Tibetan
ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཐེག་པའི་མཆོག་ཏུ་གསལ་ལ། དེའང་དོན་གྱི་ཆ་ལ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་བློ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མཉམ་པ་ཟག་མེད་དང༌། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་ཟག་བཅས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་ལྟར་ཤར་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་འཆར་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྐྱེ་གནས་ཤེས་པ་དང༌། འཆི་འཕོ་དང༌། སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང༌། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང༌། སྣང་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང༌། རིགས་དྲུག་གི་གནས་མཐོང་ཞིང་ཤེས་པ་དང༌། དབང་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་དྲུག་འཆར་རོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། དེའི་ཚེ་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་འཆར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔར་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འཆར་བས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་རང་ བཞིན་དུ་ཤར་བས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངན་པ་ནི་གཏན་ནས་མི་སྐྱེ་ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་ཐིམ་ཚུལ་ནི་རང་ཤར་ལས། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་རང་གི་དེ་ཉིད་སྟོབས་སུ་གྱུར་ནས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་ཐིམ་ལུགས་བརྒྱད་ངོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཐུགས་རྗེ་ལ་ཐིམ་པ་དཔེར་ན་ཉི་མ་ནུབ་པའི་ཟེར་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ། །འོད་ལ་འོད་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་འཇའ་ཚོན་ནམ་མཁའ་ལ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྐུ་ལ་སྐུ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་མེད་ལ་གཉིས་མེད་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་ཆུ་བོ་ལ་ཆུ་བོ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །མཐའ་གྲོལ་ལ་མཐའ་གྲོལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ནམ་མཁའ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ཀ་དག་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་སེང་གེས་གངས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་དག་པ་འཁོར་བའི་སྒོ་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་སྦྲའི་ཆོན་ཐག་བརྟུལ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཏུ་གྲོལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཀ་དག་ཏུ་ཤེས། རང་བཞིན་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཐུག །ཐུགས་རྗེ་རིག་ཐོག་ཏུ་ཐག་ཆོད་པ་ལ་འདུས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤར་ཚུལ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ཕར་བལྟས་ན་མཐའ་ ཡས་ཀྱང༌། རིག་ཐོག་ཏུ་རྗེན་པར་ཕུད་ན་གཅིག་ཀྱང་མེད་པས་གྲོལ་ས་གཅེར་མཐོང་དུ་ཟིན། རིག་པ་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་པས་གཞི་སྣང་གཞི་དབྱིངས་སུ་རང་འགགས་ལ་འགྲོ་
Chinese
其分类在胜乘中阐明。其中，就意义而言，了知之智在圣者的智慧中是无漏的平等性，在凡夫的地上则知为有漏。此处《日月和合经》中说：“如此显现的种姓之子，将生起六种神通：知晓前世的生处，知晓死亡和转生，知晓他人的心，知晓所有隐藏的事物，见知并了解六道众生的处境，以及诸根完全清净的神通，这六种将会生起。”如是说。第四，该经中说：“那时，不忘失的陀罗尼也会在自相续中生起，所有以前的法都将在相续中同时显现。同样，以前未曾听闻的法也会显现，因此称为法性的中阴。”如是说。第五，也是该经中说：“由于常时的三摩地在相续中自然生起，所以恶劣的分别念将永远不会产生。”如是说。第六，融入的方式在《自显》中说：“诸位朋友，当自生圆满的显现成为自身的力量，从而见到真理之时，应当认识八种融入的方式。即慈悲融入慈悲，譬如太阳落山的余晖。智慧融入智慧，譬如婴儿进入母亲的怀抱。光明融入光明，譬如彩虹消失在空中。身融入身，譬如瓶子的身。无二融入无二，譬如河流融入河流。解脱边际融入解脱边际，譬如虚空融入虚空。清净智慧之门融入本来清净，譬如狮子占据雪山。不清净轮回之门融入清净智慧之门，譬如拆除帐篷的绳索。”如是说。在这些之中，解脱达到究竟的要点也在于了知本体是本来清净，自性是当下相遇，慈悲是在觉性上断定。如此，如果向外看显现的方式，虽然是无边无际的，但在觉性上赤裸裸地去除时，却一无所有，因此解脱之处已是赤裸裸地显现。觉性返回到自生圆满珍宝的自地，因此基现基界将趋向于自然止息。
English
Its classification is clearly explained in the Supreme Vehicle. In terms of meaning, the knowing mind is known as the stainless equality in the wisdom of the noble ones, and as the tainted one on the ground of ordinary beings. Here, in the "Union of Sun and Moon Sutra," it says: "Thus, for the son of the lineage who arises, six kinds of clairvoyance will arise: knowing the previous birth, knowing death and rebirth, knowing the minds of others, knowing all hidden phenomena, seeing and knowing the state of the six realms, and the six kinds of clairvoyance with the senses completely purified will arise." Thus it says. Fourth, in the same sutra, it says: "At that time, the dharanis of non-forgetfulness will also arise in one's own