Tibetan
་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་མ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དང༌། ཁྱབ་བྱེད་དང༌། ངོ་བོར་གནས་པ་གྲུ་ལྟ་བུའི་ནང་དུ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཅན་དུ་མས་གང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་དཔེ་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་གྲུ་པའི་ཚུལ་ཏེ་ལམ་བྱུང༌། ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རིག་ཆ་མ་ལྡོག་ན་གློ་བུར་གྱི་མ་རིག་པའི་ཆ་རང་ལོག་ནས་གྲུ་གཟིངས་སྐམ་ས་ལ་ཕྱིན་པ་བཞིན་ཆོས་སྐུའི་སྒྲིབ་བྱེད་སངས་པས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆར་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་རིག་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་བྱ་མ་ཡིན་པས་མཐར་ཐུག་གི་གྲོལ་གཞིར་ཡོད་པས་གཉིད་སད་པ་དང་མཚུངས་ལ། ཀུན་གཞིའི་རང་བཞིན་ནི་གཉིད་དུ་སོང་བ་ལྟ་བུ་འཁྲུལ་སྣང་དང་རྨི་ལམ་སྣ་ཚོགས་པ་འཆར་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ན་དེ་ལས་སད་པར་བྱེད་དགོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། འཁྲུལ་པ་དང་གྲོལ་བའི་དཔེ་གཉིད་ལོག་པ་དང་སད་པའི་ཚུལ་ཏེ། དབང་པོའི་ཁྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་དག་བྱའི་དྲི་མ་ཡིན་པས་གཉིད་དང་རྨི་ལམ་གྱི་ཆ་ལྡོག་དགོས་ཀྱང༌། ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་རིག་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་གནས་སྐབས་སུ་གོམས་བྱར་གྱུར་ཅིང་མཐར་ཐུག་གི་རྟོགས་བྱ་དང་གྲོལ་གཞིར་ཡོད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་གྲོལ་ས་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་དབྱེ་ན། ཡེ་དོན་གྱི་ཀུན་ གཞི། སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི། བག་ཆགས་ལུས་ཀྱི་ཀུན་གཞི། བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་དང་བཞིར་ཡོད་པ་ལས་དང་པོ་ནི། དབྱིངས་དེའི་ངང་ནས་དཔྱོད་བྱེད་ཐོག་མའི་འགྱུ་བ་རིག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་མ་རིག་པ་མཚུངས་ལྡན་གྱིས་འཁོར་བའི་གོ་འབྱེད་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་པའོ། གཉིས་པ་ནི། དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་རང་མ་རིག་པ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱིས་འཁོར་བར་སྦྱོར་ལ། རང་གི་རང་བཞིན་རིག་པ་ལས་མྱང་འདས་སུ་སྦྱོར་བའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ལུས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡོད་པས་སའི་རང་བཞིན་ཤ་ཆུའི་རང་བཞིན་ཁྲག །མེའི་རང་བཞིན་འོད། རླུང་གི་རང་བཞིན་ཡིད་ལུས་འཆར་བའི་ཆ་ནས་བཏགས་པའོ། །བཞི་པ་ནི། ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་བརྟེན་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ལྡོག་པ་བཞིར་བརྗོད་ཀྱང་རྫས་གཅིག་ཡིན་ཏེ། རྟེན་ཀུན་གཞི་དང་བརྟེན་པ་ཚོགས་བརྒྱད་འབྲེལ་བ་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་ནི་ཡོད། ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱ་མ་ཆད་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སུ་བཏགས་ལ། དབང་ཤེས་ལ་རང་རང་གི་ཤེས་པ་རྟོག་མེད་ཡུལ་ལྔ་འཛིན་པའི་ཆ་ནས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་སུ་བརྗོད་པའོ། །ཀུན་གཞི་སོ་སོའི་བྱེད་ལས་ནི་དང་པོས་འཁྲུལ་གཞི་བྱེད། གཉིས་པས་ལུས་ སེམས་སུ་འབྲེལ་ནས་བདེ་སྡུག་ལ་སྦྱོར། གསུམ་པས་ལུས་དང་ཚོགས་པ་དུ་མར་འབྲེལ་བའི་རྐྱེན་བྱེད། བཞི་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གསོག་བྱེད་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲེལ་པ་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་རང་བྱུང་བདེ་བ་འཁོར་ལོ་ལས། སྒོ་ལྔ་སྣང་བའི་ཡུལ་ཡིན་ཀྱང༌། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་མ་དཔྱད་པ། །ཀུན་གཞི་ཡིན་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་མིན། །དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་བགོས་གྱུར་ཀྱང༌། །བག་ཆགས་བརྟས་པར་མི་ནུས་པས། །རྣམ་ཤེས་ཡིན་ཀྱང་ཀུན་གཞི་མིན། །རྣམ་ལྔ་ཅིར་ཡང་སྣང་བ་ལ། །གཉིས་མེད་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་དང༌། །ཚོགས་བརྒྱད་འདུས་ཤིང་འཛོམ་པ་ལ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །མདོར་བསྡུ་ན་ཀུན་གཞིའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ལས་སྔ་མའི་རྗེས་འཇོག་པས་བག་ཆགས། ཕྱི་མ་ཉེ་བར་ལེན་པས་རྣམ་སྨིན། རྒྱུ་འབྲས་སྔ་ཕྱིར་སྨིན་པའི་སྡེབས་དང༌། བདེ་སྡུག་གི་ཀུན་སྦྱོར་བྱེད་པས་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཞུགས་པའོ། །ཚུལ་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་དབྱེ་མ་ཕྱེད་པ་དག །ཀུན་གཞི་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ། །མྱ་ངན་འདས་པའི་གཞི་མའང་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས་ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད་པ་ནི་ཐུན་མོང་ཐེག་པའི་སྐབས་སུའང་བཀག་ན་གསང་བ་བླ་ན་མེད་ པའི་ཐེག་པ་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། ལ་ལ་ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད། །དེ་ལ་ལན་གདབ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟར་ཡིན། །དེ་ནས་དེ་ཡིས་ལན་སྨྲས་པ། །ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཡིན། །དེ་ནས་དྲིས་པའི་ཚིག་གིས་བཟློག །སངས་རྒྱས་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་རིགས། །ཀུན་གཞི་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་རིགས། །ཅི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །ཡང་ན་རེས་འཇོག་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཅི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་ཕྱིར། །རེས་འགའ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་འགྱུར། །རེས་འགའ་སེམས་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཅི་ཕྱིར་རེས་འཇོག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནས་དྲིས་པ་བཟློག་སྟེ་སྨྲས། །འོ་ན་ཀུན་གཞི་མེད་དམ་ཅི། །དེ་ནས་དྲིས་པའི་ལན་བཏབ་པ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་བསླད། །ཀུན
Chinese
从……产生的阿赖耶识的体性，是所有无明的所依、遍行和本体。它就像一条船，里面充满了由心和心所、业和习气所幻化的有情，以及具有八识聚作用的各种事物。如《自显》中所说：“阿赖耶识和法身的比喻就像大海和船只一样，道路由此产生。”也就是说，如果不逆转本自俱生的觉性，那么突发的无明部分就会自行消退，就像船只驶向陆地一样，法身的障碍通过证悟而得以清净，处于二者兼具的状态。因此，法身的本体，即无垢的觉性，在任何情况下都不会被逆转，因为它存在于究竟解脱的基础中，就像从睡眠中醒来一样。而阿赖耶识的自性，就像睡着了一样，是显现各种错觉和梦境的基础，因此需要从中醒来。正如经文中所说：“错觉和解脱的比喻就像睡觉和醒来一样，因为根有差别。”也就是说，阿赖耶识和依赖于它的法，都是需要净化的垢染，因此需要逆转睡眠和梦境的部分。然而，法身的本体，即无垢的觉性，在暂时是需要串习的，并且存在于究竟的证悟和解脱的基础中，因此在任何时候都不会被逆转，因为它是果的解脱之处。如果进行区分，则有：本始义的阿赖耶识、加行义的阿赖耶识、习气身的阿赖耶识、各种习气的阿赖耶识四种。第一种是指，从法界的状态中，相对于最初的分别念的流动——觉性，以俱生无明开启轮回的部分而言。第二种是指，分别念的识，以向外看的自性无明而与轮回相连，并从其自性觉性而与涅槃相连。第三种是指，因为识具有身体的习气，所以从地的自性——肉，水的自性——血，火的自性——光，风的自性——意身显现的部分而安立。第四种是指，从识的各种心之习气所依赖的部分而说。如是宣说四种逆转，实则本体唯一，即了解所依阿赖耶识和能依八识之间的关系。
English
The nature of the ālaya-vijñāna arising from… is the basis, pervasiveness, and essence of all ignorance. It is like a ship filled with sentient beings emanated from mind and mental factors, karma and habitual tendencies, and various functions of the eight aggregates of consciousness. As it says in Rangshar, "The analogy of the ālaya and the dharmakāya is like the ocean and a ship; the path arises from it." That is, if the spontaneously arisen awareness is not reversed, then the adventitious aspect of ignorance will spontaneously revert, and like a ship going to land, the obscurations of the dharmakāya will be purified by enlightenment, remaining in a state of possessing both. Thus, the essence of the dharmakāya, the stainless awareness, is not to be reversed in any way, because it exists as the ultimate basis of liberation, like awakening from sleep. The nature of the ālaya, like being asleep, is the basis for the arising of various illusions and dreams, so it needs to be awakened from. As it says in the same text, "The analogy of delusion and liberation is like sleeping and waking, because there is a difference in the faculties." That is, the ālaya and the phenomena that depend on it are impurities to be purified, so the aspects of sleep and dreams need to be reversed. However, the essence of the dharmakāya, the stainless awareness, is to be cultivated temporarily and exists as the ultimate object of realization and the basis of liberation, so it is not to be reversed at any time, because it is the place of liberation of the fruit. If we differentiate, there are four types of ālaya: the ālaya of the original meaning, the ālaya of the application meaning, the ālaya of the habitual body, and the ālaya of various habitual tendencies. The first refers to the aspect of opening the door to samsara with coemergent ignorance in relation to the initial movement of discriminating awareness from the state of dharmadhātu. The second refers to the fact that the discriminating consciousness itself connects to samsara with its self-ignorance looking outward, and connects to nirvāṇa from its own nature of awareness. The third is designated from the aspect of the manifestation of the body of mind, the nature of earth—flesh, the nature of water—blood, the nature of fire—light, the nature of wind—mind, because the consciousness has the habitual tendencies of the body. The fourth refers to the aspect of relying on the various mental habitual tendencies of that consciousness. Although four reversals are spoken of in this way, they are actually one entity, that is, understanding the relationship between the dependent ālaya and the depending eight consciousnesses.
