrupted path, the diamond-like samadhi is called the wisdom of continuous edge. If measured from the perspective of sound and meaning, it is uninterrupted because worldly conduct does not interrupt it. It is stable because all obscurations do not invade it. It is hard because it cuts off even the subtle obscurations of knowledge. It is of one taste because it does not discriminate. Because it focuses on the suchness, which is the general characteristic of all knowable things, it is pervasive. The next moment of such wisdom, the path that leads to the state of fruition of non-learning union, is also the peak of all six perfections, and the qualities of the Perfection of Wisdom are also the complete essence, which is the Perfection of Wisdom itself, which is truly relied upon and abides. In that case, foolish people say that enlightenment can be attained by only one method, that is, by the method of emptiness. And they say that only the Perfection of Wisdom should be studied. And if one asks what remedy is there to refute the remaining perfections and to refute them, since the Great Perfection is established at the peak of the path being led in stages, there is no such fault. Just as abandoning the boat after reaching the other side of the water does not become a refutation of the boat, especially since wisdom itself is the reason for the completion of the lower path, as stated in the Sutra Requested by Brahma's Special Mind. Non-grasping is generosity. Non-guarding is discipline. Non-dwelling is patience. Non-exertion is diligence. Non-thinking is meditation. Non-objectification is wisdom. Thus. If, even after realizing such wisdom or the nature of wisdom, by clinging to the extremes of practicing the lower six perfections such as generosity, one has not reached the other shore of those,
Tibetan
ས་གཉིས་ཀྱང་མི་རྫོགས་པའི་ཚུལ་སའི་སྙིང་པོ་འཁོར་ལོ་བཅུ་པ་ལས། དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་ལྟར་ཡིན་སྲིད་ཀྱིས། བསོད་ནམས་ཀྱི་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་དུ་འཕེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་ འགྱུར་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལམ་ལ་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་རྣམས་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་དུ་བསྒྱུར་ནས་ཟད་མི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དགོངས་པ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་ཏོག་གིས་གསོལ་བ། དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་ཇི་ལྟར་བསག་པར་བགྱི། བཀའ་བསྩལ་པ། ཚོགས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །བསག་པ་ནི་མང་དུ་སྤེལ་བའོ། །གསོལ་པ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཇི་ལྟར་ལགས། བཀའ་བསྩལ་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་དཀར་པོའི་ཆོས་མཚན་མ་དང་བཅས་པའོ། །གསོལ་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གང་ལགས། བཀའ་བསྩལ་པ། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་མེད་པའོ། །གསོལ་པ། དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་གསོག་པ་ལགས། བཀལ་བསྩལ་པ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་འཁོར་བའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་དང་མཚུངས་སོ། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མྱུར་དུ་བརླག་པ། ཟད་པ། བྱིས་པ་འབྲིད་པ། ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་མྱོང་ནས་སླར་ངན་སོང་དུ་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱ་ མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་ལྟ་བུ། མི་བརླག་པ། མི་ཟད་པ། མི་བསླུ་བ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཏོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཁོ་ན་བསག་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་ནམ་ཡང་འབྲས་བུ་རྒྱུར་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པས་ན་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་པར་སྟོན་པའི་མན་ངག་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་དེས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་གཞལ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང༌། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་མི་གནས་ཤིང༌། །མཐའ་བྲལ་དོན་ལ་དབུ་མར་གཟུང་བའང་མེད། །ངོ་བོ་ཉིད་སྤངས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་གྲུབ། །དེ་སྐད་དུ་བཤད་རྒྱུད་དགོངས་པ་འདུས་པ་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང༌། །མ་བཅོས་མ་བསླད་བྱས་པ་མེད། །ཇི་བཞིན་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག །ཨེ་མ་ཧོ་ངོ
Chinese
出自《十地经》中“二地亦不圆满之相”的《地藏轮品》：“于彼不执著，乃福德与智慧之聚。”如是说。有人说，智慧之聚或许如此，若福德之聚亦如此，则将使世俗谛之果报投向他处。答曰：不会。于主要修持禅定与智慧之道时，为将顺福德分转化为顺解脱分，并使其成为取之不尽用之不竭之故，是如是作意。如《圣妙智慧经》云：“菩提萨埵以智慧之顶供养，善逝瑜伽行者等如何积聚资粮？”世尊告曰：“资粮乃福德与智慧，积聚乃增长广大。”请问：“福德资粮如何？”世尊告曰：“布施等白法，具相者。”请问：“智慧资粮为何？”世尊告曰：“智慧等无相者。”请问：“二者如何积聚？”世尊告曰：“福德之聚名为轮回之聚，譬如牛蹄迹之水，何以故？速疾坏灭，穷尽，迷惑孩童，享受天人之乐后复堕恶趣故。智慧之聚名为涅槃之聚，譬如大海之水，不坏灭，不穷尽，不欺骗，能获得涅槃故。智慧顶，唯应积聚智慧之聚。”如是说。因此，般若波罗蜜多绝不可能使果倒因为因，故其智慧自性大圆满之道，乃是般若波罗蜜多之实相显现之究竟口诀。以此理，为衡量大圆满之界，如是，一切圆满佛之密意，于空性中，体性不住立，离边之义，亦不执为中观，自性清净，成就大圆满。如是于《宣说续部意集经》中云：唉玛火，稀有奇哉之法，圆满诸佛之密意，无造作无错谬，如是自性极清净。唉玛火！
English
From the chapter "Essence of Earth Wheel" in the Tenth Ground Sutra, which discusses the aspect of the two grounds not being complete, it says: "Non-attachment to that is the accumulation of merit and wisdom." Some say that the accumulation of wisdom might be so, but if the accumulation of merit is also like that, then it would cause the result of conventional truth to be cast elsewhere. Answer: It will not. When mainly practicing the path of meditation and wisdom, it is intended to transform the concordant aspects of merit into concordant aspects of liberation, and to make them inexhaustible. As stated in the Sutra of Noble Wisdom: "Bodhisattvas offer with the pinnacle of wisdom. How do the yogis and others accumulate accumulations?" The Blessed One said: "Accumulations are merit and wisdom. Accumulation is to increase greatly." Asked: "How is the accumulation of merit?" The Blessed One said: "Giving and other white dharmas, those with characteristics." Asked: "What is the accumulation of wisdom?" The Blessed One said: "Wisdom and other characteristics without characteristics." Asked: "How are these two accumulated?" The Blessed One said: "The accumulation of merit is called the accumulation of samsara, like the water in the footprint of an ox. Why? Because it is quickly destroyed, exhausted, deceives children, and after experiencing the happiness of gods and humans, one returns to the lower realms. The accumulation of wisdom is called the accumulation of nirvana, like the water of the great ocean. It is not destroyed, not exhausted, does not deceive, and enables one to attain nirvana. Pinnacle of wisdom, one should only accumulate the accumulation of wisdom." Thus it is said. Therefore, since the Perfection of Wisdom can never reverse the result into a cause, its wisdom nature, the Great Perfection path, is the ultimate instruction that directly reveals the suchness of the Perfection of Wisdom. In this way, to measure the realm of the Great Perfection, thus, the secret of all perfect Buddhas, in emptiness, the nature does not abide, and the meaning of being free from extremes is not grasped as the Middle Way, the nature is pure, and the Great Perfection is accomplished. As it is said in the Condensed Meaning of the Explanatory Tantras: Emaho, wonderful and amazing dharma, the secret of all perfect Buddhas, uncreated, uncorrupted, as it is, the nature is completely pure. Emaho!