continuum, and all the previous dharmas will appear simultaneously in the continuum. Similarly, dharmas that have never been heard before will also appear, therefore it is called the bardo of dharmata." Thus it says. Fifth, also in the same sutra, it says: "Because the constant samadhi naturally arises in the continuum, bad thoughts will never arise." Thus it says. Sixth, the way of dissolution is described in "Self-Arisen": "O friends, when the self-perfected appearance becomes the power of oneself, and thus one sees the truth, one should recognize the eight ways of dissolution. That is, compassion dissolves into compassion, like the rays of the setting sun. Wisdom dissolves into wisdom, like a child entering its mother's lap. Light dissolves into light, like a rainbow disappearing into the sky. Body dissolves into body, like the body of a vase. Non-duality dissolves into non-duality, like a river dissolving into a river. Liberation from extremes dissolves into liberation from extremes, like space dissolving into space. The door of pure wisdom dissolves into primordial purity, like a lion occupying a snow mountain. The door of impure samsara dissolves into the door of pure wisdom, like dismantling the ropes of a tent." Thus it says. Among these, the key to achieving ultimate liberation also lies in knowing that the essence is primordially pure, the nature is meeting in the present moment, and compassion is deciding on awareness. Thus, if one looks outward at the way things appear, although it is limitless, when one strips it bare in awareness, there is nothing at all, therefore the place of liberation is nakedly visible. Awareness returns to the self-ground of the self-perfected jewel, therefore the ground appearance and the ground essence will tend towards natural cessation.
Tibetan
བའི་ཚུལ་ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་ཤེས་པ་ལ་རང་ངོ་སྟེ། །ཡིད་ཆེས་པ་ཡི་ཐུག་པའོ། །ཐག་ཆོད་པས་ནི་གདེངས་སུ་ཚུད། །དེ་ལྟར་གསུམ་གྱི་ངེས་པ་ལས། །ངོ་བོ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་འགགས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ལ་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་དབྱེ་བས་གྲོལ་ལུགས་མྱུར་བུལ་ཐ་དད་བཤད་ཀྱང་བསྡུ་ན་བཞིར་འདུ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། རབ་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ལ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲིང་གིས་ཞག་ལྔ་ན་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཐ་མ་སྐད་ཅིག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ན་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཐ་མ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ་དབུགས་དབྱུང་ནས་བར་དོ་མེད་པར་སངས་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་ལ་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱི་ཡུན་རིང་ཐུང་ཡོད་དེ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སྐར་མདའ་རྒྱུག་པའི་ཡུན་ཏེ་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་ཤར་ནས། དེར་འདུག་གོ་སྙམ་དུ་ཡུལ་རྟོག་པའི་ཡུན་ལ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱའོ། ། འབྲིང་དང༌། ཐ་མའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་དེ་བས་ཡུན་རིང་བ་སྟེ། བྱ་བ་རྫོགས་པའི་ཡུན་ལ་བརྩི་བ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞག་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་སྟེ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མེ་ལས། དེ་ལ་སྐད་ཅིག་རྟོགས་པས་ཕྱེད། །བསམ་གཏན་ཞག་ནི་གནས་པའི་ཆ། །ཞེས་པས་སྐད་ཅིག་མའི་ཆ་ནི་རང་ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པས་ཁྱབ་ལ། བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་ནི་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ཆའི་ཡུན་ཏེ་སྤྲུལ་པའི་ཞག་དང་ཡང་གཅིག་གོ ། དེ་ལ་གྲོལ་ཚུལ་རབ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ཚོམ་བུའི་སྣང་བ་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྦྱོར་དང་བཅས་པ་འགགས། གཉིས་པ་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་མཐོང༌། གསུམ་པ་ལ་དེ་ཡང་ནུབ་ནས་ཀ་དག་གི་རང་ས་ཟིན་པའོ། །དེ་ཡང་སྤྲུལ་པ་འགྱེད་པ་རྣམས་ནི་ཀ་དག་གི་རང་ས་ནས་མི་འགྱེད་དེ། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་ཀྱང་འདས་པ་ཡིན་པས་སོ། །འོ་ན་གང་ནས་འགྱེད་ན་ཀ་དག་གི་རྩལ་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གཞི་སྣང་ཤར་བ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཡས་སྤྲུལ་གྱི་སྤྲུལ་པ་བཀྱེ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དངོས་སུ་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལམ་ནས་འགྱེད་པ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་དེངས་པ་འོད་དུ་གསལ་བ་ལས་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུར་བཞེངས་པ་དང༌། རང་བཞིན་ སྤྲུལ་པར་བགྲོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རང་ལས་རྒྱུད་གཞན་པའི་དོན་བྱེད་ལ། བར་དོར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ལས་མ་དག་པ་འཁོར་བ་ལྟར་ཤར་བའི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པ་བཀྱེ་ཚད་རང་སྣང་ཙམ་ལས་གཞན་ངོར་དངོས་སུ་ཕན་པ་