Chinese
的形态存在。由于内外没有间断，所以称为阿赖耶识。对于根识，从各自的意识无分别地执持五境的方面来说，称为五根识。阿赖耶各自的作用是，第一，作为迷惑的基础；第二，与身心相连而感受苦乐；第三，作为与身体和众多组合相连的因缘；第四，作为积累业和烦恼，以及建立因缘关系的作用。如《自生乐轮》中所说：“五根是显现的境，但若未以意分别，虽是阿赖耶却非识。彼亦是意识的，虽分有各种习气，却不能增长习气，虽是识却非阿赖耶。五种显现任何事物时，与无二完全融合，八识聚集和合时，称为阿赖耶识。”总而言之，阿赖耶这个词使用的原因是：由于追随先前的业而有习气，由于接纳后来的业而有异熟，由于因果先后成熟的次第，以及由于作为苦乐的共同作用者，所以称为阿赖耶。不区分这种差别的那些人，误以为“阿赖耶是万物的根基，也是涅槃的基础”，而将阿赖耶视为法身，即使在共同乘中也应禁止，更何况在无上秘密乘中呢？《自显》中说：“有些人认为阿赖耶是法身，为了回答这个问题，阿赖耶的特征是这样的。”然后他回答说：“因为圆满一切，所以是阿赖耶。”然后用提问的话语反驳：“佛陀有变化的可能吗？因为阿赖耶显现各种事物，因为从它那里圆满一切，众生才能成为佛陀。为什么圆满一切呢？或者会变成轮流交替。为什么显现各种事物呢？有时会变成佛陀，有时会变成众生。为什么会有轮流交替呢？”然后反驳提问说：“那么，没有阿赖耶吗？”然后回答提问说：“阿赖耶执持分别念，被各种错乱的意识所欺骗。一切。
English
It exists in the form of . Because there is no interruption inside and outside, it is called the Alaya Consciousness. As for the root consciousness, from the aspect of each consciousness holding the five objects without discrimination, it is called the five root consciousnesses. The respective functions of Alaya are: first, to serve as the basis of delusion; second, to connect with body and mind and experience happiness and suffering; third, to serve as the cause for connecting with the body and many aggregates; fourth, to accumulate karma and afflictions, and to establish causal relationships. As it is said in the Wheel of Self-Born Bliss: "The five senses are the objects of appearance, but if they are not examined by the mind, although it is Alaya, it is not consciousness. It is also of the mind consciousness, although it is divided into various habits, it cannot increase the habits, although it is consciousness, it is not Alaya. When the five kinds of appearances appear in anything, it is completely integrated with non-duality, and when the eight consciousnesses gather and unite, it is called the Alaya Consciousness." In short, the reason why the word Alaya is used is: because of following the previous karma, there are habits, because of accepting the later karma, there is Vipaka, because of the order of the maturation of cause and effect, and because of being the common agent of happiness and suffering, it is called Alaya. Those who do not distinguish this kind of difference mistakenly think that "Alaya is the basis of all things, and also the basis of Nirvana", and regard Alaya as Dharmakaya, which should be prohibited even in the common vehicle, let alone in the supreme secret vehicle? The Self-Manifestation says: "Some people think that Alaya is Dharmakaya, in order to answer this question, the characteristics of Alaya are like this." Then he replied: "Because it perfects everything, it is Alaya." Then he refuted with the words of questioning: "Is there a possibility for the Buddha to change? Because Alaya manifests all kinds of things, because everything is perfected from it, sentient beings can become Buddhas. Why does it perfect everything? Or it will become alternating. Why does it manifest all kinds of things? Sometimes it will become a Buddha, sometimes it will become a sentient being. Why is there alternation?" Then he refuted the question and said: "Then, is there no Alaya?" Then he answered the question: "Alaya holds on to the discriminating mind, and is deceived by various confused consciousnesses. Everything.