Chinese
如《胜观》中所说：认识是认识自性，信任是信任的终点，确定是进入坚定。如是三者之确定，本体圆满则因断绝。如是，法性中阴以二十一种根基的差别，解脱方式有快有慢，各不相同，但归纳起来可归为四种。如《自显》中所说：上等者于三刹那间解脱，中等者于五日内获得稳固，下等者于二十一刹那间获得稳固。其下等之最下者，则于自性化身佛土中舒缓呼吸，无有中阴而成佛。又，刹那间有根基之差别而有长短，上等之最圆满者，如星辰划过天空之短暂，即觉知于境上生起，于彼处安住之念生起之短暂，称为解脱之刹那。中等和下等之刹那，比那更长。以事业圆满之时间来计算，前面已经说过了。日是禅定之日，如《智慧灯》中所说：于彼，刹那以证悟而分，禅定之日是安住之分。因此，刹那之分遍及认识自性之证悟，而禅定之日则不遍及证悟，是为三摩地安住之时间，与化身之日相同。其中，以解脱方式之上等者为例，第一刹那，四蕴之显现与四智和合一起止息；第二刹那，任运成就之门显现；第三刹那，彼亦隐没，而证得本净之自地。又，所化现之化身，并非从本净之自地化现，因为彼处无有自性，故已超越身与智慧之显现。那么从何处化现呢？从本净之力量，任运成就之基显现时，以大悲化现之化身，真实利益有情。如是，从道中化现，微尘消散，光明中显现，而成就大迁转身，以及趋入自性化身二者，亦能利益自相续以外的他有情。于中阴，从任运成就之门，显现不净之轮回，为了利益，所化现之化身仅是自显现，而于他者而言，并无真实的利益。
English
As it is said in the 'Transcendental View': Recognizing is recognizing one's own nature, trusting is the culmination of trust, and certainty is entering into firmness. From the certainty of these three, the cause ceases when the essence is complete. Thus, in the Bardo of Dharmata, although the ways of liberation are explained as being fast or slow, and different, due to the differentiation of twenty-one faculties, they can be summarized into four. As it is said in 'Self-Arisen': The best are liberated in three moments. The middling ones also have stability after five days. The lowest ones gain stability in twenty-one moments. The very lowest of these breathe out in the realm of the Nirmanakaya, and become Buddhas without a Bardo. Furthermore, there are differences in the length of moments due to the differences in faculties. The most perfect of the best is the duration of a shooting star crossing the sky, that is, the moment when awareness arises in the object, and the moment when the thought arises that it is staying there, is called the moment of liberation. The moments of the middling and the lowest are longer than that. The time to complete the activity is calculated as previously explained. A day is a day of meditation, as it is said in the 'Lamp of Wisdom': There, a moment is divided by realization, and a day of meditation is a part of abiding. Therefore, the part of a moment is pervaded by the realization of recognizing one's own nature, while a day of meditation does not pervade realization, but is the duration of the abiding part of Samadhi, which is the same as the day of Nirmanakaya. Among these, taking the best of the ways of liberation as an example, in the first moment, the appearance of the aggregates, together with the union of the four wisdoms, ceases. In the second moment, the door of spontaneous accomplishment is seen. In the third moment, that also disappears, and the self-ground of primordial purity is attained. Furthermore, those who emanate manifestations do not emanate from the self-ground of primordial purity, because there is no self-nature there, and therefore it is beyond the appearance of body and wisdom. So, from where do they emanate? From the power of primordial purity, when the ground appearance of spontaneous accomplishment arises, the manifestations are emanated by compassion, and the benefit of sentient beings is actually done. Similarly, when emanating from the path, the particles dissolve, appearing as light, and the two, the rising as the body of the Great Transference and the going to the Nirmanakaya, also benefit other sentient beings other than one's own lineage. In the Bardo, from the door of spontaneous accomplishment, the impure Samsara appears. For the sake of benefit, the extent to which the manifestations are emanated is only self-appearance, and there is no real benefit to others.